Sutavāsutta
Sutavāsutta → sutavāparibbājakasuttaṁ (bj)๗ สุตวาสูตร
Ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati gijjhakūṭe pabbate.
+ → evaṁ me sutaṁ (bjt)สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ ภูเขาคิชฌกูฏ เขตกรุงราชคฤห์
Atha kho sutavā paribbājako yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi.
atha kho → athakho (th)ครั้งนั้น ปริพาชกชื่อสุตวาเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ สนทนาปราศรัยกับ พระผู้มีพระภาค
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho sutavā paribbājako bhagavantaṁ etadavoca:
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj, sya-all)พอเป็นที่บันเทิงใจพอเป็นที่ระลึกถึงกันแล้วนั่ง ณ ที่สมควร ได้ กราบทูลพระผู้มีพระภาคดังนี้ว่า
“Ekamidāhaṁ, bhante, samayaṁ bhagavā idheva rājagahe viharāmi giribbaje.
ekamidāhaṁ → ekamidaṁ (bj) | viharāmi → viharati (bj)“ข้าแต่พระผู้มีพระภาคผู้เจริญ สมัยหนึ่ง ข้าพระองค์อยู่ในกรุงราชคฤห์ อันมีชื่อว่าคิริพพชะนี้แล
Tatra me, bhante, bhagavato sammukhā sutaṁ sammukhā paṭiggahitaṁ:
sutaṁ sammukhā paṭiggahitaṁ → paṭiggahītaṁ (bj) | + → kho (th)ณ ที่นั้นแล ข้าพระองค์ได้สดับรับมาเฉพาะพระพักตร์ พระผู้มีพระภาคว่า
‘yo so, sutavā, bhikkhu arahaṁ khīṇāsavo vusitavā katakaraṇīyo ohitabhāro anuppattasadattho parikkhīṇabhavasaṁyojano sammadaññāvimutto, abhabbo so pañca ṭhānāni ajjhācarituṁ—
sutavā → sutava (sya-all) | sutavā → sutaṁ (bj: syā) | sutavā → sutava (cck: syā.) | parikkhīṇabhavasaṁyojano sammadaññāvimutto → parikkhīṇabhavasaññojano sammadaññā vimutto (bjt) | pañca ṭhānāni → pañcaṭhānāni (bjt) | parikkhīṇabhavasaṁyojano → parikkhīṇabhavasaññojano (th) | pañca ṭhānāni → pañcaṭṭhānāni (th)‘สุตวา ภิกษุใดเป็นอรหันตขีณาสพ อยู่จบพรหมจรรย์แล้ว ทำกิจที่ควรทำเสร็จแล้ว ปลงภาระได้แล้ว บรรลุประโยชน์ตนโดยลำดับแล้ว สิ้นภวสังโยชน์แล้ว หลุดพ้นแล้วเพราะรู้โดยชอบ ภิกษุนั้นไม่อาจล่วงละเมิดฐานะ ๕ ประการ ได้ คือ
abhabbo khīṇāsavo bhikkhu sañcicca pāṇaṁ jīvitā voropetuṁ, abhabbo khīṇāsavo bhikkhu adinnaṁ theyyasaṅkhātaṁ ādātuṁ, abhabbo khīṇāsavo bhikkhu methunaṁ dhammaṁ paṭisevituṁ, abhabbo khīṇāsavo bhikkhu sampajānamusā bhāsituṁ, abhabbo khīṇāsavo bhikkhu sannidhikārakaṁ kāme paribhuñjituṁ seyyathāpi pubbe agāriyabhūto’ti.
sampajānamusā → sampajānaṁ musā (si) | paṭisevituṁ → patisevituṁ (bj) | agāriyabhūtoti → agārikabhūtoti (bj) | sampajānamusā → sampajānaṁ musā (cck: ka. sī.) | agāriyabhūtoti → agāriyabhūto (th)๑. ไม่อาจจงใจปลงชีวิตสัตว์ ๒. ไม่อาจถือเอาสิ่งของที่เจ้าของเขามิได้ให้อันเป็นส่วนแห่งความเป็นขโมย ๓. ไม่อาจเสพเมถุนธรรม ๔. ไม่อาจพูดเท็จทั้งที่รู้ ๕. ไม่อาจสะสมบริโภคกามเหมือนที่เคยเป็นคฤหัสถ์มาก่อน
Kacci metaṁ, bhante, bhagavato sussutaṁ suggahitaṁ sumanasikataṁ sūpadhāritan”ti?
suggahitaṁ → suggahītaṁ (bj)คำนี้ข้าพระองค์ได้สดับรับมาจากพระผู้มีพระภาค ใส่ใจทรงจำไว้ได้ถูกต้องดีแล้ว ไช่ไหม พระพุทธเจ้าข้า”
“Taggha te etaṁ, sutavā, sussutaṁ suggahitaṁ sumanasikataṁ sūpadhāritaṁ.
te etaṁ → tetaṁ (bj) | suggahitaṁ → suggahītaṁ (bj) | sutavā → (sya-all) | tetaṁ → te etaṁ (bj: machasaṁ) | paccakkhātuṁ → paccācikakhituṁ (bj: sīmu); chandagatiṁ ganatuṁ (bj: machasaṁ) | paccakkhātuṁ → paccācikakhituṁ (bj: sīmu); dosāgatiṁ ganatuṁ (bj: machasaṁ) | paccakkhātuṁ → paccācikakhituṁ (bj: sīmu); mohāgatiṁ ganatuṁ (bj: machasaṁ) | paccakkhātuṁ → paccācikakhituṁ (bj: sīmu); bhayāgatiṁ ganatuṁ (bj: machasaṁ) | tetaṁ → te etaṁ (bj: machasaṁ)พระผู้มีพระภาคตรัสว่า “สุตวา จริง คำนี้ท่านได้สดับรับมาใส่ใจทรงจำไว้ได้ ถูกต้องดีแล้ว
Pubbe cāhaṁ, sutavā, etarahi ca evaṁ vadāmi:
pubbe cāhaṁ → pubbevāhaṁ (bj) | sutavā → sutava (sya-all) | sutavā → sajjha (bjt)สุตวา คราวก่อนและคราวนี้ เราก็ยังกล่าวอย่างนี้ว่า
‘yo so bhikkhu arahaṁ khīṇāsavo vusitavā katakaraṇīyo ohitabhāro anuppattasadattho parikkhīṇabhavasaṁyojano sammadaññāvimutto, abhabbo so nava ṭhānāni ajjhācarituṁ—
parikkhīṇabhavasaṁyojano → parikkhīṇabhavasaññojano (bjt, th) | nava ṭhānāni → navaṭhānāni (bjt) | nava ṭhānāni → navaṭṭhānāni (th)‘ภิกษุใดเป็น อรหันตขีณาสพ อยู่จบพรหมจรรย์แล้ว ทำกิจที่ควรทำเสร็จแล้ว ปลงภาระได้แล้ว บรรลุประโยชน์ตนโดยลำดับแล้ว สิ้นภวสังโยชน์แล้ว หลุดพ้นแล้วเพราะรู้โดยชอบ ภิกษุนั้นไม่อาจล่วงละเมิดฐานะ ๙ ประการ คือ
abhabbo khīṇāsavo bhikkhu sañcicca pāṇaṁ jīvitā voropetuṁ, abhabbo khīṇāsavo bhikkhu adinnaṁ theyyasaṅkhātaṁ ādātuṁ, abhabbo khīṇāsavo bhikkhu methunaṁ dhammaṁ paṭisevituṁ, abhabbo khīṇāsavo bhikkhu sampajānamusā bhāsituṁ, abhabbo khīṇāsavo bhikkhu sannidhikārakaṁ kāme paribhuñjituṁ seyyathāpi pubbe agāriyabhūto, abhabbo khīṇāsavo bhikkhu chandāgatiṁ gantuṁ, abhabbo khīṇāsavo bhikkhu dosāgatiṁ gantuṁ, abhabbo khīṇāsavo bhikkhu mohāgatiṁ gantuṁ, abhabbo khīṇāsavo bhikkhu bhayāgatiṁ gantuṁ’.
paṭisevituṁ → patisevituṁ (bj) | adinnaṁ theyyasaṅkhātaṁ ādātuṁ abhabbo khīṇāsavo bhikkhu methunaṁ dhammaṁ paṭisevituṁ abhabbo khīṇāsavo bhikkhu sampajānamusā bhāsituṁ abhabbo khīṇāsavo bhikkhu sannidhikārakaṁ → sannidhikārake (bjt)๑. ไม่อาจจงใจปลงชีวิตสัตว์ ๒. ไม่อาจถือเอาสิ่งของที่เจ้าของเขามิได้ให้อันเป็นส่วนแห่งความเป็นขโมย ๓. ไม่อาจเสพเมถุนธรรม ๔. ไม่อาจพูดเท็จทั้งที่รู้ ๕. ไม่อาจสะสมบริโภคกามเหมือนที่เคยเป็นคฤหัสถ์มาก่อน ๖. ไม่อาจลำเอียงเพราะชอบ ๗. ไม่อาจลำเอียงเพราะชัง ๘. ไม่อาจลำเอียงเพราะหลง ๙. ไม่อาจลำเอียงเพราะกลัว’
Pubbe cāhaṁ, sutavā, etarahi ca evaṁ vadāmi:
pubbe cāhaṁ sutavā → pubbevāhaṁ sajjha (bj) | sutavā → sutava (sya-all)สุตวา คราวก่อนและคราวนี้ เราก็ยังกล่าวอย่างนี้ว่า
‘yo so bhikkhu arahaṁ khīṇāsavo vusitavā katakaraṇīyo ohitabhāro anuppattasadattho parikkhīṇabhavasaṁyojano sammadaññāvimutto, abhabbo so imāni nava ṭhānāni ajjhācaritun’”ti.
so → kho (bj) | nava ṭhānāni ajjhācaritunti sattamaṁ → navaṭhānāni ajjhācaritu nti (bj) | parikkhīṇabhavasaṁyojano sammadaññāvimutto → parikkhīṇabhavasaññojano sammadaññā vimutto (bjt) | parikkhīṇabhavasaṁyojano → parikkhīṇabhavasaññojano (th) | nava ṭhānāni → navaṭṭhānāni (th)‘ภิกษุใดเป็นอรหันตขีณาสพ อยู่จบพรหมจรรย์แล้ว ทำกิจที่ควรทำเสร็จแล้ว ปลงภาระได้แล้ว บรรลุ ประโยชน์ตนโดยลำดับแล้ว สิ้นภวสังโยชน์แล้ว หลุดพ้นแล้วเพราะรู้โดยชอบ ภิกษุ นั้นไม่อาจล่วงละเมิดฐานะ ๙ ประการนี้แล”