- CariyāpiṭakaThe Conduct Leading to Buddhahood
- HatthināgavaggaThe Chapter on an Elephant
- Sīlapāramī 2The Perfection of Ethics (2nd)
BhūridattacariyaThe Dragon Bhūridatta’s Conduct
“Punāparaṁ yadā homi, bhūridatto mahiddhiko;“Then again when I was bhūridatta, a dragon of great psychic power, Virūpakkhena mahāraññā, devalokamagañchahaṁ.
devalokamagañchahaṁ → devalokamagacchahaṁ (bj, sya-all) | ahaṁ → C1,T agacch'ahaṁ. (pts note)together with Virūpakkha the Great King I went to a heavenly realm.Tattha passitvāhaṁ deve, ekantaṁ sukhasamappite;
passitvāhaṁ → passitvahaṁ (bj, pts) | haṁ → R,B,N,T passitvā'haṁ; C2 passiṁ tv'ahaṁ (pts note) ekantaṁ → T ekanta- (pts note)There I saw gods wholly given over to pleasure. Taṁ saggagamanatthāya, sīlabbataṁ samādiyiṁ.
saggagamanatthāya → saggaṁ gamanatthāya (bj, pts) | saggaṁ → B,N sagga- (pts note) samādiyiṁ → samādayiṁ (sya-all) | samādiyiṁ → N samādayiṁ (pts note)For the sake of going to that heaven, I undertook the observance of ethics.Sarīrakiccaṁ katvāna, bhutvā yāpanamattakaṁ;After tending to my physical needs, and eating enough to get by, Caturo aṅge adhiṭṭhāya, semi vammikamuddhani.I resolved on the four factors, and lay down atop a termite mound, thinking:
‘Chaviyā cammena maṁsena, nahāruaṭṭhikehi vā;
nahāruaṭṭhikehi → nhārūhi aṭṭhikehi (sya-all) | nahāru- → T nhārūha (pts note)‘My outer skin and inner, flesh, sinews and bones: Yassa etena karaṇīyaṁ, dinnaṁyeva harātu so’.
dinnaṁyeva → dinnaṁ eva (bj) | harātu → haratu (bj: sīmu) | harātu → C1,2 haratu (pts note)whoever has use for these, they are already given, please take them.’Saṁsito akataññunā, ālampāyano mamaggahi;
ālampāyano → ālambaṇo (bj); ālambano (si); ālambāno (sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli2); ālampāno (pts-vp-pli1) | ālampāyano → ālambano (bj); ālambāno (sya-all) | ālambano → ālampāyano (bj: machasaṁ); ālampano (bj: PTS) | ālampāyano → ālambaṇo (cck: sī.) | ālambāno → R ālampāno; B ālampāyano; C1 ālambaṇo; C2 ālambano; CpA ālambāyano (pts note)While lying there the ingrate ālampāyana grabbed me. Peḷāya pakkhipitvāna, kīḷeti maṁ tahiṁ tahiṁ.
pakkhipitvāna → pakkhipetvāna (bj: machasaṁ) | pakkhipitvāna → R -petvāna (pts note)He threw me in a basket and made me perform in places all over.Peḷāya pakkhipantepi, sammaddantepi pāṇinā;
sammaddantepi → maṁ maddantepi (sya-all) | sammaddante → T maṁ maddante (pts note)Though thrown in a basket and crushed by his hands, Ālampāyane na kuppāmi, sīlakhaṇḍabhayā mama.
Ālampāyane → ālambaṇe (bj); ālambane (si); ālambāne (sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli2); ālampāne (pts-vp-pli1) | ālampāyane → ālambane (bj); ālambāne (sya-all, pts) | ālambane → ālampane (bj: machasaṁ) | Ālampāyane → ālambaṇe (cck: sī.) | ālambāne → cf.9 (pts note)I did not get upset with Ālampāyana, for fear of breaking my ethics.Sakajīvitapariccāgo, tiṇato lahuko mama;
sakajīvitapariccāgo tiṇato → sakajīvita pariccāgo tiṇatopi (sya-all) mama → kama (bj); mayi (sya-all) | tiṇato → C2, T tiṇato pi (pts note) | mama → T mayi (pts note)To give up my own life was as light as a blade of grass. Sīlavītikkamo mayhaṁ, pathavīuppatanaṁ viya.
sīlavītikkamo → R sīlaviti- (pts note) pathavīuppatanaṁ → paṭhavīubbattanā (bj, sya-all); paṭhavi uppatanā (pts) | paṭhavīubbattanā → uppatanā (bj: __siṁ__); uppattanā (bj: machasaṁ) | paṭhavi- → B,N pathavī (pts note) | uppatanā → C1,B,N uppatanaṁ; T ubbattanā (pts note)To transgress my ethical principles was like overturning the earth.Nirantaraṁ jātisataṁ, cajeyyaṁ mama jīvitaṁ;In a hundred successive lives I would give up my own life. Neva sīlaṁ pabhindeyyaṁ, catuddīpāna hetupi.
catuddīpāna → catunnaṁ dīpāna (sya-all) | catudīpāna → T catunnaṁ dīpāna; B,N catuddīpāna (pts note)I would not even violate my ethics for the sake of the four continents.Api cāhaṁ sīlarakkhāya, sīlapāramipūriyā;
sīla → sīlaṁ rakkhāya (bj: sīmu) sīlapāramipūriyā → C1 -pūriya (pts note)For the sake of protecting ethics, and fulfilling my perfection of ethics, Na karomi citte aññathattaṁ, pakkhipantampi peḷake”ti.
pakkhipantampi → pakkhīpantamhi (bj)I did not let my mind change, even when thrown in a basket.”