VelāmasuttaСутта Велама
Ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.Одно время Благословенный располагается в Саваттхи в роще Джеты в парке Анатхапиндики.
Atha kho anāthapiṇḍiko gahapati yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho anāthapiṇḍikaṁ gahapatiṁ bhagavā etadavoca:
atha kho → athakho (th)И тогда домохозяин Анатхапиндика подошёл к Благословенному, поклонился ему и сел рядом. Благословенный спросил его:
“Api nu te, gahapati, kule dānaṁ dīyatī”ti?
dīyatīti dīyati → diyyatīti diyyati (sya-all)“Дают ли подаяния в твоей семье, домохозяин?”
“Dīyati me, bhante, kule dānaṁ;
dīyati → diyyati (th)“Подаяния дают в моей семье, почтенный,
tañca kho lūkhaṁ kaṇājakaṁ biḷaṅgadutiyan”ti.
kaṇājakaṁ biḷaṅgadutiyanti → kaṇākaṁ bilaṅgadutiyanti (bj) | kaṇājakaṁ biḷaṅgadutiyanti lūkhañcepi → kāṇājakaṁ bilaṅgadutiyanti lūkhaṁ vāpi (sya-all)но они состоят из битого риса, да рисовой каши”.
“Lūkhañcepi, gahapati, dānaṁ deti paṇītaṁ vā;
Lūkhañcepi → lūkhaṁ vāpi (sya-all); lūkhañcāpi (mr) | lūkhañcepi → lukhaṁ cāpi (bj: syā) | Lūkhañcepi → lūkhaṁ vāpi (cck: syā.); lūkhañcāpi (cck: ka.)“Если, домохозяин, кто-либо даёт подаяния грубой или превосходной [пищей],
tañca asakkaccaṁ deti, acittīkatvā deti, asahatthā deti, apaviddhaṁ deti, anāgamanadiṭṭhiko deti.
acittīkatvā → acittikatvā (bj, pts1ed); apacittiṁ katvā (sya-all); acittiṁ katvā (mr) | apaviddhaṁ → apaviṭṭhaṁ (cck, sya1ed) | apaviddhaṁ → apaviṭṭhaṁ (sya-all) | acittīkatvā → apacittiṁ katvā (bj: syā); acittikatvā (bj: PTS) | apaviddhaṁ → apaviṭṭhaṁ (bj: syā) | acittīkatvā → acittiṁ katvā (cck: ka.); apacittiṁ katvā (cck: syā.); acittikatvā (cck: pī.) | apaviddhaṁ → apaviṭṭhaṁ (cck: syā.)и даёт без уважения, без предварительного намерения, не собственными руками, даёт то, что будет выброшено, даёт, не думая о будущих последствиях,
Yattha yattha tassa tassa dānassa vipāko nibbattati, na uḷārāya bhattabhogāya cittaṁ namati, na uḷārāya vatthabhogāya cittaṁ namati, na uḷārāya yānabhogāya cittaṁ namati, na uḷāresu pañcasu kāmaguṇesu bhogāya cittaṁ namati.то когда созреет результат этого дара, ум этого человека не будет склоняться ни к наслаждению превосходной едой, ни к наслаждению превосходными средствами передвижения, ни к наслаждению всем превосходным среди пяти множителей желания.
Yepissa te honti puttāti vā dārāti vā dāsāti vā pessāti vā kammakarāti vā, tepi na sussūsanti na sotaṁ odahanti na aññā cittaṁ upaṭṭhapenti.
odahanti → odāhanti (bj) | sussūsanti → sussusanti (sya-all) | na aññā cittaṁ → aññācittaṁ (sya-all)Помимо прочего, его дети и жёны, рабы, слуги и работники не станут его слушать, не станут склонять к нему ухо, не станут направлять свои умы, чтобы понять [его].
Taṁ kissa hetu?
kissa hetu evañhetaṁ → kissahetu evañcetaṁ (sya-all) | kissa hetu → kissahetu evaṁ (bjt)И почему?
Evañhetaṁ, gahapati, hoti asakkaccaṁ katānaṁ kammānaṁ vipāko.
Evañhetaṁ → evañcetaṁ (sya-all, mr) | asakkaccaṁ katānaṁ → asakkaccakatānaṁ (bj, sya-all, pts1ed) | hetaṁ → evañetaṁ (bj: syā) | asakkaccakatānaṁ → asakkaccaṁ katānaṁ (bj: machasaṁ) | Evañhetaṁ → evañcetaṁ (cck: syā. ka.)Потому что таков результат действий, совершённых без уважения.
Lūkhañcepi, gahapati, dānaṁ deti paṇītaṁ vā;
lūkhañcepi → lūkhaṁ vāpi (sya-all)Если, домохозяин, кто-либо даёт подаяния грубой или превосходной [пищей],
tañca sakkaccaṁ deti, cittīkatvā deti, sahatthā deti, anapaviddhaṁ deti, āgamanadiṭṭhiko deti.
cittīkatvā → pacittiṁ katvā (sya-all) | anapaviddhaṁ → anapavidṭṭhaṁ (sya-all)и даёт уважительно, с предварительным намерением, собственными руками, даёт то, что не будет выброшено, даёт, думая о будущих последствиях,
Yattha yattha tassa tassa dānassa vipāko nibbattati, uḷārāya bhattabhogāya cittaṁ namati, uḷārāya vatthabhogāya cittaṁ namati, uḷārāya yānabhogāya cittaṁ namati, uḷāresu pañcasu kāmaguṇesu bhogāya cittaṁ namati.то когда созреет результат этого дара, ум этого человека будет склоняться к наслаждению превосходной едой, к наслаждению превосходными средствами передвижения, к наслаждению всем превосходным среди пяти множителей желания.
Yepissa te honti puttāti vā dārāti vā dāsāti vā pessāti vā kammakarāti vā, tepi sussūsanti sotaṁ odahanti aññā cittaṁ upaṭṭhapenti.
aññā → aññāya (bj) | sussūsanti → sussusanti (sya-all) | aññā cittaṁ upaṭṭhapenti → na aññācittaṁ upaṭṭhahanti (sya-all)Помимо прочего, его дети и жёны, рабы, слуги и работники станут его слушать, станут склонять к нему ухо, станут направлять свои умы, чтобы понять [его].
Taṁ kissa hetu?
kissa hetu evañhetaṁ → kissahetu evañcetaṁ (sya-all)И почему?
Evañhetaṁ, gahapati, hoti sakkaccaṁ katānaṁ kammānaṁ vipāko.
sakkaccaṁ katānaṁ → sakkaccakatānaṁ (bj, sya-all) | sakkaccakatānaṁ → sakkaccaṁ katānaṁ (bj: machasaṁ) | evañhetaṁ → evaṁ hetaṁ (bjt) | evañhetaṁ → evañcetaṁ (th)Потому что таков результат действий, совершённых с уважением.
Bhūtapubbaṁ, gahapati, velāmo nāma brāhmaṇo ahosi.В прошлом, домохозяин, жил один брахман по имени Велама.
So evarūpaṁ dānaṁ adāsi mahādānaṁ.Он раздавал такие великие дары:
Caturāsīti suvaṇṇapātisahassāni adāsi rūpiyapūrāni, caturāsīti rūpiyapātisahassāni adāsi suvaṇṇapūrāni, caturāsīti kaṁsapātisahassāni adāsi hiraññapūrāni, caturāsīti hatthisahassāni adāsi sovaṇṇālaṅkārāni sovaṇṇadhajāni hemajālappaṭicchannāni, caturāsīti rathasahassāni adāsi sīhacammaparivārāni byagghacammaparivārāni dīpicammaparivārāni paṇḍukambalaparivārāni sovaṇṇālaṅkārāni sovaṇṇadhajāni hemajālappaṭicchannāni, caturāsīti dhenusahassāni adāsi dukūlasandhanāni kaṁsūpadhāraṇāni, caturāsīti kaññāsahassāni adāsi āmuttamaṇikuṇḍalāyo, caturāsīti pallaṅkasahassāni adāsi gonakatthatāni paṭikatthatāni paṭalikatthatāni kadalimigapavarapaccattharaṇāni sauttaracchadāni ubhatolohitakūpadhānāni, caturāsīti vatthakoṭisahassāni adāsi khomasukhumānaṁ koseyyasukhumānaṁ kambalasukhumānaṁ kappāsikasukhumānaṁ, ko pana vādo annassa pānassa khajjassa bhojjassa leyyassa peyyassa, najjo maññe vissandanti.
hemajālappaṭicchannāni → hemajālasañchannāni (bj, pts1ed); hemajālapaṭicchannāni (sya-all) | āmuttamaṇikuṇḍalāyo → āmukkamaṇikuṇḍalāyo (bj) | vissandanti → vissandati (si, pts1ed); visandanti (sya-all) | hemajālappaṭicchannāni caturāsīti rathasahassāni → hemajālasañchannāni caturāsītirathasahassāni (bj) | dukūlasandhanāni → dukūlasandassanāni (bj); dukulasaṇṭhanāni (sya-all) | āmuttamaṇikuṇḍalāyo caturāsīti pallaṅkasahassāni → āmuktamaṇikuṇḍalāyo caturāsītipallaṅkasahassāni (bj) | gonakatthatāni → goṇakatthatāni (bj) | kadalimigapavarapaccattharaṇāni sauttaracchadāni ubhatolohitakūpadhānāni → kādalimigapavarapaccattharaṇāni sauttaracchādāni ubhato lohitakūpadhānāni (bj) | khajjassa → bajjassa (bj) | suvaṇṇapātisahassāni → suvaṇṇapāṭisahassāni (sya-all) | rūpiyapātisahassāni → rūpiyapāṭisahassāni (sya-all) | kaṁsapātisahassāni → kaṁsapāṭisahassāni (sya-all) | dīpicammaparivārāni → dipicammaparivārāni (sya-all) | kambalasukhumānaṁ → (sya-all) | bhojjassa leyyassa peyyassa → bhojanassa lepanassa seyyassa (sya-all) | hemajālasañchannāni → hemajālappaṭicchannāni (bj: machasaṁ) | dukūlasandassanāni → dukulasandhanāni (bj: machasaṁ); dukulasaṇḍanāni (bj: syā); dukulasanthanāni (bj: PTS) | āmuktamaṇikuṇḍalāyo → āmuttamaṇikuṇḍalāyo (bj: sīmu, machasaṁ) | kādalimigapavarapaccattharaṇāni → kadalimigapavarapaccattharaṇāni (bj: machasaṁ) | vissandanti → vissandati (bj: sīmu, PTS) | hemajālappaṭicchannāni → hemajālasañchannāni (cck: sī. pī.) | dukūlasandhanāni → dukūlasandassanāni (cck: sī.); dukūlasaṇṭhanāni (cck: syā.); dukūlasanthanāni (cck: pī.); duhasandanāni (cck: dī. ni. 2.263); dukūlasandanāni (cck: tattha pāṭhantaraṁ) | āmuttamaṇikuṇḍalāyo → āmukkamaṇikuṇḍalāyo (cck: ?) | vissandanti → vissandati (cck: sī. pī.) | caturāsīti suvaṇṇapātisahassāni → caturāsītisuvaṇṇapātisahassāni (bjt) | rūpiyapūrāni → rūpiya pūrāni (bjt) | byagghacammaparivārāni → vyagghacammaparivārāni (bjt) | caturāsīti kaññāsahassāni → caturāsītikaññāsahassāni (bjt) | sovaṇṇadhajāni hemajālappaṭicchannāni → sovaṇṇaddhajāni hemajālapaṭicchannāni (th)Восемьдесят четыре тысячи золотых чаш, наполненных серебром; восемьдесят четыре тысячи серебряных чаш, наполненных золотом; восемьдесят четыре тысячи бронзовых чаш, наполненных слитками; восемьдесят четыре тысячи слонов с золотыми украшениями, золотыми знамёнами, покрытые сетями из золотых нитей; восемьдесят четыре тысячи колесниц, обитых шкурами львов, тигров, леопардов, с шафрановыми одеялами, с золотыми украшениями и золотыми знамёнами, покрытые сетями из золотых нитей; восемьдесят четыре тысячи дойных коров с привязями из джута и бронзовыми бадьями; восемьдесят четыре тысячи дев, украшенных драгоценными серьгами; восемьдесят четыре тысячи диванов, сделанных из слоновой кости, ядровой древесины, золота и серебра, что устланы покрывалами с длинным ворсом, украшены цветами, лучшими шкурами антилоп, с навесами и красными подушками по обеим сторонам; восемьдесят четыре тысячи коти одежд из лучшего льна, лучшего шёлка, лучшей шерсти, лучшего хлопка. И уж не говоря о еде, питье, закусках, обедах, тониках и напитках. Казалось, что всё это льётся рекой.
Siyā kho pana te, gahapati, evamassa:И ты можешь подумать, домохозяин:
‘añño nūna tena samayena velāmo brāhmaṇo ahosi, so taṁ dānaṁ adāsi mahādānan’ti.
so → yo (?) | nūna → na (sya-all) | so → yo (cck: ?)“Это был кто-то иной, этот брахман Велама, который тогда раздавал такие великие дары”.
Na kho panetaṁ, gahapati, evaṁ daṭṭhabbaṁ.Но тебе не следует так думать.
Ahaṁ tena samayena velāmo brāhmaṇo ahosiṁ.Это я был брахманом Веламой, который тогда раздавал такие великие дары.
Ahaṁ taṁ dānaṁ adāsiṁ mahādānaṁ.И в то время, когда совершались эти подаяния,
Tasmiṁ kho pana, gahapati, dāne na koci dakkhiṇeyyo ahosi, na taṁ koci dakkhiṇaṁ visodheti.домохозяин, не было никого, кто был бы достойным подношений, никого, кто бы очистил подношение.
Yaṁ, gahapati, velāmo brāhmaṇo dānaṁ adāsi mahādānaṁ, yo cekaṁ diṭṭhisampannaṁ bhojeyya, idaṁ tato mahapphalataraṁ.
→ (yañca gahapati velāmo brāhmaṇo dānaṁ adāsi mahādānaṁ) (sī. pī.) (cck note)И куда более плодотворным, чем то великое подношение, которое сделал брахман Велама – было бы накормить одного человека, наделённого взглядом.
(…) Yo ca sataṁ diṭṭhisampannānaṁ bhojeyya, yo cekaṁ sakadāgāmiṁ bhojeyya, idaṁ tato mahapphalataraṁ.
(…) → (yañca gahapati velāmo brāhmaṇo dānaṁ adāsi mahādānaṁ) (bj, pts1ed) | → (yañca gahapati velāmo brāhmaṇo dānaṁ adāsi mahādānaṁ) (sī. pī.) (cck note)Ещё более плодотворным, чем то великое подношение, которое сделал брахман Велама, и чем кормление одного человека, наделённого взглядом, и ста человек, наделённых взглядом – было бы накормить одного однажды-возвращающегося.
(…) Yo ca sataṁ sakadāgāmīnaṁ bhojeyya, yo cekaṁ anāgāmiṁ bhojeyya …pe…
(…) → (yañca gahapati velāmo brāhmaṇo dānaṁ adāsi mahādānaṁ) (bj, pts1ed)Ещё более плодотворным, чем то великое подношение, которое сделал брахман Велама, и чем кормление одного… ста человек, наделённых взглядом, и ста однажды-возвращающихся – было бы накормить одного не-возвращающегося.
yo ca sataṁ anāgāmīnaṁ bhojeyya, yo cekaṁ arahantaṁ bhojeyya …pe…Ещё более плодотворным… и чем кормление ста не-возвращающихся – было бы накормить одного араханта.
yo ca sataṁ arahantānaṁ bhojeyya, yo cekaṁ paccekabuddhaṁ bhojeyya …pe…Ещё более плодотворным… и чем кормление ста арахантов – было бы накормить одного паччека-будду.
yo ca sataṁ paccekabuddhānaṁ bhojeyya, yo ca tathāgataṁ arahantaṁ sammāsambuddhaṁ bhojeyya …pe…
+ → peyo (bjt)Ещё более плодотворным… и чем кормление ста паччека-будд – было бы накормить одного Татхагату, Араханта, Правильно Пробуждённого.
yo ca buddhappamukhaṁ bhikkhusaṅghaṁ bhojeyya …pe…
buddhapamukhaṁ → buddhappamukhaṁ (bj: machasaṁ) | bhikkhusaṅghaṁ → bhikkhusaṁghaṁ (ms2005)Ещё более плодотворным… и чем кормление Татхагаты, Араханта, Правильно Пробуждённого – было бы накормить Сангху монахов, возглавляемую Буддой.
yo ca cātuddisaṁ saṅghaṁ uddissa vihāraṁ kārāpeyya …pe…
saṅghaṁ → saṁghaṁ (ms2005)Ещё более плодотворным… и чем кормление Сангхи монахов, возглавляемой Буддой – было бы построить жилище и посвятить его Сангхе четырёх сторон света.
yo ca pasannacitto buddhañca dhammañca saṅghañca saraṇaṁ gaccheyya …pe…
saṅghañca → saṁghañca (ms2005)Ещё более плодотворным… и чем постройка жилища, посвящённого Сангхе четырёх сторон света – было бы с верующим умом принять прибежище в Будде, Дхамме, Сангхе.
yo ca pasannacitto sikkhāpadāni samādiyeyya—Ещё более плодотворным… и чем принятие с верующим умом прибежища в Будде, Дхамме, Сангхе – было бы принятие пяти правил поведения:
pāṇātipātā veramaṇiṁ, adinnādānā veramaṇiṁ, kāmesumicchācārā veramaṇiṁ, musāvādā veramaṇiṁ, surāmerayamajjapamādaṭṭhānā veramaṇiṁ, yo ca antamaso gandhohanamattampi mettacittaṁ bhāveyya, (…) idaṁ tato mahapphalataraṁ.
gandhohanamattampi → gandhūhanamattampi (bj); gaddūhanamattampi (sya-all, pts1ed) | (…) → (yo ca accharāsaṅghātamattampi aniccasaññaṁ bhāveyya) (mr) | gandhūhanamattampi → ganedhāhanamattampi (bj: machasaṁ); gadduhanamattampi (bj: katthaci) | gandhohanamattampi → gandhūhanamattampi (sī.), gaddūhanamattampi (syā. pī.) ma. ni. 3.211 (cck note) | → (yo ca accharāsaṅghātamattampi aniccasaññaṁ bhāveyya) (ka.) (cck note) | veramaṇiṁ → veramaṇī (th) | veramaṇiṁ kāmesumicchācārā veramaṇiṁ → veramaṇī kāmesu micchācārā veramaṇī (th) | pe → spelled out in full (th)отказ от уничтожения жизни, отказ от взятия того, что не дано, отказ от неблагого сексуального поведения, отказ от лжи, отказ от спиртных напитков, вина, одурманивающих веществ, что являются основой для беспечности. Ещё более плодотворным… и чем принятие пяти правил поведения… – было бы развитие доброжелательности даже на время, за которое можно подоить корову…
Yañca, gahapati, velāmo brāhmaṇo dānaṁ adāsi mahādānaṁ, yo cekaṁ diṭṭhisampannaṁ bhojeyya …Ещё более плодотворным, чем то великое подношение, которое сделал брахман Велама, и чем кормление одного человека, наделённого взглядом,
yo ca sataṁ diṭṭhisampannānaṁ bhojeyya, yo cekaṁ sakadāgāmiṁ bhojeyya …и ста человек, наделённых взглядом, и одного однажды-возвращающегося
yo ca sataṁ sakadāgāmīnaṁ bhojeyya, yo cekaṁ anāgāmiṁ bhojeyya …
bhojeyya yo → bhojeyyayo (th)и ста однажды-возвращающихся…
yo ca sataṁ anāgāmīnaṁ bhojeyya, yo cekaṁ arahantaṁ bhojeyya …
yo ca sataṁ arahantānaṁ bhojeyya, yo cekaṁ paccekabuddhaṁ bhojeyya …
yo ca sataṁ paccekabuddhānaṁ bhojeyya, yo ca tathāgataṁ arahantaṁ sammāsambuddhaṁ bhojeyya …
yo ca buddhappamukhaṁ bhikkhusaṅghaṁ bhojeyya, yo ca cātuddisaṁ saṅghaṁ uddissa vihāraṁ kārāpeyya …
buddhappamukhaṁ → buddhapamukhaṁ (bjt) | + → sataṁ (th) | bhikkhusaṅghaṁ → bhikkhusaṁghaṁ (ms2005) | saṅghaṁ → saṁghaṁ (ms2005)
yo ca pasannacitto buddhañca dhammañca saṅghañca saraṇaṁ gaccheyya, yo ca pasannacitto sikkhāpadāni samādiyeyya—
saṅghañca → saṁghañca (ms2005)
pāṇātipātā veramaṇiṁ …pe… surāmerayamajjapamādaṭṭhānā veramaṇiṁ, yo ca antamaso gandhohanamattampi mettacittaṁ bhāveyya, yo ca accharāsaṅghātamattampi aniccasaññaṁ bhāveyya, idaṁ tato mahapphalataran”ti.
veramaṇiṁ → veramaṇī (bj) | gandhohanamattampi → gandhūhanamattampi (bj) | gandhohanamattampi → gaddūhanamattampi (th)…и развитие доброжелательности даже на [то краткое] время, за которое можно подоить корову – было бы развитие восприятия ненадёжности даже на время, за которое можно щёлкнуть пальцами (или хлопнуть в ладоши)”.
Sīhanādavaggo dutiyo.
+ → tatruddānaṁ (th)Глава Сиханада Вторая.
Nādo saupādiseso ca, koṭṭhikena samiddhinā;
nādo → tatruddānaṁ vuttho (sya-all) | nādo → sodheti (bj: aṭṭhakathāyaṁ) | saupādiseso → sa upādiseso (bjt) koṭṭhikena → koṭṭhitena (bj, sya-all) Gaṇḍasaññā kulaṁ mettā, devatā velāmena cāti.
kulaṁ mettā → kule sattā (sya-all) velāmena cāti → velāmenacāti (bjt) | + → sattāvāsavaggo tatiyo (th)