Найдите Истину

В Палийских Суттах и Винае

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Заметка:Переводы, словари и комментарии сделаны не Благословенным.Сверяйтесь с Пали в 4 основных никаях.

  • Dīgha Nikāya 11Длинные Наставления 11

KevaṭṭasuttaКеватта Сутта

Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → evamme (th) | evaṁ → evam (pts)
Так мной услышано.
ekaṁ samayaṁ bhagavā nāḷandāyaṁ viharati pāvārikambavane.
nāḷandāyaṁ → nālandāyaṁ (sya-all) | Pāvārikambavane → Sct Pavārik-. (pts note)
Однажды Благостный остановился в Наланде, в манговой роще Паварика.

Atha kho kevaṭṭo gahapatiputto yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho kevaṭṭo gahapatiputto bhagavantaṁ etadavoca:
kevaṭṭo → kevaḍḍho (bj); kevaddho (pts) | kevaḍḍho → kevaṭṭo (bj: sīmu) | Kevaddho → Bm Kevaḍḍho (Sc occasionally Kevaṭṭo). (pts note) | atha kho → athakho (th) | kevaṭṭo gahapatiputto → kevaddho gahapati-putto (pts) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
И вот юный домоправитель Кеваддха приблизился к Благостному и, приблизившись, приветствовал Благостного и сел в стороне. И, сидя в стороне, юный домоправитель Кеваддха так сказал Благостному:
“ayaṁ, bhante, nāḷandā iddhā ceva phītā ca bahujanā ākiṇṇamanussā bhagavati abhippasannā.
nāḷandā → nālandā (sya-all) | phītā → MSS. pītā. (pts note) | ceva → eva (pts) | ākiṇṇamanussā → ākiṇṇa-manussā (pts)
“Почтенный, эта богатая, процветающая Наланда густо населена и полна людей, преданных Благостному.
Sādhu, bhante, bhagavā ekaṁ bhikkhuṁ samādisatu, yo uttari manussadhammā iddhipāṭihāriyaṁ karissati;
uttari manussadhammā → uttarimanussadhammā (my, bjt, th) | uttari manussadhammā iddhipāṭihāriyaṁ → uttari-manussadhammā iddhi-pāṭihāriyaṁ (pts)
Хорошо будет, господин, если Благостный прикажет какому-нибудь монаху, чтобы тот с помощью недоступных человеку сил совершил сверхъестественное чудо.
evāyaṁ nāḷandā bhiyyoso mattāya bhagavati abhippasīdissatī”ti.
nāḷandā → nālandā (sya-all) | bhiyyoso mattāya → bhiyyosomattāya (bjt)
Тогда эта Наланда ещё в большей мере станет предана Благостному”.

Evaṁ vutte, bhagavā kevaṭṭaṁ gahapatiputtaṁ etadavoca:
kevaṭṭaṁ → kevaḍḍhaṁ (bj); kevaddhaṁ (pts) | kevaṭṭaṁ gahapatiputtaṁ etadavoca → kevaddhaṁ gahapati-puttaṁ etad avoca (pts)
Когда так было сказано, Благостный сказал юному домоправителю Кеваддхе:
“na kho ahaṁ, kevaṭṭa, bhikkhūnaṁ evaṁ dhammaṁ desemi:
kevaṭṭa → kevaḍḍha (bj); kevaddha (pts)
“Я не стану, Кеваддха, давать монахам такое указание:
‘etha tumhe, bhikkhave, gihīnaṁ odātavasanānaṁ uttari manussadhammā iddhipāṭihāriyaṁ karothā’”ti.
uttari manussadhammā → uttarimanussadhammā (my, bjt, th) | uttari manussadhammā iddhipāṭihāriyaṁ → uttari-manussa-dhammā iddhi-pāṭihāriyaṁ (pts)
„Монахи, совершите здесь с помощью недоступных человеку сил сверхъестественное чудо для мирян в белых одеждах“”.

Dutiyampi kho kevaṭṭo gahapatiputto bhagavantaṁ etadavoca:
kevaṭṭo → kevaḍḍho (bj); kevaddho (pts) | dutiyampi → dutiyam pi (pts) | kevaṭṭo gahapatiputto → kevaddho gahapati-putto (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
И юный домоправитель Кеваддха во второй раз сказал Благостному:
“nāhaṁ, bhante, bhagavantaṁ dhaṁsemi;
dhaṁsemi api ca → ṭhapesiṁ apica (sya-all) | dhaṁsemi → Sc dhammaṁ desemi; Sd desemi (each twice). (pts note)
“Почтенный, я не неволю Благостного,
api ca evaṁ vadāmi:
api ca → apica (th)
но всё же я говорю так:
‘ayaṁ, bhante, nāḷandā iddhā ceva phītā ca bahujanā ākiṇṇamanussā bhagavati abhippasannā.
nāḷandā → nālandā (sya-all) | ākiṇṇa-manussā → Sd twice adds subhikkhā va (as in M. P. S. p. 55). (pts note) | ceva → eva (pts)
„Господин, эта богатая, процветающая Наланда густо населена и полна людей, преданных Благостному.
Sādhu, bhante, bhagavā ekaṁ bhikkhuṁ samādisatu, yo uttari manussadhammā iddhipāṭihāriyaṁ karissati;
uttari manussadhammā → uttarimanussadhammā (my, bjt, th) | uttari manussadhammā iddhipāṭihāriyaṁ → uttarimanussa-dhammā iddhi-pāṭihāriyaṁ (pts)
Хорошо будет, господин, если Благостный прикажет какому-нибудь монаху, чтобы тот с помощью недоступных человеку сил совершил сверхъестественное чудо.
evāyaṁ nāḷandā bhiyyoso mattāya bhagavati abhippasīdissatī’”ti.
nāḷandā → nālandā (sya-all) | bhiyyoso mattāya → bhiyyosomattāya (bjt) | abhippasīdissatīti → abhipasīdissatīti (pts)
Тогда эта Наланда ещё в большей мере станет предана Благостному”.
Dutiyampi kho bhagavā kevaṭṭaṁ gahapatiputtaṁ etadavoca:
kevaṭṭaṁ → kevaḍḍhaṁ (bj); kevaddhaṁ (pts) | dutiyampi → dutiyam pi (pts) | kevaṭṭaṁ gahapatiputtaṁ etadavoca → kevaddhaṁ gahapati-puttaṁ etad avoca (pts)
И Благостный во второй раз сказал юному домоправителю Кеваддхе:
“na kho ahaṁ, kevaṭṭa, bhikkhūnaṁ evaṁ dhammaṁ desemi:
kevaṭṭa → kevaḍḍha (bj); kevaddha (pts)
“Я не стану, Кеваддха, давать монахам такое указание:
‘etha tumhe, bhikkhave, gihīnaṁ odātavasanānaṁ uttari manussadhammā iddhipāṭihāriyaṁ karothā’”ti.
uttari manussadhammā → uttarimanussadhammā (my, bjt) | odātavasanānaṁ uttari manussadhammā iddhipāṭihāriyaṁ → odāta-vasanānaṁ uttari-manussa-dhammā iddhi-pāṭihāriyaṁ (pts)
„Монахи, совершите здесь с помощью недоступных человеку сил сверхъестественное чудо для мирян в белых одеждах“”.

Tatiyampi kho kevaṭṭo gahapatiputto bhagavantaṁ etadavoca:
kevaṭṭo → kevaḍḍho (bj); kevaddho (pts) | tatiyampi → tatiyam pi (pts) | kevaṭṭo gahapatiputto → kevaddho gahapati-putto (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
И юный домоправитель Кеваддха в третий раз сказал Благостному:
“nāhaṁ, bhante, bhagavantaṁ dhaṁsemi;“Почтенный, я не неволю Благостного, api ca evaṁ vadāmi:но всё же я говорю так: ‘ayaṁ, bhante, nāḷandā iddhā ceva phītā ca bahujanā ākiṇṇamanussā bhagavati abhippasannā.
ceva → eva (pts) | ākiṇṇamanussā → ākiṇṇa-manussā (pts)
„Господин, эта богатая, процветающая Наланда густо населена и полна людей преданных Благостному.
Sādhu, bhante, bhagavā ekaṁ bhikkhuṁ samādisatu, yo uttari manussadhammā iddhipāṭihāriyaṁ karissati.
uttari manussadhammā → uttarimanussadhammā (my, bjt) | uttari manussadhammā iddhipāṭihāriyaṁ → uttarimanussa-dhammā iddhi-pāṭihāriyaṁ (pts)
Хорошо будет, господин, если Благостный прикажет какому-нибудь монаху, чтобы тот с помощью недоступных человеку сил совершил сверхъестественное чудо.
Evāyaṁ nāḷandā bhiyyoso mattāya bhagavati abhippasīdissatī’”ti.
bhiyyoso mattāya → bhiyyosomattāya (bjt)
Тогда эта Наланда ещё в большей мере станет предана Благостному“”.

1. Iddhipāṭihāriya1. О сверхсилах и чудесах

“Tīṇi kho imāni, kevaṭṭa, pāṭihāriyāni mayā sayaṁ abhiññā sacchikatvā paveditāni.
kevaṭṭa → kevaḍḍha (bj); kevaddha (pts)
“Я, Кеваддха, возгласил о трёх чудесах, сам испытав и осуществив их.
Katamāni tīṇi?Каковы же эти три [вида чудес]? Iddhipāṭihāriyaṁ, ādesanāpāṭihāriyaṁ, anusāsanīpāṭihāriyaṁ.
anusāsanīpāṭihāriyaṁ → anusāsanīpāṭihāriyanti (bj); anusāsanipāṭihāriyaṁ (sya-all) | ādesanāpāṭihāriyaṁ anusāsanīpāṭihāriyaṁ → ādesanā-pāṭihāriyaṁ anusāsani-pāṭihāriyaṁ (pts)
Сверхъестественное чудо, чудо обнаружения и чудо наставления.

Katamañca, kevaṭṭa, iddhipāṭihāriyaṁ?
kevaṭṭa → kevaḍḍha (bj) | katamañca kevaṭṭa iddhipāṭihāriyaṁ → katamañ ca kevaddha iddhi pāṭihāriyaṁ (pts)
Каково же, Кеваддха, сверхъестественное чудо?
Idha, kevaṭṭa, bhikkhu anekavihitaṁ iddhividhaṁ paccanubhoti—ekopi hutvā bahudhā hoti, bahudhāpi hutvā eko hoti; āvibhāvaṁ tirobhāvaṁ tirokuṭṭaṁ tiropākāraṁ tiropabbataṁ asajjamāno gacchati seyyathāpi ākāse; pathaviyāpi ummujjanimujjaṁ karoti seyyathāpi udake; udakepi abhijjamāne gacchati seyyathāpi pathaviyaṁ; ākāsepi pallaṅkena kamati seyyathāpi pakkhī sakuṇo; imepi candimasūriye evaṁ mahiddhike evaṁ mahānubhāve pāṇinā parāmasati parimajjati; yāva brahmalokāpi kāyena vasaṁ vatteti.
kevaṭṭa → kevaḍḍha (bj); kevaddha (pts) | āvibhāvaṁ → āvībhāvaṁ (bj) | tirokuṭṭaṁ → tirokuḍḍaṁ (bj, sya-all, pts) | pathaviyāpi → paṭhaviyāpi (bj, pts) | pathaviyaṁ → paṭhaviyaṁ (bj); paṭhaviyā (sya-all) | parāmasati → parimasati (bj, sya-all, pts) | pathaviyāpi ummujjanimujjaṁ → paṭhaviyā ummujjanimmujjaṁ (sya-all) | udakepi abhijjamāne → udake pi abhijjamāno (pts) | imepi candimasūriye → ime pi candimasuriye (pts) | eko → SS eko pi, but see ii. 87. (pts note) | candimasūriye evaṁ mahiddhike evaṁ mahānubhāve → candimasuriye evaṁmahiddhike evaṁmahānubhāve (bjt, th) | anekavihitaṁ iddhividhaṁ → aneka-vihitaṁ iddhi-vidhaṁ (pts) | bahudhāpi → bahudhā pi (pts) | āvibhāvaṁ tirobhāvaṁ tirokuṭṭaṁ tiropākāraṁ → āvi-bhāvaṁ tiro-bhāvaṁ tiro-kuḍḍaṁ tiro-pākāraṁ (pts) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | pathaviyāpi ummujjanimujjaṁ → paṭhaviyā pi ummujja-nimujjaṁ (pts) | seyyathāpi → seyyathā pi udake (pts) | seyyathāpi pathaviyaṁ ākāsepi → seyyathā pi paṭhaviyaṁ ākāse pi (pts) | imepi candimasūriye → ime pi candima-suriye (pts) | brahmalokāpi → brahma-lokā pi (pts) | vasaṁ vatteti → va saṁvatteti (pts)
Вот, Кеваддха, монах осуществляет различные виды сверхъестественных способностей: будучи одним, становится многочисленным; будучи многочисленным, становится одним; становится видимым для глаз, скрытым от глаз; беспрепятственно проходит через стену, через ограду, через гору, словно через воздух; опускается в землю и поднимается [из неё], словно из воды; не погружаясь, идёт по воде, словно по земле; сидя со скрещёнными ногами, возносится в небо, словно крылатая птица; касается рукой и схватывает солнце и луну — эти столь великие, столь чудесные [светила]; [своим] телом он достигает даже мира Брахмы.

Tamenaṁ aññataro saddho pasanno passati taṁ bhikkhuṁ anekavihitaṁ iddhividhaṁ paccanubhontaṁ—ekopi hutvā bahudhā hontaṁ, bahudhāpi hutvā eko hontaṁ; āvibhāvaṁ tirobhāvaṁ; tirokuṭṭaṁ tiropākāraṁ tiropabbataṁ asajjamānaṁ gacchantaṁ seyyathāpi ākāse; pathaviyāpi ummujjanimujjaṁ karontaṁ seyyathāpi udake; udakepi abhijjamāne gacchantaṁ seyyathāpi pathaviyaṁ; ākāsepi pallaṅkena kamantaṁ seyyathāpi pakkhī sakuṇo; imepi candimasūriye evaṁ mahiddhike evaṁ mahānubhāve pāṇinā parāmasantaṁ parimajjantaṁ yāva brahmalokāpi kāyena vasaṁ vattentaṁ.
paccanubhontaṁ ekopi → paccanasubhontaṁ ekampi (bj) | eko → ekaṁ (bj) | āvibhāvaṁ → āvībhāvaṁ (bj) | tirokuṭṭaṁ → tirokuḍḍaṁ (bj, sya-all, pts) | pathaviyāpi → paṭhaviyāpi (bj, pts) | pathaviyaṁ → paṭhaviyaṁ (bj); paṭhaviyā (sya-all) | parāmasantaṁ → parimasantaṁ (bj, sya-all, pts) | pathaviyāpi ummujjanimujjaṁ → paṭhaviyā ummujjanimmujjaṁ (sya-all) | hontaṁ bahudhāpi → bhontaṁ bahudhā pi (pts) | hontaṁ → bhontaṁ (pts) | udakepi abhijjamāne → udake pi abhijjamānaṁ (pts) | imepi candimasūriye → ime pi candimasuriye (pts) | ekampi → eko’pi (bj: sīmu, PTS) | pakkhī sakuṇo → pakkhīsakuṇo (bjt) | candimasūriye evaṁ mahiddhike evaṁ mahānubhāve → candimasuriye evaṁmahiddhike evaṁmahānubhāve (bjt, th) | tamenaṁ → tam enaṁ (pts) | anekavihitaṁ iddhividhaṁ → aneka-vihitaṁ iddhi-vidhaṁ (pts) | ekopi → eko pi (pts) | hontaṁ āvibhāvaṁ tirobhāvaṁ tirokuṭṭaṁ → bhontaṁ āvi-bhāvaṁ tiro-bhāvaṁ tiro-kuḍḍaṁ (pts) | tiropabbataṁ → tiro-pabbataṁ (pts) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | pathaviyāpi ummujjanimujjaṁ → paṭhaviyā pi ummujja-nimujjaṁ (pts) | seyyathāpi → seyyathā pi udake (pts) | seyyathāpi pathaviyaṁ ākāsepi → seyyathā pi paṭhaviyaṁ ākāse pi (pts) | imepi candimasūriye → ime pi candima-suriye (pts) | brahmalokāpi → brahma-lokā pi (pts) | vasaṁ vattentaṁ → va saṁvattentaṁ (pts)
И другой, благочестивый верующий, видит его, этого монаха, осуществляющего различные виды сверхъестественных способностей: будучи одним, становящегося многочисленным; будучи многочисленным, становящегося одним; становящегося видимым, будучи скрытым; беспрепятственно проходящего через стену, через ограду, через гору, словно через воздух; опускающегося в землю и поднимающегося [из неё], словно из воды; не погружаясь, идущего по воде, словно по земле; сидя со скрещёнными ногами, возносящегося в небо, словно крылатая птица; касающегося рукой и схватывающего солнце и луну — эти столь великие, столь чудесные [светила]; [своим] телом достигающего даже мира Брахмы.

Tamenaṁ so saddho pasanno aññatarassa assaddhassa appasannassa āroceti:
āroceti → Sd Bm ārocesi (and so in 6). (pts note) | tamenaṁ → tam enaṁ (pts)
И вот этот благочестивый верующий передаёт другому — не благочестивому и не верующему:
‘acchariyaṁ vata bho, abbhutaṁ vata bho, samaṇassa mahiddhikatā mahānubhāvatā.
abbhutaṁ → abbhūtaṁ (sya-all)
„Как чудесна, господин, как необычайна, господин, великая сверхъестественная способность и великая власть отшельника.
Amāhaṁ bhikkhuṁ addasaṁ anekavihitaṁ iddhividhaṁ paccanubhontaṁ—ekopi hutvā bahudhā hontaṁ, bahudhāpi hutvā eko hontaṁ …pe… yāva brahmalokāpi kāyena vasaṁ vattentan’ti.
ekopi → ekampi (bj) | eko → ekampi (bj) | amāhaṁ → imāhaṁ (sya-all) | ti → All MSS. saṁvattentaṁ (without ti). (pts note) | amāhaṁ → amāham (pts) | anekavihitaṁ iddhividhaṁ → aneka-vihitaṁ iddhi-vidhaṁ (pts) | ekopi → eko pi (pts) | hontaṁ bahudhāpi hutvā eko hontaṁ → bhontam (pts) | brahmalokāpi → brahma-lokā pi (pts) | vasaṁ vattentanti → va saṁvattentan ti (pts)
Ведь я видел монаха, осуществляющего различные виды сверхъестественных способностей: будучи одним, становящегося многочисленным … [своим] телом достигающего даже мира Брахмы“.

Tamenaṁ so assaddho appasanno taṁ saddhaṁ pasannaṁ evaṁ vadeyya:
appasanno taṁ → appasaddho tam (pts) | tamenaṁ → tam enaṁ (pts)
И тогда тот не благочестивый и не верующий может сказать этому благочестивому верующему так:
‘atthi kho, bho, gandhārī nāma vijjā.
gandhārī → gandhāri (sya-all)
„Есть, господин, знание, называющееся [знанием] Гандхары.
Tāya so bhikkhu anekavihitaṁ iddhividhaṁ paccanubhoti—ekopi hutvā bahudhā hoti, bahudhāpi hutvā eko hoti …pe… yāva brahmalokāpi kāyena vasaṁ vattetī’ti.
bahudhāpi hutvā eko hoti → (bj, pts) | anekavihitaṁ iddhividhaṁ → aneka-vihitaṁ iddhi-vidhaṁ (pts) | ekopi → eko pi (pts) | brahmalokāpi → brahma-lokā pi (pts) | vasaṁ vattetīti → va saṁvattetīti (pts)
Благодаря ему этот монах и осуществляет различные виды сверхъестественных способностей: будучи одним, становится многочисленным … [своим] телом он достигает даже мира Брахмы“.

Taṁ kiṁ maññasi, kevaṭṭa,
kiṁ maññasi kevaṭṭa → kiṁmaññasi kevaḍḍha (bj) | kevaṭṭa → kevaddha (pts) | kiṁ → kim (pts)
Как же ты думаешь об этом, Кеваддха?
api nu so assaddho appasanno taṁ saddhaṁ pasannaṁ evaṁ vadeyyā”ti?
vadeyyāti → vadeyyā ti (bjt)
Может ли тот не благочестивый и не верующий сказать так этому благочестивому верующему?”

“Vadeyya, bhante”ti.
bhanteti → bhante ti (pts)
“Может сказать, господин”.

“Imaṁ kho ahaṁ, kevaṭṭa, iddhipāṭihāriye ādīnavaṁ sampassamāno iddhipāṭihāriyena aṭṭīyāmi harāyāmi jigucchāmi.
kevaṭṭa → kevaḍḍha (bj); kevaddha (pts) | aṭṭīyāmi → aṭṭiyāmi (bj, sya-all, pts) | aṭṭiyāmi → Scm addhiyāmi Bm addh-. (pts note) | kevaṭṭa iddhipāṭihāriye → kevaddha iddhi-pāṭihāriye (pts) | iddhipāṭihāriyena aṭṭīyāmi → iddhi-pāṭihāriyena aṭṭiyāmi (pts)
“Поэтому, Кеваддха, я и усматриваю зло в сверхъестественном чуде, опасаюсь, избегаю и стыжусь сверхъестественного чуда.

2. Ādesanāpāṭihāriya2. О чтении мыслей

Katamañca, kevaṭṭa, ādesanāpāṭihāriyaṁ?
kevaṭṭa → kevaḍḍha (bj) | katamañca kevaṭṭa ādesanāpāṭihāriyaṁ → katamañ ca kevaddha ādesanā-pāṭihāriyaṁ (pts)
Каково же, Кеваддха, чудо обнаружения?
Idha, kevaṭṭa, bhikkhu parasattānaṁ parapuggalānaṁ cittampi ādisati, cetasikampi ādisati, vitakkitampi ādisati, vicāritampi ādisati:
kevaṭṭa → kevaḍḍha (bj); kevaddha (pts) | cittampi → cittam pi (pts) | cetasikampi → cetasikam pi (pts) | vitakkitampi → vitakkitam pi (pts) | vicāritampi → vicāritam pi (pts)
Вот, Кеваддха, монах обнаруживает мысли, обнаруживает размышления, обнаруживает устремления рассудка, обнаруживает углублённые рассуждения других существ, других лиц [и говорит]:
‘evampi te mano, itthampi te mano, itipi te cittan’ti.
evampi → evam pi (pts) | itthampi → ittham pi (pts) | itipi → iti pi (pts) | cittanti → cittan ti (pts)
„Вот что в твоём сердце, таково твоё сердце, это твоя мысль“.

Tamenaṁ aññataro saddho pasanno passati taṁ bhikkhuṁ parasattānaṁ parapuggalānaṁ cittampi ādisantaṁ, cetasikampi ādisantaṁ, vitakkitampi ādisantaṁ, vicāritampi ādisantaṁ:
tamenaṁ → tam enaṁ (pts) | cittampi → cittam pi (pts) | cetasikampi → cetasikam pi (pts) | vitakkitampi → vitakkitam pi (pts) | vicāritampi → vicāritam pi (pts)
И другой, благочестивый верующий, видит этого монаха, обнаруживающего мысли, обнаруживающего размышления, обнаруживающего устремления рассудка, обнаруживающего углублённые рассуждения других существ, других лиц [и говорящего:]
‘evampi te mano, itthampi te mano, itipi te cittan’ti.
evampi → evam pi (pts) | itthampi → ittham pi (pts) | itipi → iti pi (pts) | cittanti → cittan ti (pts)
„Вот что в твоём сердце, таково твоё сердце, это твоя мысль“.
Tamenaṁ so saddho pasanno aññatarassa assaddhassa appasannassa āroceti:
tamenaṁ → tam enaṁ (pts)
И вот этот благочестивый верующий передаёт другому — не благочестивому и не верующему:
‘acchariyaṁ vata bho, abbhutaṁ vata bho, samaṇassa mahiddhikatā mahānubhāvatā.
abbhutaṁ → abbhūtaṁ (sya-all)
„Как чудесна, господин, как необычайна, господин, великая сверхъестественная способность и великая власть отшельника.
Amāhaṁ bhikkhuṁ addasaṁ parasattānaṁ parapuggalānaṁ cittampi ādisantaṁ, cetasikampi ādisantaṁ, vitakkitampi ādisantaṁ, vicāritampi ādisantaṁ:
amāhaṁ → imāhaṁ (sya-all) | cittampi → cittam pi (pts) | cetasikampi → cetasikam pi (pts) | vitakkitampi → vitakkitam pi (pts) | vicāritampi → vicāritam pi (pts)
Ведь я видел монаха, обнаруживающего мысли, обнаруживающего размышления, обнаруживающего устремления рассудка, обнаруживающего углублённые рассуждения других существ и других лиц [и говорящего]:
“evampi te mano, itthampi te mano, itipi te cittan”’ti.
evampi → evaṁpi (th) | cittanti → cittan ti (ms2005, pts) | evampi → evam pi (pts) | itthampi → ittham pi (pts) | itipi → iti pi (pts)
‘Вот что в твоём сердце, таково твоё сердце, это твоя мысль’“.

Tamenaṁ so assaddho appasanno taṁ saddhaṁ pasannaṁ evaṁ vadeyya:
tamenaṁ → tam enaṁ (pts)
И тогда тот не благочестивый и не верующий может сказать этому благочестивому верующему так:
‘atthi kho, bho, maṇikā nāma vijjā;
maṇikā → maṇiko (pts) | Maṇiko → Bm Maṇikā. (pts note)
„Есть, господин, знание, называющееся маника.
tāya so bhikkhu parasattānaṁ parapuggalānaṁ cittampi ādisati, cetasikampi ādisati, vitakkitampi ādisati, vicāritampi ādisati:
cittampi → cittam pi (pts) | cetasikampi → cetasikam pi (pts)
Благодаря ему этот монах и обнаруживает мысли, обнаруживает размышления, обнаруживает устремления рассудка, обнаруживает углублённые рассуждения других существ, других лиц [и говорит]:
“evampi te mano, itthampi te mano, itipi te cittan”’ti.
cittanti → cittan ti (ms2005, pts) | evampi → evam pi (pts) | itthampi → ittham pi (pts) | itipi → iti pi (pts)
‘Вот что в твоём сердце, таково твоё сердце, это твоя мысль’“.

Taṁ kiṁ maññasi, kevaṭṭa,
kevaṭṭa → kevaḍḍha (bj); kevaddha (pts) | kiṁ → kim (pts)
Как же ты думаешь об этом, Кеваддха?
api nu so assaddho appasanno taṁ saddhaṁ pasannaṁ evaṁ vadeyyā”ti?
saṁ → mehi ‘saṁ’ væḍipura vacanayak lesa yedī æti bava peneyi (bj note) | vadeyyāti → vadeyyā ti (bjt)
Может ли тот не благочестивый и не верующий сказать так этому благочестивому верующему?”

“Vadeyya, bhante”ti.
bhanteti → bhante ti (pts)
“Может сказать, почтенный”.

“Imaṁ kho ahaṁ, kevaṭṭa, ādesanāpāṭihāriye ādīnavaṁ sampassamāno ādesanāpāṭihāriyena aṭṭīyāmi harāyāmi jigucchāmi.
kevaṭṭa ādesanāpāṭihāriye → kevaḍḍha ādesanā pāṭihāriye (bj) | aṭṭīyāmi → aṭṭiyāmi (bj, sya-all, pts) | kevaṭṭa → kevaddha (pts) | kevaṭṭa ādesanāpāṭihāriye → kevaddha ādesanā-pāṭihāriye (pts) | ādesanāpāṭihāriyena aṭṭīyāmi → ādesanā-pāṭihāriyena aṭṭiyāmi (pts)
“Поэтому, Кеваддха, я и усматриваю зло в чуде обнаружения, опасаюсь, избегаю и стыжусь чуда обнаружения.

3. Anusāsanīpāṭihāriya3. О чуде наставления

Katamañca, kevaṭṭa, anusāsanīpāṭihāriyaṁ?
kevaṭṭa → kevaḍḍha (bj) | anusāsanīpāṭihāriyaṁ → anusāsanipāṭihāriyaṁ (sya-all) | katamañca kevaṭṭa anusāsanīpāṭihāriyaṁ → katamañ ca kevaddha anusāsani-pāṭihāriyaṁ (pts)
Каково же, Кеваддха, чудо наставления?
Idha, kevaṭṭa, bhikkhu evamanusāsati:
kevaṭṭa → kevaḍḍha (bj); kevaddha (pts) | evamanusāsati → evam anusāsati (pts)
Вот, Кеваддха, монах наставляет таким образом:
‘evaṁ vitakketha, mā evaṁ vitakkayittha, evaṁ manasikarotha, mā evaṁ manasākattha, idaṁ pajahatha, idaṁ upasampajja viharathā’ti.
manasākattha → manasikarotha (sya-all) | evaṁ → evam (pts) | idaṁ → idam (pts)
„Рассуждайте так, не рассуждайте иначе, внимайте этому, не внимайте тому, откажитесь от того, пребывайте, обретя это“.
Idaṁ vuccati, kevaṭṭa, anusāsanīpāṭihāriyaṁ.
idaṁ → idampi (bj, pts) | kevaṭṭa → kevaḍḍha (bj) | anusāsanīpāṭihāriyaṁ → anusāsanipāṭihāriyaṁ (sya-all) | kevaṭṭa anusāsanīpāṭihāriyaṁ → kevaddha anusāsanipāṭihāriyaṁ (pts)
Это, Кеваддха, и называется чудом наставления.

Puna caparaṁ, kevaṭṭa, idha tathāgato loke uppajjati arahaṁ sammāsambuddho …pe…
kevaṭṭa → kevaḍḍha (bj) | caparaṁ kevaṭṭa → ca paraṁ kevaddha (pts) | rajāpatho → rajopatho (bj: katthaci) | Sāmañña-phale → Bm phalaṁ (D. ii. 40-74). (pts note) | + → yathā anucchedesu evaṁ vitthāretabbaṁ (my) | pe → spelled out in full (bjt) | + → yathā sāmaññaphale (th) | + → yathā sāmañña-phale (pts)
И далее, вот, Кеваддха, в мир приходит Татхагата …XI.9-44 = II.40-75…
Evaṁ kho, kevaṭṭa, bhikkhu sīlasampanno hoti …pe…
ārācārī → anācāri (bj: machasaṁ) | theto → ṭheto (bj: syā) | vācaṁ → pisuṇāvācaṁ (bj: PTS) | anuppadātā → appadātā (bj: PTS) | samaggārāmo → samaggarāmo (bj: machasaṁ) | vācaṁ → pharusāvācaṁ (bj: PTS, sitri) | pemanīyā → pemaniyā (bj: machasaṁ) | tathārūpiṁ → evarūpiṁ (bj: PTS, sitri) | pe → spelled out in full (bjt)
…
paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
paṭhamaṁ jhānaṁ → kevaddha anusāsani-pāṭihāriyaṁ catutthajjhānaṁ (pts)
он достигает первой ступени созерцания … XI.44-45 = II.75-76… и не остаётся во всем теле ничего, что не было бы пропитано упоением и приятным, рождённым уединённостью …
Idampi vuccati, kevaṭṭa, anusāsanīpāṭihāriyaṁ …pe…
pe → D. ii. 81, 82. (pts note) | idampi → idaṁpi (th) | anusāsanīpāṭihāriyaṁ → anusāsanipāṭihāriyaṁ (th)
Это, Кеваддха, и называется чудом наставления …

dutiyaṁ jhānaṁ …pe…
pe → spelled out in full (bjt)
второй ступени созерцания …
tatiyaṁ jhānaṁ …pe…
pe → spelled out in full (bjt)
третьей ступени созерцания …
catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.Это, Кеваддха, и называется чудом наставления. И далее, Кеваддха, монах …XI.46-50 = II.77-81… он достигает четвёртой ступени созерцания Idampi vuccati, kevaṭṭa, anusāsanīpāṭihāriyaṁ …pe…
idampi → idaṁ (sya-all) | anusāsanīpāṭihāriyaṁ → anusāsanipāṭihāriyaṁ (sya-all)
…XI.50-51 = II.81-82…

ñāṇadassanāya cittaṁ abhinīharati abhininnāmeti …pe…
abhininnāmeti → (pts) | pe → D. ii. 83. (pts note) | pe → spelled out in full (bjt) | + → idaṁ (th) | ñāṇadassanāya → ñāṇa-dassanāya (pts)
Это, Кеваддха, и называется чудом наставления. Так, с сосредоточенным умом — чистым, возвышенным … XII.52-66 = II.83-98… . Он постигает: … Это, Кеваддха, и называется чудом наставления.
idampi vuccati, kevaṭṭa, anusāsanīpāṭihāriyaṁ …pe…
idampi vuccati kevaṭṭa anusāsanīpāṭihāriyaṁ → evaṁ pajānāti (bj) | anusāsanīpāṭihāriyaṁ → anusāsanipāṭihāriyaṁ (sya-all) | kevaṭṭa → kevaddha (pts) | idampi → idam pi (pts) | kevaṭṭa anusāsanīpāṭihāriyaṁ → kevaddha anusāsanī-pāṭihāriyaṁ (pts)
Это, Кеваддха, и называется чудом наставления …

nāparaṁ itthattāyāti pajānāti …pe…
pajānāti → Bm adds . . . pa . . . (pts note) | + → idaṁ (bjt, th, pts)
„нет ничего вслед за этим состоянием“ …
idampi vuccati, kevaṭṭa, anusāsanīpāṭihāriyaṁ.
kevaṭṭa → kevaḍḍha (bj) | kevaṭṭa anusāsanīpāṭihāriyaṁ → anusāsanipāṭihāriyaṁ (sya-all); kevaddha anusāsanipāṭihāriyaṁ (pts)
Это, Кеваддха, и называется чудом наставления.

Imāni kho, kevaṭṭa, tīṇi pāṭihāriyāni mayā sayaṁ abhiññā sacchikatvā paveditāni.
kevaṭṭa → kevaḍḍha (bj); kevaddha (pts)
Таковы, Кеваддха, три чуда, о которых я возгласил, сам испытав и осуществив их.

4. Bhūtanirodhesakabhikkhuvatthu4. Вопрос монаха, искавшего уничтожение элементов

Bhūtapubbaṁ, kevaṭṭa, imasmiññeva bhikkhusaṅghe aññatarassa bhikkhuno evaṁ cetaso parivitakko udapādi:
kevaṭṭa → kevaḍḍha (bj) | kevaṭṭa imasmiññeva → kevaddha imasmiṁ yeva (pts) | imasmiññeva → imasmiṁyeva (th) | bhikkhusaṅghe → bhikkhusaṁghe (ms2005) | kevaṭṭa imasmiññeva bhikkhusaṅghe → kevaddha imasmiṁ yeva bhikkhu-saṁghe (pts)
Когда-то давно, Кеваддха, в этой же общине монахов у одного монаха возникло в сердце такое размышление:
‘kattha nu kho ime cattāro mahābhūtā aparisesā nirujjhanti, seyyathidaṁ—pathavīdhātu āpodhātu tejodhātu vāyodhātū’ti?
pathavīdhātu → paṭhavīdhātu (bj) | seyyathidaṁ pathavīdhātu → seyyathīdaṁ paṭhavīdhātu (sya-all, pts) | kho → kathannu kho (sya-all: sī.) | seyyathidaṁ pathavīdhātu āpodhātu tejodhātu vāyodhātūti → seyyathīdaṁ paṭhavī-dhātu āpo-dhātu tejo-dhātu vāyo-dhātūti (pts)
„Где же уничтожаются без остатка эти четыре великих элемента, а именно: элемент земли, элемент воды, элемент огня и элемент воздуха?“

Atha kho so, kevaṭṭa, bhikkhu tathārūpaṁ samādhiṁ samāpajji, yathāsamāhite citte devayāniyo maggo pāturahosi.
kevaṭṭa → kevaḍḍha (bj); kevaddha (pts) | atha kho so → athakho (sya-all) | yathāsamāhite → yathā samāhite (th, pts) | tathārūpaṁ → tathā-rūpaṁ (pts) | pāturahosi → pātur ahosi (pts)
И вот, Кеваддха, этот монах достиг такого вида сосредоточенности, что перед [его] сосредоточенным умом открылся путь, ведущий к [миру] богов.
Atha kho so, kevaṭṭa, bhikkhu yena cātumahārājikā devā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā cātumahārājike deve etadavoca:
kevaṭṭa → kevaḍḍha (bj); kevaddha (pts) | cātumahārājikā → cātummahārājikā (bjt, th, pts) | cātumahārājike → cātummahārājike (bjt, th) | atha kho → athakho (th) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā cātumahārājike → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā cātummahārājike (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
И вот, Кеваддха, этот монах приблизился к богам, [находящимся] при четырёх Великих царях, и, приблизившись, так сказал богам, [находящимся] при четырёх Великих царях:
‘kattha nu kho, āvuso, ime cattāro mahābhūtā aparisesā nirujjhanti, seyyathidaṁ—pathavīdhātu āpodhātu tejodhātu vāyodhātū’ti?
pathavīdhātu → paṭhavīdhātu (bj) | seyyathidaṁ pathavīdhātu → seyyathīdaṁ paṭhavīdhātu (sya-all, pts) | vāyodhātūti → vāyodhātū ti (bjt) | seyyathidaṁ pathavīdhātu āpodhātu tejodhātu vāyodhātūti → seyyathīdaṁ paṭhavīdhātu āpo-dhātu tejo-dhātu vāyo-dhātūti (pts)
„Где же, товарищи, уничтожаются без остатка эти четыре великих элемента, а именно: элемент земли, элемент воды, элемент огня и элемент воздуха?“

Evaṁ vutte, kevaṭṭa, cātumahārājikā devā taṁ bhikkhuṁ etadavocuṁ:
kevaṭṭa cātumahārājikā → kevaḍḍha cātummahārājikā (bj); kevaddha cātummahārājikā (pts) | bhikkhuṁ etadavocuṁ → bhikkhum etad avocuṁ (pts)
Когда, Кеваддха, так было сказано, боги, [находящиеся] при четырёх Великих царях, сказали этому монаху:
‘mayampi kho, bhikkhu, na jānāma:
mayampi → mayaṁpi (th) | mayampi → mayam pi (pts)
„Мы тоже не знаем, монах, где уничтожаются без остатка эти четыре великих элемента, а именно:
“yatthime cattāro mahābhūtā aparisesā nirujjhanti, seyyathidaṁ—pathavīdhātu āpodhātu tejodhātu vāyodhātū”ti.
vāyodhātū”ti → vāyodhātu (pts1ed) evamuparipi | pathavīdhātu → paṭhavīdhātu (bj) | seyyathidaṁ pathavīdhātu → seyyathīdaṁ paṭhavīdhātu (sya-all, pts) | vāyodhātūti → vāyodhātu (pts) | vāyodhātūti → vāyodhātu. atthi kho (cck: pī. evamuparipi) | vāyo-dhātu → All MSS. here dhātūti, and so BB throughout, but SS omit from 71 onwards. (pts note) | vāyodhātūti → vāyodhātū ti (ms2005) | yatthime → yatth ime (pts) | seyyathidaṁ pathavīdhātu āpodhātu tejodhātu vāyodhātūti → seyyathīdaṁ paṭhavī-dhātu āpo-dhātu tejo-dhātu vāyo-dhātu (pts)
элемент земли, элемент воды, элемент огня и элемент воздуха.
Atthi kho, bhikkhu, cattāro mahārājāno amhehi abhikkantatarā ca paṇītatarā ca.
kho → vāyodhātu. atthi kho (cck: pī. evamuparipi) | Mahārājā → BB -rājāno thrice; SS -rājā thrice (Sum. rājā and BB rāje in 69). (pts note)
Но есть, монах, четыре Великих царя — превосходнее и возвышеннее нас.
Te kho etaṁ jāneyyuṁ:
etaṁ → evaṁ (sya-all, pts)
Они и должны знать, где уничтожаются без остатка эти четыре великих элемента, а именно:
“yatthime cattāro mahābhūtā aparisesā nirujjhanti, seyyathidaṁ—pathavīdhātu āpodhātu tejodhātu vāyodhātū”’ti.
pathavīdhātu → paṭhavīdhātu (bj) | seyyathidaṁ pathavīdhātu → seyyathīdaṁ paṭhavīdhātu (sya-all, pts) | vāyodhātūti → vāyodhātū ti (ms2005) | yatthime → yatth ime (pts) | seyyathidaṁ pathavīdhātu āpodhātu tejodhātu vāyodhātūti → seyyathīdaṁ paṭhavī-dhātu āpo-dhātu tejo-dhātu vāyo-dhātūti (pts)
элемент земли, элемент воды, элемент огня и элемент воздуха“.

Atha kho so, kevaṭṭa, bhikkhu yena cattāro mahārājāno tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā cattāro mahārāje etadavoca:
kevaṭṭa → kevaḍḍha (bj); kevaddha (pts) | mahārāje → mahārājāno (sya-all) | mahārājāno tenupasaṅkami → mahārājā ten upasaṁkami (pts) | atha kho → athakho (th) | mahārājāno tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → mahārājā ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
И вот, Кеваддха, этот монах приблизился к четырём Великим царям и, приблизившись, так сказал четырём Великим царям:
‘kattha nu kho, āvuso, ime cattāro mahābhūtā aparisesā nirujjhanti, seyyathidaṁ—pathavīdhātu āpodhātu tejodhātu vāyodhātū’ti?
pathavīdhātu → paṭhavīdhātu (bj) | seyyathidaṁ pathavīdhātu → seyyathīdaṁ paṭhavīdhātu (sya-all, pts) | seyyathidaṁ pathavīdhātu āpodhātu tejodhātu vāyodhātūti → seyyathīdaṁ paṭhavī-dhātu āpo-dhātu tejo-dhātu vāyo dhātūti (pts)
„Где же, товарищи, уничтожаются без остатка эти четыре великих элемента, а именно: элемент земли, элемент воды, элемент огня и элемент воздуха?“
Evaṁ vutte, kevaṭṭa, cattāro mahārājāno taṁ bhikkhuṁ etadavocuṁ:
kevaṭṭa → kevaḍḍha (bj); kevaddha (pts) | mahārājāno → mahārājā (pts) | etadavocuṁ → etad avocuṁ (pts)
Когда, Кеваддха, так было сказано, четыре Великих царя сказали этому монаху:
‘mayampi kho, bhikkhu, na jānāma:
mayampi → mayaṁpi (th) | mayampi → mayam pi (pts)
„Мы тоже не знаем, монах, где уничтожаются без остатка эти четыре великих элемента, а именно:
“yatthime cattāro mahābhūtā aparisesā nirujjhanti, seyyathidaṁ—pathavīdhātu, āpodhātu tejodhātu vāyodhātū”ti.
pathavīdhātu → paṭhavīdhātu (bj) | seyyathidaṁ pathavīdhātu → seyyathīdaṁ paṭhavī dhātu (pts) | vāyodhātūti → vāyodhātu (pts) | vāyodhātūti → vāyodhātū ti (ms2005) | yatthime → yatth ime (pts) | seyyathidaṁ pathavīdhātu āpodhātu tejodhātu vāyodhātūti → seyyathīdaṁ paṭhavī dhātu āpo-dhātu tejo-dhātu vāyo-dhātu (pts)
элемент земли, элемент воды, элемент огня и элемент воздуха.
Atthi kho, bhikkhu, tāvatiṁsā nāma devā amhehi abhikkantatarā ca paṇītatarā ca.
Tāvatiṁsā → See M. i. 289. etc. 217 1 Bm pa Suyāmo nāma devaputto, Tussītā nāma devā, Santussito nāma deva-putto down to Vasavatti devaputto, 78. (pts note)
Но есть, монах, боги, называющиеся тридцатью тремя, — превосходнее и возвышеннее нас.
Te kho etaṁ jāneyyuṁ:
etaṁ → evaṁ (sya-all, pts)
Они и должны знать,
“yatthime cattāro mahābhūtā aparisesā nirujjhanti, seyyathidaṁ—pathavīdhātu āpodhātu tejodhātu vāyodhātū”’ti.
pathavīdhātu → paṭhavīdhātu (bj) | vāyodhātūti → vāyodhātū ti (ms2005) | yatthime → yatth ime (pts) | seyyathidaṁ pathavīdhātu āpodhātu tejodhātu vāyodhātūti → seyyathīdaṁ paṭhavīdhātu vāyo-dhātūti (pts)
где уничтожаются без остатка эти четыре великих элемента, а именно: элемент земли, элемент воды, элемент огня и элемент воздуха“.
Atha kho so, kevaṭṭa, bhikkhu yena tāvatiṁsā devā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā tāvatiṁse deve etadavoca:
kevaṭṭa → kevaḍḍha (bj); kevaddha (pts) | tāvatiṁsā → tāvatiṅsā (pts) | tāvatiṁse → tāvatiṅse (pts) | atha kho → athakho (th) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā tāvatiṁse → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā tāvatiṅse (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
70. И вот, Кеваддха, этот монах приблизился к тридцати трём богам и, приблизившись, так сказал тридцати трём богам:
‘kattha nu kho, āvuso, ime cattāro mahābhūtā aparisesā nirujjhanti, seyyathidaṁ—pathavīdhātu āpodhātu tejodhātu vāyodhātū’ti?
pathavīdhātu → paṭhavīdhātu (bj) | seyyathidaṁ pathavīdhātu → seyyathīdaṁ paṭhavīdhātu (sya-all) | seyyathidaṁ pathavīdhātu āpodhātu tejodhātu vāyodhātūti → seyyathīdaṁ paṭhavī-dhātu vāyo-dhātūti (pts)
„Где же, товарищи, уничтожаются без остатка эти четыре великих элемента, а именно: элемент земли, элемент воды, элемент огня и элемент воздуха?“
Evaṁ vutte, kevaṭṭa, tāvatiṁsā devā taṁ bhikkhuṁ etadavocuṁ:
kevaṭṭa → kevaḍḍha (bj) | kevaṭṭa tāvatiṁsā → kevaddha tāvatiṅsā (pts) | etadavocuṁ → etad avocuṁ (pts)
Когда, Кеваддха, так было сказано, тридцать три бога сказали этому монаху:
‘mayampi kho, bhikkhu, na jānāma:
mayampi → mayaṁpi (th) | mayampi → mayam pi (pts)
„Мы тоже не знаем, монах, где уничтожаются без остатка эти четыре великих элемента, а именно:
“yatthime cattāro mahābhūtā aparisesā nirujjhanti, seyyathidaṁ—pathavīdhātu āpodhātu tejodhātu vāyodhātū”ti.
pathavīdhātu → paṭhavīdhātu (bj) | vāyodhātūti → vāyodhātū ti (ms2005) | yatthime → yatth ime (pts) | seyyathidaṁ pathavīdhātu āpodhātu tejodhātu vāyodhātūti → seyyathīdaṁ paṭhavī-dhātu vāyo dhātu (pts)
элемент земли, элемент воды, элемент огня и элемент воздуха.
Atthi kho, bhikkhu, sakko nāma devānamindo amhehi abhikkantataro ca paṇītataro ca.
nāma → (sya-all) | devānamindo → devānam indo (pts)
Но есть, монах, повелитель богов по имени Сакка — превосходнее и возвышеннее нас.
So kho etaṁ jāneyya:
etaṁ → evaṁ (sya-all)
Он должен знать, где уничтожаются без остатка эти четыре великих элемента, а именно:
“yatthime cattāro mahābhūtā aparisesā nirujjhanti, seyyathidaṁ—pathavīdhātu āpodhātu tejodhātu vāyodhātū”’ti.
pathavīdhātu → paṭhavīdhātu (bj) | vāyodhātūti → vāyodhātū ti (ms2005) | yatthime → yatth ime (pts) | seyyathidaṁ pathavīdhātu āpodhātu tejodhātu vāyodhātūti → seyyathīdaṁ paṭhavīdhātu vāyo-dhātūti (pts)
элемент земли, элемент воды, элемент огня и элемент воздуха“.
Atha kho so, kevaṭṭa, bhikkhu yena sakko devānamindo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā sakkaṁ devānamindaṁ etadavoca:
kevaṭṭa → kevaḍḍha (bj); kevaddha (pts) | atha kho → athakho (th) | devānamindo tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → devānam indo ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts) | devānamindaṁ etadavoca → devānam indaṁ etad avoca (pts)
И вот, Кеваддха, этот монах приблизился к повелителю богов Сакке и, приблизившись, так сказал повелителю богов Сакке:
‘kattha nu kho, āvuso, ime cattāro mahābhūtā aparisesā nirujjhanti, seyyathidaṁ—pathavīdhātu āpodhātu tejodhātu vāyodhātū’ti?
pathavīdhātu → paṭhavīdhātu (bj) | ime → (sya-all) | seyyathidaṁ pathavīdhātu → seyyathīdaṁ paṭhavīdhātu (sya-all) | seyyathidaṁ pathavīdhātu āpodhātu tejodhātu vāyodhātūti → seyyathīdaṁ paṭhavīdhātu vāyo-dhātūti (pts)
„Где же, товарищ, уничтожаются без остатка эти четыре великих элемента, а именно: элемент земли, элемент воды, элемент огня и элемент воздуха?“
Evaṁ vutte, kevaṭṭa, sakko devānamindo taṁ bhikkhuṁ etadavoca:
kevaṭṭa → kevaḍḍha (bj); kevaddha (pts) | devānamindo → devānam indo (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
Когда, Кеваддха, так было сказано, повелитель богов Сакка сказал этому монаху:
‘ahampi kho, bhikkhu, na jānāmi:
ahampi → ahaṁpi (th) | ahampi → aham pi (pts)
„Я тоже не знаю, монах, где уничтожаются без остатка эти четыре великих элемента, а именно:
“yatthime cattāro mahābhūtā aparisesā nirujjhanti, seyyathidaṁ—pathavīdhātu āpodhātu tejodhātu vāyodhātū”ti.
pathavīdhātu → paṭhavīdhātu (bj) | vāyodhātūti → vāyodhātū ti (ms2005) | yatthime → yatth ime (pts) | seyyathidaṁ pathavīdhātu āpodhātu tejodhātu vāyodhātūti → sey yathīdaṁ paṭhavī-dhātu vāyo-dhātu (pts)
элемент земли, элемент воды, элемент огня и элемент воздуха.
Atthi kho, bhikkhu, yāmā nāma devā …pe…
pe → spelled out in full (bjt)
Но есть, монах, боги по имени яма …
suyāmo nāma devaputto …
pe → spelled out in full (bjt)
сын бога по имени Суяма …
tusitā nāma devā …
Tusitā → Bm Tussītā. (pts note)
боги по имени тусита …
santussito nāma devaputto …
Santusito → Bm Santussito. (pts note) | pe → spelled out in full (bjt, pts)
сын бога по имени Сантусита …
nimmānaratī nāma devā …
Atha → SS evaṁ (here only). (pts note) | pe → spelled out in full (bjt)
боги по имени нимманарати …
sunimmito nāma devaputto …
pe → spelled out in full (bjt)
сын бога по имени Суниммита …
paranimmitavasavattī nāma devā …
pe → spelled out in full (bjt)
боги по имени параниммита-васаватти …
vasavattī nāma devaputto amhehi abhikkantataro ca paṇītataro ca.
vasavattī → paranimmitavasavatti (th) | vasavattī nāma devaputto → putto (pts)
сын бога по имени Васаватти — превосходнее и возвышеннее нас.
So kho etaṁ jāneyya:
etaṁ → evaṁ (sya-all)
Он и должен знать, где уничтожаются без остатка эти четыре великих элемента, а именно:
“yatthime cattāro mahābhūtā aparisesā nirujjhanti, seyyathidaṁ—pathavīdhātu āpodhātu tejodhātu vāyodhātū”’ti.
pathavīdhātu → paṭhavīdhātu (bj) | seyyathidaṁ pathavīdhātu → seyyathīdaṁ paṭhavīdhātu (sya-all) | vāyodhātūti → vāyodhātū ti (ms2005) | yatthime → yatth ime (pts) | seyyathidaṁ pathavīdhātu āpodhātu tejodhātu vāyodhātūti → seyyathīdaṁ paṭhavī-dhātu vāyo-dhātūti (pts)
элемент земли, элемент воды, элемент огня и элемент воздуха“.
Atha kho so, kevaṭṭa, bhikkhu yena vasavattī devaputto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā vasavattiṁ devaputtaṁ etadavoca:
kevaṭṭa → kevaḍḍha (bj); kevaddha (pts) | vasavattī → vasavatti (sya-all); suyāmo (pts) | vasavattiṁ → suyāmaṁ (pts) | Vasavattiṁ → Bm Vasavatti- (as SS at xiii. 36). (pts note) | atha kho → athakho (th) | devaputto tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → deva-putto ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts) | devaputtaṁ etadavoca → deva-puttaṁ etad avoca (pts)
И вот, Кеваддха, этот монах приблизился к сыну бога [по имени] Васаватти и, приблизившись, так сказал сыну бога [по имени] Васаватти:
‘kattha nu kho, āvuso, ime cattāro mahābhūtā aparisesā nirujjhanti, seyyathidaṁ—pathavīdhātu āpodhātu tejodhātu vāyodhātū’ti?
pathavīdhātu → paṭhavīdhātu (bj) | seyyathidaṁ pathavīdhātu → seyyathīdaṁ paṭhavīdhātu (sya-all) | seyyathidaṁ pathavīdhātu āpodhātu tejodhātu vāyodhātūti → seyyathīdaṁ paṭhavī-dhātu vāyo-dhātūti (pts)
„Где же, почтенный, уничтожаются без остатка эти четыре великих элемента, а именно: элемент земли, элемент воды, элемент огня и элемент воздуха?“
Evaṁ vutte, kevaṭṭa, vasavattī devaputto taṁ bhikkhuṁ etadavoca:
kevaṭṭa → kevaḍḍha (bj) | vasavattī → vasavatti (sya-all) | kevaṭṭa → kevaddha (pts) | devaputto → deva-putto (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
Когда, Кеваддха, так было сказано, сын бога Васаватти так сказал этому монаху:
‘ahampi kho, bhikkhu, na jānāmi:
ahampi → ahaṁpi (th) | ahampi → aham pi (pts)
„Я тоже не знаю, монах, где уничтожаются без остатка эти четыре великих элемента, а именно:
“yatthime cattāro mahābhūtā aparisesā nirujjhanti, seyyathidaṁ—pathavīdhātu āpodhātu tejodhātu vāyodhātū”ti.
pathavīdhātu → paṭhavīdhātu (bj) | aparisesā → aparisā (sya-all) | seyyathidaṁ pathavīdhātu → seyyathīdaṁ paṭhavīdhātu (sya-all) | vāyodhātūti → vāyodhātū ti (ms2005) | yatthime → yatth ime (pts) | seyyathidaṁ pathavīdhātu āpodhātu tejodhātu vāyodhātūti → seyyathīdaṁ paṭhavī-dhātu vāyo-dhātu (pts)
элемент земли, элемент воды, элемент огня и элемент воздуха.
Atthi kho, bhikkhu, brahmakāyikā nāma devā amhehi abhikkantatarā ca paṇītatarā ca.
brahmakāyikā → brahma-kāyikā (pts)
Но есть, монах, боги, которые зовутся принадлежащими к свите Брахмы, — превосходнее и возвышеннее меня.
Te kho etaṁ jāneyyuṁ:
etaṁ → evaṁ (sya-all)
Они и должны знать,
“yatthime cattāro mahābhūtā aparisesā nirujjhanti, seyyathidaṁ—pathavīdhātu āpodhātu tejodhātu vāyodhātū”’ti.
pathavīdhātu → paṭhavīdhātu (bj) | vāyodhātūti → vāyodhātū ti (ms2005) | yatthime → yatth ime (pts) | seyyathidaṁ pathavīdhātu āpodhātu tejodhātu vāyodhātūti → seyyathīdaṁ paṭhavī-dhātu vāyo-dhātūti (pts)
где уничтожаются без остатка эти четыре великих элемента, а именно: элемент земли, элемент воды, элемент огня и элемент воздуха“.

Atha kho so, kevaṭṭa, bhikkhu tathārūpaṁ samādhiṁ samāpajji, yathāsamāhite citte brahmayāniyo maggo pāturahosi.
kevaṭṭa → kevaḍḍha (bj); kevaddha (pts) | samāpajji → SS samāpajjitvā. (pts note) | atha kho → athakho (th) | yathāsamāhite → yathā samāhite (th, pts) | tathārūpaṁ → tathā-rūpaṁ (pts) | brahmayāniyo → brahma-yāniyo (pts) | pāturahosi → pātur ahosi (pts)
И вот, Кеваддха, этот монах достиг такого вида сосредоточенности, что перед [его] сосредоточенным умом открылся путь, ведущий к [миру] Брахмы.
Atha kho so, kevaṭṭa, bhikkhu yena brahmakāyikā devā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā brahmakāyike deve etadavoca:
kevaṭṭa → kevaḍḍha (bj); kevaddha (pts) | atha kho → athakho (th) | brahmakāyikā → brahma-kāyikā (pts) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā brahmakāyike → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā brahma-kāyike (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
И вот, Кеваддха, этот монах приблизился к богам, принадлежащим к свите Брахмы и, приблизившись, так сказал богам, принадлежащим к свите Брахмы:
‘kattha nu kho, āvuso, ime cattāro mahābhūtā aparisesā nirujjhanti, seyyathidaṁ—pathavīdhātu āpodhātu tejodhātu vāyodhātū’ti?
pathavīdhātu → paṭhavīdhātu (bj) | seyyathidaṁ pathavīdhātu āpodhātu tejodhātu vāyodhātūti → seyyathīdaṁ paṭhavī-dhātu vāyo-dhātūti (pts)
„Где же, товарищи, уничтожаются без остатка эти четыре великих элемента, а именно: элемент земли, элемент воды, элемент огня и элемент воздуха?“
Evaṁ vutte, kevaṭṭa, brahmakāyikā devā taṁ bhikkhuṁ etadavocuṁ:
kevaṭṭa → kevaḍḍha (bj); kevaddha (pts) | kevaṭṭa brahmakāyikā → kevaddha brahma-kāyikā (pts) | etadavocuṁ → etad avocuṁ (pts)
Когда, Кеваддха, так было сказано, боги, принадлежащие к свите Брахмы, так сказали этому монаху:
‘mayampi kho, bhikkhu, na jānāma:
mayampi → mayaṁpi (th) | mayampi → mayam pi (pts)
„Мы тоже не знаем, монах,
“yatthime cattāro mahābhūtā aparisesā nirujjhanti, seyyathidaṁ—pathavīdhātu āpodhātu tejodhātu vāyodhātū”ti.
pathavīdhātu → paṭhavīdhātu (bj) | vāyo-dhātu → See D. i. 2. 5. (pts note) | vāyodhātūti → vāyodhātū ti (ms2005) | yatthime → yatth ime (pts) | seyyathidaṁ pathavīdhātu āpodhātu tejodhātu vāyodhātūti → seyyathīdaṁ paṭhavī-dhātu vāyo-dhātu (pts)
где уничтожаются без остатка эти четыре великих элемента, а именно: элемент земли, элемент воды, элемент огня и элемент воздуха.
Atthi kho, bhikkhu, brahmā mahābrahmā abhibhū anabhibhūto aññadatthudaso vasavattī issaro kattā nimmātā seṭṭho sajitā vasī pitā bhūtabhabyānaṁ amhehi abhikkantataro ca paṇītataro ca.
vasavattī → vasavatti (sya-all) | nimmātā → nimmitā (sya-all) | sajitā → sañjitā (pts) | bhūtabhabyānaṁ → bhūtābhavyānaṁ (pts) | sajitā → sañjitā (bj: katthaci) | nimmātā → SS nimmitā. (pts note) | bhūtabhabyānaṁ → bhūtabhavyānaṁ (bjt) | sajitā → sajjitā (th) | mahābrahmā → mahā-brahmā (pts) | aññadatthudaso → aññadatthu-daso (pts) | bhūtabhabyānaṁ → bhūtā-bhavyānaṁ (pts)
Но есть, монах, Брахма, великий Брахма, победоносный, непобедимый, всевидящий, всесильный, владыка, творец, созидатель, наилучший устроитель, повелитель, отец бывшего и будущего — превосходнее и возвышеннее нас.
So kho etaṁ jāneyya:
etaṁ → evaṁ (sya-all)
Он и должен знать,
“yatthime cattāro mahābhūtā aparisesā nirujjhanti, seyyathidaṁ—pathavīdhātu āpodhātu tejodhātu vāyodhātū”’ti.
pathavīdhātu → paṭhavīdhātu (bj) | seyyathidaṁ pathavīdhātu → seyyathīdaṁ paṭhavīdhātu (sya-all) | vāyodhātūti → vāyodhātū ti (ms2005) | yatthime → yatth ime (pts) | seyyathidaṁ pathavīdhātu āpodhātu tejodhātu vāyodhātūti → seyyathīdaṁ paṭhavīdhātu vāyo-dhātūti (pts)
где уничтожаются без остатка эти четыре великих элемента, а именно: элемент земли, элемент воды, элемент огня и элемент воздуха“.

‘Kahaṁ panāvuso, etarahi so mahābrahmā’ti?
mahābrahmāti → mahābrahmā ti (bjt) | panāvuso → pan āvuso (pts) | mahābrahmāti → mahā-brahmā ti (pts)
„Где же, товарищи, сейчас этот великий Брахма?“
‘Mayampi kho, bhikkhu, na jānāma, yattha vā brahmā yena vā brahmā yahiṁ vā brahmā;
brahmā → brahmāti (bj) | mayampi → mayaṁpi (th) | mayampi → mayam pi (pts)
„Мы тоже не знаем, монах, ни откуда Брахма, ни где Брахма, ни куда [направляется] Брахма.
api ca, bhikkhu, yathā nimittā dissanti, āloko sañjāyati, obhāso pātubhavati, brahmā pātubhavissati, brahmuno hetaṁ pubbanimittaṁ pātubhāvāya, yadidaṁ āloko sañjāyati, obhāso pātubhavatī’ti.
hetaṁ pubbanimittaṁ → etaṁ pubbe nimittaṁ (pts) | api ca → apica (th) | pātubhavati → pātu bhavati (pts) | pātubhavissati → pātu bhavissati (pts) | yadidaṁ → yad idaṁ (pts) | pātubhavatīti → pātu bhavatīti (pts)
Но когда, монах, появляются знамения, рождается свет, открывается сияние, то тогда открывается Брахма. Ведь знамения, предшествующие откровению Брахмы, таковы, что рождается свет и открывается сияние“.
Atha kho so, kevaṭṭa, mahābrahmā nacirasseva pāturahosi.
kevaṭṭa → kevaḍḍha (bj); kevaddha (pts) | nacirasseva → na cirasseva (bjt) | atha kho → athakho (th)
И вот, Кеваддха, вскоре [ему] открылся великий Брахма.

Atha kho so, kevaṭṭa, bhikkhu yena so mahābrahmā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā taṁ mahābrahmānaṁ etadavoca:
kevaṭṭa → kevaḍḍha (bj); kevaddha (pts) | so → (bj, sya-all) | so → Bm omits. (pts note) | upasaṁkamitvā → Bm adds taṁ Mahā- (and so in 82, 83). (pts note) | atha kho → athakho (th)
И вот, Кеваддха, этот монах приблизился к великому Брахме и, приблизившись, сказал великому Брахме:
‘kattha nu kho, āvuso, ime cattāro mahābhūtā aparisesā nirujjhanti, seyyathidaṁ—pathavīdhātu āpodhātu tejodhātu vāyodhātū’ti?
pathavīdhātu → paṭhavīdhātu (bj) | seyyathidaṁ pathavīdhātu → seyyathīdaṁ paṭhavīdhātu (sya-all) | seyyathidaṁ pathavīdhātu āpodhātu tejodhātu vāyodhātūti → seyyathīdaṁ paṭhavīdhātu vāyo-dhātūti (pts)
„Где же, почтенный, уничтожаются без остатка эти четыре великих элемента, а именно: элемент земли, элемент воды, элемент огня и элемент воздуха?“
Evaṁ vutte, kevaṭṭa, so mahābrahmā taṁ bhikkhuṁ etadavoca:
kevaṭṭa → kevaḍḍha (bj); kevaddha (pts) | mahābrahmā → mahā-brahmā (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
Когда, Кеваддха, так было сказано, великий Брахма так сказал этому монаху:
‘ahamasmi, bhikkhu, brahmā mahābrahmā abhibhū anabhibhūto aññadatthudaso vasavattī issaro kattā nimmātā seṭṭho sajitā vasī pitā bhūtabhabyānan’ti.
vasavattī → vasavatti (sya-all) | nimmātā → nimmitā (sya-all) | sajitā → sañjitā (pts) | asmi → Sd ahāmasmiṁ; Scmt aham pi. (pts note) | bhūtabhabyānanti → bhūtabhavyānanti (bjt) | sajitā → sajjitā (th) | ahamasmi → aham asmi (pts) | mahābrahmā → mahā-brahmā (pts) | aññadatthudaso → aññadatthu-daso (pts) | bhūtabhabyānanti → bhūta-bhavyānan ti (pts)
„Я, монах, — Брахма, великий Брахма, победоносный, непобедимый, всевидящий, всесильный, владыка, творец, созидатель, наилучший устроитель, повелитель, отец бывшего и будущего“.

Dutiyampi kho so, kevaṭṭa, bhikkhu taṁ mahābrahmānaṁ etadavoca:
kevaṭṭa → kevaḍḍha (bj); (pts) | kho → kho kevaddha (pts) | dutiyampi → dutiyam pi (pts) | mahābrahmānaṁ etadavoca → brah mānaṁ etad avoca (pts)
И вот, Кеваддха, этот монах во второй раз сказал великому Брахме:
‘na khohaṁ taṁ, āvuso, evaṁ pucchāmi:
khohaṁ taṁ → kho ahantaṁ (sya-all) | khohaṁ → kho ahan (pts) | ahan → Bm 'haṁ (twice). (pts note)
„Я не спрашиваю этого, уважаемый:
“tvamasi brahmā mahābrahmā abhibhū anabhibhūto aññadatthudaso vasavattī issaro kattā nimmātā seṭṭho sajitā vasī pitā bhūtabhabyānan”ti.
vasavattī → vasavatti (sya-all) | nimmātā seṭṭho sajitā → nimmitā sajjitā (sya-all) | bhūtabhabyānanti → bhūtabhabyānaṁ (sya-all) | tvamasi → tvaṁ si (pts) | sajitā → sañjitā (pts) | si → Bm tvam asi (twice). (pts note) | bhūtabhabyānanti → bhūtabhavyānanti (bjt) | bhūtabhabyānanti → bhūtabhabyānan ti (ms2005) | mahābrahmā → mahā-brahmā (pts) | aññadatthudaso → aññadatthu-daso (pts) | bhūtabhabyānanti → bhūta-bhavyānan ti (pts)
‘Являешься ли ты Брахмой, великим Брахмой, победоносным, непобедимым, всевидящим, всесильным, владыкой, творцом, созидателем, наилучшим устроителем, повелителем, отцом бывшего и будущего?’
Evañca kho ahaṁ taṁ, āvuso, pucchāmi:
āvuso → āvuso evaṁ (sya-all) | ahaṁ taṁ → ahantaṁ (th) | evañca → evañ ca (pts) | ahaṁ → ahan (pts)
Вот, что я спрашиваю, уважаемый:
“kattha nu kho, āvuso, ime cattāro mahābhūtā aparisesā nirujjhanti, seyyathidaṁ—pathavīdhātu āpodhātu tejodhātu vāyodhātū”’ti?
pathavīdhātu → paṭhavīdhātu (bj) | seyyathidaṁ pathavīdhātu → seyyathīdaṁ paṭhavīdhātu (sya-all) | vāyodhātūti → vāyodhātū ti (ms2005) | seyyathidaṁ pathavīdhātu āpodhātu tejodhātu vāyodhātūti → seyyathīdaṁ paṭhavī-dhātu vāyo-dhātūti (pts)
‘Где же, почтенный, уничтожаются без остатка эти четыре великих элемента, а именно: элемент земли, элемент воды, элемент огня и элемент воздуха?’“

Dutiyampi kho so, kevaṭṭa, mahābrahmā taṁ bhikkhuṁ etadavoca:
kho → kho kevaḍḍha (bj); kho kevaddha (pts) | kevaṭṭa → (bj, pts) | dutiyampi → dutiyam pi (pts) | kevaṭṭa mahābrahmā → mahā-brahmā (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
И вот, Кеваддха, великий Брахма во второй раз сказал этому монаху:
‘ahamasmi, bhikkhu, brahmā mahābrahmā abhibhū anabhibhūto aññadatthudaso vasavattī issaro kattā nimmātā seṭṭho sajitā vasī pitā bhūtabhabyānan’ti.
vasavattī → vasavatti (sya-all) | nimmātā → nimmitā (sya-all) | sajitā → sañjitā (pts) | asmi → Scmt pi; Sd BB asmiṁ. (pts note) | bhūtabhabyānanti → bhūtabhavyānanti (bjt) | sajitā → sajjitā (th) | ahamasmi → aham asmi (pts) | aññadatthudaso → aññadatthu-daso (pts) | bhūtabhabyānanti → bhūta-bhavyānan ti (pts)
„Я, монах, — Брахма, великий Брахма, победоносный, непобедимый, всевидящий, всесильный, владыка, творец, созидатель, наилучший устроитель, повелитель, отец бывшего и будущего“.
Tatiyampi kho so, kevaṭṭa, bhikkhu taṁ mahābrahmānaṁ etadavoca:
kevaṭṭa → kevaḍḍha (bj); (pts) | kho → kho kevaddha (pts) | tatiyampi → tatiyam pi (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
83. И вот, Кеваддха, этот монах в третий раз сказал великому Брахме:
‘na khohaṁ taṁ, āvuso, evaṁ pucchāmi:
khohaṁ taṁ → kho ahantaṁ (sya-all) | khohaṁ → kho ahan (pts)
„Я не спрашиваю этого, уважаемый:
“tvamasi brahmā mahābrahmā abhibhū anabhibhūto aññadatthudaso vasavattī issaro kattā nimmātā seṭṭho sajitā vasī pitā bhūtabhabyānan”ti.
vasavattī → vasavatti (sya-all) | nimmātā → nimmitā (sya-all) | bhūtabhabyānanti → bhūtabhabyānaṁ (sya-all) | tvamasi → tvaṁ si (pts) | sajitā → sañjitā (pts) | bhūtabhabyānanti → bhūtabhavyānanti (bjt) | sajitā → sajjitā (th) | bhūtabhabyānanti → bhūtabhabyānan ti (ms2005) | mahābrahmā → mahā-brahmā (pts) | aññadatthudaso → aññadatthu-daso (pts) | bhūtabhabyānanti → bhūta-bhavyānan ti (pts)
‘Являешься ли ты Брахмой, великим Брахмой, победоносным, непобедимым, всевидящим, всесильным, владыкой, творцом, созидателем, наилучшим устроителем, повелителем, отцом бывшего и будущего?’
Evañca kho ahaṁ taṁ, āvuso, pucchāmi:
āvuso → āvuso evaṁ (sya-all) | ahaṁ taṁ → ahantaṁ (th) | evañca → evañ ca (pts) | ahaṁ → ahan (pts)
Вот, что я спрашиваю, уважаемый:
“kattha nu kho, āvuso, ime cattāro mahābhūtā aparisesā nirujjhanti, seyyathidaṁ—pathavīdhātu āpodhātu tejodhātu vāyodhātū”’ti?
pathavīdhātu → paṭhavīdhātu (bj) | seyyathidaṁ pathavīdhātu → seyyathīdaṁ paṭhavīdhātu (sya-all) | vāyodhātūti → vāyodhātū ti (ms2005) | seyyathidaṁ pathavīdhātu āpodhātu tejodhātu vāyodhātūti → seyyathīdaṁ paṭhavī-dhātu vāyo-dhātūti (pts)
‘Где же, почтенный, уничтожаются без остатка эти четыре великих элемента, а именно: элемент земли, элемент воды, элемент огня и элемент воздуха?’“

Atha kho so, kevaṭṭa, mahābrahmā taṁ bhikkhuṁ bāhāyaṁ gahetvā ekamantaṁ apanetvā taṁ bhikkhuṁ etadavoca:
kevaṭṭa → kevaḍḍha (bj); kevaddha (pts) | etadavoca ime kho maṁ → etad avoca idha (pts) | gahetvā → Scmt bāhatvā for bāhāyaṁ gahetvā. (pts note) | atha kho → athakho kevaṭṭa (th) | kevaṭṭa mahābrahmā → kevaddha mahā-brahmā (pts)
И вот, Кеваддха, великий Брахма взял этого монаха за руку, отвёл в сторону и так сказал этому монаху:
‘ime kho maṁ, bhikkhu, brahmakāyikā devā evaṁ jānanti, “natthi kiñci brahmuno aññātaṁ, natthi kiñci brahmuno adiṭṭhaṁ, natthi kiñci brahmuno aviditaṁ, natthi kiñci brahmuno asacchikatan”ti.
asacchikatanti tasmāhaṁ → asacchikatan ti tasmā ahaṁ (pts) | bhikkhu → Sdt Bm Ime kho maṁ bhikkhuṁ. (pts note) | ime kho maṁ → idha (pts) | brahmakāyikā → brahma-kāyikā (pts) | natthi → n atthi (pts) | aviditaṁ natthi → aviditam n atthi (pts)
„Вот, монах, эти боги, принадлежащие к свите Брахмы, считают так: ‘Нет ничего, что не видно Брахме; нет ничего, что не известно Брахме; нет ничего, что не испытано Брахмой’.
Tasmāhaṁ tesaṁ sammukhā na byākāsiṁ.
tasmāhaṁ tesaṁ → tasmā ahametesaṁ (sya-all) | ahaṁ → Bm 'haṁ. (pts note) | byākāsiṁ → vyākāsiṁ (pts)
Поэтому я не отвечал в их присутствии.
Ahampi kho, bhikkhu, na jānāmi yatthime cattāro mahābhūtā aparisesā nirujjhanti, seyyathidaṁ—pathavīdhātu āpodhātu tejodhātu vāyodhātūti.
pathavīdhātu → paṭhavīdhātu (bj) | seyyathidaṁ pathavīdhātu → seyyathīdaṁ paṭhavīdhātu (sya-all) | ahampi → ahaṁpi (th) | ahampi → aham pi (pts) | yatthime → yatth ime (pts) | seyyathidaṁ pathavīdhātu āpodhātu tejodhātu vāyodhātūti → seyyathīdaṁ paṭhavī-dhātu vāyo-dhātu (pts)
И я тоже не знаю, монах, где уничтожаются без остатка эти четыре великих элемента, а именно: элемент земли, элемент воды, элемент огня и элемент воздуха.
Tasmātiha, bhikkhu, tuyhevetaṁ dukkaṭaṁ, tuyhevetaṁ aparaddhaṁ, yaṁ tvaṁ taṁ bhagavantaṁ atidhāvitvā bahiddhā pariyeṭṭhiṁ āpajjasi imassa pañhassa veyyākaraṇāya.
atidhāvitvā → atisitvā (bj, pts); abhimuñcitvā (sya-all) | tuyhevetaṁ → tumhevetaṁ (sya-all) | taṁ → (sya-all) | abhimuñcitvā → atisitvā (sya-all: sī.) | dukkataṁ → Bm dukkaṭaṁ. (pts note) | atisitvā → Bm atidhāvitvā. (pts note) | pariyeṭṭhiṁ → Scdt pariyaṭṭhiṁ (see Sum. 271, J. i. 14. 32). (pts note) | tasmātiha → tasmā tiha (th) | tasmātiha → tasmāt iha (pts) | tuyhevetaṁ dukkaṭaṁ tuyhevetaṁ → tumh ev etaṁ dukkataṁ tumh ev etaṁ (pts)
Поэтому, монах, ты поступил здесь дурно, ты сделал ошибочно, что, оставив без внимания Благостного, отправился в другое место в поисках ответа на этот вопрос.
Gaccha tvaṁ, bhikkhu, tameva bhagavantaṁ upasaṅkamitvā imaṁ pañhaṁ puccha, yathā ca te bhagavā byākaroti, tathā naṁ dhāreyyāsī’ti.
ca → (sya-all) | tameva → tam eva (pts) | upasaṅkamitvā → upasaṁkamitvā (pts) | byākaroti → vyākaroti (pts)
Иди же, монах, и, приблизившись к Благостному, задай ему этот вопрос и, как Благостный ответит тебе, — так и считай“.

Atha kho so, kevaṭṭa, bhikkhu—seyyathāpi nāma balavā puriso samiñjitaṁ vā bāhaṁ pasāreyya, pasāritaṁ vā bāhaṁ samiñjeyya; evameva brahmaloke antarahito mama purato pāturahosi.
kevaṭṭa → kevaḍḍha (bj); kevaddha (pts) | samiñjeyya → sammiñjeyya (bjt, th) | + → kho (bjt) | atha kho → athakho (th) | samiñjitaṁ → sammiñjitaṁ (th, pts) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | samiñjeyya evameva brahmaloke → sammiñjeyya evam eva brahma-loke (pts) | pāturahosi → pātur ahosi (pts)
И вот, Кеваддха, это как сильный человек вытягивает согнутую руку или сгибает вытянутую руку, так же точно этот монах исчез из мира Брахмы и появился передо мной.
Atha kho so, kevaṭṭa, bhikkhu maṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi, ekamantaṁ nisinno kho, kevaṭṭa, so bhikkhu maṁ etadavoca:
kevaṭṭa → kevaḍḍha (bj); kevaddha (pts) | so kevaṭṭa → kevaddha (pts) | atha kho → athakho (th) | etadavoca → etad avoca (pts)
И вот, Кеваддха, монах приветствовал меня и сел в стороне. И, сидя в стороне, Кеваддха, этот монах сказал мне так:
‘kattha nu kho, bhante, ime cattāro mahābhūtā aparisesā nirujjhanti, seyyathidaṁ—pathavīdhātu āpodhātu tejodhātu vāyodhātū’ti?
pathavīdhātu → paṭhavīdhātu (bj) | seyyathidaṁ pathavīdhātu → seyyathīdaṁ paṭhavīdhātu (sya-all, pts) | seyyathidaṁ pathavīdhātu āpodhātu tejodhātu → seyyathīdaṁ paṭhavī-dhātu āpo-dhātu tejo-dhātu (pts)
„Где же, господин, уничтожаются без остатка эти четыре великих элемента, а именно: элемент земли, элемент воды, элемент огня и элемент воздуха?“

4.1. Tīradassisakuṇupamā4.1. Сравнение с птицей, видящей берег

Evaṁ vutte, ahaṁ, kevaṭṭa, taṁ bhikkhuṁ etadavocaṁ—
kevaṭṭa → kevaḍḍha (bj); kevaddha (pts) | etadavocaṁ → etad avoca (pts)
Когда так было сказано, я, Кеваддха, сказал этому монаху:

bhūtapubbaṁ, bhikkhu, sāmuddikā vāṇijā tīradassiṁ sakuṇaṁ gahetvā nāvāya samuddaṁ ajjhogāhanti.
vāṇijā → bāṇijā (sya-all) | samuddaṁ → (sya-all)
„Когда-то давно, монах, морские торговцы, выходя на корабле в море, брали с собой птицу, видящую берег.
Te atīradakkhiniyā nāvāya tīradassiṁ sakuṇaṁ muñcanti.
atīradakkhiniyā → atīradassiniyā (bj, sya-all); atīradakkhiṇiyā (pts) | atīradakkhiniyā → atīra-dakkhiṇiyā (pts) | tīradassiṁ → tīra-dassiṁ (pts)
Когда с корабля исчезал из вида берег, они выпускали птицу.
So gacchateva puratthimaṁ disaṁ, gacchati dakkhiṇaṁ disaṁ, gacchati pacchimaṁ disaṁ, gacchati uttaraṁ disaṁ, gacchati uddhaṁ disaṁ, gacchati anudisaṁ.
disaṁ → (bj, pts) | gacchateva → gacchati (sya-all) | gacchateva → gacchat eva (pts)
И она летела в восточную сторону, летела в южную сторону, летела в западную сторону, летела в северную сторону, летела вверх, летела в промежуточные стороны света.
Sace so samantā tīraṁ passati, tathāgatakova hoti.
tathāgatakova → tathā pakkantova (cck); tathāpakkanto va (sya1ed, sya2ed) | tathāgatakova → tathāpakkanto va (sya-all) | va → tathāpakkanto va (bj: syā) | tathāgatakova → tathāpakkantova (cck: syā.) | tathāgatakova → tathāgatako va (bjt) | tathāgatakova → tathā gatako va (pts)
И если где-либо она видела берег, то летела туда.
Sace pana so samantā tīraṁ na passati, tameva nāvaṁ paccāgacchati.
paccāgacchati evameva → pacchāgacchati evam eva (pts) | tameva → tam eva (pts)
Если же она нигде не видела берега, то возвращалась назад на корабль.

Evameva kho tvaṁ, bhikkhu, yato yāva brahmalokā pariyesamāno imassa pañhassa veyyākaraṇaṁ nājjhagā, atha mamaññeva santike paccāgato.
evameva → eyameva (sya-all) | veyyākaraṇaṁ nājjhagā atha mamaññeva → veyyākaraṇena ajjhagamā athakho mayhameva (sya-all) | bhikkhu → bhikkhu yāva (pts) | mamaññeva → maṁ yeva (pts) | yāva → Sd Bm omit; St yava. (pts note) | maṁ → Bm mamaṁ. (pts note) | evameva → evam eva (pts) | brahmalokā → brahma-lokā (pts)
Так же точно и ты, монах, отправился на поиски до самого мира Брахмы и, не найдя ответа на этот вопрос, вернулся ко мне.
Na kho eso, bhikkhu, pañho evaṁ pucchitabbo:И не следует, монах, так задавать этот вопрос: ‘kattha nu kho, bhante, ime cattāro mahābhūtā aparisesā nirujjhanti, seyyathidaṁ—pathavīdhātu āpodhātu tejodhātu vāyodhātū’ti?
pathavīdhātu → paṭhavīdhātu (bj) | seyyathidaṁ pathavīdhātu → seyyathīdaṁ paṭhavīdhātu (sya-all, pts) | seyyathidaṁ pathavīdhātu āpodhātu tejodhātu vāyodhātūti → seyyathīdaṁ paṭhavī-dhātu āpo-dhātu tejo-dhātu vāyo-dhātūti (pts)
‘Где же, господин, уничтожаются без остатка эти четыре великих элемента, а именно: элемент земли, элемент воды, элемент огня и элемент воздуха?’

Evañca kho eso, bhikkhu, pañho pucchitabbo:
eso → so (sya-all) | evañca → evañ ca (pts)
Вот как следует, монах, задавать этот вопрос:

‘Kattha āpo ca pathavī, tejo vāyo na gādhati;
pathavī → paṭhavī (bj, pts); paṭhavī ca (sya-all) | paṭhavī → SS add ca (twice). (pts note)
‘Где лишены основания вода и земля, огонь, воздух?
Kattha dīghañca rassañca, aṇuṁ thūlaṁ subhāsubhaṁ;
dīghañca rassañca → dīghañ ca rassañ ca (pts) aṇuṁ → anuṁ (sya-all) | aṇuṁ → So all MSS. twice. (pts note)
Где [лишены основания] длинное и короткое, тонкое и грубое, приятное и неприятное?
Kattha nāmañca rūpañca, asesaṁ uparujjhatī’ti.
nāmañca rūpañca → nāmañ ca rūpañ ca (pts)
Где уничтожаются без остатка имя и форма?’

Tatra veyyākaraṇaṁ bhavati:И вот ответ на это:

‘Viññāṇaṁ anidassanaṁ, anantaṁ sabbatopabhaṁ;
sabbatopabhaṁ → (?) | sabbatopabhaṁ → sabbatopahaṁ (pts) | sabbatopabhaṁ → sabbato pabhaṁ (bjt, th) | sabbatopabhaṁ → sabbato-pahaṁ (pts)
‘[Вот] лишённое признаков, бесконечное, отовсюду имеющее доступ сознание —

Ettha āpo ca pathavī, tejo vāyo na gādhati.
pathavī → paṭhavī (bj, pts); paṭhavī ca (sya-all)
Здесь лишены основания вода и земля, огонь и воздух;
Ettha dīghañca rassañca, aṇuṁ thūlaṁ subhāsubhaṁ;
dīghañca rassañca → dīghañ ca rassañ ca (pts) aṇuṁ → anuṁ (sya-all)
Здесь [лишены основания] длинное и короткое, тонкое и грубое, приятное и неприятное;

Ettha nāmañca rūpañca, asesaṁ uparujjhati;
nāmañca rūpañca → nāmañ ca rūpañ ca (pts)
без остатка имя и форма здесь уничтожаются
Viññāṇassa nirodhena, etthetaṁ uparujjhatī’”ti.
etthetaṁ → etth etaṁ (pts)
С уничтожением сознания [все] это уничтожается здесь’“”.

Idamavoca bhagavā.
idamavoca → idam avoca (pts)
Так сказал Благостный.
Attamano kevaṭṭo gahapatiputto bhagavato bhāsitaṁ abhinandīti.
kevaṭṭo → kevaḍḍho (bj); kevaddho (pts) | bhagavato → (pts) | gahapatiputto → Sd Bm add Bhagavato. (pts note)
И удовлетворённый юный домоправитель Кеваддха возрадовался словам Благостного.

Kevaṭṭasuttaṁ niṭṭhitaṁ ekādasamaṁ.
kevaṭṭasuttaṁ → kevaḍḍhasuttaṁ (bjt)
“Кеваддха-сутта” Окончена. Одиннадцатая.

Принципы · Обоснование · Глоссарий · 6 изданий Пали
MP3: пали · русский


Переводы: English · Русский · Deutsch · Српски · ไทย