Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Aṅguttara Nikāya 8.86Numbered Discourses 8.86
  • 9. SativaggaChapter Sati

Yasasutta
Yasasutta → nāgitasuttaṁ (bj)
Honor

Ekaṁ samayaṁ bhagavā kosalesu cārikaṁ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ yena icchānaṅgalaṁ nāma kosalānaṁ brāhmaṇagāmo tadavasari.
kosalesu → kosambīsu (sya-all) | kosambīsu → kosalesu (sya-all: yu.) | Kosalesu → M8. S. Kosambīsu. (pts note) | Icchānaṅgalaṁ → T. M6. M7 -ka- throughout. (pts note) | bhikkhusaṅghena → bhikkhusaṁghena (ms2005) | tadavasari → tad avasari (pts)
I have heard that on one occasion the Blessed One, on a wandering tour among the Kosalans with a large Saṅgha of monks, arrived at a Kosalan brahman village named Icchānaṅgala.
Tatra sudaṁ bhagavā icchānaṅgale viharati icchānaṅgalavanasaṇḍe.There he stayed in the Icchānaṅgala forest grove. Assosuṁ kho icchānaṅgalakā brāhmaṇagahapatikā:
brāhmaṇagahapatikā → brāhmaṇa gahapatikā (bjt)
The brahman householders of Icchānaṅgala heard it said,

“samaṇo khalu bho gotamo sakyaputto sakyakulā pabbajito icchānaṅgalaṁ anuppatto icchānaṅgale viharati icchānaṅgalavanasaṇḍe.
anuppatto → anupatto (bjt)
“Gotama the contemplative—the son of the Sakyans, having gone forth from the Sakyan clan—on a wandering tour among the Kosalans with a large Saṅgha of monks—has arrived at Icchānaṅgala and is staying in the Icchānaṅgala forest grove.
Taṁ kho pana bhavantaṁ gotamaṁ evaṁ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato:
bhavantaṁ → bhagavantaṁ (bj) | bhavantaṁ → Ph. M8. T. M6. M7 bhagavantaṁ. (pts note) | evaṁ kalyāṇo → evaṁkalyāṇo (th)
And of that Master Gotama this fine reputation has spread:
‘itipi so bhagavā arahaṁ sammāsambuddho …pe…
pe → M. M8 la; Ph. pa. (pts note) | itipi → iti pi (pts)
‘He is indeed a Blessed One, worthy & rightly self-awakened, consummate in clear-knowing & conduct, well-gone, an expert with regard to the cosmos, unexcelled trainer of people fit to be tamed, teacher of devas & human beings, awakened, blessed. He makes known—having realized it through direct knowledge—this world with its devas, Māras, & Brahmās, this generation with its contemplatives & brahmans, its royalty & commonfolk; he explains the Dhamma admirable in the beginning, admirable in the middle, admirable in the end; he expounds the holy life both in its particulars & in its essence, entirely perfect, surpassingly pure.
sādhu kho pana tathārūpānaṁ arahataṁ dassanaṁ hotī’”ti.
hotīti → hotī ti (pts)
It is good to see such a worthy one.’”

Atha kho icchānaṅgalakā brāhmaṇagahapatikā tassā rattiyā accayena pahutaṁ khādanīyaṁ bhojanīyaṁ ādāya yena icchānaṅgalavanasaṇḍo tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bahidvārakoṭṭhake aṭṭhaṁsu uccāsaddā mahāsaddā.
pahutaṁ → pahūtaṁ (bj, sya-all) | icchānaṅgalavanasaṇḍo → icchānaṅgalā vanasaṇḍo (bj) | pahutaṁ khādanīyaṁ bhojanīyaṁ → pahūtaṁ khādaniyaṁ bhojaniyaṁ (pts) | brāhmaṇagahapatikā → Ph. samaṇa- (pts note) | pahūtaṁ → M. Ph. M8 bahutaṁ always. (pts note) | brāhmaṇagahapatikā → brāhmaṇa gahapatikā (bjt) | atha kho → athakho (th) | tenupasaṅkamiṁsu → ten upasaṅkamiṁsu (pts) | bahidvārakoṭṭhake → bahi dvārakoṭṭhake (pts)
So the brahman householders of Icchānaṅgala, when the night was gone, taking many staple & non-staple foods, went to the gate house of the Icchānaṅgala forest grove. On arrival they stood there making a loud racket, a great racket.

Tena kho pana samayena āyasmā nāgito bhagavato upaṭṭhāko hoti.
Nāgito → M8 mostly Nābh- (pts note)
Now at that time Ven. Nāgita was the Blessed One’s attendant.
Atha kho bhagavā āyasmantaṁ nāgitaṁ āmantesi:
atha kho → athakho (th)
So the Blessed One addressed Ven. Nāgita:
“ke pana te, nāgita, uccāsaddā mahāsaddā kevaṭṭā maññe macchavilope”ti?
macchavilopeti → macchaṁ vilopentīti (sya-all); macche vilope ti (pts) | macche → M. Ph. M8. S. macchaṁ. (pts note) | vilope → S. vilopentī. (pts note) | macchavilopeti → macchavilope ti (bjt)
“Nāgita, what is that loud racket, that great racket, like fishermen with a catch of fish?”

“Ete, bhante, icchānaṅgalakā brāhmaṇagahapatikā pahutaṁ khādanīyaṁ bhojanīyaṁ ādāya bahidvārakoṭṭhake ṭhitā bhagavantaṁyeva uddissa bhikkhusaṅghañcā”ti.
pahutaṁ → pahūtaṁ (bj, sya-all) | bhagavantaṁyeva → bhagavantañceva (sya-all) | pahutaṁ khādanīyaṁ bhojanīyaṁ → pahūtaṁ khādaniyaṁ bhojaniyaṁ (pts) | yeva → S. -tañ c'eva. (pts note) | bhikkhusaṅghañcāti → bhikkhusaṁghañcāti (ms2005) | bahidvārakoṭṭhake → bahi dvārakoṭṭhake (pts) | bhagavantaṁyeva → bhagavantaṁ yeva (pts) | bhikkhusaṅghañcāti → bhikkhusaṅghañ cā ti (pts)
“Lord, those are the brahman householders of Icchānaṅgala standing at the gate house to the Icchānaṅgala forest grove, having brought many staple & non-staple foods for the sake of the Blessed One & the Saṅgha of monks.”

“Māhaṁ, nāgita, yasena samāgamaṁ, mā ca mayā yaso.
māhaṁ → mā tvaṁ (sya-all) | Māhaṁ → S. mā tvaṁ ; omitted by M6. (pts note) | samāgamaṁ → S. -ma. (pts note) | samāgamaṁ → samāgama (th)
“May I have nothing to do with honor, Nāgita, and honor nothing to do with me.
Yo kho, nāgita, nayimassa nekkhammasukhassa pavivekasukhassa upasamasukhassa sambodhasukhassa nikāmalābhī assa akicchalābhī akasiralābhī. Yassāhaṁ nekkhammasukhassa pavivekasukhassa upasamasukhassa sambodhasukhassa nikāmalābhī akicchalābhī akasiralābhī,
nikāmalābhī → nikāmalābhī assaṁ (bahūsu) | nikāmalābhī → nikāmalābhī assaṁ (bj, sya-all, pts) | nikāmalābhī → nikāmalābhī assaṁ (bahūsu) a. ni. 5.30 passitabbaṁ. tattha hi ayaṁ pāṭhabhedā natthi (cck note) | yo → T. ye; Ph. M8 insert so. (pts note) | kho → T. M6. M7 add pana. (pts note) | nekkhammasukhassa → Ph. M8 nekkhama- or nikkhama- (pts note) | assa → M. assaṁ. (pts note) | yassāhaṁ → T. yasasāya (sic); M6 yassāyaṁ; M7 yassāya; M8 omits all from yassā- to akasiralābhī. (pts note) | pavivekasukhassa → omitted by T. (pts note) | assaṁ → Ph. M6 assa; omitted by T. M7. (pts note) | nayimassa → na yimassa (th, pts)
Whoever cannot obtain at will—without difficulty, without trouble—as I do, the pleasure of renunciation, the pleasure of seclusion, the pleasure of peace, the pleasure of self-awakening,
so taṁ mīḷhasukhaṁ middhasukhaṁ lābhasakkārasilokasukhaṁ sādiyeyyā”ti.
mīḷhasukhaṁ → miḷhasukhaṁ (sya-all) | middhasukhaṁ → omitted by M8. (pts note) | sādiyeyyāti → sādiyeyyā ti (pts)
let him consent to this slimy-excrement-pleasure, this torpor-pleasure, this pleasure of gains, offerings, & fame.”

“Adhivāsetu dāni, bhante, bhagavā. Adhivāsetu sugato.
adhivāsetu dāni → adhivāsetudāni (bjt)
“Lord, let the Blessed One acquiesce (to their offerings) now! Let the One Well-Gone acquiesce now!
Adhivāsanakālo dāni, bhante, bhagavato.
adhivāsanakālo dāni → adhivāsanakālodāni (bjt)
Now is the time for the Blessed One’s acquiescence, lord! Now is the time for the Blessed One’s acquiescence, lord!
Yena yeneva dāni, bhante, bhagavā gamissati tanninnāva bhavissanti brāhmaṇagahapatikā negamā ceva jānapadā ca.
yeneva → yenapi (sya-all) | tanninnāva → tanninnā ca (sya-all) | eva → S. yena pi. (pts note) | va → M. Ph. M6. S. ca. (pts note) | jānapadā → Ph. M8. T. ja- (pts note) | yeneva dāni → yenevadāni (bjt) | yeneva → yen eva (pts) | tanninnāva → tanninnā va (pts)
Wherever the Blessed One will go now, the brahmans of the towns & countryside will be so inclined.
Seyyathāpi, bhante, thullaphusitake deve vassante yathāninnaṁ udakāni pavattanti;
yathāninnaṁ → yatā ninnaṁ (bj) | pavattanti evamevaṁ → saṁvattanti evameva (sya-all) | pavattanti → Ph. S. saṁv- (pts note) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)
Just as when the rain-devas send rain in fat drops, the waters flow with the incline,
evamevaṁ kho, bhante, yena yeneva dāni bhagavā gamissati tanninnāva bhavissanti brāhmaṇagahapatikā negamā ceva jānapadā ca.
bhavissanti brāhmaṇagahapatikā → bhavissati brāhmaṇā gahapatikā (bj) | yeneva → yenapi (sya-all) | tanninnāva → tanninnā ca (sya-all) | eva → S. yena pi. (pts note) | va → S. ca. (pts note) | jānapadā → Ph. M8. T. ja- (pts note) | evamevaṁ → evameva (bjt, th) | yeneva dāni → yenevadāni (bjt) | evamevaṁ → evam eva (pts) | yeneva → yen eva (pts) | tanninnāva → tanninnā va (pts)
in the same way, wherever the Blessed One will go now, the brahmans of the towns & countryside will be so inclined.
Taṁ kissa hetu?Why is that? Tathā hi, bhante, bhagavato sīlapaññāṇan”ti.
sīlapaññāṇanti → sīlapaññāṇan ti (pts)
Because such is the Blessed One’s virtue & discernment.”

“Māhaṁ, nāgita, yasena samāgamaṁ, mā ca mayā yaso.
māhaṁ → mā tvaṁ (sya-all) | Māhaṁ → M6 nāhaṁ, then Māgita (!); S. mā tvaṁ. (pts note) | samāgamaṁ → S. -ma. (pts note) | samāgamaṁ → samāgama (th)
“May I have nothing to do with honor, Nāgita, and honor nothing to do with me.
Yo kho, nāgita, nayimassa nekkhammasukhassa pavivekasukhassa upasamasukhassa sambodhasukhassa nikāmalābhī assa akicchalābhī akasiralābhī. Yassāhaṁ nekkhammasukhassa pavivekasukhassa upasamasukhassa sambodhasukhassa nikāmalābhī akicchalābhī akasiralābhī,
nikāmalābhī → nikāmalābhī assaṁ (bj, sya-all, pts) | yo → Ph. inserts so. (pts note) | yimassa → omitted by T. M6. M7. (pts note) | assa → M. assaṁ. (pts note) | yassāhaṁ → T. M6. M7 yassāyaṁ; M8 omits all from yassā- to akasiralābhī. (pts note) | assaṁ → Ph. assa; omitted by T. M6. M7. (pts note) | nekkhammasukhassa → nekkhamma sukhassa (bjt) | nayimassa → na yimassa (th, pts)
Whoever cannot obtain at will—without difficulty, without trouble—as I do, the pleasure of renunciation, the pleasure of seclusion, the pleasure of peace, the pleasure of self-awakening,
so taṁ mīḷhasukhaṁ middhasukhaṁ lābhasakkārasilokasukhaṁ sādiyeyya.
mīḷhasukhaṁ → miḷhasukhaṁ (sya-all) | sādiyeyya → M8 -yyaṁ. (pts note)
let him consent to this slimy-excrement-pleasure, this torpor-pleasure, this pleasure of gains, offerings, & fame.

devatāpi kho, nāgita, ekaccā nayimassa nekkhammasukhassa pavivekasukhassa upasamasukhassa sambodhasukhassa nikāmalābhiniyo assu akicchalābhiniyo akasiralābhiniyo, yassāhaṁ nekkhammasukhassa pavivekasukhassa upasamasukhassa sambodhasukhassa nikāmalābhī akicchalābhī akasiralābhī.
ekaccā nayimassa → ekaccā imassa (?) | assu → idaṁ padaṁ katthaci | akicchalābhiniyo → nikāmalābhiniyo akicchalābhiniyo (?) | nikāmalābhī → nikāmalābhī assaṁ (bj, sya-all, pts) | akasiralābhī → __tathā hi me__ (bj: sīmu) | nayimassa → ekaccā imassa (cck: ?) | assu → idaṁ padaṁ katthaci natthi (cck note) | akicchalābhiniyo → nikāmalābhiniyo akicchalābhiniyo (cck: ?) | yimassa → T. imassa. (pts note) | devatāpi → devatā pi (pts) | nayimassa → na yimassa (pts)
“Even some devas, Nāgita, cannot obtain at will—without difficulty, without trouble—as I do, the pleasure of renunciation, the pleasure of seclusion, the pleasure of peace, the pleasure of self-awakening.
Tumhākampi kho, nāgita, saṅgamma samāgamma saṅgaṇikavihāraṁ anuyuttānaṁ viharataṁ evaṁ hoti:
Tumhākampi → tāsampi (?) | anuyuttānaṁ viharataṁ → anuyutte viharante disvā (?) | saṅgamma → saṁgammatha (sya-all) | Tumhākampi → tāsampi (cck: ?) | viharataṁ → anuyutte viharante disvā (cck: ?) | pi → omitted by T. M6. (pts note) | kho → T. M7 add me. (pts note) | tumhākampi → tumhākam pi (pts) | saṅgamma → saṁgamma (pts)
When you all live together, assemble together, and live committed to dwelling with a group, the thought occurs:
‘na hi nūname āyasmanto imassa nekkhammasukhassa pavivekasukhassa upasamasukhassa sambodhasukhassa nikāmalābhino assu akicchalābhino akasiralābhino. Yassāhaṁ nekkhammasukhassa pavivekasukhassa upasamasukhassa sambodhasukhassa nikāmalābhī akicchalābhī akasiralābhī.
na hi nūname → naha nūna me (bj, sya-all, pts1ed) | assu → idaṁ padaṁ katthaci | na hi nūname → nahanūna me (bj) | nikāmalābhī → nikāmalābhī assaṁ (bj, sya-all, pts) | na hi → naha (sya-all) | hi nūname → ha nūna me (pts) | nūname → na hanūname (cck: sī. syā. pī.) | assu → idaṁ padaṁ katthaci natthi (cck note) | ha → M. Ph. hi. (pts note) | me → Ph. nūn'; ime. (pts note) | assu → omitted by M8. T. M6. M7. (pts note) | yassāhaṁ → T. M6. M7 yassāyaṁ. (pts note) | assaṁ → Ph. assa; omitted by M8. T. M6. M7. (pts note)
‘Surely these venerable ones cannot obtain at will—without difficulty, without trouble—as I do, the pleasure of renunciation, the pleasure of seclusion, the pleasure of peace, the pleasure of self-awakening, which is why they live together, assemble together, and live committed to dwelling with a group.’
Tathā hi paname āyasmanto saṅgamma samāgamma saṅgaṇikavihāraṁ anuyuttā viharanti’.
paname → me (pts) | paname → tathā hi me (bj: sīmu) | hi → M. S. add pana; Ph. kho. (pts note) | paname → pana me (my) | saṅgaṇikavihāraṁ → saṅgaṇika vihāraṁ (bjt) | saṅgamma → saṁgamma (th, pts)

Idhāhaṁ, nāgita, bhikkhū passāmi aññamaññaṁ aṅgulipatodakena sañjagghante saṅkīḷante.
aṅgulipatodakena → aṅgulipatodakehi (bj, pts1ed, mr); aṅgulipaṭodakena (sya-all) | bhikkhū → bhikkhu (bj) | aṅgulipatodakena → aṅgulipatodakehi (pts) | aṅgulipatodakena → aṅgulipatodakehi (cck: sī. pī. ka.) | bhikkhū → T. M6. M7 bhikkhuṁ. (pts note) | aṅgulipatodakehi → S. -kena; T. -kaṁhi. (pts note) | saṅkīḷante → saṁkīḷante (th, pts)
[1] “There is the case, Nāgita, where I see monks laughing out loud, sporting around, tickling one another with their fingers.
Tassa mayhaṁ, nāgita, evaṁ hoti:The thought occurs to me, ‘na hi nūname āyasmanto imassa nekkhammasukhassa pavivekasukhassa upasamasukhassa sambodhasukhassa nikāmalābhino assu akicchalābhino akasiralābhino. Yassāhaṁ nekkhammasukhassa pavivekasukhassa upasamasukhassa sambodhasukhassa nikāmalābhī akicchalābhī akasiralābhī.
na hi nūname → nahanūname (bj) | nikāmalābhī → nikāmalābhī assaṁ (bj, pts) | na hi → naha (sya-all) | akicchalābhī akasiralābhī → assaṁ akicchalābhino akasiralābhino (sya-all) | hi nūname → ha nūna me (pts) | nahanūname → nahinuname (bj: machasaṁ) | ha → M. Ph. hi. (pts note) | yassāhaṁ → T. M7 yassāyaṁ. (pts note)
‘Surely these venerable ones cannot obtain at will—without difficulty, without trouble—as I do, the pleasure of renunciation, the pleasure of seclusion, the pleasure of peace, the pleasure of self-awakening,
Tathā hi paname āyasmanto aññamaññaṁ aṅgulipatodakena sañjagghanti saṅkīḷanti’.
aṅgulipatodakena → aṅgulipatodakehi (bj, pts); aṅgulipaṭodakena (sya-all) | paname → me (pts) | paname → tathā hi me (bj: sīmu) | sañjagghanti → sañjaganti (bj: machasaṁ) | hi → M. S. add pana; T. omits tathā hi 'me; M6. M7 omit 'me. (pts note) | aññamaññaṁ → omitted by T. M6. (pts note) | aṅgulipatodakehi → S. -kena. (pts note) | paname → pana me (my) | saṅkīḷanti → saṁkīḷanti (th, pts)
which is why they are laughing out loud, sporting around, tickling one another with their fingers.’

Idha panāhaṁ, nāgita, bhikkhū passāmi yāvadatthaṁ udarāvadehakaṁ bhuñjitvā seyyasukhaṁ passasukhaṁ middhasukhaṁ anuyutte viharante.
panāhaṁ → idhāhaṁ (bj, pts1ed, mr) | idha panāhaṁ → idhāhaṁ (bj, pts) | bhikkhū → bhikkhu (bj) | yāvadatthaṁ → yāvaatthaṁ (bj) | passasukhaṁ → phassasukhaṁ (pts) | idhāhaṁ → imāhaṁ (bj: machasaṁ) | passasukhaṁ → phassasukhaṁ (bj: sīmu) | panāhaṁ → idhāhaṁ (cck: sī. pī. ka.) | Idhāhaṁ → M6. S. idha panāhaṁ; T. M7 idha mayhaṁ. (pts note) | bhikkhū → T. bhikkhuṁ. (pts note)
[2] “Then there is the case where I see monks—having eaten as much as they want, filling their bellies—live committed to the pleasure of lying down, the pleasure of sensory contacts, the pleasure of torpor.
Tassa mayhaṁ, nāgita, evaṁ hoti:The thought occurs to me, ‘na hi nūname āyasmanto imassa nekkhammasukhassa pavivekasukhassa upasamasukhassa sambodhasukhassa nikāmalābhino assu akicchalābhino akasiralābhino. Yassāhaṁ nekkhammasukhassa pavivekasukhassa upasamasukhassa sambodhasukhassa nikāmalābhī akicchalābhī akasiralābhī.
na hi nūname → nahanūna me (bj) | nikāmalābhī → nikāmalābhī assaṁ (bj, pts) | na hi → naha (sya-all) | akicchalābhī akasiralābhī → assaṁ akicchalābhino akasiralābhino (sya-all) | hi nūname → ha nūna me (pts) | me → nahinuname (bj: machasaṁ) | ha → M. Ph. hi; omitted by M8. (pts note) | me → Ph. nūn'; ime. (pts note) | assu → omitted by M8. T. M6. M7. (pts note) | assaṁ → Ph. assa; omitted by M8. T. M6. M7. (pts note) | nekkhammasukhassa → nekkhamma sukhassa (bjt)
‘Surely these venerable ones cannot obtain at will—without difficulty, without trouble—as I do, the pleasure of renunciation, the pleasure of seclusion, the pleasure of peace, the pleasure of self-awakening, which is why they—
Tathā hi paname āyasmanto yāvadatthaṁ udarāvadehakaṁ bhuñjitvā seyyasukhaṁ passasukhaṁ middhasukhaṁ anuyuttā viharanti’.
paname → me (bj, pts) | yāvadatthaṁ → yavadatthaṁ (pts) | passasukhaṁ → phassasukhaṁ (pts) | passasukhaṁ → phassasukhaṁ (bj: sīmu) | hi → M. S. add pana. (pts note) | paname → pana me (my)
having eaten as much as they want, filling their bellies—live committed to the pleasure of lying down, the pleasure of sensory contacts, the pleasure of torpor.

Idhāhaṁ, nāgita, bhikkhuṁ passāmi gāmantavihāriṁ samāhitaṁ nisinnaṁ.
Idhāhaṁ → idha panāhaṁ (?) | gāmantavihāriṁ → gāmantavihāre (sya-all) | idhāhaṁ → imāhaṁ (bj: machasaṁ) | Idhāhaṁ → idha panāhaṁ (cck: ?) | bhikkhuṁ → M8 bhikkhū. (pts note) | gāmantavihāriṁ → Ph. M8 -ri; T. -raṁ S. -re. (pts note)
[3] “Then there is the case where I see a monk sitting in concentration in a village dwelling.
Tassa mayhaṁ, nāgita, evaṁ hoti:The thought occurs to me, ‘idāni imaṁ āyasmantaṁ ārāmiko vā upaṭṭhahissati samaṇuddeso vā. Taṁ tamhā samādhimhā cāvessatī’ti.
imaṁ → idānimaṁ (katthaci) | upaṭṭhahissati → paccessati (bj); saccessati (pts1ed); upaṭṭhahati (mr) | Taṁ tamhā → so taṁ tamhā (?) | cāvessatīti → gamissatīti (sya-all); cāvissatī ti (pts) | upaṭṭhahissati → saccessati (pts) | imaṁ → idānimaṁ (katthaci) a. ni. 6.42 (cck note) | upaṭṭhahissati → paccessati (cck: sī. pī.); upaṭṭhahati (cck: ka.) | tamhā → so tamhā (cck: ka. sī.); so taṁ tamhā (cck: ?) | imaṁ → T. M6. M7 idān'; imaṁ; M8 idaṁ. (pts note) | saccessati → M. S. upaṭṭhahissati; Ph. M8 paṭhayati. (pts note) | taṁ → T. M6. M7 so; omitted by Ph. (pts note) | cāvissatī → Ph. M8 bhav-; S. gam- (pts note)
‘Soon a monastery attendant will disturb this venerable one in some way, or a novice will, and rouse him from his concentration.’
Tenāhaṁ, nāgita, tassa bhikkhuno na attamano homi gāmantavihārena.
na → omitted by M. Ph. M8. (pts note)
And so I am not pleased with that monk’s village-dwelling.

Idha panāhaṁ, nāgita, bhikkhuṁ passāmi āraññikaṁ araññe pacalāyamānaṁ nisinnaṁ.
āraññikaṁ araññe → āraññakaṁ āraññe (bj) | āraññikaṁ → (sya-all); āraññakaṁ (pts) | āraññakaṁ → M. Ph. ar-; omitted by M8. S. (pts note) | pacalāyamānaṁ → S. capalāy- (pts note) | pacalāyamānaṁ → ca palāyamānaṁ (th)
[4] “But then there is the case where I see a monk sitting, nodding, in the wilderness.
Tassa mayhaṁ, nāgita, evaṁ hoti:The thought occurs to me, ‘idāni ayamāyasmā imaṁ niddākilamathaṁ paṭivinodetvā araññasaññaṁyeva manasi karissati ekattan’ti.
ayam → omitted by T. M7. (pts note) | araññasaññaṁ → Ph. M8. S. -saññā; M7 ār- (pts note) | ekattan → S. ettakan. (pts note) | ayamāyasmā → ayaṁ āyasmā (bjt) | araññasaññaṁyeva manasi karissati → araññasaññaṁ yeva manasikarissati (bjt) | ekattanti → ettakanti (th) | ayamāyasmā → ayam āyasmā (pts) | araññasaññaṁyeva manasi karissati ekattanti → araññasaññaṁ yeva manasikarissati ekattan ti (pts)
‘Soon this venerable one will dispel his drowsiness & fatigue and attend to the wilderness-perception,1 (his mind) unified.’
Tenāhaṁ, nāgita, tassa bhikkhuno attamano homi araññavihārena.And so I am pleased with that monk’s wilderness-dwelling.

Idha panāhaṁ, nāgita, bhikkhuṁ passāmi āraññikaṁ araññe asamāhitaṁ nisinnaṁ.
āraññikaṁ → āraññakaṁ (bj, pts); (sya-all) | āraññakaṁ → M. Ph. ar-; T. araññaṁ; omitted by M8. S. (pts note)
[5] “Then there is the case where I see a wilderness monk sitting unconcentrated in the wilderness.
Tassa mayhaṁ, nāgita, evaṁ hoti:The thought occurs to me, ‘idāni ayamāyasmā asamāhitaṁ vā cittaṁ samādahissati, samāhitaṁ vā cittaṁ anurakkhissatī’ti.
samādahissati → samādahessati (katthaci) | samādahissati → samādahessati (cck: katthaci) | cittaṁ → omitted by M8; M6 has samādahessati, samādahitaṁ anurakkhatī. (pts note) | ayamāyasmā → ayam āyasmā (pts) | anurakkhissatīti → anurakkhissatī ti (pts)
‘Soon this venerable one will center his unconcentrated mind, or protect his concentrated mind.’
Tenāhaṁ, nāgita, tassa bhikkhuno attamano homi araññavihārena.
araññavihārena → T. ār- (pts note)
And so I am pleased with that monk’s wilderness-dwelling.

Idha panāhaṁ, nāgita, bhikkhuṁ passāmi āraññikaṁ araññe samāhitaṁ nisinnaṁ.
āraññikaṁ → āraññakaṁ (bj, pts) | āraññikaṁ araññe → āraññakaṁ (sya-all) | āraññakaṁ → M. Ph. M8. M7. S. ar- (pts note) | araññe → T. ār-; omitted by M8. S. (pts note)
[6] “Then there is the case where I see a wilderness monk sitting in concentration in the wilderness.
Tassa mayhaṁ, nāgita, evaṁ hoti:The thought occurs to me, ‘idāni ayamāyasmā avimuttaṁ vā cittaṁ vimuccissati, vimuttaṁ vā cittaṁ anurakkhissatī’ti.
vimuccissati → vimuñcissati (sya-all) | ayamāyasmā → ayam āyasmā (pts) | anurakkhissatīti → anurakkhissatī ti (pts)
‘Soon this venerable one will release his unreleased mind, or protect his released mind.’
Tenāhaṁ, nāgita, tassa bhikkhuno attamano homi araññavihārena.And so I am pleased with that monk’s wilderness-dwelling.

Idha panāhaṁ, nāgita, bhikkhuṁ passāmi gāmantavihāriṁ lābhiṁ cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānaṁ.
Idha panāhaṁ, nāgita … → etthantare pāṭho (an8.86:12.1–an8.86:14.1) an6.42 chakkanipāteyeva dissati, na ettha
[7] “Then there is the case where I see a village-dwelling monk who receives robes, alms food, shelter, & medicinal requisites for curing the sick.
So taṁ lābhasakkārasilokaṁ nikāmayamāno riñcati paṭisallānaṁ, riñcati araññavanapatthāni pantāni senāsanāni;Receiving, as he likes, those gains, offerings, & fame, he neglects seclusion, he neglects isolated forest & wilderness dwellings. gāmanigamarājadhāniṁ osaritvā vāsaṁ kappeti.He makes his living by visiting villages, towns, & cities. Tenāhaṁ, nāgita, tassa bhikkhuno na attamano homi gāmantavihārena.And so I am not pleased with that monk’s village-dwelling.

Idha panāhaṁ, nāgita, bhikkhuṁ passāmi āraññikaṁ lābhiṁ cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānaṁ.[8] “Then there is the case where I see a wilderness monk who receives robes, alms food, shelter, & medicinal requisites for curing the sick. So taṁ lābhasakkārasilokaṁ paṭipaṇāmetvā na riñcati paṭisallānaṁ, na riñcati araññavanapatthāni pantāni senāsanāni.Fending off those gains, offerings, & fame, he doesn’t neglect seclusion, doesn’t neglect isolated forest & wilderness dwellings. Tenāhaṁ, nāgita, tassa bhikkhuno attamano homi araññavihārena.
araññavihārena → [ ] etthantare pāṭho a. ni. 6.42 chakkanipāteyeva dissati, na ettha aṭṭhakanipāte (cck note)
And so I am pleased with that monk’s wilderness-dwelling.3

Yasmāhaṁ, nāgita, samaye addhānamaggappaṭipanno na kañci passāmi purato vā pacchato vā, phāsu me, nāgita, tasmiṁ samaye hoti antamaso uccārapassāvakammāyā”ti.
Yasmāhaṁ → yasmiṁhaṁ (katthaci) | kañci → kiñci (sya-all, pts) | uccārapassāvakammāyāti chaṭṭhaṁ → uccārapassāvakammassāti (sya-all); uccārapassāvakammāyā ti (pts) | Yasmāhaṁ → yasmiṁhaṁ (cck: katthaci) | Yasmāhaṁ → M8 yasmāyaṁ; T. yasmā; Ph. yasmiṁ 'haṁ. (pts note) | phāsu → omitted by M8; M6. M7 phāsum. (pts note) | me → T. adds 'va. (pts note) | uccārapassāvakammāyā → M. Ph. M8. S. -kammassā. (pts note) | addhānamaggappaṭipanno → addhānamaggapaṭipanno (bjt, th, pts)
“But when I am traveling along a road and see no one in front or behind me, at that time I have my ease, even when urinating & defecating.”

Chaṭṭhaṁ.
chaṭṭhaṁ → ti (pts)
The Sixth.

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali · English


Translations: English · Русский · Deutsch