MeghiyasuttaСутта Мегхия
Ekaṁ samayaṁ bhagavā cālikāyaṁ viharati cālikāpabbate.
cālikāpabbate → cālikāya pabbate (bj); cālikapabbate (sya-all) | + → evaṁ me sutaṁ (bjt)Так мной услышано. Одно время Благословенный располагается в Чалике на горе Чалики.
Tena kho pana samayena āyasmā meghiyo bhagavato upaṭṭhāko hoti.В то время уважаемый Мегхия был прислужником Благословенного.
Atha kho āyasmā meghiyo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhāsi. Ekamantaṁ ṭhito kho āyasmā meghiyo bhagavantaṁ etadavoca:
atha kho → athakho (th)И тогда уважаемый Мегхия подошёл к Благословенному, поклонился ему, встал рядом и сказал:
“icchāmahaṁ, bhante, jantugāmaṁ piṇḍāya pavisitun”ti.
jantugāmaṁ → jatugāmaṁ (bj-a, sya-a); jattugāmaṁ (mr aṭṭhakathāyampi pāṭhantaraṁ) | jantugāmaṁ → jatugāmaṁ (bj: syā) | jantugāmaṁ → jatugāmaṁ (cck: sī. aṭṭha., syā. aṭṭha.); jattugāmaṁ (cck: ka. aṭṭhakathāyampi pāṭhantaraṁ)“Почтенный, я бы хотел отправиться в Джантугаму за подаяниями”.
“Yassadāni tvaṁ, meghiya, kālaṁ maññasī”ti.
yassadāni → yassa dāni (my, th)“Можешь отправляться, Мегхия, когда сочтёшь нужным”.
Atha kho āyasmā meghiyo pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya jantugāmaṁ piṇḍāya pāvisi.
pubbaṇhasamayaṁ → pubbanhasamayaṁ (bj) | atha kho → athakho (th)И тогда, утром, уважаемый Мегхия оделся, взял чашу и одеяние и вошёл в Джантугаму собирать подаяния.
Jantugāme piṇḍāya caritvā pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkanto yena kimikāḷāya nadiyā tīraṁ tenupasaṅkami.
kimikāḷāya → kimikālāya (bj)Походив по Джантугаме за подаяниями, после принятия пищи, возвратившись с хождения за подаяниями, он отправился на берег реки Кимилаки.
Addasā kho āyasmā meghiyo kimikāḷāya nadiyā tīre jaṅghāvihāraṁ anucaṅkamamāno anuvicaramāno ambavanaṁ pāsādikaṁ ramaṇīyaṁ.
jaṅghāvihāraṁ → jaṅghavihāraṁ (sya-all, mr) | kimikāḷāya → kimikālāya (bj) | jaṅghāvihāraṁ → jaṅghavihāraṁ (cck: syā. ka.)По мере того, как он прогуливался вдоль берега реки Кимилаки, чтобы размяться, уважаемый Мегхия увидел восхитительную манговую рощу.
Disvānassa etadahosi:Мысль пришла к нему: “pāsādikaṁ vatidaṁ ambavanaṁ ramaṇīyaṁ, alaṁ vatidaṁ kulaputtassa padhānatthikassa padhānāya.“Эта манговая роща воистину чудесна и восхитительна, подходящее место для приложения стараний теми, кто нацелен на старания. Sace maṁ bhagavā anujāneyya, āgaccheyyāhaṁ imaṁ ambavanaṁ padhānāyā”ti.Если Благословенный мне разрешит, я вернусь в эту манговую рощу для приложения стараний [в медитации]”.
Atha kho āyasmā meghiyo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā meghiyo bhagavantaṁ etadavoca:
atha kho → athakho (th)И тогда уважаемый Мегхия отправился к Благословенному, поклонился ему, сел рядом и сказал:
“Idhāhaṁ, bhante, pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya jantugāmaṁ piṇḍāya pāvisiṁ.
pubbaṇhasamayaṁ → pubbanhasamayaṁ (bj)“Этим утром, почтенный, я оделся, взял чашу и вошёл в Джантугаму собирать подаяния…
Jantugāme piṇḍāya caritvā pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkanto yena kimikāḷāya nadiyā tīraṁ tenupasaṅkamiṁ.
kimikāḷāya → kimikālāya (bj)
Addasaṁ kho ahaṁ, bhante, kimikāḷāya nadiyā tīre jaṅghāvihāraṁ anucaṅkamamāno anuvicaramāno ambavanaṁ pāsādikaṁ ramaṇīyaṁ.
kimikāḷāya → kimikālāya (bj) | jaṅghāvihāraṁ → jaṅghavihāraṁ (sya-all)
Disvāna me etadahosi:
‘pāsādikaṁ vatidaṁ ambavanaṁ ramaṇīyaṁ.
Alaṁ vatidaṁ kulaputtassa padhānatthikassa padhānāya.
Sace maṁ bhagavā anujāneyya, āgaccheyyāhaṁ imaṁ ambavanaṁ padhānāyā’ti.
Sace maṁ bhagavā anujāneyya, gaccheyyāhaṁ taṁ ambavanaṁ padhānāyā”ti.
+ → evaṁ vutte bhagavā āyasmantaṁ meghiyaṁ etadavoca (th)…если Благословенный мне разрешит, я вернусь в эту манговую рощу для приложения стараний [в медитации]”.
“Āgamehi tāva, meghiya. Ekakamhi tāva yāva aññopi koci bhikkhu āgacchatī”ti.
Ekakamhi → ekakamhā (bj, pts1ed) | tāva → vata (mr) | āgacchatī”ti → dissatūti (sabbattha, ṭīkāyampi pāṭhantaraṁ); dissatīti (ṭīkāyaṁ pāṭhantarāni) | ekakamhi → ekakamhā (bj) | aññopi → aññāpi (bj) | āgacchatīti → dissatūti (sya-all) | ekakamhā → ekakamhi (bj: machasaṁ) | āgacchatīti → dissatuti (bj: sīmu) | Ekakamhi → ekakamhā (cck: sī. pī.) | tāva → vata (cck: ka.) | āgacchatī’’ti → dissatūti (cck: sabbattha, ṭīkāyampi pāṭhantaraṁ); āgacchatūti, dissatīti (cck: ṭīkāyaṁ pāṭhantarāni)“Поскольку мы одни, Мегхия, подожди, пока другой монах подойдёт”.
Dutiyampi kho āyasmā meghiyo bhagavantaṁ etadavoca:И во второй раз уважаемый Мегхия обратился к Благословенному:
“bhagavato, bhante, natthi kiñci uttari karaṇīyaṁ, natthi katassa paṭicayo.
uttari → uttariṁ (bj) | paṭicayo → paticayo (bj) | uttari karaṇīyaṁ → uttarikaraṇīyaṁ (th)“Почтенный, для Благословенного нет более ничего, что нужно было бы сделать, и нет [нужды] развить то, что было сделано.
Mayhaṁ kho pana, bhante, atthi uttari karaṇīyaṁ, atthi katassa paṭicayo.
uttari → uttariṁ (bj) | paṭicayo → paticayo (bj) | uttari karaṇīyaṁ → uttarikaraṇīyaṁ (th)Но, почтенный, для меня есть то, что ещё нужно сделать, и есть [нужда] развить то, что было сделано.
Sace maṁ bhagavā anujāneyya, gaccheyyāhaṁ taṁ ambavanaṁ padhānāyā”ti.Если Благословенный мне разрешит, я вернусь в эту манговую рощу для приложения стараний [в медитации]”.
“Āgamehi tāva, meghiya, ekakamhi tāva yāva aññopi koci bhikkhu āgacchatī”ti.
ekakamhi → ekakamhā (bj) | āgacchatīti → dissatūti (sya-all) | ekakamhā → ekakamhi (bj: machasaṁ) | āgacchatīti → dissatuti (bj: sīmu)“Поскольку мы одни, Мегхия, подожди, пока другой монах подойдёт”.
Tatiyampi kho āyasmā meghiyo bhagavantaṁ etadavoca:И в третий раз уважаемый Мегхия обратился к Благословенному:
“bhagavato, bhante, natthi kiñci uttari karaṇīyaṁ, natthi katassa paṭicayo.
uttari → uttariṁ (bj) | paṭicayo → vā paticayo (bj) | uttari karaṇīyaṁ → uttarikaraṇīyaṁ (th)“Почтенный, для Благословенного нет более ничего, что нужно было бы сделать…
Mayhaṁ kho pana, bhante, atthi uttari karaṇīyaṁ, atthi katassa paṭicayo.
uttari → uttariṁ (bj) | paṭicayo → paticayo (bj) | uttari karaṇīyaṁ → uttarikaraṇīyaṁ (th)
Sace maṁ bhagavā anujāneyya, gaccheyyāhaṁ taṁ ambavanaṁ padhānāyā”ti.я вернусь в эту манговую рощу для приложения стараний [в медитации]”.
“Padhānanti kho, meghiya, vadamānaṁ kinti vadeyyāma.“Поскольку ты говоришь о старании, Мегхия, что я могу тебе сказать?
Yassadāni tvaṁ, meghiya, kālaṁ maññasī”ti.
yassadāni → yassa dāni (my, th)Можешь отправляться, когда сочтёшь нужным”.
Atha kho āyasmā meghiyo uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā yena taṁ ambavanaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā taṁ ambavanaṁ ajjhogāhetvā aññatarasmiṁ rukkhamūle divāvihāraṁ nisīdi.
atha kho → athakho (th)И тогда уважаемый Мегхия поднялся с сиденья, поклонился Благословенному, обошёл его с правой стороны и отправился в манговую рощу. Он вошёл [в неё] и сел под неким деревом, чтобы провести [здесь] остаток дня.
Atha kho āyasmato meghiyassa tasmiṁ ambavane viharantassa yebhuyyena tayo pāpakā akusalā vitakkā samudācaranti, seyyathidaṁ—
seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (bjt, th) | atha kho → athakho (th)И тогда, по мере того, как уважаемый Мегхия пребывал в этой манговой роще, три вида плохих, неблагих мыслей часто приходили к нему:
kāmavitakko, byāpādavitakko, vihiṁsāvitakko.
byāpādavitakko → vyāpādavitakko (bjt)чувственные мысли, недоброжелательные мысли, мысли о причинении вреда.
Atha kho āyasmato meghiyassa etadahosi:
atha kho → athakho (th)И тогда он подумал:
“acchariyaṁ vata bho, abbhutaṁ vata bho.“Воистину удивительно и поразительно!
Saddhāya ca vatamhā agārasmā anagāriyaṁ pabbajitā;
ca vatamhā → vata camhi (bj); tamhā (sya-all) | pabbajitā → pabbajito (bj)Я отправился в бездомную жизнь, покинув жизнь домохозяйскую благодаря вере,
atha ca panimehi tīhi pāpakehi akusalehi vitakkehi anvāsattā—
panimehi → pana imehi (bj) | anvāsattā → anvāsatto (bj)и всё равно меня преследуют эти три вида мыслей:
kāmavitakkena, byāpādavitakkena, vihiṁsāvitakkenā”ti.
byāpādavitakkena → vyāpādavitakkena (bjt)чувственные мысли, недоброжелательные мысли, мысли о причинении вреда”.
Atha kho āyasmā meghiyo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā meghiyo bhagavantaṁ etadavoca:
atha kho → athakho (th)И тогда уважаемый Мегхия отправился к Благословенному, поклонился ему, сел рядом и сказал:
“Idha mayhaṁ, bhante, tasmiṁ ambavane viharantassa yebhuyyena tayo pāpakā akusalā vitakkā samudācaranti, seyyathidaṁ—
seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (bjt, th)“Вот же как, почтенный, по мере того, как я пребывал в этой манговой роще, три вида плохих, неблагих мыслей часто приходили ко мне:
kāmavitakko, byāpādavitakko, vihiṁsāvitakko.
byāpādavitakko → vyāpādavitakko (bjt)чувственные мысли, недоброжелательные мысли, мысли о причинении вреда.
Tassa mayhaṁ, bhante, etadahosi:И тогда я подумал:
‘acchariyaṁ vata bho, abbhutaṁ vata bho.“Воистину удивительно и поразительно!
Saddhāya ca vatamhā agārasmā anagāriyaṁ pabbajitā;
ca vatamhā → vatacamhī (bj) | pabbajitā → pabbajito (bj) | ca → (sya-all)Я отправился в бездомную жизнь, покинув жизнь домохозяйскую благодаря вере,
atha ca panimehi tīhi pāpakehi akusalehi vitakkehi anvāsattā—
anvāsattā → anvāpatto (bj)и всё равно меня преследуют эти три вида мыслей:
kāmavitakkena, byāpādavitakkena, vihiṁsāvitakkenā’”ti.
byāpādavitakkena → vyāpādavitakkena (bjt)чувственные мысли, недоброжелательные мысли, мысли о причинении вреда”.
“Aparipakkāya, meghiya, cetovimuttiyā pañca dhammā paripakkāya saṁvattanti.
pañca dhammā → pañcadhammā (bjt)“Мегхия, когда освобождение ума не созрело, пять явлений ведут к его созреванию.
Katame pañca?Какие пять?
Idha, meghiya, bhikkhu kalyāṇamitto hoti kalyāṇasahāyo kalyāṇasampavaṅko.Вот, Мегхия, у монаха хорошие друзья, хорошие спутники, хорошие товарищи.
Aparipakkāya, meghiya, cetovimuttiyā ayaṁ paṭhamo dhammo paripakkāya saṁvattati.
cetovimuttiyā → ceto vimuttiyā (bjt)Когда освобождение ума не созрело, таково первое явление, которое ведёт к его созреванию.
Puna caparaṁ, meghiya, bhikkhu sīlavā hoti, pātimokkhasaṁvarasaṁvuto viharati ācāragocarasampanno aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī, samādāya sikkhati sikkhāpadesu.Далее, монах нравственен.Он пребывает, обуздывая себя Патимоккхой, обладая хорошим поведением и [подобающими] средствами, видя опасность в мельчайших проступках. Возложив на себя правила тренировки, он тренируется в них. Aparipakkāya, meghiya, cetovimuttiyā ayaṁ dutiyo dhammo paripakkāya saṁvattati.Когда освобождение ума не созрело, таково второе явление, которое ведёт к его созреванию.
Puna caparaṁ, meghiya, yāyaṁ kathā abhisallekhikā cetovivaraṇasappāyā, seyyathidaṁ—appicchakathā santuṭṭhikathā pavivekakathā asaṁsaggakathā vīriyārambhakathā sīlakathā samādhikathā paññākathā vimuttikathā vimuttiñāṇadassanakathā, evarūpiyā kathāya nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī.
meghiya → meghiya bhikkhu (bj, sya-all) | akasiralābhī → akasiralābhiṁ (bj) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (bjt, th) | vīriyārambhakathā → viriyārambhakathā (th) | vimuttiñāṇadassanakathā → vimuttiṇāṇadassanakathā (th)Далее, монах слушает по желанию, без сложностей и проблем, беседу, связанную с отшельнической жизнью, которая ведёт к раскрытию сердца, то есть – беседу о малом количестве желаний, о довольствовании [тем, что есть], об уединении, об отсутствии связанности [с другими], о зарождении усердия, о нравственном поведении, о сосредоточении, о понимании, об освобождении, о знании и видении освобождения.
Aparipakkāya, meghiya, cetovimuttiyā ayaṁ tatiyo dhammo paripakkāya saṁvattati.Когда освобождение ума не созрело, таково третье явление, которое ведёт к его созреванию.
Puna caparaṁ, meghiya, bhikkhu āraddhavīriyo viharati akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya, kusalānaṁ dhammānaṁ upasampadāya, thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu.
āraddhavīriyo → āraddhaviriyo (bjt, th)Далее, монах зародил усилие к оставлению неблагих качеств и обретению благих качеств. [В этом] он силён, упорен в старании, не откладывает [своей] обязанности развивать благие качества.
Aparipakkāya, meghiya, cetovimuttiyā ayaṁ catuttho dhammo paripakkāya saṁvattati.Когда освобождение ума не созрело, таково четвёртое явление, которое ведёт к его созреванию.
Puna caparaṁ, meghiya, bhikkhu paññavā hoti udayatthagāminiyā paññāya samannāgato ariyāya nibbedhikāya sammā dukkhakkhayagāminiyā.
hoti → hota (sya-all) | sammā dukkhakkhayagāminiyā → sammādukkhakkhayagāminiyā (bjt, th)Далее, монах мудр. Он обладает пониманием, которое различает и скапливание и захождение – благородным, проницательным, ведущим к полному исчерпанию боли.
Aparipakkāya, meghiya, cetovimuttiyā ayaṁ pañcamo dhammo paripakkāya saṁvattati.Когда освобождение ума не созрело, таково пятое явление, которое ведёт к его созреванию.
Kalyāṇamittassetaṁ, meghiya, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṁ kalyāṇasahāyassa kalyāṇasampavaṅkassa:Когда, Мегхия, у монаха есть хорошие друзья, хорошие спутники, хорошие товарищи,
‘sīlavā bhavissati …pe… samādāya sikkhissati sikkhāpadesu’.
sikkhissati → sikkhati (bj) | + → pātimokkhasaṁvarasaṁvuto viharissati ācāragocarasampanno aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī (bjt)то можно ожидать, что он будет нравственным, тем, кто пребывает, обуздывая себя Патимоккхой, обладает хорошим поведением и [подобающими] средствами, видит опасность в мельчайших проступках. Возложив на себя правила тренировки, он будет тренироваться в них.
Kalyāṇamittassetaṁ, meghiya, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṁ kalyāṇasahāyassa kalyāṇasampavaṅkassa:Когда у монаха есть хорошие друзья, хорошие спутники, хорошие товарищи,
‘yāyaṁ kathā abhisallekhikā cetovivaraṇasappāyā, seyyathidaṁ—appicchakathā …pe… vimuttiñāṇadassanakathā, evarūpiyā kathāya nikāmalābhī bhavissati akicchalābhī akasiralābhī’.
seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (bjt, th)то можно ожидать, что он станет слушать по желанию, без сложностей и проблем, беседу, связанную с отшельнической жизнью…
Kalyāṇamittassetaṁ, meghiya, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṁ kalyāṇasahāyassa kalyāṇasampavaṅkassa: ‘āraddhavīriyo viharissati …pe… anikkhittadhuro kusalesu dhammesu’.
anikkhittadhuro → (bj) | āraddhavīriyo → āraddhaviriyo (bjt, th)Когда у монаха есть хорошие друзья, хорошие спутники, хорошие товарищи, то можно ожидать, что он зародит усилие к оставлению неблагих качеств…
Kalyāṇamittassetaṁ, meghiya, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṁ kalyāṇasahāyassa kalyāṇasampavaṅkassa: ‘paññavā bhavissati …pe… sammādukkhakkhayagāminiyā’.
sammādukkhakkhayagāminiyā → sammādukkhayagāminiyā (sya-all) | + → udayatthagāminiyā paññāya samannāgato ariyāya nibbedhikāya (bjt)Когда у монаха есть хорошие друзья, хорошие спутники, хорошие товарищи, то можно ожидать, что он будет мудрым, [будет] обладать пониманием, которое различает и скапливание и захождение – благородным, проницательным, ведущим к полному исчерпанию боли.
Tena ca pana, meghiya, bhikkhunā imesu pañcasu dhammesu patiṭṭhāya cattāro dhammā uttari bhāvetabbā—
bhikkhunā → bhikkhuno (bj) | uttari → uttariṁ (bj, sya-all)Утвердившись в этих пяти явлениях, далее монаху следует развивать [другие] четыре явления.
asubhā bhāvetabbā rāgassa pahānāya, mettā bhāvetabbā byāpādassa pahānāya, ānāpānassati bhāvetabbā vitakkupacchedāya, aniccasaññā bhāvetabbā asmimānasamugghātāya.
vitakkupacchedāya → vitakkūpacchedāya (sya-all) | byāpādassa → vyāpādassa (bjt) | ānāpānassati → ānāpānasati (bjt)восприятие непривлекательности должно быть развито, чтобы отбросить страсть. Доброжелательность должна быть развита, чтобы отбросить враждебность. Памятование о дыхании должно быть развито, чтобы отсечь мысли. Восприятие ненадёжности должно быть развито, чтобы искоренить представление “я есть”.
Aniccasaññino, meghiya, anattasaññā saṇṭhāti.Когда человек воспринимает ненадёжность, то [у него] утверждается восприятие безличностности.
Anattasaññī asmimānasamugghātaṁ pāpuṇāti diṭṭheva dhamme nibbānan”ti.
asmimānasamugghātaṁ → assamimānasamugghātaṁ (sya-all)Тот, кто воспринимает безличностность, тот искореняет самомнение “я”, [что и есть] ниббана в этой самой жизни”.