Gayāsīsasutta
Gayāsīsasutta → adhidevañāṇadassanasuttaṁ (bj)At Gayā
Ekaṁ samayaṁ bhagavā gayāyaṁ viharati gayāsīse.
gayāsīse → gāyāsīse (pts) | Gayāyaṁ → Ph. M8. S. Sāvatthiyaṁ. (pts note)I have heard that on one occasion the Blessed One was staying near Gayā at Gayā Head.
Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi …pe…
bhikkhū → bhikkhu (bj) | āmantesi → āmantesi bhikkhavoti (sya-all) | āmantesi:-- → M. Ph. M8 continue: Pubbāhaṁ. (pts note) | ti → S. pe || Bhagavā. (pts note) | pe → spelled out in full (bjt) | + → bhagavā etadavoca (th)There he addressed the monks, “Monks!” “Yes, lord,” the monks responded to the Blessed One. The Blessed One said,
“pubbāhaṁ, bhikkhave, sambodhā anabhisambuddho bodhisattova samāno obhāsaññeva kho sañjānāmi, no ca rūpāni passāmi.
obhāsaññeva → obhāsaṁpi (sya-all); obhāsaṁ hi (pts) | kho → obhāsaṁ hi kho (bj: sīmu) | sambodhā → T. -dhāya. (pts note) | va → M8 ca. (pts note) | hi → S. pi; M. Ph. -sañ ñeva; M8 -saññi. (pts note) | bodhisattova → bodhisatto va (pts)“Monks, before my self-awakening, when I was still just an unawakened bodhisatta, I perceived light but did not see forms.
Tassa mayhaṁ, bhikkhave, etadahosi:
etadahosi → etad ahosi (pts)The thought occurred to me,
‘sace kho ahaṁ obhāsañceva sañjāneyyaṁ rūpāni ca passeyyaṁ;
obhāsañceva → obhāsañ eva (pts)‘If I perceived light and saw forms,
evaṁ me idaṁ ñāṇadassanaṁ parisuddhataraṁ assā’ti.
evaṁ me → evamme (th) | evaṁ → evam (pts) | assāti → assā ti (pts)then this knowledge-&-vision of mine would be purer.’
So kho ahaṁ, bhikkhave, aparena samayena appamatto ātāpī pahitatto viharanto obhāsañceva sañjānāmi, rūpāni ca passāmi;
ca → omitted by M8. T. (pts note) | obhāsañceva → obhāsañ eva (pts)“So, at a later time—staying heedful, ardent, & resolute—I perceived light and saw forms,
no ca kho tāhi devatāhi saddhiṁ santiṭṭhāmi sallapāmi sākacchaṁ samāpajjāmi.
devatāhi → T. M7 add ca. (pts note) | santiṭṭhāmi → M. sandi- throughout. (pts note)but I did not associate with those devas, didn’t converse with them, or engage them in discussion.
Tassa mayhaṁ, bhikkhave, etadahosi:
etadahosi → etad ahosi (pts)The thought occurred to me,
‘sace kho ahaṁ obhāsañceva sañjāneyyaṁ, rūpāni ca passeyyaṁ, tāhi ca devatāhi saddhiṁ santiṭṭheyyaṁ sallapeyyaṁ sākacchaṁ samāpajjeyyaṁ;
obhāsañceva → obhāsañ eva (pts)‘If I perceived light and saw forms; and associated with those devas, conversed with them, and engaged them in discussion,
evaṁ me idaṁ ñāṇadassanaṁ parisuddhataraṁ assā’ti.
me → T. eva. (pts note) | evaṁ me → evamme (th) | evaṁ → evam (pts) | assāti → assā ti (pts)then this knowledge-&-vision of mine would be purer.
So kho ahaṁ, bhikkhave, aparena samayena appamatto ātāpī pahitatto viharanto obhāsañceva sañjānāmi, rūpāni ca passāmi, tāhi ca devatāhi saddhiṁ santiṭṭhāmi sallapāmi sākacchaṁ samāpajjāmi;
ca → omitted by T. (pts note) | obhāsañceva → obhāsañ eva (pts)“So, at a later time—staying heedful, ardent, & resolute—I perceived light and saw forms; and I also associated with those devas, conversed with them, and engaged them in discussion;
no ca kho tā devatā jānāmi—but I did not know of those devas that
imā devatā amukamhā vā amukamhā vā devanikāyāti.
devanikāyāti → devanikāyā ti (pts)‘These devas are from this or that deva host.’
Tassa mayhaṁ, bhikkhave, etadahosi:
etadahosi → etad ahosi (pts)The thought occurred to me,
‘sace kho ahaṁ obhāsañceva sañjāneyyaṁ, rūpāni ca passeyyaṁ, tāhi ca devatāhi saddhiṁ santiṭṭheyyaṁ sallapeyyaṁ sākacchaṁ samāpajjeyyaṁ, tā ca devatā jāneyyaṁ:
ca → omitted by T. (pts note) | obhāsañceva → obhāsañ eva (pts)‘If I perceived light and saw forms; and associated with those devas, conversed with them, and engaged them in discussion; and I also knew of those devas that
“imā devatā amukamhā vā amukamhā vā devanikāyā”ti;
devanikāyāti → devanikāyā ti (ms2005, pts)‘These devas are from this or that deva host,’
evaṁ me idaṁ ñāṇadassanaṁ parisuddhataraṁ assā’ti.
me → ce (bj) | evaṁ me → evamme (th) | evaṁ → evam (pts) | assāti → assā ti (pts)then this knowledge-&-vision of mine would be purer.
So kho ahaṁ, bhikkhave, aparena samayena appamatto ātāpī pahitatto viharanto obhāsañceva sañjānāmi, rūpāni ca passāmi, tāhi ca devatāhi saddhiṁ santiṭṭhāmi sallapāmi sākacchaṁ samāpajjāmi, tā ca devatā jānāmi:
ātāpī → ātāpi (bj) | obhāsañceva → obhāsañ eva (pts)“So, at a later time—staying heedful, ardent, & resolute—I perceived light and saw forms; and associated with those devas, conversed with them, and engaged them in discussion; and I also knew of those devas that
‘imā devatā amukamhā vā amukamhā vā devanikāyā’ti;
devatā → M8 continues: imassa kammassa, as below at the second place where it occurs. (pts note) | devanikāyāti → devanikāyā ti (pts)‘These devas are from this or that deva host’;
no ca kho tā devatā jānāmi:but I did not know of those devas that
‘imā devatā imassa kammassa vipākena ito cutā tattha upapannā’ti …pe…
upapannāti → uppannāti (bj) | upapannā → Ph. tatth'; throughout; T. M6. M7 uppa- always. (pts note) | upapannāti → upapannā ti (pts)‘As a result of this kamma, these devas fell away from here and reappeared there.’ The thought occurred to me, ‘If I perceived light and saw forms; and associated with those devas, conversed with them, and engaged them in discussion; and I also knew of those devas that ‘These devas are from this or that deva host’; and I also knew of those devas that ‘As a result of this kamma, these devas fell away from here and reappeared there,’ then this knowledge-&-vision of mine would be purer.’
tā ca devatā jānāmi:
ca → T. 'va; omitted by M6. M7. (pts note)“… I also knew of those devas that,
‘imā devatā imassa kammassa vipākena ito cutā tattha upapannā’ti;
upapannāti → uppannā ti (bj) | upapannāti → upapannā ti (pts)‘As a result of this kamma, these devas fell away from here and reappeared there,’
no ca kho tā devatā jānāmi:
no → M8 omits no ca . . .jā- (pts note)but I did not know of those devas that
‘imā devatā imassa kammassa vipākena evamāhārā evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvediniyo’ti …pe…
imassa kammassa vipākena → (sya-all, pts) | devatā → M. Ph. add imassa kammassa vipākena. (pts note) | evaṁsukhadukkhapaṭisaṁvediniyo → M8 continues: no ca kho and so on. (pts note) | evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvediniyoti → evaṁ sukhadukkhapaṭisaṁvediniyoti (bjt) | evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvediniyoti → evaṁsukhadukkhapaṭisaṁvediniyoti (th) | evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvediniyoti → evaṁsukhadukkhapaṭisaṁvediniyo ti (pts)‘As a result of this kamma, these devas are nourished on such food and experience such pleasure & pain.’ …
tā ca devatā jānāmi:
ca → omitted by T. M6. M7. (pts note)“… I also knew of those devas that,
‘imā devatā imassa kammassa vipākena evamāhārā evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvediniyo’ti;
imassa kammassa vipākena → (sya-all, pts) | devatā → M. adds imassa kammassa vipākena; M6 continues: jānāmi imā devatā evaṁdīghā- and so on. (pts note) | evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvediniyoti → evaṁ sukhadukkhapaṭisaṁvediniyoti (bjt)‘As a result of this kamma, these devas are nourished on such food and experience such pleasure & pain,’
no ca kho tā devatā jānāmi:but I did not know of those devas that
‘imā devatā evaṁdīghāyukā evaṁciraṭṭhitikā’ti …pe…
evaṁdīghāyukā evaṁciraṭṭhitikāti → evaṁ dīghāyukā evaṁ ciraṭṭhitikāti (bjt) | evaṁciraṭṭhitikāti → evaṁciraṭṭhitikā ti (pts)‘As a result of this kamma, these devas have such a lifespan and are of such long standing.’ …
tā ca devatā jānāmi:
ca → omitted by M8 T. M6. (pts note)“… I also knew of those devas that,
‘imā devatā evaṁdīghāyukā evaṁciraṭṭhitikā’ti;
evaṁdīghāyukā evaṁciraṭṭhitikāti → evaṁ dīghāyukā evaṁ ciraṭṭhitikāti (bjt) | evaṁciraṭṭhitikāti → evaṁciraṭṭhitikā ti (pts)‘As a result of this kamma, these devas have such a lifespan and are of such long standing,’
no ca kho tā devatā jānāmi yadi vā me imāhi devatāhi saddhiṁ sannivutthapubbaṁ yadi vā na sannivutthapubbanti.
vā → M8 ca. (pts note) | sannivutthapubbaṁ → M. Ph. -vuṭṭha- throughout; M8 adds vā. (pts note) | sannivutthapubbanti → sannivutthapubban ti (pts)but I did not know of those devas whether I had lived together with these devas or not.
Tassa mayhaṁ, bhikkhave, etadahosi:
etadahosi → etad ahosi (pts)The thought occurred to me,
‘sace kho ahaṁ obhāsañceva sañjāneyyaṁ, rūpāni ca passeyyaṁ, tāhi ca devatāhi saddhiṁ santiṭṭheyyaṁ sallapeyyaṁ sākacchaṁ samāpajjeyyaṁ, tā ca devatā jāneyyaṁ:
ca → omitted by Ph. M8. T. M6. M7. (pts note) | ca → omitted by Ph. M8. M7; T. M6 'va. (pts note) | obhāsañceva → obhāsañ eva (pts)‘If I perceived light and saw forms; and associated with those devas, conversed with them, and engaged them in discussion; and I also knew of those devas that
“imā devatā amukamhā vā amukamhā vā devanikāyā”ti, tā ca devatā jāneyyaṁ:
devanikāyāti → devanikāyā ti (ms2005, pts)‘These devas are from this or that deva host’; and I also knew of those devas that
“imā devatā imassa kammassa vipākena ito cutā tattha upapannā”ti, tā ca devatā jāneyyaṁ:
upapannāti → uppannāti (bj) | ca → omitted by Ph. M8. M6; M7 (only the first time). (pts note) | upapannāti → upapannā ti (ms2005, pts)‘As a result of this kamma, these devas fell away from here and reappeared there’; and I also knew of those devas that
“imā devatā evamāhārā evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvediniyo”ti, tā ca devatā jāneyyaṁ:
ca → omitted by Ph. (pts note) | evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvediniyoti → evaṁ sukhadukkhapaṭisaṁvediniyoti (bjt) | evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvediniyoti → evaṁsukhadukkhapaṭisaṁvediniyoti (th) | evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvediniyoti → evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvediniyo ti (ms2005) | evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvediniyoti → evaṁsukhadukkhapaṭisaṁvediniyo ti (pts)‘As a result of this kamma, these devas are nourished on such food and experience such pleasure & pain’; and I also knew of those devas that
“imā devatā evaṁdīghāyukā evaṁciraṭṭhitikā”ti, tā ca devatā jāneyyaṁ yadi vā me imāhi devatāhi saddhiṁ sannivutthapubbaṁ yadi vā na sannivutthapubbanti;
ca → omitted by Ph. M6. M7; T. 'va. (pts note) | evaṁdīghāyukā evaṁciraṭṭhitikāti → evaṁ dīghāyukā evaṁ ciraṭṭhitikāti (bjt) | evaṁciraṭṭhitikāti → evaṁciraṭṭhitikā ti (ms2005, pts) | sannivutthapubbanti → sannivutthapubban ti (pts)‘As a result of this kamma, these devas have such a lifespan and are of such long standing’; and I also knew of those devas whether I had previously lived together with them or not,
evaṁ me idaṁ ñāṇadassanaṁ parisuddhataraṁ assā’ti.
evaṁ me → evamme (th) | evaṁ → evam (pts) | assāti → assā ti (pts)then this knowledge-&-vision of mine would be purer.’
So kho ahaṁ, bhikkhave, aparena samayena appamatto ātāpī pahitatto viharanto obhāsañceva sañjānāmi, rūpāni ca passāmi, tāhi ca devatāhi saddhiṁ santiṭṭhāmi sallapāmi sākacchaṁ samāpajjāmi, tā ca devatā jānāmi:
ca → omitted by T. (pts note) | ca → T. 'va; omitted by M6. (pts note) | tāhi ca → tāhica (bjt) | obhāsañceva → obhāsañ eva (pts)“So, at a later time—staying heedful, ardent, & resolute—I perceived light and saw forms; and associated with those devas, conversed with them, and engaged them in discussion; and I also knew of those devas that
‘imā devatā amukamhā vā amukamhā vā devanikāyā’ti, tā ca devatā jānāmi:
devanikāyāti → devanikāyā ti (pts)‘These devas are from this or that deva host’; and I also knew of those devas that
‘imā devatā imassa kammassa vipākena ito cutā tattha upapannā’ti, tā ca devatā jānāmi:
upapannāti → uppannāti (bj) | ca → omitted by M8. M7. (pts note) | upapannāti → upapannā ti (pts)‘As a result of this kamma, these devas fell away from here and reappeared there’; and I also knew of those devas that
‘imā devatā evamāhārā evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvediniyo’ti, tā ca devatā jānāmi:
tā → M8 omits this sentence. (pts note) | ca → T. 'va; omitted by M6. M7. (pts note) | evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvediniyoti → evaṁ sukhadukkhapaṭisaṁvediniyoti (bjt) | evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvediniyoti → evaṁsukhadukkhapaṭisaṁvediniyoti (th) | evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvediniyoti → evaṁsukhadukkhapaṭisaṁvediniyo ti (pts)‘As a result of this kamma, these devas are nourished on such food and experience such pleasure & pain’; and I also knew of those devas that
‘imā devatā evaṁdīghāyukā evaṁciraṭṭhitikā’ti, tā ca devatā jānāmi yadi vā me devatāhi saddhiṁ sannivutthapubbaṁ yadi vā na sannivutthapubbanti.
me → me imāhi (bj); me tāhi (sya-all, pts) | evaṁdīghāyukā evaṁciraṭṭhitikāti → evaṁ dīghāyukā evaṁ ciraṭṭhitikāti (bjt) | evaṁciraṭṭhitikāti → evaṁciraṭṭhitikā ti (pts) | sannivutthapubbanti → sannivutthapubban ti (pts)‘As a result of this kamma, these devas have such a lifespan and are of such long standing’; and I also knew of those devas whether I had previously lived together with them or not.
Yāvakīvañca me, bhikkhave, evaṁ aṭṭhaparivaṭṭaṁ adhidevañāṇadassanaṁ na suvisuddhaṁ ahosi, neva tāvāhaṁ, bhikkhave, ‘sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya anuttaraṁ sammāsambodhiṁ abhisambuddho’ti paccaññāsiṁ.
abhisambuddho’ti → abhisambuddho (sya-all, pts1ed) | aṭṭhaparivaṭṭaṁ → aṭṭhaparivaṭṭhaṁ (pts) | abhisambuddho’ti → abhisambuddho (cck: sī. syā. pī.) | kīvañ → M8 yāvañ. (pts note) | me → M. M8 c'ime; M6 omits me. (pts note) | abhisambuddho → M. Ph. M8 add ti. (pts note) | paccaññāsiṁ → Ph. M8 -si. (pts note) | yāvakīvañca → yāva kīvañ ca (pts)“And, monks, as long as this—my eight-round heightened deva-knowledge-&-vision—was not pure, I did not claim to have directly awakened to the right self-awakening unexcelled in the cosmos with its devas, Māras, & Brahmās, with its people with their contemplatives & brahmans, their royalty & commonfolk.
Yato ca kho me, bhikkhave, evaṁ aṭṭhaparivaṭṭaṁ adhidevañāṇadassanaṁ suvisuddhaṁ ahosi, athāhaṁ, bhikkhave, ‘sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya anuttaraṁ sammāsambodhiṁ abhisambuddho’ti paccaññāsiṁ;
aṭṭhaparivaṭṭaṁ → aṭṭhaparivattaṁ (bj) | aṭṭhaparivaṭṭaṁ → M. M8 -vattaṁ; Ph. -vuttaṁ, then -vattaṁ; T. M7 -vaddhaṁ; M6 -vaṭṭaṁ, then -vaddhaṁ. (pts note) | abhisambuddho → M. Ph. M8 add ti. (pts note) | paccaññāsiṁ → Ph. M8 -si. (pts note)But as soon as this—my eight-round heightened deva-knowledge-&-vision—was truly pure, then I did claim to have directly awakened to the right self-awakening unexcelled in the cosmos with its devas, Māras, & Brahmās, with its people with their contemplatives & brahmans, their royalty & commonfolk.
ñāṇañca pana me dassanaṁ udapādi;
ñāṇañca → ñāṇañ ca (pts)Knowledge & vision arose in me:
akuppā me cetovimutti; ayamantimā jāti natthi dāni punabbhavo”ti.
cetovimutti → vimutti (si, mr) | natthi dāni punabbhavoti catutthaṁ → natthidāni punabbhavo ti (bj) | punabbhavoti catutthaṁ → punabbhavo ti aṭṭh imāni (pts) | cetovimutti → vimutti (cck: ka. sī. ka.) | cetovimutti → Ph. T. M7 vimutti. (pts note) | ayamantimā → ayam antimā (pts)‘Unprovoked is my release. This is the last birth. There is now no further becoming.’”