Найдите Истину

В Палийских Суттах и Винае

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Заметка:Переводы, словари и комментарии сделаны не Благословенным.Сверяйтесь с Пали в 4 основных никаях.

  • Dīgha Nikāya 1Длинные Наставления 1

BrahmajālasuttaБрахмаджала Сутта

1. Paribbājakakathā1. Глава Парибаджака

Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → evamme (th) | evaṁ → evam (pts)
Так мной услышано.
ekaṁ samayaṁ bhagavā antarā ca rājagahaṁ antarā ca nāḷandaṁ addhānamaggappaṭipanno hoti mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ pañcamattehi bhikkhusatehi.
nāḷandaṁ addhānamaggappaṭipanno → nālandaṁ addhānamaggapaṭipanno (bj) | bhikkhusaṅghena → bhikkhusaṁghena (ms2005) | addhānamaggappaṭipanno → addhāna-magga-paṭipanno (pts) | bhikkhusaṅghena → bhikkhu-saṁghena (pts) | bhikkhusatehi → bhikkhu-satehi (pts)
Однажды Благостный шёл по главной дороге между Раджагахой и Наландой с большой толпой монахов, с пятью сотнями монахов.
Suppiyopi kho paribbājako antarā ca rājagahaṁ antarā ca nāḷandaṁ addhānamaggappaṭipanno hoti saddhiṁ antevāsinā brahmadattena māṇavena.
nāḷandaṁ addhānamaggappaṭipanno → nālandaṁ addhānamaggapaṭipanno (bj) | suppiyopi → suppiyo pi (pts) | addhānamaggappaṭipanno → addhāna-maggapaṭipanno (pts)
А странствующий аскет Суппия тоже шёл по главной дороге между Раджагахой и Наландой с юным учеником Брахмадаттой.
Tatra sudaṁ suppiyo paribbājako anekapariyāyena buddhassa avaṇṇaṁ bhāsati, dhammassa avaṇṇaṁ bhāsati, saṅghassa avaṇṇaṁ bhāsati;
saṅghassa → saṁghassa (ms2005, pts) | anekapariyāyena → aneka-pariyāyena (pts)
И вот странствующий аскет Суппия на все лады порицал Будду, порицал дхамму, порицал сангху;
suppiyassa pana paribbājakassa antevāsī brahmadatto māṇavo anekapariyāyena buddhassa vaṇṇaṁ bhāsati, dhammassa vaṇṇaṁ bhāsati, saṅghassa vaṇṇaṁ bhāsati.
saṅghassa → saṁghassa (ms2005, pts) | anekapariyāyena → aneka-pariyāyena (pts)
Брахмадатта же, юный ученик странствующего аскета Суппии, на все лады восхвалял Будду, восхвалял дхамму, восхвалял сангху.
Itiha te ubho ācariyantevāsī aññamaññassa ujuvipaccanīkavādā bhagavantaṁ piṭṭhito piṭṭhito anubandhā honti bhikkhusaṅghañca.
anubandhā → anubaddhā (bj, pts1ed) | ujuvipaccanīkavādā → ujuvipaccanikavādā (sya-all) | anubandhā → anubaddhā (pts) | anubaddhā → anubandhā (bj: machasaṁ) | anubandhā → anubaddhā (cck: ka. sī. pī.) | ujuvipaccanikavādā → ujuvipaccanīkavādā (sya-all: sī.) | anubandhā → anubaddhātipi pāṭho (sya-all note) | anubaddhā → BB anubandhā (throughout). (pts note) | bhikkhusaṅghañca → bhikkhusaṅghaṁ ca (bjt) | bhikkhusaṅghañca → bhikkhusaṁghañca (ms2005) | itiha → iti ha (pts) | ujuvipaccanīkavādā → uju-vipaccanīka-vādā (pts) | bhikkhusaṅghañca → bhikkhu-saṁghañ ca (pts)
Так оба они, учитель и ученик, говоря друг другу прямо противоположное, шаг за шагом следовали за Благостным и толпой монахов.

Atha kho bhagavā ambalaṭṭhikāyaṁ rājāgārake ekarattivāsaṁ upagacchi saddhiṁ bhikkhusaṅghena.
upagacchi → upagañchi (bj, sya-all, km, pts1ed) | upagacchi → upagaṁchi (bj, pts) | upagacchi → upagañchi (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | upagañchi → upagacchītipi pāṭho (sya-all note) | rājāgārake → Bp and Old. C. xi. 1.8 rājagārake. * Titles not in the MSS. (pts note) | atha kho → athakho (th) | bhikkhusaṅghena → bhikkhusaṁghena (ms2005) | ekarattivāsaṁ upagacchi → eka-ratti-vāsaṁ upagañchi (pts) | bhikkhusaṅghena → bhikkhu-saṁghena (pts)
И вот Благостный прибыл с толпой монахов в царскую обитель в Амбалаттхике, чтобы провести ночь.
Suppiyopi kho paribbājako ambalaṭṭhikāyaṁ rājāgārake ekarattivāsaṁ upagacchi antevāsinā brahmadattena māṇavena.
upagacchi → upagaṁchi saddhiṁ (bj, sya-all, pts) | upagacchi → upagañchi (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | upagacchi → upagañchi saddhiṁ (th) | suppiyopi → suppiyo pi (pts) | ekarattivāsaṁ upagacchi → eka-ratti-vāsaṁ upagañchi saddhiṁ (pts)
А странствующий аскет Суппия тоже прибыл с юным учеником Брахмадаттой в царскую обитель в Амбалаттхике, чтобы провести ночь.
Tatrapi sudaṁ suppiyo paribbājako anekapariyāyena buddhassa avaṇṇaṁ bhāsati, dhammassa avaṇṇaṁ bhāsati, saṅghassa avaṇṇaṁ bhāsati;
saṅghassa → saṁghassa (ms2005, pts) | tatrapi → tatra pi (pts) | anekapariyāyena → aneka-pariyāyena (pts)
И там странствующий аскет Суппия снова на все лады порицал Будду, порицал дхамму, порицал сангху.
suppiyassa pana paribbājakassa antevāsī brahmadatto māṇavo anekapariyāyena buddhassa vaṇṇaṁ bhāsati, dhammassa vaṇṇaṁ bhāsati, saṅghassa vaṇṇaṁ bhāsati.
anekapariyāyena → (bj) | saṅghassa → saṁghassa (ms2005, pts)
Брахмадатта же, юный ученик странствующего аскета Суппии, на все лады восхвалял Будду, восхвалял дхамму, восхвалял сангху.
Itiha te ubho ācariyantevāsī aññamaññassa ujuvipaccanīkavādā viharanti.
ca → BB viharanti for 1-1. (pts note) | ujuvipaccanīkavādā viharanti → ujuvipaccanikavādā bhagavantaṁ piṭṭhito piṭṭhito anubandhā honti bhikkhusaṅghañca (th) | itiha → iti ha (pts) | ujuvipaccanīkavādā viharanti → uju-vipaccanīka-vādā bhagavantaṁ piṭṭhito piṭṭhito anubaddhā honti bhikkhusaṁghañ ca (pts)
Так оба они, учитель и ученик пребывали, говоря друг другу прямо противоположное.

Atha kho sambahulānaṁ bhikkhūnaṁ rattiyā paccūsasamayaṁ paccuṭṭhitānaṁ maṇḍalamāḷe sannisinnānaṁ sannipatitānaṁ ayaṁ saṅkhiyadhammo udapādi:
saṅkhiyadhammo → saṅkhiyādhammo (bj, pts) | maṇḍalamāḷe → maṇḍalamāle (pts) | saṅkhiyadhammo → saṅkhiyādhammotipi pāṭho (sya-all note) | maṇḍala-māle → MSS. l and ḷ about equally. (pts note) | saṅkhiyā-dhammo → BB sankhiya-dhammo (throughout). (pts note) | atha kho → athakho (th) | bhikkhūnaṁ → bhikkhūnam (pts)
И вот после ночи многие монахи, поднявшись на заре, собравшись и усевшись в беседке, повели разговор такого рода:

“acchariyaṁ, āvuso, abbhutaṁ, āvuso, yāvañcidaṁ tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena sattānaṁ nānādhimuttikatā suppaṭividitā.
abbhutaṁ → abbhūtaṁ (sya-all) | abbhūtaṁ → abbhutaṁ (sya-all: yu.) | supaṭividitā → suppaṭividitātipi pāṭho (sya-all note) | suppaṭividitā → supaṭividitā ayaṁ (th) | yāvañcidaṁ → yāvañ idaṁ (pts) | sammāsambuddhena → sammā-sambuddhena (pts)
“Как чудесно, братья, как необычайно, братья, что Благостный — [все]знающий, [все]видящий, архат, в совершенстве пробуждённый — столь хорошо постиг различные склонности существ!
Ayañhi suppiyo paribbājako anekapariyāyena buddhassa avaṇṇaṁ bhāsati, dhammassa avaṇṇaṁ bhāsati, saṅghassa avaṇṇaṁ bhāsati;
ayañhi → ayaṁ hi (bjt, pts) | ayañhi → hi (th) | saṅghassa → saṁghassa (ms2005, pts) | anekapariyāyena → aneka-pariyāyena (pts)
Ведь вот странствующий аскет Суппия на все лады порицает Будду, порицает дхамму, порицает сангху:
suppiyassa pana paribbājakassa antevāsī brahmadatto māṇavo anekapariyāyena buddhassa vaṇṇaṁ bhāsati, dhammassa vaṇṇaṁ bhāsati, saṅghassa vaṇṇaṁ bhāsati.
saṅghassa → saṁghassa (ms2005, pts) | anekapariyāyena → aneka-pariyāyena (pts)
Брахмадатта же, юный ученик странствующего аскета Суппии, на все лады восхваляет Будду, восхваляет дхамму, восхваляет сангху.
Itihame ubho ācariyantevāsī aññamaññassa ujuvipaccanīkavādā bhagavantaṁ piṭṭhito piṭṭhito anubandhā honti bhikkhusaṅghañcā”ti.
anubandhā → anubaddhā (bj, pts) | itihame → itiha ime (sya-all) | ujuvipaccanīkavādā → ujuvipaccanikavādā (sya-all) | ubho → itiha te ime ubhotipi pāṭho (sya-all note) | bhikkhusaṅghañcāti → bhikkhusaṅghaṁ cāti (bjt) | bhikkhusaṅghañcāti → bhikkhusaṁghañcāti (ms2005) | itihame → iti ha me (pts) | ujuvipaccanīkavādā → uju-vipaccanīka-vādā (pts) | bhikkhusaṅghañcāti → bhikkhu-saṁghañ cāti (pts)
Так оба они, учитель и ученик, говоря друг другу прямо противоположное, шаг за шагом следуют за Благостным и толпой монахов”.

Atha kho bhagavā tesaṁ bhikkhūnaṁ imaṁ saṅkhiyadhammaṁ viditvā yena maṇḍalamāḷo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Nisajja kho bhagavā bhikkhū āmantesi:
saṅkhiyadhammaṁ → saṅkhiyādhammaṁ (bj, pts) | maṇḍalamāḷo tenupasaṅkami → maṇḍalamālo ten upasaṁkami (pts) | atha kho → athakho (th) | maṇḍalamāḷo tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → maṇḍala-mālo ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts)
И вот Благостный, узнав о такого рода разговоре этих монахов, подошёл к той беседке и, подойдя, сел на предложенное сиденье.
“kāya nuttha, bhikkhave, etarahi kathāya sannisinnā sannipatitā, kā ca pana vo antarākathā vippakatā”ti?
sannipatitā → (pts) | antarākathā → Bp antarakathā. (pts note) | kāya nuttha → kāyanuttha (my) | nuttha → nu ttha (bjt, pts) | vippakatāti → vippakatā ti (bjt, pts) | antarākathā → antarā kathā (th)
И сев, Благостный обратился к монахам: “Ради какой беседы вы сейчас уселись здесь, монахи, и на чем же прервалась беседа между вами?”

Evaṁ vutte, te bhikkhū bhagavantaṁ etadavocuṁ:
etadavocuṁ → etad avocuṁ (pts)
Вслед за этими словами монахи так сказали Благостному:
“idha, bhante, amhākaṁ rattiyā paccūsasamayaṁ paccuṭṭhitānaṁ maṇḍalamāḷe sannisinnānaṁ sannipatitānaṁ ayaṁ saṅkhiyadhammo udapādi:
saṅkhiyadhammo → saṅkhiyādhammo (bj, pts) | maṇḍalamāḷe → maṇḍalamāle (pts) | paccūsasamayaṁ → paccūsa-samayaṁ (pts) | maṇḍalamāḷe → maṇḍala-māle (pts) | saṅkhiyadhammo → saṅkhiyā-dhammo (pts)
“Почтенный! После ночи, поднявшись на заре, собравшись и усевшись в беседке, мы повели здесь разговор такого рода:
‘acchariyaṁ, āvuso, abbhutaṁ, āvuso, yāvañcidaṁ tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena sattānaṁ nānādhimuttikatā suppaṭividitā.
jānatā passatā → (bj) | abbhutaṁ → abbhūtaṁ (sya-all) | suppaṭividitā → supaṭividitā ayaṁ (th)
„Как чудесно, братья, как необычно, братья, что Благостный — [все]знающий, [все]видящий, архат, в совершенстве пробуждённый, — столь хорошо постиг различные склонности существ!
Ayañhi suppiyo paribbājako anekapariyāyena buddhassa avaṇṇaṁ bhāsati, dhammassa avaṇṇaṁ bhāsati, saṅghassa avaṇṇaṁ bhāsati;
ayañhi → ayaṁ hi (bjt) | ayañhi → hi (th) | saṅghassa → saṁghassa (ms2005)
Ведь вот странствующий аскет Суппия на все лады порицает Будду, порицает дхамму, порицает сангху;
suppiyassa pana paribbājakassa antevāsī brahmadatto māṇavo anekapariyāyena buddhassa vaṇṇaṁ bhāsati, dhammassa vaṇṇaṁ bhāsati, saṅghassa vaṇṇaṁ bhāsati.
paribbājakassa → paribbājasassa (sya-all) | saṅghassa → saṁghassa (ms2005)
Брахмадатта же, юный ученик странствующего аскета Суппии, на все лады восхваляет Будду, восхваляет дхамму, восхваляет сангху.
Itihame ubho ācariyantevāsī aññamaññassa ujuvipaccanīkavādā bhagavantaṁ piṭṭhito piṭṭhito anubandhā honti bhikkhusaṅghañcā’ti.
anubandhā → anubaddhā (bj) | itihame → itiha ime (sya-all) | ujuvipaccanīkavādā → ujuvipaccanikavādā (sya-all) | bhikkhusaṅghañcāti → bhikkhusaṁghañcāti (ms2005)
Так оба они, учитель и ученик, говоря друг другу прямо противоположное, шаг за шагом следуют за Благостным и толпой монахов“ —
Ayaṁ kho no, bhante, antarākathā vippakatā, atha bhagavā anuppatto”ti.
antarākathā → antarā kathā (th, pts) | anuppattoti → anuppatto ti (pts)
На этом, господин, и прервалась беседа между нами, когда приблизился Благостный”.

“Mamaṁ vā, bhikkhave, pare avaṇṇaṁ bhāseyyuṁ, dhammassa vā avaṇṇaṁ bhāseyyuṁ, saṅghassa vā avaṇṇaṁ bhāseyyuṁ, tatra tumhehi na āghāto na appaccayo na cetaso anabhiraddhi karaṇīyā.
appaccayo → apaccayo (th) | saṅghassa → saṁghassa (ms2005, pts)
“Когда другие порицают меня, или порицают дхамму, или порицают сангху, то вы, монахи, не должны испытывать ни гнева, ни недовольства, ни неприязни в сердце.
Mamaṁ vā, bhikkhave, pare avaṇṇaṁ bhāseyyuṁ, dhammassa vā avaṇṇaṁ bhāseyyuṁ, saṅghassa vā avaṇṇaṁ bhāseyyuṁ, tatra ce tumhe assatha kupitā vā anattamanā vā, tumhaṁ yevassa tena antarāyo.
tumhaṁ yevassa → tumhaññevassa (th) | saṅghassa → saṁghassa (ms2005, pts) | bhāseyyuṁ → bhāseyyum (pts) | yevassa → yev assa (pts)
Если вы, монахи, будете сердиться или горевать, когда другие порицают меня, или порицают дхамму, или порицают сангху, то вам же будет от этого ущерб.
Mamaṁ vā, bhikkhave, pare avaṇṇaṁ bhāseyyuṁ, dhammassa vā avaṇṇaṁ bhāseyyuṁ, saṅghassa vā avaṇṇaṁ bhāseyyuṁ, tatra ce tumhe assatha kupitā vā anattamanā vā, api nu tumhe paresaṁ subhāsitaṁ dubbhāsitaṁ ājāneyyāthā”ti?
ce → (bj) | subhāsitaṁ → subhāsitaṁ vā (sya-all) | dubbhāsitaṁ → dubbhāsitaṁ vā (sya-all) | ājāneyyāthāti → tumhe ājāneyyāthā ti (bjt) | api nu → apinu (th) | saṅghassa → saṁghassa (ms2005) | bhāseyyuṁ saṅghassa → bhāseyyum saṁghassa (pts) | bhāseyyuṁ → bhāseyyum (pts)
Если вы, монахи, будете сердиться или горевать, когда другие порицают меня, или порицают дхамму, или порицают сангху, то сможете ли вы судить, справедливо или несправедливо говорят другие?”

“No hetaṁ, bhante”.
no hetaṁ → nohetaṁ (th) | hetaṁ → h etaṁ (pts)
— “Конечно, нет, господин”.

“Mamaṁ vā, bhikkhave, pare avaṇṇaṁ bhāseyyuṁ, dhammassa vā avaṇṇaṁ bhāseyyuṁ, saṅghassa vā avaṇṇaṁ bhāseyyuṁ, tatra tumhehi abhūtaṁ abhūtato nibbeṭhetabbaṁ:
saṅghassa → saṁghassa (ms2005, pts)
— “Когда другие порицают меня, или порицают дхамму, или порицают сангху, то вы, монахи, должны разъяснять как неверное то, что неверно:
‘itipetaṁ abhūtaṁ, itipetaṁ atacchaṁ, natthi cetaṁ amhesu, na ca panetaṁ amhesu saṁvijjatī’ti.
natthi cetaṁ → natthipetaṁ (sya-all) | itipetaṁ → iti pi etaṁ (pts) | natthi cetaṁ → n atthi etaṁ (pts) | panetaṁ → pan etaṁ (pts)
„По такой-то причине это неверно, по такой-то причине это несправедливо, и нет этого у нас, и нельзя у нас этого найти“.

Mamaṁ vā, bhikkhave, pare vaṇṇaṁ bhāseyyuṁ, dhammassa vā vaṇṇaṁ bhāseyyuṁ, saṅghassa vā vaṇṇaṁ bhāseyyuṁ, tatra tumhehi na ānando na somanassaṁ na cetaso uppilāvitattaṁ karaṇīyaṁ.
uppilāvitattaṁ → ubbilāvitattaṁ (bj, sya-all); ubbillāvitattaṁ (pts1ed) | vaṇṇaṁ → vāṇṇaṁ (pts) | uppilāvitattaṁ → ubbillāvitattaṁ (pts) | ubbilāvitattaṁ → ubbillāvitattaṁ (bj: machasaṁ) | ubbillāvitattaṁ → Bp uppilāvit- throughout, but see 3. 23; audvilya in Burnouf ,‘Lotus,'308; and Morris in J. P. T. S. for 1887. (pts note) | saṅghassa → saṁghassa (ms2005, pts) | tumhehi → tumhe (pts)
Когда же другие восхваляют меня, или восхваляют дхамму, или восхваляют сангху, то вы, монахи, не должны испытывать ни радости, ни удовлетворения, ни веселья в сердце.
Mamaṁ vā, bhikkhave, pare vaṇṇaṁ bhāseyyuṁ, dhammassa vā vaṇṇaṁ bhāseyyuṁ, saṅghassa vā vaṇṇaṁ bhāseyyuṁ, tatra ce tumhe assatha ānandino sumanā uppilāvitā tumhaṁ yevassa tena antarāyo.
uppilāvitā → ubbilāvino (bj); ubbilāvitattā (sya-all); ubbillāvitā (pts1ed) | tumhe → tumhe bhikkhave (sya-all) | uppilāvitā tumhaṁ yevassa → ubbilāvitattā tumhaññevassa (sya-all) | uppilāvitā → ubbillāvitā (pts) | ubbilāvino → ubbillāvino (bj: machasaṁ) | saṅghassa → saṁghassa (ms2005, pts) | yevassa → yev assa (pts)
Если вы, монахи, будете радостны, довольны, веселы, когда другие восхваляют меня, или восхваляют дхамму, или восхваляют сангху, то вам же будет от этого ущерб.
Mamaṁ vā, bhikkhave, pare vaṇṇaṁ bhāseyyuṁ, dhammassa vā vaṇṇaṁ bhāseyyuṁ, saṅghassa vā vaṇṇaṁ bhāseyyuṁ, tatra tumhehi bhūtaṁ bhūtato paṭijānitabbaṁ:
paṭijānitabbaṁ → paṭinijānitabbaṁ (sya-all) | saṅghassa → saṁghassa (ms2005, pts)
Когда другие восхваляют меня, или восхваляют дхамму, или восхваляют сангху, то вы, монахи, должны разъяснить как верное то, что верно:
‘itipetaṁ bhūtaṁ, itipetaṁ tacchaṁ, atthi cetaṁ amhesu, saṁvijjati ca panetaṁ amhesū’ti.
atthi cetaṁ → atthipetaṁ (sya-all) | itipetaṁ → iti p etaṁ (pts) | cetaṁ → etaṁ (pts) | panetaṁ → pan etaṁ (pts)
„По какой-то причине это верно, по какой-то причине это правильно, и есть это у нас, и можно это найти у нас“.

2. Sīla2. Нравственность

2.1. Cūḷasīla2.1. Малый раздел о нравственности

Appamattakaṁ kho panetaṁ, bhikkhave, oramattakaṁ sīlamattakaṁ, yena puthujjano tathāgatassa vaṇṇaṁ vadamāno vadeyya.
panetaṁ → pan etaṁ (pts)
Столь незначительно, монахи, столь ничтожно и связано лишь с нравственностью то, что способен произнести мирской человек, произнося хвалу Татхагате.
Katamañca taṁ, bhikkhave, appamattakaṁ oramattakaṁ sīlamattakaṁ, yena puthujjano tathāgatassa vaṇṇaṁ vadamāno vadeyya?
katamañca taṁ → katamañcetaṁ (sya-all) | katamañca → katamañ ca (pts)
Что же это такое, монахи, — столь незначительное, столь ничтожное и связанное лишь с нравственностью, что способен произнести мирской человек, произнося хвалу Татхагате?

‘Pāṇātipātaṁ pahāya pāṇātipātā paṭivirato samaṇo gotamo nihitadaṇḍo, nihitasattho, lajjī, dayāpanno, sabbapāṇabhūtahitānukampī viharatī’ti—
nihitadaṇḍo nihitasattho → nihita-daṇḍo nihita-sattho (pts) | sabbapāṇabhūtahitānukampī → sabbapāṇa-bhūta-hitānukampī (pts)
„Отказываясь уничтожать живое, избегая уничтожать живое, отшельник Готама без палки и без оружия, скромный, полный сострадания, пребывает в доброте и сочувствии ко всем живым существам“ —
iti vā hi, bhikkhave, puthujjano tathāgatassa vaṇṇaṁ vadamāno vadeyya.вот что, монахи, способен произнести мирской человек, произнося хвалу Татхагате.

‘Adinnādānaṁ pahāya adinnādānā paṭivirato samaṇo gotamo dinnādāyī dinnapāṭikaṅkhī, athenena sucibhūtena attanā viharatī’ti—
dinnapāṭikaṅkhī → dinna-pāṭikaṅkhī (pts) | sucibhūtena → suci-bhūtena (pts)
„Отказываясь брать то, что не дано [ему], избегая брать то, что не дано [ему], отшельник Готама, берущий лишь то, что дано, желающий лишь того, что дано, пребывает чистый сердцем, не зная воровства“ —
iti vā hi, bhikkhave, puthujjano tathāgatassa vaṇṇaṁ vadamāno vadeyya.вот что, монахи, способен произнести мирской человек, произнося хвалу Татхагате.

‘Abrahmacariyaṁ pahāya brahmacārī samaṇo gotamo ārācārī virato methunā gāmadhammā’ti—
ārācārī → anācārī (mr) | virato → paṭivirato (katthaci) | ārācārī → anācārī (cck: ka.) | virato → paṭivirato (cck: katthaci) | ārā-cārī → Bp anācari (as in M. always). (pts note) | gāmadhammāti → gāma-dhammā ti (pts)
„Отказываясь от нецеломудрия, целомудренный отшельник Готама удаляется и отказывается от всеобщего обычая совокупления“ —
iti vā hi, bhikkhave, puthujjano tathāgatassa vaṇṇaṁ vadamāno vadeyya.вот что, монахи, способен произнести мирской человек, произнося хвалу Татхагате.

‘Musāvādaṁ pahāya musāvādā paṭivirato samaṇo gotamo saccavādī saccasandho theto paccayiko avisaṁvādako lokassā’ti—
theto → ṭheto (sya-all, km) | theto → ṭheto (cck: syā. kaṁ.) | ṭheto → theto (sya-all: sī.) | musāvādaṁ → musā-vādaṁ (pts) | musāvādā → musā-vādā (pts) | saccavādī saccasandho → sacca-vādī sacca-sandho (pts)
„Отказываясь от лживой речи, избегая лживой речи, отшельник Готама говорит правду, связан с правдой, надёжен, достоин доверия, не обманывает людей“ —
iti vā hi, bhikkhave, puthujjano tathāgatassa vaṇṇaṁ vadamāno vadeyya.вот что, монахи, способен произнести мирской человек, произнося хвалу Татхагате.

‘Pisuṇaṁ vācaṁ pahāya pisuṇāya vācāya paṭivirato samaṇo gotamo, ito sutvā na amutra akkhātā imesaṁ bhedāya, amutra vā sutvā na imesaṁ akkhātā amūsaṁ bhedāya. Iti bhinnānaṁ vā sandhātā, sahitānaṁ vā anuppadātā samaggārāmo samaggarato samagganandī samaggakaraṇiṁ vācaṁ bhāsitā’ti—
sahitānaṁ → saṁhitānaṁ (bj) | pisuṇaṁ → pisuṇā (pts) | vā → va (pts) | vā anuppadātā → va anuppādātā (pts) | Pisuṇā- → M. and Sum. p. 73, pisuṇaṁ; Sd pisunaṁ; A. iii. 61.2. pisuṇā; Scmt pisunā. (pts note) | imesaṁ bhedāya → imesambhedāya (bjt) | amūsaṁ bhedāya → amūsambhedāya (bjt) | samaggarato samagganandī samaggakaraṇiṁ vācaṁ bhāsitāti → samagga-rato samagga-nandī samagga-karaṇiṁ vācam bhāsitā ti (pts)
„Отказываясь от клеветнической речи, избегая клеветнической речи, отшельник Готама не рассказывает в другом месте услышанного здесь, чтобы не вызвать раздора со здешними, и не рассказывает здесь услышанного в другом месте, чтобы не вызвать раздора с тамошними. Он соединяет разобщённых, поощряет соединённых, удовлетворён согласием, доволен согласием, наслаждается согласием, ведёт речь, родящую согласие“ —
iti vā hi, bhikkhave, puthujjano tathāgatassa vaṇṇaṁ vadamāno vadeyya.вот что, монахи, способен произнести мирской человек, произнося хвалу Татхагате.

‘Pharusaṁ vācaṁ pahāya pharusāya vācāya paṭivirato samaṇo gotamo, yā sā vācā nelā kaṇṇasukhā pemanīyā hadayaṅgamā porī bahujanakantā bahujanamanāpā tathārūpiṁ vācaṁ bhāsitā’ti—
nelā → neḷā (bj) | pharusaṁ vācaṁ → pharusāvācaṁ (pts) | nelā → St Ds Bp Sum. and M. all nelā, Scd and Gr neḷā. (pts note) | pharusaṁ vācaṁ → pharusā-vācaṁ (pts) | kaṇṇasukhā → kaṇṇa-sukhā (pts) | hadayaṅgamā → hadayaṁ-gamā (pts) | bahujanakantā bahujanamanāpā tathārūpiṁ vācaṁ bhāsitāti → bahujana-kantā bahujana-manāpā tathā-rūpiṁ vācam bhāsitā ti (pts)
„Отказываясь от грубой речи, избегая грубой речи, отшельник Готама ведёт лишь такую речь, которая непорочна, радует слух, добра, доходит до сердца, вежлива, дорога многим людям, приятна многим людям“ —
iti vā hi, bhikkhave, puthujjano tathāgatassa vaṇṇaṁ vadamāno vadeyya.вот что, монахи, способен произнести мирской человек, произнося хвалу Татхагате.

‘Samphappalāpaṁ pahāya samphappalāpā paṭivirato samaṇo gotamo kālavādī bhūtavādī atthavādī dhammavādī vinayavādī, nidhānavatiṁ vācaṁ bhāsitā kālena sāpadesaṁ pariyantavatiṁ atthasaṁhitan’ti—
vācam → Bp Gr vācaṁ (three times). (pts note) | atthasaṁhitanti → atthasañhitanti (th) | kālavādī bhūtavādī atthavādī → kāla-vādī bhūta-vādī attha-vādī (pts) | vinayavādī → vinaya-vādī (pts) | atthasaṁhitanti → attha-saṁhitan ti (pts)
„Отказываясь от легкомысленной болтовни, избегая легкомысленной болтовни, отшельник Готама говорит вовремя, говорит о действительно происшедшем, говорит с пользой, говорит об истине, говорит о должном поведении, своевременно ведёт достопамятную речь, обоснованную, соразмерную, несущую пользу“ —
iti vā hi, bhikkhave, puthujjano tathāgatassa vaṇṇaṁ vadamāno vadeyya.вот что, монахи, способен произнести мирской человек, произнося хвалу Татхагате.

‘Bījagāmabhūtagāmasamārambhā paṭivirato samaṇo gotamo’ti—
Bījagāmabhūtagāmasamārambhā → samārabbhā (cck: sī. ka.) | gotamoti → gotamo (bjt) | bījagāmabhūtagāmasamārambhā → bījagāma-bhūtagāma-samārambhā (pts)
„Отшельник Готама избегает наносить вред семенам и растениям всех видов.
iti vā hi, bhikkhave …pe….вот что, монахи …

‘Ekabhattiko samaṇo gotamo rattūparato virato vikālabhojanā ….
virato → vikālabhojanā paṭivirato (pts1ed); paṭivirato (katthaci) | virato → (pts) | vikālabhojanā → vikālabhojanā paṭivirato samaṇo gotamo (pts) | virato → paṭivirato (cck: katthaci) | ekabhattiko → eka-bhattiko (pts) | virato vikālabhojanā → vikāla-bhojanā (pts)
Отшельник Готама избегает принимать пищу не вовремя, принимая пищу раз в день и отказавшись от ночной …

Naccagītavāditavisūkadassanā paṭivirato samaṇo gotamo ….
Naccagītavāditavisūkadassanā → naccagītavāditavisukadassanā (cck: ka.)
Отшельник Готама избегает посещать зрелища с танцами, пением и музыкой …

Mālāgandhavilepanadhāraṇamaṇḍanavibhūsanaṭṭhānā paṭivirato samaṇo gotamo ….
mālāgandhavilepanadhāraṇamaṇḍanavibhūsanaṭṭhānā → nacca-gītavādita-visūka-dassanā (pts)
Отшельник Готама избегает употреблять венки, благовония, притирания, заниматься украшениями и нарядами …

Uccāsayanamahāsayanā paṭivirato samaṇo gotamo ….
uccāsayanamahāsayanā → mālāgandha-vilepana-dhāraṇa-maṇḍana-vibhūsana-ṭṭhānā (pts)
Отшельник Готама избегает пользоваться высоким ложем или большим ложем …

Jātarūparajatapaṭiggahaṇā paṭivirato samaṇo gotamo ….
jātarūparajatapaṭiggahaṇā → uccāsayana-mahāsayanā (pts)
Отшельник Готама избегает принимать золото и серебро …
Āmakadhaññapaṭiggahaṇā paṭivirato samaṇo gotamo ….
āmakadhaññapaṭiggahaṇā → jātarūpa-rajata-paṭiggahaṇā (pts)
Отшельник Готама избегает принимать неприготовленное [в пищу] зерно …
Āmakamaṁsapaṭiggahaṇā paṭivirato samaṇo gotamo ….
āmakamaṁsapaṭiggahaṇā → āmaka-dhañña-paṭiggahaṇā (pts)
Отшельник Готама избегает принимать сырое мясо …
Itthikumārikapaṭiggahaṇā paṭivirato samaṇo gotamo ….
itthikumārikapaṭiggahaṇā → itthīkumārikapaṭiggahaṇā (sya-all) | itthikumārikapaṭiggahaṇā → āmaka maṁsa paṭiggahaṇā (pts)
Отшельник Готама избегает общества женщин и молодых девушек …
Dāsidāsapaṭiggahaṇā paṭivirato samaṇo gotamo ….
dāsidāsapaṭiggahaṇā → dāsīdāsapaṭiggahaṇā (sya-all) | dāsidāsapaṭiggahaṇā → itthi-kumārika-paṭiggahaṇā (pts)
Отшельник Готама избегает принимать рабынь и рабов …
Ajeḷakapaṭiggahaṇā paṭivirato samaṇo gotamo ….
ajeḷakapaṭiggahaṇā → dāsi-dāsa-paṭiggahaṇā (pts)
Отшельник Готама избегает принимать коз и овец …
Kukkuṭasūkarapaṭiggahaṇā paṭivirato samaṇo gotamo ….
kukkuṭasūkarapaṭiggahaṇā → ajeḷaka-paṭiggahaṇā (pts)
Отшельник Готама избегает принимать петухов и свиней …
Hatthigavassavaḷavapaṭiggahaṇā paṭivirato samaṇo gotamo ….
hatthigavassavaḷavapaṭiggahaṇā → hatthigavāssavaḷavapaṭiggahaṇā (bj); hatthigavassavaḷavāpaṭiggahaṇā (sya-all); hatthigavāssavaḷavāpaṭiggahaṇā (pts) | hatthigavassavaḷavapaṭiggahaṇā → kukkuṭa-sūkara-paṭiggahaṇā (pts)
Отшельник Готама избегает принимать слонов, коров, коней и кобыл …
Khettavatthupaṭiggahaṇā paṭivirato samaṇo gotamo ….
khettavatthupaṭiggahaṇā → hatthi-gavāssa-vaḷavā-paṭiggahaṇā (pts)
Отшельник Готама избегает принимать поля и имущество …

Dūteyyapahiṇagamanānuyogā paṭivirato samaṇo gotamo ….
dūteyyapahiṇagamanānuyogā → khetta-vatthu-paṭiggahaṇā (pts)
Отшельник Готама избегает исполнять обязанность вестника или посыльного …
Kayavikkayā paṭivirato samaṇo gotamo ….
kayavikkayā → dūteyya-pahiṇa-gamanānuyogā (pts)
Отшельник Готама избегает покупать и продавать …
Tulākūṭakaṁsakūṭamānakūṭā paṭivirato samaṇo gotamo ….
tulākūṭakaṁsakūṭamānakūṭā → tulākūṭakaṅsakūṭamānakūṭā (pts) | tulākūṭakaṁsakūṭamānakūṭā → tulākūṭa-kaṁsakūṭa-mānakūṭā (bjt) | tulākūṭakaṁsakūṭamānakūṭā → kaya-vikkayā (pts)
Отшельник Готама избегает обманывать на весах, обманывать в монете, обманывать в мере …
Ukkoṭanavañcananikatisāciyogā paṭivirato samaṇo gotamo ….
ukkoṭanavañcananikatisāciyogā → ukkoṭanavañcananikatisāviyogā (sya-all) | Ukkoṭanavañcananikatisāciyogā → sāviyogā (cck: syā. kaṁ. ka.) | ukkoṭanavañcananikatisāciyogā → ukkoṭana-vañcana-nikati-sāciyogā (bjt) | ukkoṭanavañcananikatisāciyogā → tulākūṭa-kaṅsakūṭa-mānakūṭā (pts)
Отшельник Готама избегает криводушия, нечестности, коварства, изворотливости …
Chedanavadhabandhanaviparāmosaālopasahasākārā paṭivirato samaṇo gotamo’ti—
chedanavadhabandhanaviparāmosaālopasahasākārā → chedana-vadhabandhana-viparāmosa-ālopa-sahasākārā (bjt) | chedanavadhabandhanaviparāmosaālopasahasākārā → ukkoṭana-vañcana-nikatisāci-yogā paṭivirato samaṇo gotamo chedana-vadhabandhana-viparāmosa-ālopa-sahasākārā (pts) | gotamoti → gotamo ti (pts)
Отшельник Готама избегает ранить, убивать, заключать в оковы, разбойничать, грабить, применять насилие“ —
iti vā hi, bhikkhave, puthujjano tathāgatassa vaṇṇaṁ vadamāno vadeyya.вот что, монахи, способен произнести мирской человек, произнося хвалу Татхагате”.

Cūḷasīlaṁ niṭṭhitaṁ.
cūḷasīlaṁ → cullasīlaṁ (bj); cūlasīlaṁ (pts) | cūḷasīlaṁ → cūla-sīlaṁ (pts)
Окончена краткая [глава] о нравственности.

2.2. Majjhimasīla2.2. Средний раздел о нравственности

‘Yathā vā paneke bhonto samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni bhojanāni bhuñjitvā te evarūpaṁ bījagāmabhūtagāmasamārambhaṁ anuyuttā viharanti,
vā paneke → va pan eke (pts) | samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni → samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni (pts) | bījagāmabhūtagāmasamārambhaṁ → bījagāma-bhūtagāma-samārambhaṁ (pts)
“„В то время как некоторые почтенные отшельники и брахманы, поедая пищу, поданную верующими, пребывают в склонности наносить таким образом вред семенам и растениям всех видов,
seyyathidaṁ—mūlabījaṁ khandhabījaṁ phaḷubījaṁ aggabījaṁ bījabījameva pañcamaṁ;
seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (bj, sya-all, pts1ed) | pañcamaṁ → pañcamaṁ iti vā (bj, sya-all, mr) | phaḷubījaṁ → phalubījaṁ (bj, pts); phalabījaṁ (sya-all) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (cck: sī. syā.) | pañcamaṁ → pañcamaṁ iti vā (cck: sī. syā. ka.)
а именно: плодящимся от корня, плодящимся от ветки, плодящимся от коленца, плодящимся от верхушки, и, в-пятых, плодящимся от семени,
iti evarūpā bījagāmabhūtagāmasamārambhā paṭivirato samaṇo gotamo’ti—
+ → vā (bjt, th) | bījagāmabhūtagāmasamārambhā → bījagāma-bhūtagāmasamārambhā (pts) | gotamoti → gotamo ti (pts)
отшельник Готама избегает наносить таким образом вред семенам и растениям“ —
iti vā hi, bhikkhave, puthujjano tathāgatassa vaṇṇaṁ vadamāno vadeyya.вот что, монахи, способен произнести мирской человек, произнося хвалу Татхагате.

‘Yathā vā paneke bhonto samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni bhojanāni bhuñjitvā te evarūpaṁ sannidhikāraparibhogaṁ anuyuttā viharanti,
sannidhikāraparibhogaṁ → sannidhikārakaparibhogaṁ (sya-all) | sannidhikārakaparibhogaṁ → sannidhikāraparibhogantipi pāṭho (sya-all note) | paneke → pan eke (pts) | samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni → samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni (pts) | sannidhikāraparibhogaṁ → sannidhikāra-paribhogaṁ (pts)
„В то время как некоторые почтенные отшельники и брахманы, поедая пищу, поданную верующими, пребывают в склонности собирать и использовать таким образом запасы,
seyyathidaṁ—annasannidhiṁ pānasannidhiṁ vatthasannidhiṁ yānasannidhiṁ sayanasannidhiṁ gandhasannidhiṁ āmisasannidhiṁ
annasannidhi → annasannidhintipi annasannidhītipi dissati (sya-all note) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (pts) | pānasannidhiṁ vatthasannidhiṁ yānasannidhiṁ sayanasannidhiṁ gandhasannidhiṁ āmisasannidhiṁ → pāna-sannidhiṁ vattha-sannidhiṁ yāna-sannidhiṁ sayana-sannidhiṁ gandha-sannidhiṁ āmisa-sannidhiṁ (pts)
а именно: запасы еды, запасы питья, запасы одежды, запасы обуви, запасы постелей, запасы благовоний, запасы лакомств, —
iti vā iti evarūpā sannidhikāraparibhogā paṭivirato samaṇo gotamo’ti—
sannidhikāraparibhogā → sannidhikārakaparibhogā (sya-all) | sannidhikāraparibhogā → sannidhi-kāra-paribhogā (pts) | gotamoti → gotamo ti (pts)
отшельник Готама избегает собирать и использовать таким образом запасы“ —
iti vā hi, bhikkhave, puthujjano tathāgatassa vaṇṇaṁ vadamāno vadeyya.вот что, монахи, способен произнести мирской человек, произнося хвалу Татхагате.

‘Yathā vā paneke bhonto samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni bhojanāni bhuñjitvā te evarūpaṁ visūkadassanaṁ anuyuttā viharanti,
visūkadassanaṁ → jūtapamādaṭṭhānānuyogaṁ (pts) | vā paneke → va pan eke (pts) | samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni → samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni (pts)
„В то время как некоторые почтенные отшельники и брахманы, поедая пищу, поданную верующими, пребывают в склонности посещать таким образом зрелища,
seyyathidaṁ—naccaṁ gītaṁ vāditaṁ pekkhaṁ akkhānaṁ pāṇissaraṁ vetāḷaṁ kumbhathūṇaṁ sobhanakaṁ caṇḍālaṁ vaṁsaṁ dhovanaṁ hatthiyuddhaṁ assayuddhaṁ mahiṁsayuddhaṁ usabhayuddhaṁ ajayuddhaṁ meṇḍayuddhaṁ kukkuṭayuddhaṁ vaṭṭakayuddhaṁ daṇḍayuddhaṁ muṭṭhiyuddhaṁ nibbuddhaṁ uyyodhikaṁ balaggaṁ senābyūhaṁ anīkadassanaṁ
meṇḍayuddhaṁ → meṇḍakayuddhaṁ (pts1ed) | sobhanakaṁ → sobhanagarakaṁ (sya-all, km, pts1ed) | mahiṁsayuddhaṁ → mahisayuddhaṁ (bj, sya-all, km, pts1ed) | kumbhathūṇaṁ → kumbhathūnaṁ (bj, sya-all, mr) | dhovanaṁ → dhopanaṁ (pts1ed) | vetāḷaṁ kumbhathūṇaṁ → vetālaṁ kumbhathūnaṁ (bj) | kumbhathūṇaṁ sobhanakaṁ → kumbhathūnaṁ sobhanagarakaṁ (sya-all) | vetālaṁ → vetālaṁ (bj: PTS) | sobhanakaṁ → sobhanagarakaṁ (bj: PTS) | dhovanaṁ → dhopanaṁ (bj: PTS) | meṇḍayuddhaṁ → meṇḍakayuddhaṁ (bj: katthaci) | kumbhathūṇaṁ → kumbhathūnaṁ (cck: syā. ka.); kumbhathūṇaṁ (cck: sī.) | sobhanakaṁ → sobhanagharakaṁ (cck: sī.); sobhanagarakaṁ (cck: syā. kaṁ. pī.) | mahiṁsayuddhaṁ → mahisayuddhaṁ (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | sobhanagarakaṁ → sobhananaṅgarakantipisobhaṇagarakantipi sobhanakaraṇantipi sobhaṇakantipi pāṭhantaraṁ (sya-all note) | Sobha-nagarakaṁ → So Scm and Sum.; Sd sobhana-kārakaṁ; St sobhanakarakaṁ; Ds sobhanagaraṇam; Bp sobhaṇakam. Weber in ‘Indische Studien,' ii. 38, quotes from a commentary on Ṣatarudriya, ‘Sobha iti gandharva-nagaraṁ;'; B.R. give Saubha, ‘a mythical city hanging in the air.' (pts note) | dhopanaṁ → Sdm Ds Bp dhovanaṁ. Sct and Sum. dhop- (See J. ii. p. 117 and iv. p. 390). (pts note) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th, pts) | dhovanaṁ hatthiyuddhaṁ assayuddhaṁ mahiṁsayuddhaṁ → dhopanaṁ hatthi-yuddhaṁ assa-yuddhaṁ mahisa-yuddhaṁ (pts) | ajayuddhaṁ meṇḍayuddhaṁ kukkuṭayuddhaṁ vaṭṭakayuddhaṁ daṇḍayuddhaṁ muṭṭhiyuddhaṁ → aja-yuddhaṁ meṇḍaka-yuddhaṁ kukkuṭa-yuddhaṁ vaṭṭaka-yuddhaṁ daṇḍa-yuddhaṁ muṭṭhi-yuddhaṁ (pts) | senābyūhaṁ → senā-byūham (pts)
а именно: танцы, пение, музыку, представления, декламацию, игру на цимбалах, выступление царских певцов, игру на барабане, волшебные сцены, акробатические трюки чандал, борьбу слонов, борьбу коней, борьбу буйволов, борьбу быков, борьбу козлов, борьбу баранов, борьбу петухов, борьбу перепелов, борьбу на дубинках, борьбу на кулаках, схватку, учебное сражение, сбор воинов, боевой строй, смотр войск, —
iti vā iti evarūpā visūkadassanā paṭivirato samaṇo gotamo’ti—
visūkadassanā → visūka-dassanā (pts) | gotamoti → gotamo ti (pts)
отшельник Готама избегает посещать таким образом зрелища“ —
iti vā hi, bhikkhave, puthujjano tathāgatassa vaṇṇaṁ vadamāno vadeyya.вот что, монахи, способен произнести мирской человек, произнося хвалу Татхагате.

‘Yathā vā paneke bhonto samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni bhojanāni bhuñjitvā te evarūpaṁ jūtappamādaṭṭhānānuyogaṁ anuyuttā viharanti,
jūtappamādaṭṭhānānuyogaṁ anuyuttā → jūtappamādaṭṭhānānuyogamanuyuttā (th) | paneke → pan eke (pts) | samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni → samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni (pts) | jūtappamādaṭṭhānānuyogaṁ → jūta-pamādaṭṭhānānuyogaṁ (pts)
„В то время как некоторые почтенные отшельники и брахманы, поедая пищу, поданную верующими, пребывают в склонности предаваться таким образом игре в кости и легкомыслию,
seyyathidaṁ—aṭṭhapadaṁ dasapadaṁ ākāsaṁ parihārapathaṁ santikaṁ khalikaṁ ghaṭikaṁ salākahatthaṁ akkhaṁ paṅgacīraṁ vaṅkakaṁ mokkhacikaṁ ciṅgulikaṁ pattāḷhakaṁ rathakaṁ dhanukaṁ akkharikaṁ manesikaṁ yathāvajjaṁ
ciṅgulikaṁ → ciṅgulakaṁ (bj) | akkharikaṁ → akkhalikaṁ (sya-all) | ciṅgulikaṁ → ciṅgulakaṁ (cck: ka. sī.) | khalikaṁ → balikaṁ (sya-all note) | ciṅgulikaṁ → ciṅgulakaṁ (sya-all note) | manesikaṁ → mānesikaṁ (sya-all note) | seyyathīdaṁ → This list of games recurs in CV. i. 13. 2. (pts note) | khalikaṁ → Sdt and Gr balikam. (pts note) | salāka-hatthaṁ → On Ṣalākā in gambling, see Pāṇini ii. 1. 10. (pts note) | dasapadaṁ → dasa-padaṁ (pts) | parihārapathaṁ → parihāra-pathaṁ (pts) | yathāvajjaṁ → yathā-vajjaṁ (pts)
а именно: [играм] ‘восемь полей’, ‘десять полей’, ‘пространство’, ‘окружной путь’, сантика, кхалика, ‘сучок’, ‘рука-кисточка’, [играм] с шарами, трубочками из листьев, маленьким плугом, моккхачике, [играм] с маленькой ветряной мельницей, маленькой меркой, повозочкой, маленьким луком, угадыванию букв, угадыванию мыслей, подражанию телесным недостаткам, —
iti vā iti evarūpā jūtappamādaṭṭhānānuyogā paṭivirato samaṇo gotamo’ti—
jūtappamādaṭṭhānānuyogā → jūta-pamāda-ṭṭhānānuyogā (pts) | gotamoti → gotamo ti (pts)
отшельник Готама избегает предаваться таким образом игре в кости и легкомыслию“ —
iti vā hi, bhikkhave, puthujjano tathāgatassa vaṇṇaṁ vadamāno vadeyya.вот что, монахи, способен произнести мирской человек, произнося хвалу Татхагате.

‘Yathā vā paneke bhonto samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni bhojanāni bhuñjitvā te evarūpaṁ uccāsayanamahāsayanaṁ anuyuttā viharanti,
uccāsayanamahāsayanaṁ → maṇḍanavibhūsanaṭṭhānānuyogaṁ (pts) | vā paneke → va pan eke (pts) | samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni → samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni (pts) | evarūpaṁ uccāsayanamahāsayanaṁ → evarūpam uccāsayana-mahāsayanaṁ (pts)
„В то время как некоторые почтенные отшельники и брахманы, поедая пищу, поданную верующими, пребывают в склонности пользоваться таким образом высоким ложем или большим ложем,
seyyathidaṁ—āsandiṁ pallaṅkaṁ gonakaṁ cittakaṁ paṭikaṁ paṭalikaṁ tūlikaṁ vikatikaṁ uddalomiṁ ekantalomiṁ kaṭṭissaṁ koseyyaṁ kuttakaṁ hatthattharaṁ assattharaṁ rathattharaṁ ajinappaveṇiṁ kadalimigapavarapaccattharaṇaṁ sauttaracchadaṁ ubhatolohitakūpadhānaṁ
hatthattharaṁ assattharaṁ rathattharaṁ → hatthattharaṇaṁ assattharaṇaṁ rathattharaṇaṁ (pts1ed, mr) | kaṭṭissaṁ → kaṭṭhissaṁ (bj, sya-all) | kadalimigapavarapaccattharaṇaṁ → kādalimigapavarapaccattharaṇaṁ (bj, sya-all) | gonakaṁ → goṇakaṁ (sya-all) | uddalomiṁ → uddhalomiṁ (sya-all) | gonakaṁ → goṇakaṁ (bj: katthaci) | rathattharaṁ → hatthattharaṇaṁ assattharaṇaṁ rathattharaṇaṁ (cck: sī. ka. pī.) | uddhalomiṁ → uddalomiṁ (sya-all note) | kaṭṭhissaṁ → kaṭṭissaṁ (sya-all note) | kuttakaṁ → kuṭṭakaṁ (sya-all note) | seyyathīdaṁ → This list recurs at A. iii. 63.3 (cp. iii. 34), MV. v. 10. 4, and CV. vi. 8. 1. (pts note) | uddalomiṁ ekantalomiṁ kaṭṭissaṁ → udda-lomiṁ ekanta-lomiṁ kaṭṭhissaṁ (pts) | ajinappaveṇiṁ kadalimigapavarapaccattharaṇaṁ sauttaracchadaṁ ubhatolohitakūpadhānaṁ → ajina-ppaveṇiṁ kadali-miga-pavara-paccattharaṇam sa-uttara-cchadaṁ ubhato-lohitakūpadhānaṁ (pts)
а именно: удлинённым сиденьем, ложем с изображениями животных на [его] подпорках, пышным руном, пёстрым стёганым одеялом, белым шерстяным одеялом, шерстяным покрывалом, украшенным цветами, подстилкой из хлопка, шерстяным покрывалом с изображениями зверей, покрывалом с бахромой по бокам, покрывалом с бахромой на одной стороне, покрывалом, расшитым драгоценностями, шёлковым покрывалом, ковром для танцовщиц, покрывалом для слонов, покрывалом для коней, покрывалом для колесницы, покрывалом из кожи чёрной антилопы, подстилкой из превосходной кожи антилопы кадали, покрывалом с балдахином, ложем с красными подушками у изголовья и в ногах, —
iti vā iti evarūpā uccāsayanamahāsayanā paṭivirato samaṇo gotamo’ti—
uccāsayanamahāsayanā → maṇḍanavibhūsanaṭṭhānānuyogā (pts) | uccāsayanamahāsayanā → uccāsayana-mahāsayanā (pts) | gotamoti → gotamo ti (pts)
отшельник Готама избегает пользоваться таким образом высоким ложем или большим ложем“ —
iti vā hi, bhikkhave, puthujjano tathāgatassa vaṇṇaṁ vadamāno vadeyya.вот что, монахи, способен произнести мирской человек, произнося хвалу Татхагате.

‘Yathā vā paneke bhonto samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni bhojanāni bhuñjitvā te evarūpaṁ maṇḍanavibhūsanaṭṭhānānuyogaṁ anuyuttā viharanti, seyyathidaṁ—
seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th, pts) | paneke → pan eke (pts) | samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni → samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni (pts) | maṇḍanavibhūsanaṭṭhānānuyogaṁ → maṇḍanavibhūsana-ṭṭhānānuyogaṁ (pts)
„В то время как некоторые почтенные отшельники и брахманы, поедая пищу, поданную верующими, пребывают в склонности заниматься таким образом украшениями и нарядами,
ucchādanaṁ parimaddanaṁ nhāpanaṁ sambāhanaṁ ādāsaṁ añjanaṁ mālāgandhavilepanaṁ mukhacuṇṇaṁ mukhalepanaṁ hatthabandhaṁ sikhābandhaṁ daṇḍaṁ nāḷikaṁ asiṁ chattaṁ citrupāhanaṁ uṇhīsaṁ maṇiṁ vālabījaniṁ odātāni vatthāni dīghadasāni
daṇḍaṁ → daṇḍakaṁ (bj, pts1ed) | nāḷikaṁ → nālikaṁ (sya-all) | asiṁ → asiṁ khaggaṁ (sya-all, km); khaggaṁ (pts1ed) | nhāpanaṁ → nahāpanaṁ (bj, sya-all) | mālāgandhavilepanaṁ mukhacuṇṇaṁ → mālāvilepanaṁ mukhacuṇṇakaṁ (bj) | citrupāhanaṁ → citrūpāhanaṁ (bj) | vālabījaniṁ → vālavījaniṁ (bj, sya-all) | mālāgandhavilepanaṁ mukhacuṇṇaṁ mukhalepanaṁ → mālāvilepanaṁ mukhacuṇṇakaṁ mukhālepaṁ (sya-all) | mālāgandhavilepanaṁ → mālāvilepanaṁ (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | asiṁ → khaggaṁ (cck: sī. pī.); asiṁ khaggaṁ (cck: syā. kaṁ.) | mukhālepaṁ → mukhālepanaṁ (sya-all note) | mālā-vilepanaṁ → Scd Bp mālā-gandha-vilo- (pts note) | mālāgandhavilepanaṁ mukhacuṇṇaṁ → mālā-vilepanaṁ mukha cuṇṇakaṁ (pts) | hatthabandhaṁ sikhābandhaṁ daṇḍaṁ nāḷikaṁ asiṁ → hattha-bandhaṁ sikhā-bandhaṁ daṇḍakaṁ nāḷikam khaggaṁ (pts) | maṇiṁ vālabījaniṁ → maṇim vāla-vījaniṁ (pts) | dīghadasāni → dīgha-dasāni (pts)
а именно: умащением, массажем, омовением, растиранием, пользоваться зеркалом, глазной мазью, венками, притираниями, пудрой для лица, мазью для лица, браслетами, перевязью на голове, тростью для прогулок, лекарствами, мечом, зонтом, пёстрыми сандалиями, тюрбаном, диадемой, опахалом из хвоста буйвола, белыми долгополыми одеждами —
iti vā iti evarūpā maṇḍanavibhūsanaṭṭhānānuyogā paṭivirato samaṇo gotamo’ti—
maṇḍanavibhūsanaṭṭhānānuyogā → maṇḍana-vibhūsana-ṭṭhānānuyogā (pts) | gotamoti → gotamo ti (pts)
отшельник Готама избегает заниматься таким образом украшениями и нарядами“ —
iti vā hi, bhikkhave, puthujjano tathāgatassa vaṇṇaṁ vadamāno vadeyya.вот что, монахи, способен произнести мирской человек, произнося хвалу Татхагате.

‘Yathā vā paneke bhonto samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni bhojanāni bhuñjitvā te evarūpaṁ tiracchānakathaṁ anuyuttā viharanti,
paneke → pan eke (pts) | samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni → samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni (pts) | tiracchānakathaṁ → tiracchāna-kathaṁ (pts)
„В то время как некоторые почтенные отшельники и брахманы, поедая пищу, поданную верующими, пребывают таким образом в склонности к низменным беседам,
seyyathidaṁ—rājakathaṁ corakathaṁ mahāmattakathaṁ senākathaṁ bhayakathaṁ yuddhakathaṁ annakathaṁ pānakathaṁ vatthakathaṁ sayanakathaṁ mālākathaṁ gandhakathaṁ ñātikathaṁ yānakathaṁ gāmakathaṁ nigamakathaṁ nagarakathaṁ janapadakathaṁ itthikathaṁ sūrakathaṁ visikhākathaṁ kumbhaṭṭhānakathaṁ pubbapetakathaṁ nānattakathaṁ lokakkhāyikaṁ samuddakkhāyikaṁ itibhavābhavakathaṁ
itthikathaṁ → itthīkathaṁ (bj); itthikathaṁ purisakathaṁ (cck, km, mr); itthīkathaṁ purisakathaṁ (sya1ed, sya2ed) | itthikathaṁ → itthīkathaṁ purisakathaṁ (sya-all); itthikathaṁ purisakathaṁ (pts) | itthikathaṁ → itthi kathaṁ purisa kathaṁ (bj: machasaṁ) | itthikathaṁ → itthikathaṁ purisakathaṁ (cck: syā. kaṁ. ka.) | purisakathaṁ → purisakathanti idaṁ natthi (sya-all: sī.) | seyyathīdaṁ → This list of foolish talks recurs at MV. v. 6. 3; D. ix. 3. (pts note) | itibhavābhavakathaṁ → iti bhavābhavakathaṁ (th) | corakathaṁ mahāmattakathaṁ senākathaṁ bhayakathaṁ yuddhakathaṁ annakathaṁ pānakathaṁ vatthakathaṁ sayanakathaṁ mālākathaṁ → cora-kathaṁ mahāmatta-kathaṁ senā-kathaṁ bhaya-kathaṁ yuddha-kathaṁ anna-kathaṁ pāna-kathaṁ vattha-kathaṁ sayana-kathaṁ mālā-kathaṁ (pts) | ñātikathaṁ yānakathaṁ gāmakathaṁ → ñāti-kathaṁ yāna-kathaṁ gāma-kathaṁ (pts) | nagarakathaṁ janapadakathaṁ itthikathaṁ sūrakathaṁ visikhākathaṁ kumbhaṭṭhānakathaṁ pubbapetakathaṁ nānattakathaṁ → nagara-kathaṁ janapada-kathaṁ itthi-kathaṁ purisa-kathaṁ sūra-kathaṁ visikhā-kathaṁ kumbhaṭṭhāna kathaṁ pubba-peta-kathaṁ nānatta-kathaṁ (pts) | samuddakkhāyikaṁ itibhavābhavakathaṁ → samudda-kkhāyikaṁ itibhavābhava-kathaṁ (pts)
а именно: беседам о царе, беседам о ворах, беседам о советниках, беседам о войске, беседам об опасности, беседам о сражении, беседам о еде, беседам о питье, беседам об одеждах, беседам о ложах, беседам о венках, беседам о благовониях, беседам о родственниках, беседам о повозках, беседам о деревнях, беседам о торговых селениях, беседам о городах, беседам о странах, беседам о женщинах, беседам о мужчинах, беседам о героях, беседам о дорогах, беседам о водоёмах, беседам о прежде умерших, беседам о всякой всячине, разговорам о мире, разговорам об океане, беседам о том, что существует и чего не существует —
iti vā iti evarūpāya tiracchānakathāya paṭivirato samaṇo gotamo’ti—
tiracchānakathāya → tiracchāna-kathāya (pts) | gotamoti → gotamo ti (pts)
отшельник Готама избегает таким образом низменных бесед“ —
iti vā hi, bhikkhave, puthujjano tathāgatassa vaṇṇaṁ vadamāno vadeyya.вот что, монахи, способен произнести мирской человек, произнося хвалу Татхагате.

‘Yathā vā paneke bhonto samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni bhojanāni bhuñjitvā te evarūpaṁ viggāhikakathaṁ anuyuttā viharanti,
paneke → pan eke (pts) | samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni → samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni (pts)
„В то время как некоторые почтенные отшельники и брахманы, поедая пищу, поданную верующими, пребывают таким образом в склонности к пререканиям,
seyyathidaṁ—na tvaṁ imaṁ dhammavinayaṁ ājānāsi, ahaṁ imaṁ dhammavinayaṁ ājānāmi, kiṁ tvaṁ imaṁ dhammavinayaṁ ājānissasi, micchā paṭipanno tvamasi, ahamasmi sammā paṭipanno, sahitaṁ me, asahitaṁ te, purevacanīyaṁ pacchā avaca, pacchāvacanīyaṁ pure avaca, adhiciṇṇaṁ te viparāvattaṁ, āropito te vādo, niggahito tvamasi, cara vādappamokkhāya, nibbeṭhehi vā sace pahosīti
adhiciṇṇaṁ → āciṇṇaṁ (bj); aviciṇṇaṁ (pts1ed) | adhiciṇṇaṁ → aviciṇṇan (pts) | niggahito tvamasi → niggahīto si (pts) | āciṇṇaṁ → adhiciṇṇaṁ (bj: machasaṁ) | Aviciṇṇan → So SS; Ds Bp adhiciṇṇan; Sum. āciṇṇan. (See M. I. 372.) (pts note) | si → Bp niggahito tvam asi. (pts note) | micchā paṭipanno → micchāpaṭipanno (bjt, th) | purevacanīyaṁ → pure vacanīyaṁ (bjt, pts) | pacchāvacanīyaṁ → pacchā vacanīyaṁ (bjt, th) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th, pts) | sammā paṭipanno → sammāpaṭipanno (th) | asahitaṁ te purevacanīyaṁ → asahitante pure vacanīyaṁ (th) | adhiciṇṇaṁ te viparāvattaṁ → adhiciṇṇante vipparāvattaṁ (th) | dhammavinayaṁ → dhamma-vinayaṁ (pts) | dhammavinayaṁ → dhamma vinayaṁ (pts) | micchā paṭipanno tvamasi ahamasmi sammā paṭipanno sahitaṁ → micchā-paṭipanno tvam asi aham asmi sammā-paṭipanno sahitam (pts) | asahitaṁ → asahitan (pts) | pacchāvacanīyaṁ pure → pacchā vacanīyaṁpure (pts) | vādappamokkhāya → vāda-ppamokkhāya (pts)
а именно: ‘Ты не знаешь истины и должного поведения — я знаю истину и должное поведение!’ — ‘Как ты узнаешь истину и должное поведение?’ — ‘Ты следуешь ложным путём — я следую истинным путём!’ — ‘Я последователен — ты непоследователен!’ — ‘Ты сказал в конце то, что следовало сказать в начале, и сказал в начале то, что следовало сказать в конце!’ — ‘[Мысль] у тебя непродуманна и превратна!’ — ‘Твоя речь опровергнута, ты побеждён!’ — ‘Оставь эту речь или разъясни, если можешь!’ —
iti vā iti evarūpāya viggāhikakathāya paṭivirato samaṇo gotamo’ti—
iti vā → (sya-all) | gotamoti → gotamo ti (pts)
отшельник Готама избегает таким образом пререканий“ —
iti vā hi, bhikkhave, puthujjano tathāgatassa vaṇṇaṁ vadamāno vadeyya.вот что, монахи, способен произнести мирской человек, произнося хвалу Татхагате.

‘Yathā vā paneke bhonto samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni bhojanāni bhuñjitvā te evarūpaṁ dūteyyapahiṇagamanānuyogaṁ anuyuttā viharanti,
paneke → pan eke (pts) | samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni → samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni (pts) | dūteyyapahiṇagamanānuyogaṁ → dūteyyapahiṇa-gamanānuyogaṁ (pts)
„В то время как некоторые почтенные отшельники и брахманы, поедая пищу, поданную верующими, пребывают в склонности исполнять таким образом обязанность вестника или посыльного,
seyyathidaṁ—raññaṁ, rājamahāmattānaṁ, khattiyānaṁ, brāhmaṇānaṁ, gahapatikānaṁ, kumārānaṁ “idha gaccha, amutrāgaccha, idaṁ hara, amutra idaṁ āharā”ti
amutrāgaccha → amutra gaccha (sya-all) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th, pts) | āharāti → āharā ti (ms2005) | rājamahāmattānaṁ → rāja-mahāmattānaṁ (pts)
а именно: у царей, царских советников, кшатриев, брахманов, домохозяев, юношей, [передавая]: ‘иди сюда’, ‘иди туда’, ‘возьми это’, ‘неси это туда’ —
iti vā iti evarūpā dūteyyapahiṇagamanānuyogā paṭivirato samaṇo gotamo’ti—
iti vā → (sya-all) | dūteyyapahiṇagamanānuyogā → dūteyyapahiṇa-gamanānuyogā (pts) | gotamoti → gotamo ti (pts)
отшельник Готама избегает исполнять таким образом обязанность вестника или посыльного“ —
iti vā hi, bhikkhave, puthujjano tathāgatassa vaṇṇaṁ vadamāno vadeyya.вот что, монахи, способен произнести мирской человек, произнося хвалу Татхагате.

‘Yathā vā paneke bhonto samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni bhojanāni bhuñjitvā te kuhakā ca honti, lapakā ca nemittikā ca nippesikā ca, lābhena lābhaṁ nijigīsitāro ca
lābhena lābhaṁ nijigīsitāro ca → lābhena ca lābhaṁ nijigiṁsitāro (bj, sya-all, pts1ed) | nijigīsitāro ca → nijigiṁsitāro iti vā (bj); nijigiṁsitāro (pts) | nijigīsitāro → nijigīṁsitāro (cck) | lābhena → lābhena ca (sya-all, pts) | vā paneke → va pan eke (pts) | ca → lābhena lābhaṁ nijigiṁ bhitāro (cck: sī. syā.); lābhena ca lābhaṁ nijigīsitāro (cck: pī.) | nippesikā → St nipphesikā; Bp nibbesikā. (pts note) | samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni → samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni (pts)
„В то время как некоторые почтенные отшельники и брахманы, поедая пищу, поданную верующими, бывают и обманщиками, и болтунами, и прорицателями, и фокусниками, страстно желая все новой и новой прибыли, —
iti evarūpā kuhanalapanā paṭivirato samaṇo gotamo’ti—
iti → iti (bj, mr) | iti → iti vā, iti (cck: syā. kaṁ. ka.) | iti → So Scdmt Ds (as in 11); Bp Gr add vā iti. (pts note) | kuhanalapanā → kuhana-lapanā (pts) | gotamoti → gotamo ti (pts)
отшельник Готама избегает таким образом обмана и болтовни“ —
iti vā hi, bhikkhave, puthujjano tathāgatassa vaṇṇaṁ vadamāno vadeyya.вот что, монахи, способен произнести мирской человек, произнося хвалу Татхагате.

Majjhimasīlaṁ niṭṭhitaṁ.
majjhimasīlaṁ → majjhima-sīlaṁ (pts)
Окончена средняя [глава] о нравственности.

2.3. Mahāsīla2.3. Большой раздел о нравственности

‘Yathā vā paneke bhonto samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni bhojanāni bhuñjitvā te evarūpāya tiracchānavijjāya micchājīvena jīvitaṁ kappenti,
jīvitaṁ → jīvikaṁ (bj, sya-all) | micchājīvena jīvitaṁ → micchājīvenajīvikaṁ (pts) | micchājīvenajīvikaṁ → Bp Gr jīvitam, throughout. (pts note) | paneke → pan eke (pts) | samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni → samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni (pts)
“„В то время как некоторые почтенные отшельники и брахманы, поедая пищу, поданную верующими, добывают таким образом средства к существованию низменными знаниями и неправедной жизнью,
seyyathidaṁ—aṅgaṁ nimittaṁ uppātaṁ supinaṁ lakkhaṇaṁ mūsikacchinnaṁ aggihomaṁ dabbihomaṁ thusahomaṁ kaṇahomaṁ taṇḍulahomaṁ sappihomaṁ telahomaṁ mukhahomaṁ lohitahomaṁ aṅgavijjā vatthuvijjā khattavijjā sivavijjā bhūtavijjā bhūrivijjā ahivijjā visavijjā vicchikavijjā mūsikavijjā sakuṇavijjā vāyasavijjā pakkajjhānaṁ saraparittāṇaṁ migacakkaṁ
khattavijjā → khettavijjā (sya-all) | migacakkaṁ → migapakkhaṁ (bj) | uppātaṁ → uppādaṁ (sya-all, pts) | saraparittāṇaṁ → saraparittānaṁ (sya-all, pts) | mūsikacchinnaṁ → mūsikācchinnaṁ (pts) | pakkajjhānaṁ → pakkhajjhānaṁ (bj: katthaci) | khattavijjā → khettavijjā (cck: bahūsu) | uppādaṁ → Bp Gr uppātaṁ. (pts note) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th)
а именно: [истолковывая] особенности частей тела, предзнаменования, небесные явления, сны, знаки на теле, изъеденные мышами [одежды], [совершая] жертвоприношение на огне, жертвоприношение ложкой, жертвоприношение шелухой риса, жертвоприношение красной пыльцой между шелухой и зерном, жертвоприношение зёрнами риса, жертвоприношение очищенным маслом, жертвоприношение сезамовым маслом, жертвоприношение ртом, жертвоприношение кровью; [используя] знание частей тела, знание строений, знание полей, знание благоприятных заклинаний, знание духов умерших, знание земли, знание змей, знание яда, знание скорпионов, знание мышей, знание птиц, знание ворон, предсказание срока жизни, заговор от стрел, понимание языка животных, —
iti vā iti evarūpāya tiracchānavijjāya micchājīvā paṭivirato samaṇo gotamo’ti—
micchājīvā → (pts) | gotamoti → gotamo ti (pts)
отшельник Готама избегает таким образом низменных знаний и неправедной жизни“ —
iti vā hi, bhikkhave, puthujjano tathāgatassa vaṇṇaṁ vadamāno vadeyya.вот что, монахи, способен произнести мирской человек, произнося хвалу Татхагате.

‘Yathā vā paneke bhonto samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni bhojanāni bhuñjitvā te evarūpāya tiracchānavijjāya micchājīvena jīvitaṁ kappenti,
jīvitaṁ → jīvikaṁ (bj, sya-all, pts) | paneke → pan eke (pts) | samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni → samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni (pts) | tiracchānavijjāya → tiracchāna-vijjāya (pts)
„В то время как некоторые почтенные отшельники и брахманы, поедая пищу, поданную верующими, добывают таким образом средства к существованию низменными знаниями и неправедной жизнью,
seyyathidaṁ—maṇilakkhaṇaṁ vatthalakkhaṇaṁ daṇḍalakkhaṇaṁ satthalakkhaṇaṁ asilakkhaṇaṁ usulakkhaṇaṁ dhanulakkhaṇaṁ āvudhalakkhaṇaṁ itthilakkhaṇaṁ purisalakkhaṇaṁ kumāralakkhaṇaṁ kumārilakkhaṇaṁ dāsalakkhaṇaṁ dāsilakkhaṇaṁ hatthilakkhaṇaṁ assalakkhaṇaṁ mahiṁsalakkhaṇaṁ usabhalakkhaṇaṁ golakkhaṇaṁ ajalakkhaṇaṁ meṇḍalakkhaṇaṁ kukkuṭalakkhaṇaṁ vaṭṭakalakkhaṇaṁ godhālakkhaṇaṁ kaṇṇikālakkhaṇaṁ kacchapalakkhaṇaṁ migalakkhaṇaṁ
maṇilakkhaṇaṁ → maṇilakkhaṇaṁ daṇḍalakkhaṇaṁ (bj, pts) | daṇḍalakkhaṇaṁ satthalakkhaṇaṁ → (bj, pts) | dāsilakkhaṇaṁ → dāsīlakkhaṇaṁ (bj, sya-all) | mahiṁsalakkhaṇaṁ → mahisalakkhaṇaṁ (bj, sya-all, pts) | itthilakkhaṇaṁ → itthīlakkhaṇaṁ (sya-all) | kumārilakkhaṇaṁ → kumārīlakkhaṇaṁ (sya-all) | āvudhalakkhaṇaṁ → āyudhalakkhaṇaṁ (pts) | mahiṁsalakkhaṇaṁ → mahisalakkhaṇaṁ (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | satthalakkhaṇaṁ → satthalakkhaṇanti idaṁ na dissati (sya-all: sī. yu.) | āvudhalakkhaṇaṁ → āyudhalakkhaṇaṁ (sya-all: sī.) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th)
а именно: [истолковывая] знаки на драгоценностях, знаки на палках, знаки на одеждах, знаки на мечах, знаки на стрелах, знаки на луках, знаки на оружии, знаки на женщинах, знаки на мужчинах, знаки на юношах, знаки на девушках, знаки на рабах, знаки на рабынях, знаки на слонах, знаки на конях, знаки на буйволах, знаки на быках, знаки на коровах, знаки на козлах, знаки на баранах, знаки на петухах, знаки на перепелах, знаки на ящерицах, знаки на длинноухих животных, знаки на черепахах, знаки на диких зверях, —
iti vā iti evarūpāya tiracchānavijjāya micchājīvā paṭivirato samaṇo gotamo’ti—
tiracchānavijjāya micchājīvā → tiracchanavijjāya (pts) | tiracchānavijjāya micchājīvā → tiracchana-vijjāya (pts) | gotamoti → gotamo ti (pts)
отшельник Готама избегает таким образом низменных знаний и неправедной жизни“, —
iti vā hi, bhikkhave, puthujjano tathāgatassa vaṇṇaṁ vadamāno vadeyya.вот что, монахи, способен произнести мирской человек, произнося хвалу Татхагате.

‘Yathā vā paneke bhonto samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni bhojanāni bhuñjitvā te evarūpāya tiracchānavijjāya micchājīvena jīvitaṁ kappenti,
jīvitaṁ → jīvikaṁ (bj, sya-all, pts) | paneke → pan eke (pts) | samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni → samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni (pts) | tiracchānavijjāya → tiracchāna-vijjāya (pts)
„В то время как некоторые почтенные отшельники и брахманы, поедая пищу, поданную верующими, добывают таким образом средства к существованию низменными знаниями и неправедной жизнью,
seyyathidaṁ—raññaṁ niyyānaṁ bhavissati, raññaṁ aniyyānaṁ bhavissati, abbhantarānaṁ raññaṁ upayānaṁ bhavissati, bāhirānaṁ raññaṁ apayānaṁ bhavissati, bāhirānaṁ raññaṁ upayānaṁ bhavissati, abbhantarānaṁ raññaṁ apayānaṁ bhavissati, abbhantarānaṁ raññaṁ jayo bhavissati, bāhirānaṁ raññaṁ parājayo bhavissati, bāhirānaṁ raññaṁ jayo bhavissati, abbhantarānaṁ raññaṁ parājayo bhavissati, iti imassa jayo bhavissati, imassa parājayo bhavissati
upayānaṁ → Sc Ds upāyānaṁ; Bp upayyānaṁ. (pts note) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th, pts)
а именно: [предсказывая, что] будет выступление царя [в поход], не будет выступления царя; будет наступление здешнего царя, будет отступление чужого царя; будет наступление чужого царя, будет отступление здешнего царя; будет победа здешнего царя, будет поражение чужого царя; будет победа чужого царя, будет поражение здешнего царя; будет победа одного, будет поражение другого, —
iti vā iti evarūpāya tiracchānavijjāya micchājīvā paṭivirato samaṇo gotamo’ti—
tiracchānavijjāya → tiracchāna-vijjāya (pts) | gotamoti → gotamo ti (pts)
отшельник Готама избегает таким образом низменных знаний и неправедной жизни“, —
iti vā hi, bhikkhave, puthujjano tathāgatassa vaṇṇaṁ vadamāno vadeyya.вот что, монахи, способен произнести мирской человек, произнося хвалу Татхагате.

‘Yathā vā paneke bhonto samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni bhojanāni bhuñjitvā te evarūpāya tiracchānavijjāya micchājīvena jīvitaṁ kappenti,
jīvitaṁ → jīvikaṁ (bj, sya-all, pts) | paneke → pan eke (pts) | samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni → samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni (pts) | tiracchānavijjāya → tiracchāna-vijjāya (pts)
„В то время как некоторые почтенные отшельники и брахманы, поедая пищу, поданную верующими, добывают таким образом средства к существованию низменными знаниями и неправедной жизнью,
seyyathidaṁ—candaggāho bhavissati, sūriyaggāho bhavissati, nakkhattaggāho bhavissati, candimasūriyānaṁ pathagamanaṁ bhavissati, candimasūriyānaṁ uppathagamanaṁ bhavissati, nakkhattānaṁ pathagamanaṁ bhavissati, nakkhattānaṁ uppathagamanaṁ bhavissati, ukkāpāto bhavissati, disāḍāho bhavissati, bhūmicālo bhavissati, devadudrabhi bhavissati, candimasūriyanakkhattānaṁ uggamanaṁ ogamanaṁ saṅkilesaṁ vodānaṁ bhavissati, evaṁvipāko candaggāho bhavissati, evaṁvipāko sūriyaggāho bhavissati, evaṁvipāko nakkhattaggāho bhavissati, evaṁvipākaṁ candimasūriyānaṁ pathagamanaṁ bhavissati, evaṁvipākaṁ candimasūriyānaṁ uppathagamanaṁ bhavissati, evaṁvipākaṁ nakkhattānaṁ pathagamanaṁ bhavissati, evaṁvipākaṁ nakkhattānaṁ uppathagamanaṁ bhavissati, evaṁvipāko ukkāpāto bhavissati, evaṁvipāko disāḍāho bhavissati, evaṁvipāko bhūmicālo bhavissati, evaṁvipāko devadudrabhi bhavissati, evaṁvipākaṁ candimasūriyanakkhattānaṁ uggamanaṁ ogamanaṁ saṅkilesaṁ vodānaṁ bhavissati
sūriyaggāho → suriyaggāho (bj, sya-all, km, pts1ed) | devadudrabhi → devadundubhi (bj, sya-all, km, pts1ed) | candimasūriyānaṁ → candimasuriyānaṁ (bj, sya-all, pts) | candimasūriyanakkhattānaṁ → candimasuriyanakkhattānaṁ (bj, sya-all, pts) | sūriyaggāho → suriyaggāho (pts) | devadudrabhi → devadundubhi (pts) | evaṁvipākaṁ candimasūriyānaṁ → evaṁvipāko candimasuriyānaṁ (pts) | evaṁvipākaṁ → evaṁvipāko (pts) | sūriyaggāho → suriyaggāho (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | devadudrabhi → devadundubhi (cck: syā. kaṁ. pī.) | evaṁvipāko → evaṁvipākāti pāṭhena bhavitabbaṁ (sya-all note) | Deva-dundubhi → BB and Gr dudrabhi (twice). (pts note) | ogamanaṁ → Bp oggamanaṁ (twice) and so Gr below. Here Gr okk-. (pts note) | saṁkilesaṁ → Sum. saṁkileso: Sc -lesā: Sdtm Ds Bp -lesaṁ here, and St Bp below sakilesaṁ. (pts note) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th) | seyyathidaṁ candaggāho → seyyathīdaṁ canda-ggāho (pts) | sūriyaggāho → suriya-ggāho (pts) | nakkhattaggāho → nakkhatta-ggāho (pts) | candimasūriyānaṁ pathagamanaṁ → candima-suriyānaṁ patha-gamanaṁ (pts) | candimasūriyānaṁ uppathagamanaṁ → candima-suriyānaṁ uppatha-gamanaṁ (pts) | pathagamanaṁ → patha-gamanaṁ (pts) | uppathagamanaṁ → uppatha-gamanaṁ (pts) | ukkāpāto → ukkā-pāto (pts) | disāḍāho → disā-ḍāho (pts) | bhūmicālo → bhūmi-cālo (pts) | candimasūriyanakkhattānaṁ → candima-suriya-nakkhattānaṁ (pts) | evaṁvipāko candaggāho → evaṁ-vipāko canda-ggāho (pts) | evaṁvipāko → evaṁ-vipāko (pts) | evaṁvipākaṁ candimasūriyānaṁ → evaṁ-vipāko candima-suriyānaṁ (pts) | evaṁvipākaṁ candimasūriyānaṁ uppathagamanaṁ → evaṁ-vipāko candima-suriyānaṁ uppatha-gamanaṁ (pts) | evaṁvipākaṁ → evaṁ-vipāko (pts) | evaṁvipāko disāḍāho → evaṁ-vipāko disā-ḍāho (pts) | evaṁvipāko bhūmicālo → evaṁ-vipāko bhūmi-cālo (pts) | evaṁvipāko devadudrabhi → evaṁ-vipāko deva-dundubhi (pts) | evaṁvipākaṁ candimasūriyanakkhattānaṁ → evaṁ-vipākaṁ candima-suriya-nakkhattānaṁ (pts)
а именно: [предсказывая, что] будет затмение луны, будет затмение солнца, будет затмение звёзд, будет движение луны и солнца по [своему обычному] пути, будет движение луны и солнца по необычному пути, будет движение звёзд по [своему обычному] пути, будет движение звёзд по необычному пути, будет падение метеоритов, будет пламя, охватившее горизонт, будет землетрясение, будет гром с неба, будет восход, заход, замутнение, очищение луны, солнца, звёзд; [предсказывая, что] таков будет результат затмения луны, таков будет результат затмения солнца, таков будет результат затмения звёзд, таков будет результат движения луны и солнца по [своему обычному] пути, таков будет результат движения луны и солнца по необычному пути, таков будет результат движения звёзд по [своему обычному] пути, таков будет результат движения звёзд по необычному пути, таков будет результат падения метеоритов, таков будет результат пламени, охватившего горизонт, таков будет результат землетрясения, таков будет результат грома с неба, таков будет результат восхода, захода, замутнения, очищения луны, солнца, звёзд, —
iti vā iti evarūpāya tiracchānavijjāya micchājīvā paṭivirato samaṇo gotamo’ti—
tiracchānavijjāya → tiracchāna-vijjāya (pts) | gotamoti → gotamo ti (pts)
отшельник Готама избегает таким образом низменных знаний и неправедной жизни“ —
iti vā hi, bhikkhave, puthujjano tathāgatassa vaṇṇaṁ vadamāno vadeyya.вот что, монахи, способен произнести мирской человек, произнося хвалу Татхагате.

‘Yathā vā paneke bhonto samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni bhojanāni bhuñjitvā te evarūpāya tiracchānavijjāya micchājīvena jīvitaṁ kappenti,
jīvitaṁ → jīvikaṁ (bj, sya-all, pts) | paneke → pan eke (pts) | samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni → samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni (pts) | tiracchānavijjāya → tiracchāna-vijjāya (pts)
„В то время как некоторые почтенные отшельники и брахманы, поедая пищу, поданную верующими, добывают таким образом средства к существованию низменными знаниями и неправедной жизнью,
seyyathidaṁ—suvuṭṭhikā bhavissati, dubbuṭṭhikā bhavissati, subhikkhaṁ bhavissati, dubbhikkhaṁ bhavissati, khemaṁ bhavissati, bhayaṁ bhavissati, rogo bhavissati, ārogyaṁ bhavissati, muddā, gaṇanā, saṅkhānaṁ, kāveyyaṁ, lokāyataṁ
suvuṭṭhikā → subbuṭṭhikā (bj) | seyyathidaṁ suvuṭṭhikā → seyyathīdaṁ subbuṭṭhikā (pts) | Subbuṭṭhikā → Ds subbuṭṭhikaṁ; Scm suvyuṭṭhikā. At D. ii. 60 Sd subbuṭṭhikaṁ; Sc sabbuṭṭhikā; St subbuṭṭhikaṁ; Bp suvuṭṭhikaṁ. (pts note) | saṁkhānaṁ → Bp saṁghānaṁ. (pts note) | lokāyataṁ → Bp Gr (and Sd at D. ii. 60) lokāyatanaṁ. But see C. 5. 31. 2, A. 3. 58. 1, Mil. 4, Div. 630, 633 and Saddh. P. xiii. (Kern, p. 263). (pts note)
а именно: [предсказывая, что] будет обильный дождь, будет недостаток в дожде, будет обилие пищи, будет недостаток в пище, будет спокойствие, будет опасность, будет болезнь, будет здоровье; [считая] по пальцам, вычисляя, производя сложение, сочиняя стихи, рассуждая о природе, —
iti vā iti evarūpāya tiracchānavijjāya micchājīvā paṭivirato samaṇo gotamo’ti—
tiracchānavijjāya → tiracchāna-vijjāya (pts) | gotamoti → gotamo ti (pts)
отшельник Готама избегает таким образом низменных знаний и неправедной жизни“ —
iti vā hi, bhikkhave, puthujjano tathāgatassa vaṇṇaṁ vadamāno vadeyya.вот что, монахи, способен произнести мирской человек, произнося хвалу Татхагате.

‘Yathā vā paneke bhonto samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni bhojanāni bhuñjitvā te evarūpāya tiracchānavijjāya micchājīvena jīvitaṁ kappenti,
jīvitaṁ → jīvikaṁ (bj, sya-all, pts) | paneke → pan eke (pts) | samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni → samaṇa brāhmaṇā saddhā-deyyāni (pts)
„В то время как некоторые почтенные отшельники и брахманы, поедая пищу, поданную верующими, добывают таким образом средства к существованию низменными знаниями и неправедной жизнью,
seyyathidaṁ—āvāhanaṁ vivāhanaṁ saṁvaraṇaṁ vivaraṇaṁ saṅkiraṇaṁ vikiraṇaṁ subhagakaraṇaṁ dubbhagakaraṇaṁ viruddhagabbhakaraṇaṁ jivhānibandhanaṁ hanusaṁhananaṁ hatthābhijappanaṁ hanujappanaṁ kaṇṇajappanaṁ ādāsapañhaṁ kumārikapañhaṁ devapañhaṁ ādiccupaṭṭhānaṁ mahatupaṭṭhānaṁ abbhujjalanaṁ sirivhāyanaṁ
saṁvaraṇaṁ vivaraṇaṁ → saṁvadanaṁ vivadanaṁ (bj, sya-all, pts) | jivhānibandhanaṁ → jivhānitthambhanaṁ (bj); jivhānittaddanaṁ (pts) | sirivhāyanaṁ → sirivhānaṁ (bj); sirīvhāyanaṁ (sya-all); sir avhāyanaṁ (pts) | hanujappanaṁ → (sya-all, pts) | ādāsapañhaṁ kumārikapañhaṁ devapañhaṁ → ādāsapaṇhaṁ kumārīpaṇhaṁ devapaṇhaṁ (sya-all) | kumārikapañhaṁ → kumāripañhaṁ (pts) | jivhānitthambhanaṁ → nitthadadhanaṁ (bj: bahūsu) | saṁvadanaṁ → So SS Bp saṁvaraṇaṁ vivaraṇaṁ. (pts note) | jivhā-nittaddanaṁ → So SS Bp nibaddhanaṁ (Gr here and Bp at D. ii. 61 nibhandhanaṁ). (pts note) | -avhāyanaṁ → So Sdm; St and Ds Siravhay-; Sc Siravhānaṁ; Bp Sīrivhāyanaṁ and Sum. Sirivhāyanaṁ (In D. ii. 61 Sdt Bp as here, but Sc Siravhayanaṁ). Avhāyana occurs below at Tevijja Sutta 24. (pts note) | saṅkiraṇaṁ → saṁkiraṇaṁ (my, ms2005) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th)
а именно: [устанавливая благоприятное время для] введения новобрачной в дом, выдачи замуж, мирных переговоров, вражды, взыскания долгов, раздачи денег; вызывая [колдовством] счастье, вызывая несчастье, вызывая выкидыш, сковывая язык, смыкая челюсти, заговаривая руки, заговаривая уши, вопрошая зеркало [о будущем], вопрошая девушку, вопрошая божество, почитая солнце, почитая Великого, извергая огонь изо рта, призывая Сири, —
iti vā iti evarūpāya tiracchānavijjāya micchājīvā paṭivirato samaṇo gotamo’ti—
tiracchānavijjāya → tiracchāna-vijjāya (pts) | gotamoti → gotamo ti (pts)
отшельник Готама избегает таким образом низменных знаний и неправедной жизни“ —
iti vā hi, bhikkhave, puthujjano tathāgatassa vaṇṇaṁ vadamāno vadeyya.вот что, монахи, способен произнести мирской человек, произнося хвалу Татхагате.

‘Yathā vā paneke bhonto samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni bhojanāni bhuñjitvā te evarūpāya tiracchānavijjāya micchājīvena jīvitaṁ kappenti,
jīvitaṁ → jīvikaṁ (bj, sya-all, pts) | paneke → pan eke (pts) | samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni → samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni (pts) | tiracchānavijjāya → tiracchāna-vijjāya (pts)
„В то время как некоторые почтенные отшельники и брахманы, поедая пищу, поданную верующими, добывают таким образом средства к существованию низменными знаниями и неправедной жизнью,
seyyathidaṁ—santikammaṁ paṇidhikammaṁ bhūtakammaṁ bhūrikammaṁ vassakammaṁ vossakammaṁ vatthukammaṁ vatthuparikammaṁ ācamanaṁ nhāpanaṁ juhanaṁ vamanaṁ virecanaṁ uddhaṁvirecanaṁ adhovirecanaṁ sīsavirecanaṁ kaṇṇatelaṁ nettatappanaṁ natthukammaṁ añjanaṁ paccañjanaṁ sālākiyaṁ sallakattiyaṁ dārakatikicchā mūlabhesajjānaṁ anuppadānaṁ osadhīnaṁ paṭimokkho
bhūtakammaṁ → (bj, pts); bhūtikammaṁ (sya-all) | vatthuparikammaṁ → vatthuparikammaṁ vatthuparikiraṇaṁ (bj); vatthuparikaraṇaṁ (sya-all); vatthuparikiraṇaṁ (pts) | nhāpanaṁ → nahāpanaṁ (bj, pts) | uddhaṁvirecanaṁ → uddhavirecanaṁ (bj, sya-all, pts) | nhāpanaṁ juhanaṁ → nahāpanaṁ jūhanaṁ (sya-all) | nettatappanaṁ → nettappānaṁ (sya-all); nettatappaṇaṁ (pts) | sallakattiyaṁ → sallakattikaṁ (pts) | anuppadānaṁ → anuppādānaṁ (pts) | bhūrikammaṁ → bhūtakammaṁ (bj: kesuci) | bhūtikammaṁ → bhūttikammanti idaṁ natthi (sya-all: sī. yu.) | bhūri-kammaṁ → Bp (here and in D. ii. 62) inserts bhūta-kammaṁ (? from 21) and SS at D. ii. 62, insert bhūti-kammam. (pts note) | vatthu-parikiraṇaṁ → Scm (and SS in D. ii. 62) paṭi-; Sdt Ds Sum. and Bp pari-. (pts note) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th)
а именно: склоняя на милость богов, исполняя обеты, заклиная духов, пребывая в земляном жилище, вызывая потенцию, вызывая импотенцию, определяя место для постройки, освящая место; [совершая ритуальное] полоскание рта, омовение, жертвоприношение; [предписывая] рвотное, слабительное, очищающее сверху, очищающее снизу, очищающее голову, масло для ушей, облегчающее средство для глаз, снадобье для носа, глазную мазь, умащивание; [бывая] глазными врачами, хирургами, леча детей, давая целебные коренья, освобождая от [ставшего ненужным] лекарства, —
iti vā iti evarūpāya tiracchānavijjāya micchājīvā paṭivirato samaṇo gotamo’ti—
tiracchānavijjāya → tiracchāna-vijjāya (pts) | gotamoti → gotamo ti (pts)
отшельник Готама избегает таким образом низменных знаний и неправедной жизни“ —
iti vā hi, bhikkhave, puthujjano tathāgatassa vaṇṇaṁ vadamāno vadeyya.вот что, монахи, способен произнести мирской человек, произнося хвалу Татхагате.

Idaṁ kho, bhikkhave, appamattakaṁ oramattakaṁ sīlamattakaṁ, yena puthujjano tathāgatassa vaṇṇaṁ vadamāno vadeyya.
+ → taṁ (bjt, th, pts)
Вот, монахи, то, столь незначительное, столь ничтожное и связанное лишь с нравственностью, что способен произнести мирской человек, произнося хвалу Татхагате”.

Mahāsīlaṁ niṭṭhitaṁ.
mahāsīlaṁ → mahā-sīlaṁ (pts)
Окончена большая [глава] о нравственности.

3. Diṭṭhi3. Взгляды

3.1. Pubbantakappika3.1. О прошлом

Atthi, bhikkhave, aññeva dhammā gambhīrā duddasā duranubodhā santā paṇītā atakkāvacarā nipuṇā paṇḍitavedanīyā, ye tathāgato sayaṁ abhiññā sacchikatvā pavedeti, yehi tathāgatassa yathābhuccaṁ vaṇṇaṁ sammā vadamānā vadeyyuṁ.
aññeva → aññe va (th) | aññeva → aññ eva (pts) | paṇḍitavedanīyā → paṇḍita-vedanīyā (pts) | yathābhuccaṁ → yathā-bhuccaṁ (pts)
“„Есть, монахи, и другие предметы — глубокие, трудные для рассмотрения, трудные для постижения, несущие покой, возвышенные, недоступные рассудку, тонкие, ведомые лишь мудрецам, — которые возглашает сам Татхагата, познав их и увидев собственными глазами, и, поистине, ради которых следует произносить надлежащую хвалу Татхагате.
Katame ca te, bhikkhave, dhammā gambhīrā duddasā duranubodhā santā paṇītā atakkāvacarā nipuṇā paṇḍitavedanīyā, ye tathāgato sayaṁ abhiññā sacchikatvā pavedeti, yehi tathāgatassa yathābhuccaṁ vaṇṇaṁ sammā vadamānā vadeyyuṁ?
ca → ca pana (pts) | paṇḍitavedanīyā → paṇḍita-vedanīyā (pts) | yathābhuccaṁ → yathā-bhuccaṁ (pts)
Каковы же, монахи, эти предметы — глубокие, трудные для рассмотрения, трудные для постижения, несущие покой, возвышенные, недоступные рассудку, тонкие, ведомые лишь мудрецам, — которые возглашает сам Татхагата, познав их и увидев собственными глазами, и поистине, ради которых следует произносить надлежащую хвалу Татхагате?

Santi, bhikkhave, eke samaṇabrāhmaṇā pubbantakappikā pubbantānudiṭṭhino, pubbantaṁ ārabbha anekavihitāni adhimuttipadāni abhivadanti aṭṭhārasahi vatthūhi.
adhimuttipadāni → adhivuttipadāni (bj, pts) | aṭṭhārasahi → aṭṭhādasahi (bj, pts) | adhimuttipadāni → adhivuttipadāni (cck: sī. pī.) | adhivutti-padāni → Bp Gr adhimutta-. Sec below 2. 37 and 3. 27. (pts note) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts)
Есть, монахи, некоторые отшельники и брахманы, занятые прежними временами, рассуждающие о прежних временах, на восемнадцати основаниях выдвигающие различные суждения о прежних временах.
Te ca bhonto samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha pubbantakappikā pubbantānudiṭṭhino pubbantaṁ ārabbha anekavihitāni adhimuttipadāni abhivadanti aṭṭhārasahi vatthūhi?
adhimuttipadāni → adhivuttipadāni (bj, pts) | aṭṭhārasahi → aṭṭhādasahi (pts) | samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha pubbantakappikā → samaṇa-brāhmaṇā kim āgamma kim ārabbha pubbanta-kappikā (pts) | anekavihitāni adhimuttipadāni → aneka-vihitāni adhivutti-padāni (pts)
Исходя же из чего и о чем [говорят] эти почтенные отшельники и брахманы, занятые прежними временами, рассуждающие о прежних временах, на восемнадцати основаниях выдвигающие различные суждения о прежних временах?

3.1.1. Sassatavāda3.1.1. О Вечности

Santi, bhikkhave, eke samaṇabrāhmaṇā sassatavādā, sassataṁ attānañca lokañca paññapenti catūhi vatthūhi.
paññapenti → paññāpenti (bj) | paññapenti → paññāpenti (sya-all note) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts) | attānañca lokañca paññapenti → attānañ ca lokañ ca paññāpenti (pts)
Есть, монахи, некоторые отшельники и брахманы, проповедующие вечность, на четырёх основаниях учащие, что и своё „я“, и мир вечны.
Te ca bhonto samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha sassatavādā sassataṁ attānañca lokañca paññapenti catūhi vatthūhi?
paññapenti → paññāpenti (bj) | samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha sassatavādā → samaṇa-brāhmaṇā kim āgamma kim ārabbha sassata-vādā (pts) | attānañca lokañca paññapenti catūhi → attānañ ca lokañ ca paññāpenti catuhi (pts)
Исходя же из чего и о чем [говорят] эти почтенные отшельники и брахманы, проповедующие вечность, на четырёх основаниях учащие, что и своё „я“, и мир вечны?

Idha, bhikkhave, ekacco samaṇo vā brāhmaṇo vā ātappamanvāya padhānamanvāya anuyogamanvāya appamādamanvāya sammāmanasikāramanvāya tathārūpaṁ cetosamādhiṁ phusati, yathāsamāhite citte (…) anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ anussarati.
(…) → (parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese) (sya-all, mr) | citte → citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese (sya-all) | → (parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpattilese) (syā. ka.) (cck note) | → parisuddhetyādīni natthi (sya-all: sī.) | citte → Bp here, but not below, in this , inserts parisuddhe pariyodāte anaṅgane vigatūpakkilese (Which, with other words, occur in the parallel texts). (pts note) | yathāsamāhite → yathā samāhite (th, pts) | pe → spelled out in full (pts) | cetosamādhiṁ → ceto-samādhiṁ (pts) | pubbenivāsaṁ → pubbe nivāsaṁ (pts)
Вот, монахи, какой-нибудь отшельник или брахман благодаря усердию, благодаря усилию, благодаря прилежанию, благодаря серьёзности, благодаря правильному умонастроению обретает такую сосредоточенность разума, что вспоминает сосредоточенным разумом различные места, где пребывал в прежних [существованиях],
Seyyathidaṁ—ekampi jātiṁ dvepi jātiyo tissopi jātiyo catassopi jātiyo pañcapi jātiyo dasapi jātiyo vīsampi jātiyo tiṁsampi jātiyo cattālīsampi jātiyo paññāsampi jātiyo jātisatampi jātisahassampi jātisatasahassampi anekānipi jātisatāni anekānipi jātisahassāni anekānipi jātisatasahassāni: ‘amutrāsiṁ evaṁnāmo evaṅgotto evaṁvaṇṇo evamāhāro evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī evamāyupariyanto, so tato cuto amutra udapādiṁ; tatrāpāsiṁ evaṁnāmo evaṅgotto evaṁvaṇṇo evamāhāro evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī evamāyupariyanto, so tato cuto idhūpapanno’ti. Iti sākāraṁ sauddesaṁ anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ anussarati.
udapādiṁ → upapādiṁ (bj, pts1ed) | vīsampi → vīsatimpi (bj, pts) | cattālīsampi → cattārīsampi (bj, pts); cattāḷīsampi (sya-all) | udapādiṁ → upapādiṁ (pts) | upapādiṁ → udapādiṁ (bj: sīmu) | vīsampi → vīsatimpi (sya-all note) | tiṁsampi → tīsampi (sya-all: yu.) | cattāḷīsampi → cattārīsampi (sya-all note) | udapādiṁ → uppādiṁ (sya-all note) | tiṁsam → Bp vīsati, tiṁsa. (pts note) | jāti-sata-sahassāni → The parallel texts here have different words. See D. ii. 93; M. i. p. 182; A. iii. 59, 100; S. V. Pār. i. 1. 6. (pts note) | upapādiṁ → SS perhaps uppādiṁ; Bp and Gr udapādi (here and in D. ii. 93) Old. loc. cit. udapādiṁ. And so Trenckner M. I. 22, 35, but uppādiṁ at pp. 182, etc. (pts note) | idhūpapanno → Old. loc. cit. idh'; uppanno; Bp here = SS. (pts note) | evaṅgotto → evaṁgotto (my, th, ms2005) | evaṁnāmo → evannāmo (bjt) | evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī → evaṁsukhadukkhapaṭisaṁvedī (bjt, th) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th) | seyyathidaṁ ekampi → seyyathīdaṁ ekam pi (pts) | dvepi → dve pi (pts) | tissopi → tisso pi (pts) | catassopi → catasso pi (pts) | pañcapi → pañca pi (pts) | dasapi → dasa pi (pts) | vīsampi → vīsatim pi (pts) | tiṁsampi → tiṁsam pi (pts) | cattālīsampi → cattārīsam pi (pts) | paññāsampi → paññāsam pi (pts) | jātisatampi jātisahassampi jātisatasahassampi anekānipi jātisatāni anekānipi jātisahassāni anekānipi jātisatasahassāni → jāti-satam pi jātisahassam pi jāti-sata-sahassam pi anekāni pi jāti-satāni anekāni pi jāti-sahassāni anekāni pi jāti-sata-sahassāni (pts) | evaṁnāmo evaṅgotto evaṁvaṇṇo → evaṁ-nāmo evaṁ-gotto evaṁ-vaṇṇo (pts) | evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī evamāyupariyanto → evaṁ-sukha dukkha paṭisaṁvedī evam-āyu-pariyanto (pts) | evaṁnāmo evaṅgotto evaṁvaṇṇo evamāhāro evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī evamāyupariyanto → evaṁ-nāmo evaṁ-gotto evaṁ-vaṇṇo evam-āhāro evaṁ-sukha-dukkhapaṭisaṁvedī evam-āyu-pariyanto (pts) | idhūpapannoti → idhūpapanno ti (pts) | sauddesaṁ anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ → sa-uddesaṁ aneka-vihitaṁ pubbe nivāsaṁ (pts)
А именно: в одном рождении, в двух рождениях, в трёх рождениях, в четырёх рождениях, в пяти рождениях, в десяти рождениях, в двадцати рождениях, в тридцати рождениях, в сорока рождениях, в пятидесяти рождениях, в ста рождениях, в тысяче рождений, в сотне тысяч рождений, во многих сотнях рождений, во многих тысячах рождений, во многих сотнях тысяч рождений: „Там я жил под таким-то именем, в таком-то роду, в таком-то сословии, таким-то пропитанием, испытал такое-то приятное и боль, [достиг] такого-то срока жизни. Вслед за тем, оставив существование, я вновь родился в другом месте. А там я жил под таким-то именем, в таком-то роду, в таком-то сословии, таким-то пропитанием, испытал такое-то приятное и боль, [достиг] такого-то срока жизни. Вслед за тем, оставив существование, я был вновь рождён здесь“, — так вспоминает он во всех обстоятельствах и подробностях различные места, где пребывал в прежних [существованиях].

So evamāha:
evamāha → evam āha (pts)
И он говорит:
‘sassato attā ca loko ca vañjho kūṭaṭṭho esikaṭṭhāyiṭṭhito;
esikaṭṭhāyiṭṭhito → esikaṭṭhāyī ṭhito (sya-all) | ṭhito → ekaṭṭhāyiṭṭhito (sya-all note) | vañjho → SS always ṁ (not ñ); Bp (twice) vañco. (pts note) | kūṭaṭṭho → So Sm. All other MSS. kuṭa, twice, and so also in Sum., in D. ii. 26 (Where all these words recur), and in Abh. 107. (pts note)
„Вечны и своё ‘я’, и мир — бесплодный, стоящий, как вершина, установленный прочно, как столп, —
te ca sattā sandhāvanti saṁsaranti cavanti upapajjanti, atthi tveva sassatisamaṁ.
atthi tveva → atthitveva (my, bjt, th)
и, когда эти существа странствуют, переходят из одного существования в другое, оставляют существование, вновь рождаются, это также вечно.
Taṁ kissa hetu?
taṁ → tam (pts)
В чем же причина?
Ahañhi ātappamanvāya padhānamanvāya anuyogamanvāya appamādamanvāya sammāmanasikāramanvāya tathārūpaṁ cetosamādhiṁ phusāmi, yathāsamāhite citte anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ anussarāmi.
padhānamanvāya → (bj) | ahañhi → ahaṁ hi (bjt, th) | yathāsamāhite → yathā samāhite (th, pts) | ahañhi ātappamanvāya padhānamanvāya anuyogamanvāya appamādamanvāya sammāmanasikāramanvāya tathārūpaṁ cetosamādhiṁ → ahaṁ hi ātappam anvāya padhānam anvāya anuyogam anvāya appamādam anvāya sammā manasikāram anvāya tathā-rūpaṁ ceto-samādhiṁ (pts) | anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ → aneka-vihitaṁ pubbe nivāsaṁ (pts)
Ведь благодаря усердию, благодаря усилию, благодаря прилежанию, благодаря серьёзности, благодаря правильному умонастроению я обретаю такую сосредоточенность разума, что вспоминаю сосредоточенным разумом различные места, где пребывал в прежних [существованиях],
Seyyathidaṁ—ekampi jātiṁ dvepi jātiyo tissopi jātiyo catassopi jātiyo pañcapi jātiyo dasapi jātiyo vīsampi jātiyo tiṁsampi jātiyo cattālīsampi jātiyo paññāsampi jātiyo jātisatampi jātisahassampi jātisatasahassampi anekānipi jātisatāni anekānipi jātisahassāni anekānipi jātisatasahassāni: “amutrāsiṁ evaṁnāmo evaṅgotto evaṁvaṇṇo evamāhāro evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī evamāyupariyanto, so tato cuto amutra udapādiṁ; tatrāpāsiṁ evaṁnāmo evaṅgotto evaṁvaṇṇo evamāhāro evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī evamāyupariyanto, so tato cuto idhūpapanno”ti. Iti sākāraṁ sauddesaṁ anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ anussarāmi.
cattālīsampi → cattāḷīsampi (sya-all) | ti → All MSS. ti here and in 32, 33. (pts note) | evaṅgotto → evaṁgotto (my, th, ms2005) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th) | evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī → evaṁsukhadukkhapaṭisaṁvedī (th) | idhūpapannoti → idhūpapanno ti (ms2005)
А именно: в одном рождении, в двух рождениях, в трёх рождениях, в четырёх рождениях, в пяти рождениях, в десяти рождениях, в двадцати рождениях, в тридцати рождениях, в сорока рождениях, в пятидесяти рождениях, в ста рождениях, в тысяче рождений, в сотне тысяч рождений, во многих сотнях рождений, во многих тысячах рождений, во многих сотнях тысяч рождений: ‘Там я жил под таким-то именем, в таком-то роду, в таком-то сословии, таким-то пропитанием, испытал такое-то приятное и боль, [достиг] такого-то срока жизни. Вслед за тем, оставив существование, я вновь родился в другом месте. А там я жил под таким-то именем, в таком-то роду, в таком-то сословии, таким-то пропитанием, испытал такое-то приятное и боль, [достиг] такого-то срока жизни. Вслед за тем, оставив [существование], я вновь родился здесь’, —так вспоминаю я во всех обстоятельствах и подробностях различные места, где пребывал в прежних [существованиях].

Imināmahaṁ etaṁ jānāmi:
etaṁ → So SS below i. 2, 17, 18, etc. Bp Imināmahaṁ. Here Sum. appears to read iminā p'; aham evaṁ, in 32, 33, Bp Scdt have imināhaṁ etaṁ, but Sm iminā p'ahaṁ evaṁ. (pts note) | imināmahaṁ → iminā p ahaṁ (pts)
Отсюда я и знаю то,

“yathā sassato attā ca loko ca vañjho kūṭaṭṭho esikaṭṭhāyiṭṭhito;
esikaṭṭhāyiṭṭhito → esikaṭṭhāyī ṭhito (sya-all) | ca → Gr omits, but not in 32, 33. (pts note)
что вечны и своё ‘я’, и мир — бесплодный, стоящий, как вершина, установленный прочно, как столп, —
te ca sattā sandhāvanti saṁsaranti cavanti upapajjanti, atthi tveva sassatisaman”’ti.
te ca → teva (bj) | atthi tveva → atthitveva (my, bjt, th) | sassatisamanti → sassatisaman ti (ms2005) | sassatisamanti → sassati-saman ti (pts)
и, когда эти существа странствуют, переходят из одного существования в другое, оставляют существование, вновь рождаются, это также вечно“.
Idaṁ, bhikkhave, paṭhamaṁ ṭhānaṁ, yaṁ āgamma yaṁ ārabbha eke samaṇabrāhmaṇā sassatavādā sassataṁ attānañca lokañca paññapenti.
paññapenti → paññāpenti (bj) | eke → ekacce (pts) | yaṁ → yam (pts) | eke samaṇabrāhmaṇā sassatavādā → ekacce samaṇa-brāhmaṇā sassata-vādā (pts) | attānañca lokañca paññapenti → attānañ ca lokañ ca paññāpenti (pts)
Таково, монахи, первое основание, исходя из которого и о котором [говорят] некоторые отшельники и брахманы, проповедующие вечность, учащие, что и своё „я“, и мир вечны.

Dutiye ca bhonto samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha sassatavādā sassataṁ attānañca lokañca paññapenti?
paññapenti → paññāpenti (bj) | kimāgamma kimārabbha → kim ārabbha kim āgamma (pts)
Каково же второе [основание], исходя из которого и о котором [говорят] почтенные отшельники и брахманы, проповедующие вечность, учащие, что и своё „я“, и мир вечны?
Idha, bhikkhave, ekacco samaṇo vā brāhmaṇo vā ātappamanvāya padhānamanvāya anuyogamanvāya appamādamanvāya sammāmanasikāramanvāya tathārūpaṁ cetosamādhiṁ phusati, yathāsamāhite citte anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ anussarati.
yathāsamāhite → yathā samāhite (bjt, th, pts) | ātappamanvāya padhānamanvāya anuyogamanvāya appamādamanvāya sammāmanasikāramanvāya → ātappam anvāya padhānam anvāya anuyogam anvāya appamādam anvāya sammā-manasikāram anvāya (pts) | cetosamādhiṁ → ceto-samādhiṁ (pts) | pubbenivāsaṁ → pubbe nivāsaṁ (pts)
Вот, монахи, какой-нибудь отшельник или брахман благодаря усердию, благодаря усилию, благодаря прилежанию, благодаря серьёзности, благодаря правильному умонастроению обретает такую сосредоточенность разума, что вспоминает сосредоточенным разумом различные места, где пребывал в прежних [существованиях],
Seyyathidaṁ—ekampi saṁvaṭṭavivaṭṭaṁ dvepi saṁvaṭṭavivaṭṭāni tīṇipi saṁvaṭṭavivaṭṭāni cattāripi saṁvaṭṭavivaṭṭāni pañcapi saṁvaṭṭavivaṭṭāni dasapi saṁvaṭṭavivaṭṭāni: ‘amutrāsiṁ evaṁnāmo evaṅgotto evaṁvaṇṇo evamāhāro evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī evamāyupariyanto, so tato cuto amutra udapādiṁ; tatrāpāsiṁ evaṁnāmo evaṅgotto evaṁvaṇṇo evamāhāro evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī evamāyupariyanto, so tato cuto idhūpapanno’ti. Iti sākāraṁ sauddesaṁ anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ anussarati.
udapādiṁ → upapādiṁ (bj, pts) | anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ → pubbe nivāsaṁ (pts) | evaṅgotto → evaṁgotto (my, th, ms2005) | evaṁnāmo → evannāmo (bjt) | evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī → evaṁsukhadukkhapaṭisaṁvedī (bjt, th) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th)
А именно: в одном [периоде] свёртывания и развёртывания [мира], в двух [периодах] свёртывания и развёртывания [мира], в трёх [периодах] свёртывания и развёртывания [мира], в четырёх [периодах] свёртывания и развёртывания [мира], в пяти [периодах] свёртывания и развёртывания [мира], в десяти [периодах] свёртывания и развёртывания [мира]: „Там я жил под таким-то именем, в таком-то роду, в таком-то сословии, таким-то пропитанием, испытал такое-то приятное и боль, [достиг] такого-то срока жизни. Вслед за тем, оставив существование, я вновь родился в другом месте. А там я жил под таким-то именем, в таком-то роду, в таком-то сословии, таким-то пропитанием, испытал такое-то приятное и боль, [достиг] такого-то срока жизни. Вслед за тем, оставив существование, я был вновь рождён здесь“, — так вспоминает он во всех обстоятельствах и подробностях различные места, где пребывал в прежних [существованиях].

So evamāha:
evamāha → evam āha (pts)
И он говорит:
‘sassato attā ca loko ca vañjho kūṭaṭṭho esikaṭṭhāyiṭṭhito;
esikaṭṭhāyiṭṭhito → esikaṭṭhāyī ṭhito (sya-all)
„Вечны и своё ‘я’, и мир — бесплодный, стоящий, как вершина, установленный прочно, как столп, —
te ca sattā sandhāvanti saṁsaranti cavanti upapajjanti, atthi tveva sassatisamaṁ.
atthi tveva → atthitveva (my, bjt, th) | sassatisamaṁ → sassata-samaṁ (pts)
и, когда эти существа странствуют, переходят из одного существования в другое, оставляют существование, вновь рождаются, это также вечно.
Taṁ kissa hetu?В чем же причина? Ahañhi ātappamanvāya padhānamanvāya anuyogamanvāya appamādamanvāya sammāmanasikāramanvāya tathārūpaṁ cetosamādhiṁ phusāmi yathāsamāhite citte anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ anussarāmi.
ahañhi → ahaṁ hi (bjt) | yathāsamāhite → yathā samāhite (bjt, th)
Ведь благодаря усердию, благодаря усилию, благодаря прилежанию, благодаря серьёзности, благодаря правильному умонастроению я обретаю такую сосредоточенность разума, что вспоминаю сосредоточенным разумом различные места, где пребывал в прежних [существованиях],
Seyyathidaṁ—ekampi saṁvaṭṭavivaṭṭaṁ dvepi saṁvaṭṭavivaṭṭāni tīṇipi saṁvaṭṭavivaṭṭāni cattāripi saṁvaṭṭavivaṭṭāni pañcapi saṁvaṭṭavivaṭṭāni dasapi saṁvaṭṭavivaṭṭāni: “amutrāsiṁ evaṁnāmo evaṅgotto evaṁvaṇṇo evamāhāro evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī evamāyupariyanto, so tato cuto amutra udapādiṁ; tatrāpāsiṁ evaṁnāmo evaṅgotto evaṁvaṇṇo evamāhāro evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī evamāyupariyanto, so tato cuto idhūpapanno”ti. Iti sākāraṁ sauddesaṁ anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ anussarāmi.
seyyathidaṁ ekampi saṁvaṭṭavivaṭṭaṁ dvepi → seyyathīdaṁ dasa pi (pts) | evaṅgotto → evaṁgotto (my, th, ms2005) | evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī → evaṁsukhadukkhapaṭisaṁvedī (th) | idhūpapannoti → idhūpapanno ti (ms2005)
Вслед за тем, оставив существование, я вновь родился в другом месте. А там я жил под таким-то именем, в таком-то роду, в таком-то сословии, таким-то пропитанием, испытал такое-то приятное и боль, [достиг] такого-то срока жизни. Вслед за тем, оставив существование, я был вновь рождён здесь’, — так вспоминаю я во всех обстоятельствах и подробностях различные места, где пребывал в прежних [существованиях].

Imināmahaṁ etaṁ jānāmi:
imināmahaṁ → imināpāhaṁ (bj) | imināmahaṁ → iminā p ahaṁ (pts)
Отсюда я и знаю то,

“yathā sassato attā ca loko ca vañjho kūṭaṭṭho esikaṭṭhāyiṭṭhito, te ca sattā sandhāvanti saṁsaranti cavanti upapajjanti, atthi tveva sassatisaman”’ti.
te ca → teva (bj) | esikaṭṭhāyiṭṭhito → esikaṭṭhāyī ṭhito (sya-all) | atthi tveva → atthitveva (my, th) | atthi tveva sassatisamanti → atthitveva sassatisamaṁti (bjt) | sassatisamanti → sassatisaman ti (ms2005) | kūṭaṭṭho → kūtaṭṭho (pts) | sassatisamanti → sassata-saman ti (pts)
что вечны своё ‘я’, и мир — бесплодный, стоящий, как вершина, установленный прочно, как столп, — и, когда эти существа странствуют, переходят из одного существования в другое, оставляют существование, вновь рождаются, это также вечно“.
Idaṁ, bhikkhave, dutiyaṁ ṭhānaṁ, yaṁ āgamma yaṁ ārabbha eke samaṇabrāhmaṇā sassatavādā sassataṁ attānañca lokañca paññapenti.
paññapenti → paññāpenti (bj) | dutiyaṁ → tatiyaṁ (pts) | yaṁ → yam (pts) | samaṇabrāhmaṇā sassatavādā → samaṇa-brāhmaṇā sassata-vādā (pts) | attānañca lokañca paññapenti → attānañ ca lokañ ca paññāpenti (pts)
Таково, монахи, второе основание, исходя из которого и о котором [говорят] некоторые отшельники и брахманы, проповедующие вечность, учащие, что и своё „я“, и мир вечны.

Tatiye ca bhonto samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha sassatavādā sassataṁ attānañca lokañca paññapenti?
paññapenti → paññāpenti (bj) | samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha sassatavādā → samaṇa-brāhmaṇā kim āgamma kim ārabbha sassata-vādā (pts) | attānañca lokañca paññapenti → attānañ ca lokañ ca paññāpenti (pts)
Каково же третье [основание], исходя из которого и о котором [говорят] почтенные отшельники и брахманы, проповедующие вечность, учащие, что и своё „я“, и мир вечны?
Idha, bhikkhave, ekacco samaṇo vā brāhmaṇo vā ātappamanvāya padhānamanvāya anuyogamanvāya appamādamanvāya sammāmanasikāramanvāya tathārūpaṁ cetosamādhiṁ phusati, yathāsamāhite citte anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ anussarati.
yathāsamāhite → yathā samāhite (th, pts) | ātappamanvāya padhānamanvāya anuyogamanvāya appamādamanvāya sammāmanasikāramanvāya → ātappam anvāya padhānam anvāya anuyogam anvāya appamādam anvāya sammā-manasikāram anvāya (pts) | cetosamādhiṁ → ceto-samādhiṁ (pts) | anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ → aneka-vihitaṁ pubbe nivāsaṁ (pts)
Вот, монахи, какой-нибудь отшельник или брахман благодаря усердию, благодаря усилию, благодаря прилежанию, благодаря серьёзности, благодаря правильному умонастроению обретает такую сосредоточенность разума, что вспоминает сосредоточенным разумом различные места, где пребывал в прежних [существованиях],
Seyyathidaṁ—dasapi saṁvaṭṭavivaṭṭāni vīsampi saṁvaṭṭavivaṭṭāni tiṁsampi saṁvaṭṭavivaṭṭāni cattālīsampi saṁvaṭṭavivaṭṭāni: ‘amutrāsiṁ evaṁnāmo evaṅgotto evaṁvaṇṇo evamāhāro evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī evamāyupariyanto, so tato cuto amutra udapādiṁ; tatrāpāsiṁ evaṁnāmo evaṅgotto evaṁvaṇṇo evamāhāro evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī evamāyupariyanto, so tato cuto idhūpapanno’ti. Iti sākāraṁ sauddesaṁ anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ anussarati.
vīsampi → vīsatimpi (bj) | cattālīsampi → cattārīsampi (bj); cattāḷīsampi (sya-all) | udapādiṁ → upapādiṁ (bj) | upapādiṁ → udapādiṁ (bj: sīmu) | evaṅgotto → evaṁgotto (my, bjt, th, ms2005) | evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī → evaṁsukhadukkhapaṭisaṁvedī (bjt, th) | evaṁnāmo → evannāmo (bjt) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th)
А именно: в десяти [периодах] свёртывания и развёртывания [мира], в двадцати [периодах] свёртывания и развёртывания [мира], в тридцати [периодах] свёртывания и развёртывания [мира], в сорока [периодах] свёртывания и развёртывания [мира]: „Там я жил под таким-то именем, в таком-то роду, в таком-то сословии, таким-то пропитанием, испытал такое-то приятное и боль, [достиг] такого-то срока жизни. Вслед за тем, оставив существование, я вновь родился в другом месте. А там я жил под таким-то именем, в таком-то роду, в таком-то сословии, таким-то пропитанием, испытал такое-то приятное и боль, [достиг] такого-то срока жизни. Вслед за тем, оставив существование, я был вновь рождён здесь“, — так вспоминает он во всех обстоятельствах и подробностях различные места, где пребывал в прежних [существованиях].

So evamāha:
evamāha → evam āha (pts)
И он говорит:
‘sassato attā ca loko ca vañjho kūṭaṭṭho esikaṭṭhāyiṭṭhito;
esikaṭṭhāyiṭṭhito → esikaṭṭhāyī ṭhito (sya-all)
„Вечны и своё ‘я’, и мир — бесплодный, стоящий, как вершина, установленный прочно, как столп, —
te ca sattā sandhāvanti saṁsaranti cavanti upapajjanti, atthi tveva sassatisamaṁ.
te ca → teva (bj) | atthi tveva → atthitveva (my, bjt, th) | sassatisamaṁ → sassati-samaṁ (pts)
и, когда эти существа странствуют, переходят из одного существования в другое, оставляют существование, вновь рождаются, это также вечно.
Taṁ kissa hetu?
taṁ → tam (pts)
В чем же причина?
Ahañhi ātappamanvāya padhānamanvāya anuyogamanvāya appamādamanvāya sammāmanasikāramanvāya tathārūpaṁ cetosamādhiṁ phusāmi, yathāsamāhite citte anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ anussarāmi.
ahañhi → ahaṁ hi (bjt) | yathāsamāhite → yathā samāhite (th)
Ведь благодаря усердию, благодаря усилию, благодаря прилежанию, благодаря серьёзности, благодаря правильному умонастроению я обретаю такую сосредоточенность разума, что вспоминаю сосредоточенным разумом различные места, где пребывал в прежних [существованиях], а именно: в десяти [периодах] свёртывания и развёртывания [мира], в двадцати [периодах] свёртывания и развёртывания [мира], в тридцати [периодах] свёртывания и развёртывания [мира], в сорока [периодах] свёртывания и развёртывания [мира]: ‘Там я жил под таким-то именем, в таком-то роду, в таком-то сословии, таким-то пропитанием, испытал такое-то приятное и боль, [достиг] такого-то срока жизни. Вслед за тем, оставив существование, я вновь родился в другом месте. А там я жил под таким-то именем, в таком-то роду, в таком-то сословии, таким-то пропитанием, испытал такое-то приятное и боль, [достиг] такого-то срока жизни. Вслед за тем, оставив существование, я был вновь рождён здесь’, — так вспоминаю я во всех обстоятельствах и подробностях различные места, где пребывал в прежних [существованиях].
Seyyathidaṁ—dasapi saṁvaṭṭavivaṭṭāni vīsampi saṁvaṭṭavivaṭṭāni tiṁsampi saṁvaṭṭavivaṭṭāni cattālīsampi saṁvaṭṭavivaṭṭāni: “amutrāsiṁ evaṁnāmo evaṅgotto evaṁvaṇṇo evamāhāro evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī evamāyupariyanto, so tato cuto amutra udapādiṁ; tatrāpāsiṁ evaṁnāmo evaṅgotto evaṁvaṇṇo evamāhāro evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī evamāyupariyanto, so tato cuto idhūpapanno”ti. Iti sākāraṁ sauddesaṁ anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ anussarāmi.
cattālīsampi → cattāḷīsampi (sya-all) | evaṅgotto → evaṁgotto (my, th, ms2005) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th) | evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī → evaṁsukhadukkhapaṭisaṁvedī (th) | idhūpapannoti → idhūpapanno ti (ms2005)

Imināmahaṁ etaṁ jānāmi:
imināmahaṁ → iminā mahaṁ (bjt) | imināmahaṁ → iminā p ahaṁ (pts)
Отсюда я и знаю то,

“yathā sassato attā ca loko ca vañjho kūṭaṭṭho esikaṭṭhāyiṭṭhito, te ca sattā sandhāvanti saṁsaranti cavanti upapajjanti, atthi tveva sassatisaman”’ti.
esikaṭṭhāyiṭṭhito → esikaṭṭhāyī ṭhito (sya-all) | atthi tveva → atthitveva (my, th) | atthi tveva sassatisamanti → atthitveva sassatisamaṁti (bjt) | sassatisamanti → sassatisaman ti (ms2005) | atthi tveva sassatisamanti → atthitveva sassati-saman ti (pts)
что вечны и своё ‘я’, и мир — бесплодный, стоящий, как вершина, установленный прочно, как столп, — и, когда эти существа странствуют, переходят из одного существования в другое, оставляют существование, вновь рождаются, это также вечно“.
Idaṁ, bhikkhave, tatiyaṁ ṭhānaṁ, yaṁ āgamma yaṁ ārabbha eke samaṇabrāhmaṇā sassatavādā sassataṁ attānañca lokañca paññapenti.
attānañca lokañca paññapenti → attānaṁ ca lokaṁ ca paññāpenti (bjt) | yaṁ → yam (pts) | samaṇabrāhmaṇā sassatavādā → samaṇa-brāhmaṇā sassata-vādā (pts) | attānañca lokañca paññapenti → attānañ ca lokañ ca paññāpenti (pts)
Таково, монахи, третье основание, исходя из которого и о котором [говорят] некоторые отшельники и брахманы, проповедующие вечность, учащие, что и своё „я“, и мир вечны.

Catutthe ca bhonto samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha sassatavādā sassataṁ attānañca lokañca paññapenti?Каково же четвёртое [основание], исходя из которого и о котором [говорят] почтенные отшельники и брахманы, проповедующие вечность, учащие, что и своё „я“, и мир вечны? Idha, bhikkhave, ekacco samaṇo vā brāhmaṇo vā takkī hoti vīmaṁsī, so takkapariyāhataṁ vīmaṁsānucaritaṁ sayaṁ paṭibhānaṁ evamāha:
vīmaṁsī → vimaṁsī (sya-all); vīmaṅsī (pts) | vīmaṁsānucaritaṁ sayaṁ paṭibhānaṁ → vimaṁsānucaritaṁ sayaṁpāṭibhāṇaṁ (sya-all) | vīmaṁsānucaritaṁ sayaṁ paṭibhānaṁ evamāha → vīmaṅsānucaritaṁ sayaṁpaṭibhānaṁ evam āha (pts) | vimaṁsī → vīmaṁsī (sya-all: sī.) | sayaṁ paṭibhānaṁ → sayampaṭibhānaṁ (bjt) | takkapariyāhataṁ vīmaṁsānucaritaṁ sayaṁ paṭibhānaṁ evamāha → takka-pariyāhataṁ vīmaṅsānucaritaṁ sayaṁ-paṭibhānaṁ evam āha (pts)
Вот, монахи, какой-нибудь отшельник или брахман предаётся рассуждению и исследованию. И убеждённый рассуждением, побуждаемый исследованием, он произносит такое собственное заключение:
‘sassato attā ca loko ca vañjho kūṭaṭṭho esikaṭṭhāyiṭṭhito;
esikaṭṭhāyiṭṭhito → esikaṭṭhāyī ṭhito (sya-all) | loko → loka (pts)
„Вечны и своё ‘я’, и мир — бесплодный, стоящий, как вершина, установленный прочно, как столп,
te ca sattā sandhāvanti saṁsaranti cavanti upapajjanti, atthi tveva sassatisaman’ti.
te ca → teva (bj) | sandhāvanti → sandhāyanti (pts) | atthi tveva → atthitveva (my, bjt, th) | atthi tveva sassatisamanti → atthitveva sassati-saman ti (pts)
— и, когда эти существа странствуют, переходят из одного существования в другое, оставляют существование, вновь рождаются, это также вечно“.
Idaṁ, bhikkhave, catutthaṁ ṭhānaṁ, yaṁ āgamma yaṁ ārabbha eke samaṇabrāhmaṇā sassatavādā sassataṁ attānañca lokañca paññapenti.
paññapenti → paññāpenti (bj) | yaṁ → yam (pts) | samaṇabrāhmaṇā sassatavādā → samaṇa-brāhmaṇā sassata-vādā (pts) | attānañca lokañca paññapenti → attānañ ca lokañ ca paññāpenti (pts)
Таково, монахи, четвёртое основание, исходя из которого и о котором [говорят] некоторые отшельники и брахманы, проповедующие вечность, учащие, что и своё „я“, и мир вечны.

Imehi kho te, bhikkhave, samaṇabrāhmaṇā sassatavādā sassataṁ attānañca lokañca paññapenti catūhi vatthūhi.
paññapenti → paññāpenti (bj) | imehi → ime (pts) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts) | attānañca lokañca paññapenti catūhi → attānañ ca lokañ ca paññāpenti catuhi (pts)
Таковы, монахи, эти отшельники и брахманы, проповедующие вечность, на четырёх основаниях учащие, что и своё „я“, и мир вечны.
Ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā sassatavādā sassataṁ attānañca lokañca paññapenti, sabbe te imeheva catūhi vatthūhi, etesaṁ vā aññatarena; natthi ito bahiddhā.
paññapenti → paññāpenti (bj) | samaṇā vā brāhmaṇā vā → samaṇabrāhmaṇā (sya-all) | sassatavādā → sassata-vādā (pts) | attānañca lokañca paññapenti → attānañ ca lokañ ca paññāpenti (pts) | imeheva catūhi → imeh eva catuhi (pts) | natthi → n atthi (pts)
Ибо, монахи, все те отшельники или брахманы, которые проповедуют вечность и учат, что и своё „я“ и мир вечны, [делают так] на четырёх этих основаниях или на каком-нибудь одном из них — нет, кроме этого, [других оснований].

Tayidaṁ, bhikkhave, tathāgato pajānāti:Итак, монахи, Татхагата понимает: ‘ime diṭṭhiṭṭhānā evaṅgahitā evaṁparāmaṭṭhā evaṅgatikā bhavanti evaṁabhisamparāyā’ti,
bhavanti → bhavissanti (bj) | diṭṭhiṭṭhānā → Bp Gr diṭṭhiṭṭhānaṁ. (pts note) | evaṅgahitā → evaṁgahitā (my, bjt, th, ms2005) | evaṅgatikā → evaṁgatikā (my, th, ms2005) | + → kho (bjt) | evaṅgatikā bhavanti → evaṁgatikā bhavissanti (bjt)
„Эти положения учения так-то достигнуты, так-то приняты, ведут к тому-то, приносят то-то в будущем существовании“.
tañca tathāgato pajānāti, tato ca uttaritaraṁ pajānāti; tañca pajānanaṁ na parāmasati, aparāmasato cassa paccattaññeva nibbuti viditā.
pajānanaṁ → pajānaṁ (?) | pajānanaṁ → pajānaṁ (?) dī. ni. 3.36 pāḷiaṭṭhakathā passitabbaṁ (cck note) | pajānanaṁ → jānanaṁ (sya-all note) | aparāmasato → Bp evam ap- (SS Sum. omit). (pts note) | viditā → Scd add yeva, but omit it at 2. 15 and 3. 30. (pts note) | tañca → taṁ ca (bjt) | tañca → tañ ca (pts) | cassa paccattaññeva → assa paccattaṁ yeva (pts)
И Татхагата понимает их, и понимает выходящее за их пределы, и не привязывается к этому пониманию; непривязанный, он находит успокоение в своём сердце.
Vedanānaṁ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṁ viditvā anupādāvimutto, bhikkhave, tathāgato.
atthaṅgamañca → atthagamañca (bj) | atthagamañ → Bp Gr atthaṅg-. (pts note) | anupādāvimutto → anupādā vimutto (bjt, th)
Постигнув в согласии с истиной и возникновение, и исчезновение, и сладость, и горечь, и преодоление ощущений, Татхагата, монахи, освободился, лишившись всякой зависимости.

Ime kho te, bhikkhave, dhammā gambhīrā duddasā duranubodhā santā paṇītā atakkāvacarā nipuṇā paṇḍitavedanīyā, ye tathāgato sayaṁ abhiññā sacchikatvā pavedeti, yehi tathāgatassa yathābhuccaṁ vaṇṇaṁ sammā vadamānā vadeyyuṁ.
paṇītā → panītā (bj: machasaṁ) | vedanīyā → vedaniyā (bj: machasaṁ) | paṇḍitavedanīyā → paṇḍita vedanīyā (bjt) | sacchikatvā → sacchi-katvā (pts) | yathābhuccaṁ → yathā-bhuccaṁ (pts)
Таковы, монахи, эти предметы — глубокие, трудные для рассмотрения, трудные для постижения, несущие покой, возвышенные, недоступные рассудку, тонкие, ведомые лишь мудрецам, — которые возглашает сам Татхагата, познав их и увидев собственными глазами, и, поистине, ради которых следует произносить надлежащую хвалу Татхагате”.

Paṭhamabhāṇavāro.
paṭhamabhāṇavāro → paṭhamakabhāṇavāraṁ (bjt) | paṭhamabhāṇavāro → paṭhamabhāṇavāraṁ (th)
Первый раздел поучения.

3.1.2. Ekaccasassatavāda3.1.2. О частичной вечности

Santi, bhikkhave, eke samaṇabrāhmaṇā ekaccasassatikā ekaccaasassatikā ekaccaṁ sassataṁ ekaccaṁ asassataṁ attānañca lokañca paññapenti catūhi vatthūhi.
paññapenti → paññāpenti (bj) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts) | ekaccaasassatikā → ekacca-asassatikā (pts) | attānañca lokañca paññapenti catūhi → attānañ ca lokañ ca paññāpenti catuhi (pts)
“Есть, монахи, некоторые отшельники и брахманы, [проповедующие] отчасти вечность, отчасти не-вечность; на четырёх основаниях учащие, что и своё „я“, и мир отчасти вечны, отчасти невечны.
Te ca bhonto samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha ekaccasassatikā ekaccaasassatikā ekaccaṁ sassataṁ ekaccaṁ asassataṁ attānañca lokañca paññapenti catūhi vatthūhi?
paññapenti → paññāpenti (bj) | samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha ekaccasassatikā ekaccaasassatikā → samaṇa-brāhmaṇā kim āgamma kim ārabbha ekacca-sassatikā ekacca-asassatikā (pts) | attānañca lokañca paññapenti catūhi → attānañ ca lokañ ca paññāpenti catuhi (pts)
Исходя же из чего и о чем [говорят] эти почтенные отшельники и брахманы, [проповедующие] отчасти вечность, отчасти не-вечность; на четырёх основаниях учащие, что и своё „я“, и мир отчасти вечны, отчасти невечны?

Hoti kho so, bhikkhave, samayo, yaṁ kadāci karahaci dīghassa addhuno accayena ayaṁ loko saṁvaṭṭati.Время от времени, монахи, настаёт пора, когда по истечении длительного периода этот мир свёртывается. Saṁvaṭṭamāne loke yebhuyyena sattā ābhassarasaṁvattanikā honti.
saṁvaṭṭamāne loke → saṁvaṭṭamāno loko (pts) | ābhassarasaṁvattanikā → ābhassarasaṁvaṭṭanikā (pts) | ābhassarasaṁvattanikā → ābhassara-saṁvaṭṭanikā (pts)
Когда свёртывается мир, то существа по большей части переходят в [мир] сияния.
Te tattha honti manomayā pītibhakkhā sayaṁpabhā antalikkhacarā subhaṭṭhāyino, ciraṁ dīghamaddhānaṁ tiṭṭhanti.
ciraṁ dīghamaddhānaṁ → cīraṁ dīghaṁ addhānaṁ (pts) | sayaṁpabhā → sayampabhā (bjt, th) | pītibhakkhā → pīti-bhakkhā (pts) | antalikkhacarā → antalikkha-carā (pts)
Там они находятся долгое, длительное время, состоя из разума, питаясь, радостью, излучая собой сияние, двигаясь в пространстве, пребывая в славе.

Hoti kho so, bhikkhave, samayo, yaṁ kadāci karahaci dīghassa addhuno accayena ayaṁ loko vivaṭṭati.Время от времени, монахи, настаёт пора, когда по истечении длительного периода этот мир развёртывается. Vivaṭṭamāne loke suññaṁ brahmavimānaṁ pātubhavati.
brahmavimānaṁ pātubhavati → brahma-vimānaṁ pātu-bhavati (pts)
Когда развёртывается мир, то появляется пустой дворец Брахмы.
Atha kho aññataro satto āyukkhayā vā puññakkhayā vā ābhassarakāyā cavitvā suññaṁ brahmavimānaṁ upapajjati.
atha kho aññataro → athaññataro (bj) | kho → (sya-all) | atha kho → ath (pts) | puññakkhayā → puñña-kkhayā (pts) | brahmavimānaṁ → brahma-vimānaṁ (pts)
И тогда то или иное существо, оттого ли, что окончился его срок или окончилось [действие] заслуг, оставляет существование в сонме сияния и вновь рождается во дворце Брахмы.
So tattha hoti manomayo pītibhakkho sayampabho antalikkhacaro subhaṭṭhāyī, ciraṁ dīghamaddhānaṁ tiṭṭhati.
so → sopi (sya-all) | tiṭṭhati → tiṭṭhati tattha (sya-all) | ciraṁ dīghamaddhānaṁ → cīraṁ dīghaṁ addhānaṁ (pts) | sayampabho → sayaṁpabho (my) | pītibhakkho sayampabho antalikkhacaro → pīti-bhakkho sayaṁ-pabho antalikkha-caro (pts)
Там оно находится долгое, длительное время, состоя из разума, питаясь радостью, излучая собой сияние, двигаясь в пространстве, пребывая в славе.

Tassa tattha ekakassa dīgharattaṁ nivusitattā anabhirati paritassanā uppajjati:
uppajjati → upapajjati (sya-all, csp1ed) | nivusitattā → nibbusitattā (bj, pts) | uppajjati → upapajjati (cck) | tattha ekakassa → ekassa (sya-all) | ekakassa → Sc Bp ekassa. (pts note) | dīgharattaṁ nivusitattā → dīgha-rattaṁ nibbusitattā (pts)
У него там, пребывающего долгое время в одиночестве, возникает тревога, неудовлетворённость, беспокойство:
‘aho vata aññepi sattā itthattaṁ āgaccheyyun’ti.
aññepi → aññe pi (pts) | āgaccheyyunti → āgaccheyyun ti (pts)
“О, если бы и другие существа могли достичь здешнего состояния!”
Atha aññepi sattā āyukkhayā vā puññakkhayā vā ābhassarakāyā cavitvā brahmavimānaṁ upapajjanti tassa sattassa sahabyataṁ.
aññepi → aññatarepi (bj, pts) | atha aññepi → athaññepi (sya-all) | sahabyataṁ → sahavyataṁ (bjt, pts) | aññepi → aññatare pi (pts) | puññakkhayā → puñña-kkhayā (pts) | ābhassarakāyā → ābhassara-kāyā (pts)
Тогда другие существа, оттого ли, что окончился срок или окончилось [действие] заслуг, оставляют существование в сонме сияния и вновь рождаются во дворце Брахмы спутниками того существа.
Tepi tattha honti manomayā pītibhakkhā sayaṁpabhā antalikkhacarā subhaṭṭhāyino, ciraṁ dīghamaddhānaṁ tiṭṭhanti.
ciraṁ dīghamaddhānaṁ → cīraṁ dīghaṁ addhānaṁ (pts) | sayaṁpabhā → sayampabhā (bjt, th) | tepi → te pi (pts) | pītibhakkhā sayaṁpabhā → pīti-bhakkhā sayaṁ-pabhā (pts)
Там они находятся долгое, длительное время, состоя из разума, питаясь радостью, излучая собой сияние, двигаясь в пространстве, пребывая в славе.

Tatra, bhikkhave, yo so satto paṭhamaṁ upapanno tassa evaṁ hoti:Тогда, монахи, то существо, которое первым родилось вновь, говорит себе так: ‘ahamasmi brahmā mahābrahmā abhibhū anabhibhūto aññadatthudaso vasavattī issaro kattā nimmātā seṭṭho sajitā vasī pitā bhūtabhabyānaṁ.
sajitā → sajjitā (sya-all, km); sañjitā (pts1ed) | vasavattī → vasavatti (sya-all) | nimmātā → nimmitā (sya-all) | sajitā → sañjitā (pts) | sajitā → saṁjitā (bj: PTS) | sajitā → sajjitā (cck: syā. kaṁ.) | nimmitā → nimmātā (sya-all: sī. yu.) | sajjitā → sañjitā (sya-all: sī. yu.) | sañjitā → Bp (thrice) Nimmitā, Sajitā. See xi. 80. (pts note) | bhūtabhabyānaṁ → bhūtabhavyānaṁ (bjt) | ahamasmi → aham asmi (pts) | mahābrahmā → mahā-brahmā (pts) | aññadatthudaso → aññadatthu daso (pts) | bhūtabhabyānaṁ → bhūta-bhavyānaṁ (pts)
“Я — Брахма, великий Брахма, победоносный, непобедимый, всевидящий, всесильный, владыка, творец, созидатель, наилучший устроитель, повелитель, отец бывшего и будущего!
Mayā ime sattā nimmitā.Мною сотворены эти существа. Taṁ kissa hetu?В чем же причина? Mamañhi pubbe etadahosi:
mamañhi → mamaṁ hi (bjt, th, pts) | etadahosi → etad ahosi (pts)
И вот у меня раньше была такая мысль:

“aho vata aññepi sattā itthattaṁ āgaccheyyun”ti.
āgaccheyyunti → āgaccheyyun ti (ms2005, pts) | aññepi → aññe pi (pts)
“О, если бы и другие существа могли достичь здешнего состояния!”
Iti mama ca manopaṇidhi, ime ca sattā itthattaṁ āgatā’ti.
mama ca → mamañca (bj, sya-all, pts1ed) | mama → mamaṁ (sya-all) | mamañca → mama ca (bj: machasaṁ) | mama → mamañ (pts) | manopaṇidhi → mano-paṇidhi (pts) | āgatāti → āgatā ti (pts)
Таковы были мои устремления, и вот эти существа достигли здешнего состояния.

Yepi te sattā pacchā upapannā, tesampi evaṁ hoti:
upapannā → uppannā (si) | upapannā → uppannā (bj: sīmu) | yepi → ye pi (pts) | tesampi → tesam pi (pts)
И те существа, которые позже родились вновь, тоже говорят себе так:
‘ayaṁ kho bhavaṁ brahmā mahābrahmā abhibhū anabhibhūto aññadatthudaso vasavattī issaro kattā nimmātā seṭṭho sajitā vasī pitā bhūtabhabyānaṁ.
vasavattī → vasavatti (sya-all) | nimmātā → nimmitā (sya-all) | sajitā → sañjitā (pts) | bhūtabhabyānaṁ → bhūtabhavyānaṁ (bjt, pts) | sajitā → sajjitā (th) | aññadatthudaso → aññadatthu daso (pts)
‘Ведь он — досточтимый Брахма, великий Брахма, победоносный, непобедимый, всевидящий, всесильный, владыка, творец, созидатель, наилучший устроитель, повелитель, отец бывшего и будущего.
Iminā mayaṁ bhotā brahmunā nimmitā.Мы сотворены этим почтенным Брахмой. Taṁ kissa hetu?В чем же причина? Imañhi mayaṁ addasāma idha paṭhamaṁ upapannaṁ, mayaṁ panamha pacchā upapannā’ti.
panamha → panamhā (bj, sya-all); pana amhā (pts) | imañhi → imaṁ (pts) | mayaṁ → mayaṁ hi (pts) | imañhi → imaṁ hi (bjt) | upapannāti → upapannā ti (pts)
Ведь мы видели, что он первым родился здесь вновь, а мы позже родились вновь”.

Tatra, bhikkhave, yo so satto paṭhamaṁ upapanno, so dīghāyukataro ca hoti vaṇṇavantataro ca mahesakkhataro ca.И вот, монахи, то существо, которое первым родилось вновь, становится более долгоживущим, красивым и могущественным. Ye pana te sattā pacchā upapannā, te appāyukatarā ca honti dubbaṇṇatarā ca appesakkhatarā ca.Те же существа, которые позже родились вновь, становятся менее долгоживущими, менее привлекательными и менее могущественными.

Ṭhānaṁ kho panetaṁ, bhikkhave, vijjati, yaṁ aññataro satto tamhā kāyā cavitvā itthattaṁ āgacchati.
panetaṁ → pan etaṁ (pts)
И может случиться, монахи, что какое-либо существо, покинув своё предыдущее тело, достигает земного состояния.
Itthattaṁ āgato samāno agārasmā anagāriyaṁ pabbajati.Достигнув земного состояния, оно покидает дом и принимается за жизнь бездомного. Agārasmā anagāriyaṁ pabbajito samāno ātappamanvāya padhānamanvāya anuyogamanvāya appamādamanvāya sammāmanasikāramanvāya tathārūpaṁ cetosamādhiṁ phusati, yathāsamāhite citte taṁ pubbenivāsaṁ anussarati, tato paraṁ nānussarati.
yathāsamāhite → yathā samāhite (bjt, th, pts) | paraṁ nānussarati → parannānussarati (th) | ātappamanvāya padhānamanvāya anuyogamanvāya appamādamanvāya sammāmanasikāramanvāya tathārūpaṁ cetosamādhiṁ → ātappam anvāya padhānam anvāya anuyogam anvāya appamādam anvāya sammāmanasi-kāram anvāya tathā-rūpaṁ ceto-samādhiṁ (pts) | pubbenivāsaṁ → pubbe nivāsaṁ (pts)
Будучи бездомным и практикуя усердие, стремление, прилежание, правильное представление, оно достигает такого уровня умственной сосредоточенности, что помнит свои предыдущие существования, но не помнит других мест.

So evamāha:
evamāha → evam āha (pts)
И оно говорит:
‘yo kho so bhavaṁ brahmā mahābrahmā abhibhū anabhibhūto aññadatthudaso vasavattī issaro kattā nimmātā seṭṭho sajitā vasī pitā bhūtabhabyānaṁ, yena mayaṁ bhotā brahmunā nimmitā, so nicco dhuvo sassato avipariṇāmadhammo sassatisamaṁ tatheva ṭhassati.
vasavattī → vasavatti (sya-all) | nimmātā → nimmitā (sya-all) | sajitā → sañjitā (pts) | bhūtabhabyānaṁ → bhūtabhavyānaṁ (bjt) | sajitā → sajjitā (th) | mahābrahmā → mahā-brahmā (pts) | aññadatthudaso → aññadatthu daso (pts) | bhūtabhabyānaṁ → bhūta-bhavyānaṁ (pts) | avipariṇāmadhammo → avipariṇāma-dhammo (pts) | tatheva → tath eva (pts)
„Ведь тот досточтимый Брахма, великий Брахма, победоносный, непобедимый, всевидящий, всесильный, владыка, творец, созидатель, наилучший устроитель, повелитель, отец бывшего и будущего досточтимый Брахма, которым мы сотворены, надёжен, стоек, вечен, не подвержен изменению и вечно пребывает таким.
Ye pana mayaṁ ahumhā tena bhotā brahmunā nimmitā, te mayaṁ aniccā addhuvā appāyukā cavanadhammā itthattaṁ āgatā’ti.
ahumhā → ahumha (pts) | bhotā → (pts) | addhuvā → Sc Bp adhuvā. See Vim. 50, 23; J. i. 393, 3. (pts note) | cavanadhammā → cavana-dhammā (pts) | āgatāti → āgatā ti (pts)
Мы же, которые были сотворены этим Брахмой, мы достигли здешнего [земного] состояния ненадёжными, нестойкими, недолговечными, подверженными уходу из существования“.
Idaṁ, bhikkhave, paṭhamaṁ ṭhānaṁ, yaṁ āgamma yaṁ ārabbha eke samaṇabrāhmaṇā ekaccasassatikā ekaccaasassatikā ekaccaṁ sassataṁ ekaccaṁ asassataṁ attānañca lokañca paññapenti.
Idaṁ → idaṁ kho (csp1ed) | paññapenti → paññāpenti (bj) | paṭhamaṁ → paṭhamaṇ (pts) | yaṁ → yam (pts) | samaṇabrāhmaṇā ekaccasassatikā → samaṇa brāhmaṇā ekacca-sassatikā (pts) | attānañca lokañca paññapenti → attānañ ca lokañ ca paññāpenti (pts)
Таково, монахи, первое основание, исходя из которого и о котором [говорят] некоторые отшельники и брахманы, [проповедующие] отчасти вечность, отчасти не-вечность, учащие, что и своё „я“, и мир отчасти вечны, отчасти невечны.

Dutiye ca bhonto samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha ekaccasassatikā ekaccaasassatikā ekaccaṁ sassataṁ ekaccaṁ asassataṁ attānañca lokañca paññapenti?
asassataṁ → asassata (th) | samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha ekaccasassatikā ekaccaasassatikā → samaṇa brāhmaṇā kim āgamma kim ārabbha ekacca-sassatikā ekacca-asassatikā (pts) | attānañca lokañca paññapenti → attānañ ca lokañ ca paññāpenti (pts)
Каково же второе [основание], исходя из которого и о котором [говорят] некоторые отшельники и брахманы, [проповедующие] отчасти вечность, отчасти не-вечность, учащие, что и своё “я”, и мир отчасти вечны, отчасти невечны?
Santi, bhikkhave, khiḍḍāpadosikā nāma devā, te ativelaṁ hassakhiḍḍāratidhammasamāpannā viharanti. Tesaṁ ativelaṁ hassakhiḍḍāratidhammasamāpannānaṁ viharataṁ sati sammussati. Satiyā sammosā te devā tamhā kāyā cavanti.
sammussati → mussati (bj, pts1ed); pamussati (sya-all) | sammussati → mussati (pts) | hassakhiḍḍāratidhammasamāpannā → hasakhiḍḍāratidhammasamāpannā (cck: ka.) | sammussati → pamussati (cck: sī. syā.) | pamussati → sammussati (sya-all note) | Khiḍḍā-padosikā → Sc here pādus-, below twice pados-; Sd thrice padus- St thrice padūs-; Bp first padūs-, then twice pados-; Gr first padus-, then twice pados-; Sum. pados-, but gives vḷ. padus-. All MSS. pados- in 10. (pts note) | mussati → Sd mossati; Gr Bp (and St Bp Gr twice below) sammussati. (pts note) | satiyā → So Sdt Bp Gr, and all MSS. twice in 9. Here Scm and Sum. sati. (pts note) | hassakhiḍḍāratidhammasamāpannā → hassa-khiḍḍā-rati-dhamma-samāpannā (pts) | hassakhiḍḍāratidhammasamāpannānaṁ → hassa-khiḍḍā-rati-dhamma-samāpannānaṁ (pts)
У них, пребывающих долгое время в приверженности к веселью, удовольствию, сладострастию, теряется памятование, и с утратой памятования эти боги оставляют существование в этом сонме.

Ṭhānaṁ kho panetaṁ, bhikkhave, vijjati yaṁ aññataro satto tamhā kāyā cavitvā itthattaṁ āgacchati.
panetaṁ → pan etaṁ (pts)
И может произойти так, монахи, что то или иное существо, оставив существование в этом сонме, достигает здешнего [земного] состояния.
Itthattaṁ āgato samāno agārasmā anagāriyaṁ pabbajati.Достигнув здешнего состояния, оно оставляет дом и странствует бездомным. Agārasmā anagāriyaṁ pabbajito samāno ātappamanvāya padhānamanvāya anuyogamanvāya appamādamanvāya sammāmanasikāramanvāya tathārūpaṁ cetosamādhiṁ phusati, yathāsamāhite citte taṁ pubbenivāsaṁ anussarati, tato paraṁ nānussarati.
yathāsamāhite → yathā samāhite (th, pts) | ātappamanvāya padhānamanvāya anuyogamanvāya appamādamanvāya sammāmanasikāramanvāya tathārūpaṁ cetosamādhiṁ → ātappam anvāya padhānam anvāya anuyogam anvāya appamādam anvāya sammāmanasi-kāram anvāya tathā-rūpaṁ ceto-samādhiṁ (pts) | pubbenivāsaṁ → pubbe nivāsaṁ (pts)
Оставив дом и будучи бездомным странником, оно благодаря усердию, благодаря усилию, благодаря прилежанию, благодаря серьёзности, благодаря правильному умонастроению обретает такую сосредоточенность разума, что вспоминает сосредоточенным разумом то место, где пребывало в прежнем [существовании], но не вспоминает другого [места], кроме него.

So evamāha:
evamāha → evam āha (pts)
И оно говорит:
‘ye kho te bhonto devā na khiḍḍāpadosikā, te na ativelaṁ hassakhiḍḍāratidhammasamāpannā viharanti. Tesaṁ na ativelaṁ hassakhiḍḍāratidhammasamāpannānaṁ viharataṁ sati na sammussati. Satiyā asammosā te devā tamhā kāyā na cavanti;
sammussati → mussati (bj, pts); pamussati (sya-all) | na ativelaṁ → nātivelaṁ (sya-all) | hassakhiḍḍāratidhammasamāpannā → hassa-khiḍḍā-rati-dhamma-samāpannā (pts) | hassakhiḍḍāratidhammasamāpannānaṁ → hassa-khiḍḍā-ratidhamma-samāpannānaṁ (pts)
„Ведь те досточтимые боги, которые не кхиддападосика, — те не пребывают долгое время в приверженности к веселью, удовольствию, сладострастию. У них, не пребывающих долгое время в приверженности к веселью, удовольствию, сладострастию, не теряется памятование, и, не утратив памятование, те боги не оставляют существования в этом сонме,
niccā dhuvā sassatā avipariṇāmadhammā sassatisamaṁ tatheva ṭhassanti.
avipariṇāmadhammā sassatisamaṁ tatheva → avipariṇāma-dhammā sassati-samaṁ tath eva (pts)
надёжны, стойки, вечны, не подвержены изменению и вечно пребывают такими.
Ye pana mayaṁ ahumhā khiḍḍāpadosikā, te mayaṁ ativelaṁ hassakhiḍḍāratidhammasamāpannā viharimhā. Tesaṁ no ativelaṁ hassakhiḍḍāratidhammasamāpannānaṁ viharataṁ sati sammussati. Satiyā sammosā evaṁ mayaṁ tamhā kāyā cutā
ahumhā → ahumha (bj, pts) | viharimhā → viharimha (bj, pts) | sammussati → mussi (bj); pamussati (sya-all); mussati (pts) | ahumhā → ahumha (sya-all: sī.) | viharimhā → viharimha (sya-all: sī.) | tesaṁ no → tesanno (th) | ahumhā khiḍḍāpadosikā → ahumha khiḍḍā-padosikā (pts) | hassakhiḍḍāratidhammasamāpannā viharimhā → hassa-khiḍḍā-rati-dhamma-samāpannā viharimha (pts) | hassakhiḍḍāratidhammasamāpannānaṁ → hassa-khiḍḍā-rati-dhammasamāpannānaṁ (pts) | evaṁ → eva (pts)
Мы же, которые были кхиддападосика, — мы пребывали долгое время в приверженности к веселью, удовольствию, сладострастию. У нас, пребывавших долгое время в приверженности к веселью, удовольствию, сладострастию, теряется памятование, и с утратой памятования мы, оставив существование в этом сонме, достигли здешнего состояния
aniccā addhuvā appāyukā cavanadhammā itthattaṁ āgatā’ti.
cavanadhammā → cavana-dhammā (pts) | āgatāti → āgatā ti (pts)
ненадёжными, нестойкими, недолговечными, подверженными уходу из существования“.
Idaṁ, bhikkhave, dutiyaṁ ṭhānaṁ, yaṁ āgamma yaṁ ārabbha eke samaṇabrāhmaṇā ekaccasassatikā ekaccaasassatikā ekaccaṁ sassataṁ ekaccaṁ asassataṁ attānañca lokañca paññapenti.
paññapenti → paññāpenti (bj) | yaṁ → yam (pts) | samaṇabrāhmaṇā ekaccasassatikā → samaṇa-brāhmaṇā ekacca-sassatikā (pts) | attānañca lokañca paññapenti → attānañ ca lokañ ca paññāpenti (pts)
Таково, монахи, второе основание, исходя из которого и о котором [говорят] некоторые отшельники и брахманы, [проповедующие] отчасти вечность, отчасти не-вечность, учащие, что и своё „я“, и мир отчасти вечны, отчасти невечны.

Tatiye ca bhonto samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha ekaccasassatikā ekaccaasassatikā ekaccaṁ sassataṁ ekaccaṁ asassataṁ attānañca lokañca paññapenti?
paññapenti → paññāpenti (bj) | samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha ekaccasassatikā ekaccaasassatikā → samaṇa-brāhmaṇā kim āgamma kim ārabbha ekacca-sassatikā ekacca-asassatikā (pts) | attānañca lokañca paññapenti → attānañ ca lokañ ca paññāpenti (pts)
Каково же третье [основание], исходя из которого и о котором [говорят] почтенные отшельники и брахманы, [проповедующие] отчасти вечность, отчасти не-вечность, учащие, что и своё „я“, и мир отчасти вечны, отчасти невечны?
Santi, bhikkhave, manopadosikā nāma devā, te ativelaṁ aññamaññaṁ upanijjhāyanti. Te ativelaṁ aññamaññaṁ upanijjhāyantā aññamaññamhi cittāni padūsenti. Te aññamaññaṁ paduṭṭhacittā kilantakāyā kilantacittā. Te devā tamhā kāyā cavanti.
aññamaññaṁ → aññamaññamhi (bj, pts) | padūsenti → padosenti (sya-all) | padūsenti → Bp pados- here and the third time, second time padus-. (pts note) | aññamaññamhi → All MSS. aññam-aññam first time, and-aññamhi third time. Second time only Bp -aññaṁ (Sd-aññam pi; Sct Gr -aññamhi). (pts note) | manopadosikā → mano-padosikā (pts) | aññamaññaṁ paduṭṭhacittā kilantakāyā → aññamaññamhi paduṭṭha-cittā kilanta-kāyā (pts)
Есть, монахи, боги по имени манопадосика. Долгое время они рассуждают друг о друге. Когда они долгое время рассуждают друг о друге, портятся их мысли друг о друге. Испорченные в мыслях друг о друге, они ослаблены телом, ослаблены мыслями. Эти боги покидают существование в этом сонме.

Ṭhānaṁ kho panetaṁ, bhikkhave, vijjati yaṁ aññataro satto tamhā kāyā cavitvā itthattaṁ āgacchati.
panetaṁ → pan etaṁ (pts)
И может произойти так, монахи, что то или иное существо, оставив существование в этом сонме, достигает здешнего [земного] состояния.
Itthattaṁ āgato samāno agārasmā anagāriyaṁ pabbajati.Достигнув здешнего состояния, оно оставляет дом и странствует бездомным. Agārasmā anagāriyaṁ pabbajito samāno ātappamanvāya padhānamanvāya anuyogamanvāya appamādamanvāya sammāmanasikāramanvāya tathārūpaṁ cetosamādhiṁ phusati, yathāsamāhite citte taṁ pubbenivāsaṁ anussarati, tato paraṁ nānussarati.
yathāsamāhite → yathā samāhite (th, pts) | ātappamanvāya padhānamanvāya anuyogamanvāya appamādamanvāya sammāmanasikāramanvāya tathārūpaṁ cetosamādhiṁ → ātappam anvāya padhānam anvāya anuyogam anvāya appamādam anvāya sammā-manasikāram anvāya tathā-rūpaṁ ceto-samādhiṁ (pts) | pubbenivāsaṁ → pubbe nivāsaṁ (pts)
Оставив дом и будучи бездомным странником, оно благодаря усердию, благодаря усилию, благодаря прилежанию, благодаря серьёзности, благодаря правильному умонастроению обретает такую сосредоточенность разума, что вспоминает сосредоточенным разумом то место, где пребывало в прежнем [существовании], но не вспоминает другого [места], кроме него.

So evamāha:
evamāha → evam āha (pts)
И оно говорит:
‘ye kho te bhonto devā na manopadosikā, te nātivelaṁ aññamaññaṁ upanijjhāyanti. Te nātivelaṁ aññamaññaṁ upanijjhāyantā aññamaññamhi cittāni nappadūsenti. Te aññamaññaṁ appaduṭṭhacittā akilantakāyā akilantacittā. Te devā tamhā kāyā na cavanti,
nātivelaṁ → na ativelaṁ (bj, pts) | cittāni nappadūsenti te aññamaññaṁ → (bj) | nappadūsenti → nappadussenti (sya-all) | aññamaññaṁ appaduṭṭhacittā → aññamaññamhi apaduṭṭhacittā (pts) | nappadussenti → nappadūsenti (sya-all: sī.) | aññamaññaṁ appaduṭṭhacittā akilantakāyā akilantacittā → aññamaññamhi apaduṭṭha-cittā akilanta-kāyā akilanta-cittā (pts)
„Ведь те досточтимые боги, которые не манопадосика, — те не рассуждают долгое время друг о друге. Когда те не рассуждают долгое время друг о друге, не портятся их мысли друг о друге. Не испорченные в мыслях друг о друге, они не ослаблены телом, не ослаблены мыслями. Те боги не оставляют существования в этом сонме,
niccā dhuvā sassatā avipariṇāmadhammā sassatisamaṁ tatheva ṭhassanti.
avipariṇāmadhammā sassatisamaṁ tatheva → avipariṇāma-dhammā sassati-samaṁ tath eva (pts)
надёжны, стойки, вечны, не подвержены изменению и вечно пребывают такими.
Ye pana mayaṁ ahumhā manopadosikā, te mayaṁ ativelaṁ aññamaññaṁ upanijjhāyimhā. Te mayaṁ ativelaṁ aññamaññaṁ upanijjhāyantā aññamaññamhi cittāni padūsimhā, te mayaṁ aññamaññaṁ paduṭṭhacittā kilantakāyā kilantacittā. Evaṁ mayaṁ tamhā kāyā cutā
ahumhā → ahumha (bj, pts) | upanijjhāyimhā → upanijjhāyimha (bj) | padūsimhā → padūsimha (bj, pts); padosimhā (sya-all) | aññamaññaṁ → aññamaññamhi (bj, pts) | mayaṁ → (bj) | aññamaññaṁ upanijjhāyimhā → aññamaññam upanijjhāyimha (pts) | aññamaññamhi → aññamaññaṁ (bj: sīmu) | ahumhā → ahumha (sya-all: sī.) | upanijjhāyimhā → upanijjhāyimha (sya-all: sī.) | padosimhā → padosimha (sya-all: sī.) | upanijjhāyimha → Bp Gr -yimhā. (pts note) | ahumhā manopadosikā → ahumha mano-padosikā (pts) | aññamaññaṁ paduṭṭhacittā kilantakāyā kilantacittā evaṁ → aññamaññamhi paduṭṭha-cittā kilanta-kāyā kilanta-cittā eva (pts)
Мы же, которые были манопадосика, — мы долгое время рассуждали друг о друге. Когда мы долгое время рассуждали друг о друге, испортились наши мысли друг о друге. Испорченные в мыслях друг о друге, мы ослаблены телом, ослаблены мыслями. Оставив существование в этом сонме, мы достигли здешнего состояния
aniccā addhuvā appāyukā cavanadhammā itthattaṁ āgatā’ti.
cavanadhammā → cavana-dhammā (pts) | āgatāti → āgatā ti (pts)
ненадёжными, нестойкими, недолговечными, подверженными уходу из существования“.
Idaṁ, bhikkhave, tatiyaṁ ṭhānaṁ, yaṁ āgamma yaṁ ārabbha eke samaṇabrāhmaṇā ekaccasassatikā ekaccaasassatikā ekaccaṁ sassataṁ ekaccaṁ asassataṁ attānañca lokañca paññapenti.
paññapenti → paññāpenti (bj) | idaṁ → idam (pts) | yaṁ → yam (pts) | samaṇabrāhmaṇā ekaccasassatikā → samaṇa-brāhmaṇā ekacca-sassatikā (pts) | attānañca lokañca paññapenti → attānañ ca lokañ ca paññāpenti (pts)
Таково, монахи, третье основание, исходя из которого и о котором [говорят] некоторые отшельники и брахманы, [проповедующие] отчасти вечность, отчасти не-вечность, учащие, что и своё „я“, и мир отчасти вечны, отчасти невечны.

Catutthe ca bhonto samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha ekaccasassatikā ekaccaasassatikā ekaccaṁ sassataṁ ekaccaṁ asassataṁ attānañca lokañca paññapenti?
paññapenti → paññāpenti (bj) | samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha ekaccasassatikā ekaccaasassatikā → samaṇa-brāhmaṇā kim āgamma kim ārabbha ekacca-sassatikā ekacca-asassatikā (pts) | attānañca lokañca paññapenti → attānañ ca lokañ ca paññāpenti (pts)
Каково же четвёртое [основание], исходя из которого и о котором [говорят] почтенные отшельники и брахманы, [проповедующие] отчасти вечность, отчасти не-вечность, учащие, что и своё „я“, и мир отчасти вечны, отчасти невечны?
Idha, bhikkhave, ekacco samaṇo vā brāhmaṇo vā takkī hoti vīmaṁsī. So takkapariyāhataṁ vīmaṁsānucaritaṁ sayampaṭibhānaṁ evamāha:
vīmaṁsī → vimaṁsī (sya-all); vīmaṅsī (pts) | vīmaṁsānucaritaṁ sayampaṭibhānaṁ → vimaṁsānucaritaṁ sayaṁpāṭibhāṇaṁ (sya-all) | sayaṁpāṭibhāṇaṁ → sayaṁpaṭibhānaṁ (sya-all: sī. yu.) | vīmaṅsī → See i. 1. 34; i. 2. 20. (pts note) | takkapariyāhataṁ vīmaṁsānucaritaṁ sayampaṭibhānaṁ evamāha → takka-pariyāhataṁ vīmaṅsānucaritaṁ sayaṁ paṭibhānaṁ evam āha (pts)
Вот, монахи, какой-нибудь отшельник или брахман предаётся рассуждению и исследованию. И убеждённый рассуждением, побуждаемый исследованием, он произносит такое собственное заключение:
‘yaṁ kho idaṁ vuccati cakkhuṁ itipi sotaṁ itipi ghānaṁ itipi jivhā itipi kāyo itipi, ayaṁ attā anicco addhuvo asassato vipariṇāmadhammo.
itipi → ti pi (pts) | cakkhuṁ itipi sotaṁ itipi ghānaṁ itipi jivhā itipi kāyo itipi → cakkhuntipi sotantipi ghāṇaṁtipi jivhātipi kāyotipi (bjt) | cakkhuṁ itipi sotaṁ itipi ghānaṁ itipi jivhā itipi kāyo itipi → cakkhuntipi sotantipi ghānantipi jivhātipi kāyotipi (th) | cakkhuṁ itipi sotaṁ itipi ghānaṁ itipi → cakkhun ti pi sotan ti pi ghānan ti pi (pts) | vipariṇāmadhammo → vipariṇāma-dhammo (pts)
„Ведь то, что зовётся глазом, и ухом, и носом, и языком, и телом, — это своё ‘я’ — ненадёжно, нестойко, невечно, подвержено изменению.
Yañca kho idaṁ vuccati cittanti vā manoti vā viññāṇanti vā ayaṁ attā nicco dhuvo sassato avipariṇāmadhammo sassatisamaṁ tatheva ṭhassatī’ti.
yañca → yaṁ ca (bjt) | cittanti → cittan ti (ms2005, pts) | yañca → yañ ca (pts) | manoti → mano ti (pts) | viññāṇanti → viññāṇan ti (pts) | avipariṇāmadhammo sassatisamaṁ tatheva → avipariṇāma-dhammo sassati-samaṁ tath eva (pts)
То же, что зовётся мыслью, или разумом, или сознанием, — это своё ‘я’ — надёжно, стойко, вечно, не подвержено изменению и вечно пребывает таким“.
Idaṁ, bhikkhave, catutthaṁ ṭhānaṁ, yaṁ āgamma yaṁ ārabbha eke samaṇabrāhmaṇā ekaccasassatikā ekaccaasassatikā ekaccaṁ sassataṁ ekaccaṁ asassataṁ attānañca lokañca paññapenti.
paññapenti → paññāpenti (bj) | idaṁ → idam (pts) | yaṁ → yam (pts) | samaṇabrāhmaṇā ekaccasassatikā → samaṇa brāhmaṇā ekacca-sassatikā (pts) | attānañca lokañca paññapenti → attānañ ca lokañ ca paññāpenti (pts)
Таково, монахи, четвёртое основание, исходя из которого и о котором [говорят] некоторые отшельники и брахманы, [проповедующие] отчасти вечность, отчасти не-вечность, учащие, что и своё „я“, и мир отчасти вечны, отчасти невечны.

Imehi kho te, bhikkhave, samaṇabrāhmaṇā ekaccasassatikā ekaccaasassatikā ekaccaṁ sassataṁ ekaccaṁ asassataṁ attānañca lokañca paññapenti catūhi vatthūhi.
paññapenti catūhi → paññāpenti catuhi (bj) | imehi → ime (pts) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa brāhmaṇā (pts) | ekaccaasassatikā → ekacca-asassatikā (pts) | attānañca lokañca paññapenti catūhi → attānañ ca lokañ ca paññāpenti catuhi (pts)
Таковы, монахи, эти отшельники и брахманы, [проповедующие] отчасти вечность, отчасти не-вечность, на четырёх основаниях учащие, что и своё „я“, и мир отчасти вечны, отчасти невечны.
Ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā ekaccasassatikā ekaccaasassatikā ekaccaṁ sassataṁ ekaccaṁ asassataṁ attānañca lokañca paññapenti, sabbe te imeheva catūhi vatthūhi, etesaṁ vā aññatarena; natthi ito bahiddhā.
paññapenti → paññāpenti (bj) | catūhi → catuhi (bjt) | ekaccaasassatikā → ekacca-asassatikā (pts) | attānañca lokañca paññapenti → attānañ ca lokañ ca paññāpenti (pts) | imeheva catūhi → imeh eva catuhi (pts) | natthi → n atthi (pts)
Ибо, монахи, все те отшельники или брахманы, которые [проповедуют] отчасти вечность, отчасти не-вечность и учат, что и своё „я“, и мир отчасти вечны, отчасти невечны, [делают так] на четырёх этих основаниях или на каком-нибудь одном из них — нет, кроме этого, других [оснований].

Tayidaṁ, bhikkhave, tathāgato pajānāti:Итак, монахи, Татхагата понимает: ‘ime diṭṭhiṭṭhānā evaṅgahitā evaṁparāmaṭṭhā evaṅgatikā bhavanti evaṁabhisamparāyā’ti.
evaṅgahitā → evaṁgahitā (my, th, ms2005) | evaṅgatikā → evaṁgatikā (my, th, ms2005)
„Эти основания учения так-то достигнуты, так-то приняты, ведут к тому-то, приносят то-то в будущем существовании“.
Tañca tathāgato pajānāti, tato ca uttaritaraṁ pajānāti, tañca pajānanaṁ na parāmasati, aparāmasato cassa paccattaññeva nibbuti viditā.
tañca → taṁ ca (bjt) | paccattaññeva → paccattaṁyeva (bjt) | tañca → tañ ca (pts) | cassa paccattaññeva → assa paccattaṁ yeva (pts)
И Татхагата понимает их, и понимает выходящее за их пределы, и непривязывается к этому пониманию; непривязанный, он находит успокоение в своём сердце.
Vedanānaṁ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṁ viditvā anupādāvimutto, bhikkhave, tathāgato.
atthaṅgamañca → atthagamañca (bj) | anupādāvimutto → anupādā vimutto (bjt, th)
Постигнув в согласии с истиной и возникновение, и исчезновение, и сладость, и горечь, и преодоление ощущений, Татхагата, монахи, освободился, лишившись всякой зависимости.

Ime kho te, bhikkhave, dhammā gambhīrā duddasā duranubodhā santā paṇītā atakkāvacarā nipuṇā paṇḍitavedanīyā, ye tathāgato sayaṁ abhiññā sacchikatvā pavedeti, yehi tathāgatassa yathābhuccaṁ vaṇṇaṁ sammā vadamānā vadeyyuṁ.
te → (sya-all) | sacchikatvā → sacchi-katvā (pts) | yathābhuccaṁ → yathā-bhuccaṁ (pts)
Таковы, монахи, эти предметы — глубокие, трудные для рассмотрения, трудные для постижения, несущие покой, возвышенные, недоступные рассудку, тонкие, ведомые лишь мудрецам, — которые возглашает сам Татхагата, познав их и увидев собственными глазами, и, поистине, ради которых следует произносить надлежащую хвалу Татхагате.

3.1.3. Antānantavāda3.1.3. О конечности и бесконечности

Santi, bhikkhave, eke samaṇabrāhmaṇā antānantikā antānantaṁ lokassa paññapenti catūhi vatthūhi.
paññapenti catūhi → paññāpenti catuhi (bj) | paññapenti → paññāpenti (pts) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts)
Есть, монахи, некоторые отшельники и брахманы, [проповедующие] конечное или бесконечное, на четырёх основаниях учащие, что мир конечен или бесконечен.
Te ca bhonto samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha antānantikā antānantaṁ lokassa paññapenti catūhi vatthūhi?
paññapenti catūhi → paññāpenti catuhi (bj) | lokassa paññapenti catūhi → lokaṁ paññāpenti catuhi (pts) | samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha → samaṇa-brāhmaṇā kim āgamma kim ārabbha (pts)
Исходя же из чего и о чем говорят эти почтенные отшельники и брахманы, [проповедующие] конечное или бесконечное, на четырёх основаниях учащие, что мир конечен или бесконечен?

Idha, bhikkhave, ekacco samaṇo vā brāhmaṇo vā ātappamanvāya padhānamanvāya anuyogamanvāya appamādamanvāya sammāmanasikāramanvāya tathārūpaṁ cetosamādhiṁ phusati, yathāsamāhite citte antasaññī lokasmiṁ viharati.
yathāsamāhite → yathā samāhite (th, pts) | ātappamanvāya padhānamanvāya anuyogamanvāya appamādamanvāya sammāmanasikāramanvāya → ātappam anvāya padhānam anvāya anuyogam anvāya appamādam anvāya sammā manasīkāram anvāya (pts) | cetosamādhiṁ → ceto-samādhiṁ (pts)
Вот, монахи, какой-нибудь отшельник или брахман благодаря усердию, благодаря усилию, благодаря прилежанию, благодаря серьёзности, благодаря правильному умонастроению обретает такую сосредоточенность разума, что пребывает сосредоточенным разумом в сознавании конечности мира.

So evamāha:
evamāha → evam āha (pts)
И он говорит:
‘antavā ayaṁ loko parivaṭumo.„Мир этот конечен, ограничен вокруг. Taṁ kissa hetu?Почему же? Ahañhi ātappamanvāya padhānamanvāya anuyogamanvāya appamādamanvāya sammāmanasikāramanvāya tathārūpaṁ cetosamādhiṁ phusāmi, yathāsamāhite citte antasaññī lokasmiṁ viharāmi.
pe → So SS Bp repeats. (pts note) | ahañhi → ahaṁ hi (bjt, th) | yathāsamāhite → yathā samāhite (th)
Потому что благодаря усердию, благодаря усилию, благодаря прилежанию, благодаря серьёзности, благодаря правильному умонастроению я обретаю такую сосредоточенность разума, что пребываю сосредоточенным разумом в сознавании конечности мира.
Imināmahaṁ etaṁ jānāmi:
imināmahaṁ etaṁ → iminā pāhaṁ etam (pts) | pāhaṁ → Sc Bp imināmāhaṁ (see i. 2. 31). (pts note)
Отсюда я и знаю то,

“yathā antavā ayaṁ loko parivaṭumo”’ti.
parivaṭumoti → parivaṭumo ti (ms2005, pts)
что мир этот конечен, ограничен вокруг“.
Idaṁ, bhikkhave, paṭhamaṁ ṭhānaṁ, yaṁ āgamma yaṁ ārabbha eke samaṇabrāhmaṇā antānantikā antānantaṁ lokassa paññapenti.
paññapenti → paññāpenti (bj, pts) | yaṁ → yam (pts) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts)
Таково, монахи, первое основание, исходя из которого и о котором [говорят] некоторые отшельники и брахманы, [проповедующие] конечное и бесконечное, учащие, что мир конечен или бесконечен.

Dutiye ca bhonto samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha antānantikā antānantaṁ lokassa paññapenti?
paññapenti → paññāpenti (bj, pts) | samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha → samaṇa-brāhmaṇā kim āgamma kim ārabbha (pts)
Каково же второе [основание], исходя из которого и о котором [говорят] почтенные отшельники и брахманы, [проповедующие] конечное или бесконечное, учащие, что мир конечен или бесконечен?
Idha, bhikkhave, ekacco samaṇo vā brāhmaṇo vā ātappamanvāya padhānamanvāya anuyogamanvāya appamādamanvāya sammāmanasikāramanvāya tathārūpaṁ cetosamādhiṁ phusati, yathāsamāhite citte anantasaññī lokasmiṁ viharati.
yathāsamāhite → yathā samāhite (th, pts) | ātappamanvāya padhānamanvāya anuyogamanvāya appamādamanvāya sammāmanasikāramanvāya tathārūpaṁ cetosamādhiṁ → ātappam anvāya padhānam anvāya anuyogam anvāya appamādam anvāya sammā-manasi-kāram anvāya tathā-rūpaṁ ceto-samādhiṁ (pts) | anantasaññī → ananta-saññī (pts)
Вот, монахи, какой-нибудь отшельник или брахман благодаря усердию, благодаря усилию, благодаря прилежанию, благодаря серьёзности, благодаря правильному умонастроению обретает такую сосредоточенность разума, что пребывает сосредоточенным разумом в сознавании бесконечности мира.

So evamāha:
evamāha → evam aha (pts)
И он говорит:
‘ananto ayaṁ loko apariyanto.„Мир этот бесконечен, неограничен. Ye te samaṇabrāhmaṇā evamāhaṁsu:
samaṇabrāhmaṇā evamāhaṁsu → samaṇa-brāhmaṇā evam āhaṁsu (pts)
Те отшельники и брахманы, которые говорят:
“antavā ayaṁ loko parivaṭumo”ti, tesaṁ musā.
parivaṭumoti → parivaṭumo ti (ms2005, pts)
‘Мир этот конечен, ограничен вокруг’, — неправы.
Ananto ayaṁ loko apariyanto.Мир этот бесконечен, неограничен. Taṁ kissa hetu?Почему же? Ahañhi ātappamanvāya padhānamanvāya anuyogamanvāya appamādamanvāya sammāmanasikāramanvāya tathārūpaṁ cetosamādhiṁ phusāmi, yathāsamāhite citte anantasaññī lokasmiṁ viharāmi.
ahañhi → ahaṁ hi (bjt, th) | yathāsamāhite → yathā samāhite (th)
Потому что благодаря усердию, благодаря усилию, благодаря прилежанию, благодаря серьёзности, благодаря правильному умонастроению я обретаю такую сосредоточенность разума, что пребываю сосредоточенным разумом в сознавании бесконечности мира.
Imināmahaṁ etaṁ jānāmi:
imināmahaṁ → iminā pāhaṁ (pts)
Отсюда я и знаю то,

“yathā ananto ayaṁ loko apariyanto”’ti.
apariyantoti → apariyanto ti (ms2005, pts)
что мир этот бесконечен, безграничен“.
Idaṁ, bhikkhave, dutiyaṁ ṭhānaṁ, yaṁ āgamma yaṁ ārabbha eke samaṇabrāhmaṇā antānantikā antānantaṁ lokassa paññapenti.
paññapenti → paññāpenti (bj, pts) | yaṁ → yam (pts) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts)
Таково, монахи, второе основание, исходя из которого и о котором [говорят] некоторые отшельники и брахманы, [проповедующие] конечное и бесконечное, учащие, что мир конечен или бесконечен.

Tatiye ca bhonto samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha antānantikā antānantaṁ lokassa paññapenti?
paññapenti → paññāpenti (bj, pts) | samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha → samaṇa-brāhmaṇā kim āgamma kim ārabbha (pts)
Каково же третье [основание], исходя из которого и о котором [говорят] некоторые отшельники и брахманы, [проповедующие] конечное или бесконечное, учащие, что мир конечен или бесконечен?
Idha, bhikkhave, ekacco samaṇo vā brāhmaṇo vā ātappamanvāya padhānamanvāya anuyogamanvāya appamādamanvāya sammāmanasikāramanvāya tathārūpaṁ cetosamādhiṁ phusati, yathāsamāhite citte uddhamadho antasaññī lokasmiṁ viharati, tiriyaṁ anantasaññī.
yathāsamāhite → yathā samāhite (th, pts) | ātappamanvāya padhānamanvāya anuyogamanvāya appamādamanvāya sammāmanasikāramanvāya tathārūpaṁ cetosamādhiṁ → ātappam anvāya padhānam anvāya anuyogam anvāya appamādam anvāya sammā-manasi-kāram anvāya tathā-rūpaṁ ceto-samādhiṁ (pts) | uddhamadho antasaññī → uddham-adho anta-saññī (pts) | anantasaññī → ananta-saññī (pts)
Вот, монахи, какой-нибудь отшельник или брахман благодаря усердию, благодаря усилию, благодаря прилежанию, благодаря серьёзности, благодаря правильному умонастроению обретает такую сосредоточенность разума, что пребывает сосредоточенным разумом в сознавании конечности мира сверху и снизу и в сознавании бесконечности [его] — поперёк.

So evamāha:
evamāha → evam āha (pts)
И он говорит:
‘antavā ca ayaṁ loko ananto ca.„Мир этот и конечен, и бесконечен. Ye te samaṇabrāhmaṇā evamāhaṁsu:
samaṇabrāhmaṇā evamāhaṁsu → samaṇa-brāhmaṇā evam āhaṁsu (pts)
Те отшельники и брахманы, которые говорят:
“antavā ayaṁ loko parivaṭumo”ti, tesaṁ musā.
loko → loke (sya-all) | parivaṭumoti → parivaṭumo ti (ms2005, pts)
‘Мир этот конечен, ограничен вокруг’, — неправы.
Yepi te samaṇabrāhmaṇā evamāhaṁsu:
yepi → ye pi (pts) | samaṇabrāhmaṇā evamāhaṁsu → samaṇa-brāhmaṇā evam āhaṁsu (pts)
И те отшельники и брахманы, которые говорят:
“ananto ayaṁ loko apariyanto”ti, tesampi musā.
tesampi → tesaṁpi (th) | apariyantoti → apariyanto ti (ms2005) | apariyantoti tesampi → apariyanto ti tesam pi (pts)
‘Мир этот бесконечен, безграничен’ — также неправы.
Antavā ca ayaṁ loko ananto ca.Мир этот и конечен, и бесконечен. Taṁ kissa hetu?Почему же? Ahañhi ātappamanvāya padhānamanvāya anuyogamanvāya appamādamanvāya sammāmanasikāramanvāya tathārūpaṁ cetosamādhiṁ phusāmi, yathāsamāhite citte uddhamadho antasaññī lokasmiṁ viharāmi, tiriyaṁ anantasaññī.
ahañhi → ahaṁ hi (bjt, th) | yathāsamāhite → yathā samāhite (th)
Потому что благодаря усердию, благодаря усилию, благодаря прилежанию, благодаря серьёзности, благодаря правильному умонастроению я обретаю такую сосредоточенность разума, что пребываю сосредоточенным разумом в сознавании конечности мира сверху и снизу, и в сознавании бесконечности [его] — поперёк.
Imināmahaṁ etaṁ jānāmi:
imināmahaṁ → iminā pāhaṁ (pts)
Отсюда я и знаю то,

“yathā antavā ca ayaṁ loko ananto cā”’ti.
cāti → cā ti (ms2005)
что мир этот и конечен, и бесконечен“.
Idaṁ, bhikkhave, tatiyaṁ ṭhānaṁ, yaṁ āgamma yaṁ ārabbha eke samaṇabrāhmaṇā antānantikā antānantaṁ lokassa paññapenti.
paññapenti → paññāpenti (bj, pts) | yaṁ → yam (pts) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts)
Таково, монахи, третье основание, исходя из которого и о котором [говорят] некоторые отшельники и брахманы, [проповедующие] конечное или бесконечное, учащие, что мир конечен или бесконечен.

Catutthe ca bhonto samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha antānantikā antānantaṁ lokassa paññapenti?
paññapenti → paññāpenti (bj, pts) | samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha → samaṇa-brāhmaṇā kim āgamma kim ārabbha (pts)
Каково же четвёртое [основание], исходя из которого и о котором [говорят] почтенные отшельники и брахманы, [проповедующие] конечное или бесконечное, учащие, что мир конечен или бесконечен?
Idha, bhikkhave, ekacco samaṇo vā brāhmaṇo vā takkī hoti vīmaṁsī. So takkapariyāhataṁ vīmaṁsānucaritaṁ sayampaṭibhānaṁ evamāha:
vīmaṁsī → vimaṁsī (sya-all); vīmaṅsī (pts) | vīmaṁsānucaritaṁ sayampaṭibhānaṁ → vimaṁsānucaritaṁ sayaṁpāṭibhāṇaṁ (sya-all) | sayampaṭibhānaṁ → sayaṁpaṭibhānaṁ (my) | takkapariyāhataṁ vīmaṁsānucaritaṁ sayampaṭibhānaṁ evamāha → takka-pariyāhataṁ vīmaṅsānucaritaṁ sayaṁ-paṭibhānaṁ evam āha (pts)
И убеждённый рассуждением, побуждаемый исследованием, он произносит такое собственное заключение:
‘nevāyaṁ loko antavā, na panānanto.
nevāyaṁ → n evāyaṁ (pts)
„Мир этот ни конечен, ни бесконечен.
Ye te samaṇabrāhmaṇā evamāhaṁsu:
samaṇabrāhmaṇā evamāhaṁsu → samaṇa-brāhmaṇā evam āhaṁsu (pts)
Те отшельники и брахманы, которые говорят:
“antavā ayaṁ loko parivaṭumo”ti, tesaṁ musā.
parivaṭumoti → parivaṭumo ti (ms2005, pts)
‘Мир этот конечен, ограничен вокруг’, — неправы.
Yepi te samaṇabrāhmaṇā evamāhaṁsu:
yepi → ye pi (pts) | evamāhaṁsu → evam āhaṁsu (pts)
И те отшельники и брахманы, которые говорят:
“ananto ayaṁ loko apariyanto”ti, tesampi musā.
apariyantoti → apariyanto ti (ms2005) | apariyantoti tesampi → apariyanto ti tesam pi (pts)
‘Мир этот бесконечен, безграничен’, — также неправы.
Yepi te samaṇabrāhmaṇā evamāhaṁsu:
yepi → ye pi (pts) | samaṇabrāhmaṇā evamāhaṁsu → samaṇa-brāhmaṇā evam āhaṁsu (pts)
И те отшельники и брахманы, которые говорят:
“antavā ca ayaṁ loko ananto cā”ti, tesampi musā.
cāti → cā ti (ms2005) | tesampi → tesam pi (pts)
‘Мир этот и конечен, и бесконечен’, — также неправы.
Nevāyaṁ loko antavā, na panānanto’ti.
nevāyaṁ → n evāyaṁ (pts) | panānantoti → panānanto ti (pts)
Мир этот ни конечен, ни бесконечен“.
Idaṁ, bhikkhave, catutthaṁ ṭhānaṁ, yaṁ āgamma yaṁ ārabbha eke samaṇabrāhmaṇā antānantikā antānantaṁ lokassa paññapenti.
paññapenti → paññāpenti (bj) | paññapenti imehi → paññāpenti ime (pts) | yaṁ → yam (pts) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts)
Таково, монахи, четвёртое основание, исходя из которого и о котором [говорят] некоторые отшельники и брахманы, [проповедующие] конечное или бесконечное, учащие, что мир конечен или бесконечен.

Imehi kho te, bhikkhave, samaṇabrāhmaṇā antānantikā antānantaṁ lokassa paññapenti catūhi vatthūhi.
paññapenti catūhi → paññāpenti catuhi (bj, pts) | imehi → ime (pts) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts)
Таковы, монахи, эти отшельники и брахманы, [проповедующие] конечное или бесконечное, на четырёх основаниях учащие, что мир конечен или бесконечен.
Ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā antānantikā antānantaṁ lokassa paññapenti, sabbe te imeheva catūhi vatthūhi, etesaṁ vā aññatarena; natthi ito bahiddhā.
paññapenti → paññāpenti (bj, pts) | catūhi → catuhi (bjt) | imeheva catūhi → imeh eva catuhi (pts) | natthi → n atthi (pts)
Ибо, монахи, все те отшельники или брахманы, которые [проповедуют] конечное или бесконечное и учат, что мир конечен или бесконечен, [делают так] на четырёх основаниях или на каком-нибудь одном из них — нет, кроме этого, других [оснований].

Tayidaṁ, bhikkhave, tathāgato pajānāti:Итак, монахи, Татхагата понимает: ‘ime diṭṭhiṭṭhānā evaṅgahitā evaṁparāmaṭṭhā evaṅgatikā bhavanti evaṁabhisamparāyā’ti.
evaṅgahitā → evaṁgahitā (my, th, ms2005) | evaṅgatikā → evaṁgatikā (my, th, ms2005)
„Эти основания учения так-то достигнуты, так-то приняты, ведут к тому-то, приносят то-то в будущем существовании“.
Tañca tathāgato pajānāti, tato ca uttaritaraṁ pajānāti, tañca pajānanaṁ na parāmasati, aparāmasato cassa paccattaññeva nibbuti viditā.
tañca → tañ ca (pts) | cassa paccattaññeva → assa paccattaṁ yeva (pts)
И Татхагата понимает их, и понимает выходящее за их пределы, и не привязывается к этому пониманию; непривязанный, он находит успокоение в своём сердце.
Vedanānaṁ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṁ viditvā anupādāvimutto, bhikkhave, tathāgato.
atthaṅgamañca → atthagamañca (bj) | anupādāvimutto → anupādā vimutto (bjt, th)
Постигнув в согласии с истиной и возникновение, и исчезновение, и сладость, и горечь, и преодоление ощущений, Татхагата, монахи, освободился, лишившись всякой зависимости.

Ime kho te, bhikkhave, dhammā gambhīrā duddasā duranubodhā santā paṇītā atakkāvacarā nipuṇā paṇḍitavedanīyā, ye tathāgato sayaṁ abhiññā sacchikatvā pavedeti, yehi tathāgatassa yathābhuccaṁ vaṇṇaṁ sammā vadamānā vadeyyuṁ.
paṇītā → paṇīta (pts) | sacchikatvā → sacchi-katvā (pts) | yathābhuccaṁ → yathā-bhuccaṁ (pts)
Таковы, монахи, эти предметы — глубокие, трудные для рассмотрения, трудные для постижения, несущие покой, возвышенные, недоступные рассудку, тонкие, ведомые лишь мудрецам, — которые возглашает сам Татхагата, познав их и увидев собственными глазами, и, поистине, ради которых следует произносить надлежащую хвалу Татхагате.

3.1.4. Amarāvikkhepavāda3.1.4. Сторонники уклончивых ответов

Santi, bhikkhave, eke samaṇabrāhmaṇā amarāvikkhepikā, tattha tattha pañhaṁ puṭṭhā samānā vācāvikkhepaṁ āpajjanti amarāvikkhepaṁ catūhi vatthūhi.
pañhaṁ → paṇhaṁ (sya-all) | catūhi → catuhi (bjt) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts) | amarāvikkhepaṁ catūhi → amarā-vikkhepaṁ catuhi (pts)
Есть, монахи, некоторые отшельники и брахманы, уклончивые, словно скользкая рыба, на четырёх основаниях ведущие уклончивую речь, когда им задают тот или иной вопрос, — уклончивую, словно скользкая рыба.
Te ca bhonto samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha amarāvikkhepikā tattha tattha pañhaṁ puṭṭhā samānā vācāvikkhepaṁ āpajjanti amarāvikkhepaṁ catūhi vatthūhi?
pañhaṁ → paṇhaṁ (sya-all) | catūhi → catuhi (bjt) | samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha amarāvikkhepikā → samaṇa-brāhmaṇā kim āgamma kim ārabbha amarā-vikkhepikā (pts) | vācāvikkhepaṁ → vācā-vikkhepaṁ (pts) | amarāvikkhepaṁ catūhi → amarā-vikkhepaṁ catuhi (pts)
Исходя же из чего и о чем [говорят] эти почтенные отшельники и брахманы, уклончивые, словно скользкая рыба, на четырёх основаниях ведущие уклончивую речь, когда им задают тот или иной вопрос, — уклончивую, словно скользкая рыба?

Idha, bhikkhave, ekacco samaṇo vā brāhmaṇo vā ‘idaṁ kusalan’ti yathābhūtaṁ nappajānāti, ‘idaṁ akusalan’ti yathābhūtaṁ nappajānāti.
kusalanti yathābhūtaṁ → kusalan ti yathā-bhūtaṁ (pts) | akusalanti yathābhūtaṁ → akusalan ti yathā-bhūtaṁ (pts)
Вот, монахи, какой-нибудь отшельник или брахман не понимает, что это в согласии с истиной хорошо; не понимает, что это в согласии с истиной нехорошо.
Tassa evaṁ hoti:И говорит себе так: ‘ahaṁ kho “idaṁ kusalan”ti yathābhūtaṁ nappajānāmi, “idaṁ akusalan”ti yathābhūtaṁ nappajānāmi.
kusalanti → kusalan ti (ms2005) | akusalanti → akusalan ti (ms2005) | kusalanti yathābhūtaṁ → kusalan ti yathā-bhūtaṁ (pts) | akusalanti yathābhūtaṁ → akusalan ti yathā-bhūtaṁ (pts)
„Ведь я не понимаю, что это в согласии с истиной хорошо, не понимаю, что это в согласии с истиной нехорошо.
Ahañce kho pana “idaṁ kusalan”ti yathābhūtaṁ appajānanto, “idaṁ akusalan”ti yathābhūtaṁ appajānanto, “idaṁ kusalan”ti vā byākareyyaṁ, “idaṁ akusalan”ti vā byākareyyaṁ, taṁ mamassa musā.
ahañce → ahañceva (bj) | appajānanto → nappajānanto (bj) | kho → ahañceva kho (sya-all: sī. yu.) | appajānanto → Scd nappajānanto, but below 25, 26, app-. (pts note) | musā → -2 Bp omits. (pts note) | byākareyyaṁ → vyākareyyaṁ (bjt, pts) | pe → spelled out in full (bjt, pts) | kusalanti → kusalan ti (ms2005, pts) | akusalanti → akusalan ti (ms2005) | ahañce → ahañ eva (pts) | kusalanti yathābhūtaṁ → kusalan ti yathā-bhūtaṁ (pts) | akusalanti yathābhūtaṁ → akusalan ti yathā-bhūtaṁ (pts) | mamassa → mam assa (pts)
И вот, если бы, не понимая, что это в согласии с истиной хорошо, не понимая, что это в согласии с истиной нехорошо, я стал бы разъяснять, что это хорошо, стал бы разъяснять, что это нехорошо, то меня охватило бы стремление, или страсть, или ненависть, или отвращение. Если меня охватило бы стремление, или страсть, или ненависть, или отвращение, то я был бы неправ.
Yaṁ mamassa musā, so mamassa vighāto.
mamassa → mam assa (pts)
Если я был бы неправ, то у меня возникла бы тревога.
Yo mamassa vighāto so mamassa antarāyo’ti.
mamassa → mam assa (pts) | mamassa antarāyoti → mam assa antarāyo ti (pts)
Если у меня возникла бы тревога, то у меня возникло бы препятствие“.
Iti so musāvādabhayā musāvādaparijegucchā nevidaṁ kusalanti byākaroti, na panidaṁ akusalanti byākaroti, tattha tattha pañhaṁ puṭṭho samāno vācāvikkhepaṁ āpajjati amarāvikkhepaṁ:
pañhaṁ → paṇhaṁ (sya-all) | musā-vāda-parijegucchā → Bp parijikucchā; Ds parijigucchāne'; v'. (pts note) | Evam → So Sum. and SS; Bp evan ti. (pts note) | byākaroti → vyākaroti (bjt) | musāvādabhayā musāvādaparijegucchā nevidaṁ kusalanti byākaroti → musā-vāda-bhayā musā-vāda-parijegucchā n ev idaṁ kusalan ti vyākaroti (pts) | panidaṁ akusalanti byākaroti → pana idaṁ akusalan ti vyākaroti (pts) | vācāvikkhepaṁ → vācā-vikkhepaṁ (pts) | amarāvikkhepaṁ → amarā-vikkhepaṁ evam (pts)
Итак, в страхе перед ошибочной речью, гнушаясь ошибочной речи, он не разъясняет, что это хорошо, не разъясняет, что это нехорошо, и ведёт уклончивую речь, когда ему задают тот или иной вопрос, — уклончивую, словно скользкая рыба:
‘evantipi me no; tathātipi me no; aññathātipi me no; notipi me no; no notipi me no’ti.
evantipi → evampi (bj) | noti → no ti (ms2005, pts) | evantipi → pi (pts) | tathātipi → tathā ti pi (pts) | aññathātipi → aññathā ti pi (pts) | notipi → no ti pi (pts)
„Я не считаю этого. Я не считаю так. Я не считаю иначе. Я не считаю, что нет. Я не считаю, что неверно, что нет“.
Idaṁ, bhikkhave, paṭhamaṁ ṭhānaṁ, yaṁ āgamma yaṁ ārabbha eke samaṇabrāhmaṇā amarāvikkhepikā tattha tattha pañhaṁ puṭṭhā samānā vācāvikkhepaṁ āpajjanti amarāvikkhepaṁ.
pañhaṁ → paṇhaṁ (sya-all) | yaṁ → yam (pts) | samaṇabrāhmaṇā amarāvikkhepikā → samaṇa-brāhmaṇā amarā-vikkhepikā (pts) | vācāvikkhepaṁ → vācā-vikkhepaṁ (pts) | amarāvikkhepaṁ → amarā-vikkhepaṁ (pts)
Таково, монахи, первое основание, исходя из которого и о котором [говорят] некоторые отшельники и брахманы, уклончивые, словно скользкая рыба, ведущие уклончивую речь, когда им задают тот или иной вопрос, — уклончивую, словно скользкая рыба.

Dutiye ca bhonto samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha amarāvikkhepikā tattha tattha pañhaṁ puṭṭhā samānā vācāvikkhepaṁ āpajjanti amarāvikkhepaṁ?
pañhaṁ → paṇhaṁ (sya-all) | samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha amarāvikkhepikā → samaṇa-brāhmaṇā kim āgamma kim ārabbha amarā-vikkhepikā (pts) | vācāvikkhepaṁ → vācā-vikkhepaṁ (pts) | amarāvikkhepaṁ → amarā-vikkhepaṁ (pts)
Каково же второе [основание], исходя из которого и о котором [говорят] почтенные отшельники и брахманы, уклончивые, словно скользкая рыба, ведущие уклончивую речь, когда им задают тот или иной вопрос, — уклончивую, словно скользкая рыба?
Idha, bhikkhave, ekacco samaṇo vā brāhmaṇo vā ‘idaṁ kusalan’ti yathābhūtaṁ nappajānāti, ‘idaṁ akusalan’ti yathābhūtaṁ nappajānāti.
kusalanti yathābhūtaṁ → kusalan ti yathā-bhūtaṁ (pts) | akusalanti yathābhūtaṁ → akusalan ti yathā bhūtaṁ (pts)
Вот, монахи, какой-нибудь отшельник или брахман не понимает, что это в согласии с истиной хорошо, не понимает, что это в согласии с истиной нехорошо.
Tassa evaṁ hoti:И он говорит себе так: ‘ahaṁ kho “idaṁ kusalan”ti yathābhūtaṁ nappajānāmi, “idaṁ akusalan”ti yathābhūtaṁ nappajānāmi.
kusalanti → kusalan ti (ms2005) | akusalanti → akusalan ti (ms2005) | kusalanti yathābhūtaṁ → kusalan ti yathā-bhūtaṁ (pts) | akusalanti yathābhūtaṁ → akusalan ti yathā-bhūtaṁ (pts)
„Ведь я не понимаю, что это в согласии с истиной хорошо, не понимаю, что это в согласии с истиной нехорошо.
Ahañce kho pana “idaṁ kusalan”ti yathābhūtaṁ appajānanto, “idaṁ akusalan”ti yathābhūtaṁ appajānanto, “idaṁ kusalan”ti vā byākareyyaṁ, “idaṁ akusalan”ti vā byākareyyaṁ, tattha me assa chando vā rāgo vā doso vā paṭigho vā.
ahañce → ahañce va (bj) | appajānanto → nappajānanto (bj) | kho → ahañceva kho (sya-all: sī. yu.) | byākareyyaṁ → vyākareyyaṁ (bjt, pts) | kusalanti → kusalan ti (ms2005, pts) | akusalanti → akusalan ti (ms2005, pts) | ahañce → ahañ eva (pts) | kusalanti yathābhūtaṁ → kusalan ti yathā-bhūtaṁ (pts) | akusalanti yathābhūtaṁ → akusalan ti yathā-bhūtaṁ (pts)
И вот, если бы, не понимая, что это в согласии с истиной хорошо, не понимая, что это в согласии с истиной нехорошо, я стал бы разъяснять, что это хорошо, стал бы разъяснять, что это нехорошо, то меня охватило бы стремление, или страсть, или ненависть, или отвращение.
Yattha me assa chando vā rāgo vā doso vā paṭigho vā, taṁ mamassa upādānaṁ.
Yattha → yo (?) | Yattha → yo (cck: ?) | mamassa → mam assa (pts)
Если меня охватило бы стремление, или страсть, или ненависть, или отвращение, то я стал бы зависимым.
Yaṁ mamassa upādānaṁ, so mamassa vighāto.
mamassa → mam assa (pts)
Если я стал бы зависимым, то у меня возникла бы тревога.
Yo mamassa vighāto, so mamassa antarāyo’ti.
mamassa → mam assa (pts) | mamassa antarāyoti → mam assa antarāyo ti (pts)
Если у меня возникла бы тревога, то у меня возникло бы препятствие“.
Iti so upādānabhayā upādānaparijegucchā nevidaṁ kusalanti byākaroti, na panidaṁ akusalanti byākaroti, tattha tattha pañhaṁ puṭṭho samāno vācāvikkhepaṁ āpajjati amarāvikkhepaṁ:
pañhaṁ → paṇhaṁ (sya-all) | byākaroti → vyākaroti (bjt) | upādānabhayā upādānaparijegucchā nevidaṁ kusalanti byākaroti → upādāna-bhayā upādāna-parijegucchā n ev idaṁ kusalan ti vyākaroti (pts) | panidaṁ akusalanti byākaroti → pana idaṁ akusalan ti vyākaroti (pts) | pañhaṁ → pañham (pts) | vācāvikkhepaṁ → vācā-vikkhepaṁ (pts) | amarāvikkhepaṁ → amarā-vikkhepaṁ evam (pts)
Итак, в страхе перед зависимостью, гнушаясь зависимости, он не разъясняет, что это хорошо, не разъясняет, что это нехорошо, и ведёт уклончивую речь, когда ему задают тот или иной вопрос, — уклончивую словно скользкая рыба:
‘evantipi me no; tathātipi me no; aññathātipi me no; notipi me no; no notipi me no’ti.
evantipi → evampi (bj) | noti → no ti (ms2005, pts) | evantipi → pi (pts) | tathātipi → tathā ti pi (pts) | aññathātipi → aññathā ti pi (pts) | notipi → no ti pi (pts)
„Я не считаю этого. Я не считаю так. Я не считаю иначе. Я не считаю, что нет. Я не считаю, что неверно, что нет“.
Idaṁ, bhikkhave, dutiyaṁ ṭhānaṁ, yaṁ āgamma yaṁ ārabbha eke samaṇabrāhmaṇā amarāvikkhepikā tattha tattha pañhaṁ puṭṭhā samānā vācāvikkhepaṁ āpajjanti amarāvikkhepaṁ.
pañhaṁ → paṇhaṁ (sya-all) | yaṁ → yam (pts) | samaṇabrāhmaṇā amarāvikkhepikā → samaṇa-brāhmaṇā amarā-vikkhepikā (pts) | puṭṭhā → puṭṭha (pts) | vācāvikkhepaṁ → vācā-vikkhepaṁ (pts) | amarāvikkhepaṁ → amarā-vikkhepaṁ (pts)
Таково, монахи, второе основание, исходя из которого и о котором [говорят] некоторые отшельники и брахманы, уклончивые, словно скользкая рыба, ведущие уклончивую речь, когда им задают тот или иной вопрос, — уклончивую, словно скользкая рыба.

Tatiye ca bhonto samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha amarāvikkhepikā tattha tattha pañhaṁ puṭṭhā samānā vācāvikkhepaṁ āpajjanti amarāvikkhepaṁ?
pañhaṁ → paṇhaṁ (sya-all) | samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha amarāvikkhepikā → samaṇa-brāhmaṇā kim āgamma kim ārabbha amarā-vikkhepikā (pts) | vācāvikkhepaṁ → vācā-vikkhepaṁ (pts) | amarāvikkhepaṁ → amarā-vikkhepaṁ (pts)
Каково же третье [основание], исходя из которого и о котором [говорят] почтенные отшельники и брахманы, уклончивые, словно скользкая рыба, ведущие уклончивую речь, когда им задают тот или иной вопрос, — уклончивую, словно скользкая рыба?
Idha, bhikkhave, ekacco samaṇo vā brāhmaṇo vā ‘idaṁ kusalan’ti yathābhūtaṁ nappajānāti, ‘idaṁ akusalan’ti yathābhūtaṁ nappajānāti.
kusalanti yathābhūtaṁ nappajānāti → kusalan ti yathā-bhūtaṁ nappajānati (pts) | akusalanti yathābhūtaṁ nappajānāti → akusalan ti yathā-bhūtaṁ na ppajānāti (pts)
Вот, монахи, какой-нибудь отшельник или брахман не понимает, что это в согласии с истиной хорошо, не понимает, что это в согласии с истиной нехорошо.
Tassa evaṁ hoti:И говорит себе так: ‘ahaṁ kho “idaṁ kusalan”ti yathābhūtaṁ nappajānāmi, “idaṁ akusalan”ti yathābhūtaṁ nappajānāmi.
kusalanti → kusalan ti (ms2005) | akusalanti → akusalan ti (ms2005) | kusalanti yathābhūtaṁ → kusalan ti yathā-bhūtaṁ (pts) | akusalanti yathābhūtaṁ → akusalan ti yathā-bhūtaṁ (pts)
„Ведь я не понимаю, что это в согласии с истиной хорошо, не понимаю, что это в согласии с истиной нехорошо.
Ahañce kho pana “idaṁ kusalan”ti yathābhūtaṁ appajānanto “idaṁ akusalan”ti yathābhūtaṁ appajānanto “idaṁ kusalan”ti vā byākareyyaṁ, “idaṁ akusalan”ti vā byākareyyaṁ;
ahañce → ahañceva (bj) | appajānanto → nappajānanto (bj) | kho → ahañceva kho (sya-all: sī. yu.) | byākareyyaṁ → vyākareyyaṁ (bjt, pts) | kusalanti → kusalan ti (ms2005, pts) | akusalanti → akusalan ti (ms2005, pts) | ahañce → ahañ eva (pts) | kusalanti yathābhūtaṁ → kusalan ti yathā-bhūtaṁ (pts) | akusalanti yathābhūtaṁ → akusalan ti yathā-bhūtaṁ (pts)
И вот, если бы, не понимая, что это в согласии с истиной хорошо, не понимая, что это в согласии с истиной нехорошо, я стал бы разъяснять, что это хорошо, стал бы разъяснять, что это нехорошо, то меня стали бы последовательно расспрашивать, просить о доказательствах, оспаривать —
santi hi kho samaṇabrāhmaṇā paṇḍitā nipuṇā kataparappavādā vālavedhirūpā, te bhindantā maññe caranti paññāgatena diṭṭhigatāni,
bhindantā → vobhindantā (bj, pts1ed) | kho → kho pana (bj) | te bhindantā → vobhindantā (bj) | bhindantā → vobhindantā (cck: sī. pī.) | vobhindantā → Bp te bhindantā. So also M. I. 176, 546. (pts note) | samaṇabrāhmaṇā → pana samaṇa-brāhmaṇā (pts) | kataparappavādā vālavedhirūpā te bhindantā → kata-parappavādā vāla-vedhi-rūpā vobhindantā (pts) | diṭṭhigatāni → diṭṭhi-gatāni (pts)
есть ведь такие отшельники и брахманы, мудрые, изощрённые, искусные в спорах, способные пронзить волос, которые, я бы сказал, движутся, расщепляя ложные взгляды ходом своего постижения.
te maṁ tattha samanuyuñjeyyuṁ samanugāheyyuṁ samanubhāseyyuṁ.
samanugāheyyuṁ → samanuggāheyyuṁ (th)
dn1:2.26.7 И если бы они стали последовательно расспрашивать меня, просить о доказательствах, оспаривать.???
Ye maṁ tattha samanuyuñjeyyuṁ samanugāheyyuṁ samanubhāseyyuṁ, tesāhaṁ na sampāyeyyaṁ.
sampāyeyyaṁ → sampāheyyaṁ sampāpeyyaṁ sampayeyyaṁ sampādeyyaṁ (sya-all note) | samanugāheyyuṁ → samanuggāheyyuṁ (th)
И если бы они стали последовательно расспрашивать меня, просить о доказательствах, оспаривать, то я не смог бы дать им объяснения.
Yesāhaṁ na sampāyeyyaṁ, so mamassa vighāto.
yesāhaṁ → yañcāhaṁ (sya-all) | yañcāhaṁ → yesāhaṁ (sya-all: sī. yu.) | mamassa → mam assa (pts)
Если бы я не смог дать им объяснения, то у меня возникла бы тревога.
Yo mamassa vighāto, so mamassa antarāyo’ti.
mamassa → mam assa (pts) | mamassa antarāyoti → mam assa antarāyo ti (pts)
Если у меня возникла бы тревога, то у меня возникло бы препятствие“.
Iti so anuyogabhayā anuyogaparijegucchā nevidaṁ kusalanti byākaroti, na panidaṁ akusalanti byākaroti, tattha tattha pañhaṁ puṭṭho samāno vācāvikkhepaṁ āpajjati amarāvikkhepaṁ:
pañhaṁ → paṇhaṁ (sya-all) | byākaroti → vyākaroti (bjt) | anuyogabhayā anuyogaparijegucchā nevidaṁ kusalanti byākaroti → anuyoga-bhayā anuyoga-parijegucchā n ev idaṁ kusalan ti vyākaroti (pts) | panidaṁ akusalanti byākaroti → pan idaṁ akusalan ti vyākaroti (pts) | vācāvikkhepaṁ → vācā-vikkhepaṁ (pts) | amarāvikkhepaṁ → amarā-vikkhepaṁ evam (pts)
Итак, в страхе перед расспросами, гнушаясь расспросов, он ни разъясняет, что это хорошо, ни разъясняет, что это нехорошо, и ведёт уклончивую речь, когда ему задают тот или иной вопрос, — уклончивую, словно скользкая рыба:
‘evantipi me no; tathātipi me no; aññathātipi me no; notipi me no; no notipi me no’ti.
evantipi → evampi (bj) | noti → no ti (ms2005, pts) | evantipi → pi (pts) | tathātipi → tathā ti pi (pts) | aññathātipi → aññathā ti pi (pts) | notipi → no ti pi (pts)
„Я не считаю этого. Я не считаю так. Я не считаю иначе. Я не считаю, что нет. Я не считаю, что неверно, что нет“.
Idaṁ, bhikkhave, tatiyaṁ ṭhānaṁ, yaṁ āgamma yaṁ ārabbha eke samaṇabrāhmaṇā amarāvikkhepikā tattha tattha pañhaṁ puṭṭhā samānā vācāvikkhepaṁ āpajjanti amarāvikkhepaṁ.
pañhaṁ → paṇhaṁ (sya-all) | yaṁ → yam (pts) | samaṇabrāhmaṇā amarāvikkhepikā → samaṇa-brāhmaṇā amarā-vikkhepikā (pts) | vācāvikkhepaṁ → vācā-vikkhepaṁ (pts) | amarāvikkhepaṁ → amarā-vikkhepaṁ (pts)
Таково, монахи, третье основание, исходя из которого и о котором [говорят] некоторые отшельники и брахманы, уклончивые, словно скользкая рыба, ведущие уклончивую речь, когда им задают тот или иной вопрос, — уклончивую, словно скользкая рыба.

Catutthe ca bhonto samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha amarāvikkhepikā tattha tattha pañhaṁ puṭṭhā samānā vācāvikkhepaṁ āpajjanti amarāvikkhepaṁ?
pañhaṁ → paṇhaṁ (sya-all) | samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha amarāvikkhepikā → samaṇa-brāhmaṇā kim āgamma kim ārabbha amarā-vikkhepikā (pts) | vācāvikkhepaṁ → vācā-vikkhepaṁ (pts) | amarāvikkhepaṁ → amarā-vikkhepaṁ (pts)
Каково же четвёртое [основание], исходя из которого и о котором [говорят] почтенные отшельники и брахманы, уклончивые, словно скользкая рыба, ведущие уклончивую речь, когда им задают тот или иной вопрос, — уклончивую, словно скользкая рыба?
Idha, bhikkhave, ekacco samaṇo vā brāhmaṇo vā mando hoti momūho.Вот, монахи, какой-нибудь отшельник или брахман глуп, неразумен, So mandattā momūhattā tattha tattha pañhaṁ puṭṭho samāno vācāvikkhepaṁ āpajjati amarāvikkhepaṁ:
pañhaṁ → paṇhaṁ (sya-all) | vācāvikkhepaṁ → vācā-vikkhepaṁ (pts) | amarāvikkhepaṁ → amarā-vikkhepaṁ (pts)
и по глупости, по неразумию он ведёт уклончивую речь, когда ему задают тот или иной вопрос, — уклончивую, словно скользкая рыба:
‘atthi paro loko’ti iti ce maṁ pucchasi, ‘atthi paro loko’ti iti ce me assa, ‘atthi paro loko’ti iti te naṁ byākareyyaṁ,
byākareyyaṁ evantipi → vyākareyyaṁ evampi (bj) | te naṁ → tena (sya-all) | tena → tena te naṁ (sya-all note) | paro → Sc Bp para- always. (pts note) | lokoti → loko ti (pts) | byākareyyaṁ → vyākareyyaṁ evam (pts)
„Если бы ты спросил меня: ‘Другой мир существует?’ и я считал бы, что другой мир существует, то я объяснил бы, что другой мир существует.
‘evantipi me no, tathātipi me no, aññathātipi me no, notipi me no, no notipi me no’ti.
evantipi → evampi (bjt) | noti → no (bjt, th, pts) | evantipi → pi (pts) | tathātipi → tathā ti pi (pts) | aññathātipi → aññathā ti pi (pts) | notipi → no ti pi (pts)
‘[Но] я не считаю этого. Я не считаю так. Я не считаю иначе. Я не считаю, что нет. Я не считаю, что неверно, что нет.’
‘Natthi paro loko …pe…
loko → lokoti (bjt) | natthi → n atthi (pts) | + → ti (pts)
‘Другой мир не существует …
‘atthi ca natthi ca paro loko …pe…
natthi → n atthi (pts)
‘Другой мир и существует, и не существует …
‘nevatthi na natthi paro loko …pe…
nevatthi → n ev atthi (pts) | natthi → n atthi (pts)
‘Другой мир ни существует, ни не существует …
‘atthi sattā opapātikā …pe…‘Самопроизвольно родившиеся существуют … ‘natthi sattā opapātikā …pe…
natthi → n atthi (pts)
‘Самопроизвольно родившиеся не существуют …
‘atthi ca natthi ca sattā opapātikā …pe…
natthi → n atthi (pts)
‘Самопроизвольно родившиеся и существуют, и не существуют …
‘nevatthi na natthi sattā opapātikā …pe…
nevatthi → n ev atthi (pts) | natthi → n atthi (pts)
‘Самопроизвольно родившиеся ни существуют, ни не существуют …
‘atthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipāko …pe…
sukatadukkaṭānaṁ → sukaṭadukkaṭānaṁ (bj, sya-all) | sukatadukkaṭānaṁ → sukaṭadukkaṭānaṁ (cck: sī. syā. kaṁ.) | sukatadukkaṭānaṁ → sukata-dukkatānaṁ (pts)
‘Созревший плод добрых и злых действий существует …
‘natthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipāko …pe…
sukatadukkaṭānaṁ → sukaṭadukkaṭānaṁ (bj, sya-all) | natthi sukatadukkaṭānaṁ → n atthi sukata-dukkatānaṁ (pts)
‘Созревший плод добрых и злых действий не существует …
‘atthi ca natthi ca sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipāko …pe…
sukatadukkaṭānaṁ → sukaṭadukkaṭānaṁ (bj, sya-all) | natthi → n atthi (pts) | sukatadukkaṭānaṁ → sukatadukkatānaṁ (pts)
‘Созревший плод добрых и злых действий и существует, и не существует …
‘nevatthi na natthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipāko …pe…
sukatadukkaṭānaṁ → sukaṭadukkaṭānaṁ (bj, sya-all) | nevatthi → n ev atthi (pts) | natthi sukatadukkaṭānaṁ → n atthi sukata-dukkatānaṁ (pts)
‘Созревший плод добрых и злых действий ни существует, ни не существует …
‘hoti tathāgato paraṁ maraṇā …pe…
paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | paraṁ → param (pts)
‘Татхагата существует после смерти …
‘na hoti tathāgato paraṁ maraṇā …pe…
paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | paraṁ → param (pts)
‘Татхагата не существует после смерти …
‘hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇā …pe…
hoti ca na ca hoti → hoti ca na hoti ca (bj, pts1ed, mr) | hoti → na hoti ca (cck: sī. ka.) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | paraṁ → param (pts)
‘Татхагата и существует, и не существует после смерти …
‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti iti ce maṁ pucchasi, ‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti iti ce me assa, ‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti iti te naṁ byākareyyaṁ,
byākareyyaṁ evantipi → vyākareyyaṁ evampi (bj) | na → te nantipi tenātipi pāṭho (sya-all note) | paraṁ maraṇāti → parammaraṇā ti (bjt) | paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt, th) | neva → n eva (pts) | paraṁ maraṇāti → param maraṇā ti (pts) | byākareyyaṁ → vyākareyyaṁ evam (pts)
‘Татхагата ни существует, ни не существует после смерти?’ и я считал бы, что Татхагата ни существует, ни не существует после смерти, то я объяснил бы, что Татхагата ни существует, ни не существует после смерти.
‘evantipi me no, tathātipi me no, aññathātipi me no, notipi me no, no notipi me no’ti.
evantipi → evampi (bjt) | noti → no ti (ms2005, pts) | evantipi → pi (pts) | tathātipi → tathā ti pi (pts) | aññathātipi → aññathā ti pi (pts) | notipi → no ti pi (pts)
[Но] я не считаю этого. Я не считаю так. Я не считаю иначе. Я не считаю, что нет. Я не считаю, что неверно, что нет“.
Idaṁ, bhikkhave, catutthaṁ ṭhānaṁ, yaṁ āgamma yaṁ ārabbha eke samaṇabrāhmaṇā amarāvikkhepikā tattha tattha pañhaṁ puṭṭhā samānā vācāvikkhepaṁ āpajjanti amarāvikkhepaṁ.
pañhaṁ → paṇhaṁ (sya-all) | idaṁ → idam (pts) | yaṁ → yam (pts) | samaṇabrāhmaṇā amarāvikkhepikā → samaṇa-brāhmaṇā amarā-vikkhepikā (pts) | vācāvikkhepaṁ → vācā-vikkhepaṁ (pts) | amarāvikkhepaṁ → amarā-vikkhepaṁ (pts)
Таково, монахи, четвёртое основание, исходя из которого и о котором [говорят] некоторые отшельники и брахманы, уклончивые, словно скользкая рыба, ведущие уклончивую речь, когда им задают тот или иной вопрос, — уклончивую, словно скользкая рыба.

Imehi kho te, bhikkhave, samaṇabrāhmaṇā amarāvikkhepikā tattha tattha pañhaṁ puṭṭhā samānā vācāvikkhepaṁ āpajjanti amarāvikkhepaṁ catūhi vatthūhi.
pañhaṁ → paṇhaṁ (sya-all) | imehi → ime (pts) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts) | vācāvikkhepaṁ → vācā-vikkhepaṁ (pts) | amarāvikkhepaṁ catūhi → amarā-vikkhepaṁ catuhi (pts)
Таковы, монахи, эти отшельники и брахманы, уклончивые, словно скользкая рыба, на четырёх основаниях ведущие уклончивую речь, когда им задают тот или иной вопрос, — уклончивую, словно скользкая рыба.
Ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā amarāvikkhepikā tattha tattha pañhaṁ puṭṭhā samānā vācāvikkhepaṁ āpajjanti amarāvikkhepaṁ, sabbe te imeheva catūhi vatthūhi, etesaṁ vā aññatarena, natthi ito bahiddhā …
pañhaṁ → paṇhaṁ (sya-all) | amarāvikkhepikā → amarā-vikkhepikā (pts) | vācāvikkhepaṁ → vācā-vikkhepaṁ (pts) | amarāvikkhepaṁ → amarā-vikkhepaṁ (pts) | imeheva catūhi → imeh eva catuhi (pts) | natthi → n atthi (pts)
Ибо, монахи, все те отшельники или брахманы, которые уклончивы, словно скользкая рыба, и ведут уклончивую речь, когда им задают тот или иной вопрос, — уклончивую, словно скользкая рыба, [делают так] на четырёх основаниях или на каком-нибудь одном из них — нет, кроме этого, других [оснований]. …
pe…
pe → spelled out in full (bjt)
…
yehi tathāgatassa yathābhuccaṁ vaṇṇaṁ sammā vadamānā vadeyyuṁ.
yathābhuccaṁ → yathā-bhuccaṁ (pts)
которые возглашает сам Татхагата, познав их и увидев собственными глазами, и, поистине, ради которых следует произносить надлежащую хвалу Татхагате.

3.1.5. Adhiccasamuppannavāda3.1.5. О беспричинном возникновении

Santi, bhikkhave, eke samaṇabrāhmaṇā adhiccasamuppannikā adhiccasamuppannaṁ attānañca lokañca paññapenti dvīhi vatthūhi.
paññapenti → paññāpenti (bj) | adhiccasamuppannikā → At Smp. p. 312, Old. reads samuppattikā and gives from a Dīgha MS. a v. l. -nt- in a note. (pts note) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts) | adhiccasamuppannaṁ attānañca lokañca paññapenti → adhicca-samuppannaṁ attānañ ca lokañ ca paññāpenti (pts)
Есть, монахи, некоторые отшельники и брахманы [проповедующие] беспричинное возникновение, на двух основаниях учащие, что и своё „я“, и мир возникли без причины.
Te ca bhonto samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha adhiccasamuppannikā adhiccasamuppannaṁ attānañca lokañca paññapenti dvīhi vatthūhi?
paññapenti → paññāpenti (bj)
Исходя же из чего и о чем [говорят] эти почтенные отшельники и брахманы, [проповедующие] беспричинное возникновение, на двух основаниях учащие, что и своё „я“, и мир возникли без причины?

Santi, bhikkhave, asaññasattā nāma devā.
asaññasattā → asaññīsattā (sya-all) | asaññīsattā → asaññasattā (sya-all: sī. yu.) | asaññasattā → asañña-sattā (pts)
Есть, монахи, боги по имени „Бессознательные существа“ —
Saññuppādā ca pana te devā tamhā kāyā cavanti.с возникновением сознания эти боги оставляют существование в этом сонме. Ṭhānaṁ kho panetaṁ, bhikkhave, vijjati, yaṁ aññataro satto tamhā kāyā cavitvā itthattaṁ āgacchati.
panetaṁ → pan etaṁ (pts)
И вот может произойти так, монахи, что, то или иное существо, оставив существование в этом сонме, достигает здешнего [земного] состояния.
Itthattaṁ āgato samāno agārasmā anagāriyaṁ pabbajati.Достигнув здешнего состояния, оно оставляет дом и странствует бездомным. Agārasmā anagāriyaṁ pabbajito samāno ātappamanvāya padhānamanvāya anuyogamanvāya appamādamanvāya sammāmanasikāramanvāya tathārūpaṁ cetosamādhiṁ phusati, yathāsamāhite citte saññuppādaṁ anussarati, tato paraṁ nānussarati.
yathāsamāhite → yathā samāhite (th, pts) | anagāriyaṁ → anagāri yaṁ (pts) | ātappamanvāya padhānamanvāya anuyogamanvāya appamādamanvāya sammāmanasikāramanvāya tathārūpaṁ cetosamādhiṁ → ātappam anvāya padhānam anvāya anuyogam anvāya appamādam anvāya sammāmanasi-kāram anvāya tathā-rūpaṁ ceto-samādhiṁ (pts) | saññuppādaṁ → saññuppādam (pts)
Оставив дом и будучи бездомным, оно благодаря усердию, благодаря усилию, благодаря прилежанию, благодаря серьёзности, благодаря правильному умонастроению обретает такую сосредоточенность разума, что вспоминает сосредоточенным разумом возникновение [своего] сознания, но не вспоминает другого, кроме этого.
So evamāha:
evamāha → evam āha (pts)
И оно говорит:
‘adhiccasamuppanno attā ca loko ca.
adhiccasamuppanno → adhicca-samuppanno (pts)
„И своё ‘я’, и мир возникли без причины.
Taṁ kissa hetu?Отчего же это? Ahañhi pubbe nāhosiṁ, somhi etarahi ahutvā santatāya pariṇato’ti.
santatāya pariṇatoti → sattattāya pariṇato ti (pts) | santattāya → sattattāya (bj: katthaci) | sattattāya → Sd Bp santattāya; Gr santatāya. (pts note) | pariṇato → Scd Bp parinato; St -ṇāto; Gr -nāto. See ii. 20. (pts note) | ahañhi → ahaṁ hi (bjt, th, pts) | somhi → so mhi (pts)
Потому что прежде меня не было, теперь же я есмь; не существовав, я вступил в существование“.
Idaṁ, bhikkhave, paṭhamaṁ ṭhānaṁ, yaṁ āgamma yaṁ ārabbha eke samaṇabrāhmaṇā adhiccasamuppannikā adhiccasamuppannaṁ attānañca lokañca paññapenti.
paññapenti → paññāpenti (bj) | yaṁ → yam (pts) | samaṇabrāhmaṇā adhiccasamuppannikā adhiccasamuppannaṁ attānañca lokañca paññapenti → samaṇa-brāhmaṇā adhicca-samuppannikā adhicca-samuppannaṁ attānañ ca lokañ ca paññāpenti (pts)
Таково, монахи, первое основание, исходя из которого и о котором [говорят] некоторые отшельники и брахманы, [проповедующие] беспричинное возникновение, учащие, что и своё „я“, и мир возникли без причины.

Dutiye ca bhonto samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha adhiccasamuppannikā adhiccasamuppannaṁ attānañca lokañca paññapenti?
paññapenti → paññāpenti (bj)
Каково же второе [основание], исходя из которого и о котором [говорят] почтенные отшельники и брахманы, [проповедующие] беспричинное возникновение, учащие, что и своё „я“, и мир возникли без причины?
Idha, bhikkhave, ekacco samaṇo vā brāhmaṇo vā takkī hoti vīmaṁsī.
vīmaṁsī → vimaṁsī (sya-all); vīmaṅsī (pts)
Вот, монахи, какой-нибудь отшельник или брахман предаётся рассуждению и исследованию.
So takkapariyāhataṁ vīmaṁsānucaritaṁ sayampaṭibhānaṁ evamāha:
vīmaṁsānucaritaṁ sayampaṭibhānaṁ → vimaṁsānucaritaṁ sayaṁpāṭibhāṇaṁ (sya-all) | vīmaṁsānucaritaṁ sayampaṭibhānaṁ evamāha → vīmaṅsānucaritaṁ sayaṁpaṭibhānaṁ evam āha (pts)
И убеждённый рассуждением, побуждаемый исследованием, он произносит такое собственное заключение:
‘adhiccasamuppanno attā ca loko cā’ti.
adhiccasamuppanno → adhicca-samuppanno (pts)
„И своё ‘я’, и мир возникли без причины“.
Idaṁ, bhikkhave, dutiyaṁ ṭhānaṁ, yaṁ āgamma yaṁ ārabbha eke samaṇabrāhmaṇā adhiccasamuppannikā adhiccasamuppannaṁ attānañca lokañca paññapenti.
paññapenti → paññāpenti (bj) | dutiyaṁ → dutiye (sya-all) | yaṁ → yam (pts) | samaṇabrāhmaṇā adhiccasamuppannikā adhiccasamuppannaṁ attānañca lokañca paññapenti → samaṇa-brāhmaṇā adhicca-samuppannikā adhicca-samuppannaṁ attānañ ca lokañ ca paññāpenti (pts)
Таково, монахи, второе основание, исходя из которого и о котором [говорят] некоторые отшельники и брахманы, [проповедующие] беспричинное возникновение, учащие, что и своё „я“, и мир возникли без причины.

Imehi kho te, bhikkhave, samaṇabrāhmaṇā adhiccasamuppannikā adhiccasamuppannaṁ attānañca lokañca paññapenti dvīhi vatthūhi.
paññapenti → paññāpenti (bj) | te → (sya-all) | imehi → ime (pts) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts) | adhiccasamuppannaṁ attānañca lokañca paññapenti → adhicca-samuppannaṁ attānañ ca lokañ ca paññāpenti (pts)
Таковы, монахи, эти отшельники и брахманы, [проповедующие] беспричинное возникновение, на двух основаниях учащие, что и своё „я“, и мир возникли без причины.
Ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā adhiccasamuppannikā adhiccasamuppannaṁ attānañca lokañca paññapenti, sabbe te imeheva dvīhi vatthūhi, etesaṁ vā aññatarena, natthi ito bahiddhā …
paññapenti → paññāpenti (bj) | bahiddhā → bahiddhā tayidaṁ bhikkhave tathāgato pajānāti (bj) | adhiccasamuppannikā → adhicca-samuppannikā (pts) | attānañca lokañca paññapenti → attānañ ca lokañ ca paññāpenti (pts) | imeheva → imeh eva (pts) | natthi → n atthi (pts)
Ибо, монахи, все те отшельники или брахманы, которые [проповедуют] беспричинное возникновение и учат, что и своё „я“, и мир возникли без причины, [делают так] на двух этих основаниях или на каком-нибудь одном из них — нет, кроме этого, других [оснований] …
pe…
pe → 65 chedo oloketabbo (bj note) | pe → spelled out in full (pts)
…
yehi tathāgatassa yathābhuccaṁ vaṇṇaṁ sammā vadamānā vadeyyuṁ.
yathābhuccaṁ → yathā-bhuccaṁ (pts)
которые возглашает сам Татхагата, познав их и увидев собственными глазами, и, поистине, ради которых следует произносить надлежащую хвалу Татхагате.

Imehi kho te, bhikkhave, samaṇabrāhmaṇā pubbantakappikā pubbantānudiṭṭhino pubbantaṁ ārabbha anekavihitāni adhimuttipadāni abhivadanti aṭṭhārasahi vatthūhi.
adhimuttipadāni → adhivuttipadāni (bj) | adhivutti-padāni → Sd adhimutti-padhāni twice, and so in 2. 37; Bp adhimutta-padāni; See i. 1. 29; 2. 37; 3. 27. (pts note) | imehi → ime (pts) | samaṇabrāhmaṇā pubbantakappikā → samaṇa-brāhmaṇā pubbanta-kappikā (pts) | anekavihitāni adhimuttipadāni → aneka-vihitāni adhivutti-padāni (pts) | aṭṭhārasahi → aṭṭhādasahi (pts)
Таковы, монахи, эти отшельники и брахманы, занятые прежними временами, рассуждающие о прежних временах, на восемнадцати [изложенных здесь] основаниях выдвигающие различные суждения о прежних временах.
Ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā pubbantakappikā pubbantānudiṭṭhino pubbantamārabbha anekavihitāni adhimuttipadāni abhivadanti, sabbe te imeheva aṭṭhārasahi vatthūhi, etesaṁ vā aññatarena, natthi ito bahiddhā.
adhimuttipadāni → adhivuttipadāni (bj) | pubbantamārabbha → pubbantaṁ ārabbha (bjt, th) | pubbantakappikā pubbantānudiṭṭhino pubbantamārabbha anekavihitāni adhimuttipadāni → pubbanta-kappikā pubbānudiṭṭhino pubbantaṁ ārabbha aneka-vihitāni adhivutti-padāni (pts) | imeheva aṭṭhārasahi → imeh eva aṭṭhādasahi (pts) | natthi → n atthi (pts)
Ибо, монахи, все те отшельники или брахманы, которые заняты прежними временами, рассуждают о прежних временах и выдвигают различные суждения о прежних временах, [делают так] на восемнадцати этих основаниях или на каком-нибудь одном из них — нет, кроме этого, других [оснований].

Tayidaṁ, bhikkhave, tathāgato pajānāti:Итак, монахи, Татхагата понимает: ‘ime diṭṭhiṭṭhānā evaṅgahitā evaṁparāmaṭṭhā evaṅgatikā bhavanti evaṁabhisamparāyā’ti.
bhavanti → bhavissanti (bj) | evaṅgahitā → evaṁgahitā (my, th, ms2005) | evaṅgatikā → evaṁgatikā (my, th, ms2005)
„Эти основания учения так-то достигнуты, так-то приняты, ведут к тому-то, приносят то-то в будущем существовании“.
Tañca tathāgato pajānāti, tato ca uttaritaraṁ pajānāti, tañca pajānanaṁ na parāmasati, aparāmasato cassa paccattaññeva nibbuti viditā.
tañca → tañ ca (pts) | cassa paccattaññeva → assa paccattaṁ yeva (pts)
И Татхагата понимает их, и понимает выходящее за их пределы, и не привязывается к этому пониманию; непривязанный, он находит успокоение в своём сердце.
Vedanānaṁ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṁ viditvā anupādāvimutto, bhikkhave, tathāgato.
anupādāvimutto → anupādā vimutto (th)
Постигнув в согласии с истиной и возникновение, и исчезновение, и сладость, и горечь, и преодоление ощущений, Татхагата, монахи, освободился, лишившись всякой зависимости.

Ime kho te, bhikkhave, dhammā gambhīrā duddasā duranubodhā santā paṇītā atakkāvacarā nipuṇā paṇḍitavedanīyā, ye tathāgato sayaṁ abhiññā sacchikatvā pavedeti, yehi tathāgatassa yathābhuccaṁ vaṇṇaṁ sammā vadamānā vadeyyuṁ.
sacchikatvā → sacchi-katvā (pts) | yathābhuccaṁ → yathā-bhuccaṁ (pts)
Таковы, монахи, эти предметы — глубокие, трудные для рассмотрения, трудные для постижения, несущие покой, возвышенные, недоступные рассудку, тонкие, ведомые лишь мудрецам, — которые возглашает сам Татхагата, познав их и увидев собственными глазами, и, поистине, ради которых следует произносить надлежащую хвалу Татхагате.

Dutiyabhāṇavāro.Dutiyabhāṇavāro.

3.2. Aparantakappika3.2. О будущем

Santi, bhikkhave, eke samaṇabrāhmaṇā aparantakappikā aparantānudiṭṭhino, aparantaṁ ārabbha anekavihitāni adhimuttipadāni abhivadanti catucattārīsāya vatthūhi.
adhimuttipadāni → adhivuttipadāni (bj) | catucattārīsāya → catucattāḷīsāya (sya-all) | catucattārīsāya → catucattālīsāya (cck: syā. kaṁ.) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts) | adhimuttipadāni → adhivutti-padāni (pts) | catucattārīsāya → catu-cattārīsāya (pts)
Есть, монахи, некоторые отшельники и брахманы, занятые будущими временами, рассуждающие о будущих временах, на сорока четырёх основаниях выдвигающие различные суждения о будущих временах.
Te ca bhonto samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha aparantakappikā aparantānudiṭṭhino aparantaṁ ārabbha anekavihitāni adhimuttipadāni abhivadanti catucattārīsāya vatthūhi?
adhimuttipadāni → adhivuttipadāni (bj) | catucattārīsāya → catucattāḷīsāya (sya-all) | samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha aparantakappikā → samaṇa-brāhmaṇā kim āgamma kim ārabbha aparanta-kappikā (pts) | anekavihitāni adhimuttipadāni → aneka-vihitāni adhivutti-padāni (pts) | catucattārīsāya → catu-cattārīsāya (pts)
Исходя же из чего и о чем [говорят] эти почтенные отшельники и брахманы, занятые будущими временами, рассуждающие о будущих временах, на сорока четырёх основаниях выдвигающие различные суждения о будущих временах?

3.2.1. Saññīvāda3.2.1. Утверждение о сознании

Santi, bhikkhave, eke samaṇabrāhmaṇā uddhamāghātanikā saññīvādā uddhamāghātanaṁ saññiṁ attānaṁ paññapenti soḷasahi vatthūhi.
uddhamāghātanaṁ → uddhamāghātanā (bj) | paññapenti → paññāpenti (bj) | uddhamāghātanikā → uddhamāghatanikā (sya-all) | uddhamāghātanaṁ saññiṁ attānaṁ → uddhamāghatanā saññimattānaṁ (sya-all) | uddhamāghatanikā → SS (and Bp afterwards) ghāt-. But see Sum. and compare MV. v. 1. 14; Th. i. 418, 711; Mil. 110. (pts note) | samaṇabrāhmaṇā uddhamāghātanikā saññīvādā uddhamāghātanaṁ → samaṇa-brāhmaṇā uddhamāghatanikā saññi-vādā uddham āghatanā (pts)
Есть, монахи, некоторые отшельники и брахманы, проповедующие сознание после кончины, на шестнадцати основаниях учащие, что своё „я“ наделено сознанием после кончины.
Te ca bhonto samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha uddhamāghātanikā saññīvādā uddhamāghātanaṁ saññiṁ attānaṁ paññapenti soḷasahi vatthūhi?
uddhamāghātanaṁ → uddhamāghātanā (bj) | paññapenti → paññāpenti (bj) | uddhamāghātanikā → uddhamāghatanikā (sya-all) | uddhamāghātanaṁ saññiṁ attānaṁ → uddhamāghatanā saññimattānaṁ (sya-all) | kimāgamma kimārabbha uddhamāghātanikā saññīvādā uddhamāghātanaṁ → kim āgamma kim ārabbha uddham-āghatanikā saññi-vādā uddham āghatanā (pts)
Исходя же из чего и о чем [говорят] эти почтенные отшельники и брахманы, проповедующие сознание после кончины, на шестнадцати основаниях учащие, что своё „я“ наделено сознанием после кончины?

‘Rūpī attā hoti arogo paraṁ maraṇā saññī’ti naṁ paññapenti.
paññapenti → paññāpenti (bj) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt) | saññīti → saññī ti (ms2005, pts) | rūpī → rūpi (pts) | paraṁ → param (pts)
„После смерти своё ‘я’ имеет форму, свободно от недуга, наделено сознанием“ — так учат они о нем.

‘Arūpī attā hoti arogo paraṁ maraṇā saññī’ti naṁ paññapenti.
paññapenti → paññāpenti (bj) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt) | saññīti → saññī ti (ms2005, pts) | paraṁ → param (pts)
„После смерти своё ‘я’ не имеет формы, свободно от недуга, наделено сознанием“ — так учат они о нем.

‘Rūpī ca arūpī ca attā hoti …pe….„После смерти своё ‘я’ и имеет форму, и не имеет формы, свободно от недуга, наделено сознанием“ — так учат они о нем …

‘Nevarūpī nārūpī attā hoti ….
nevarūpī → neva rūpī (bjt) | nevarūpī nārūpī → nevarūpīnārūpī (th) | nevarūpī → n eva rūpī (pts)
‘„После смерти своё ‘я’ ни имеет форму, ни не имеет формы …

‘Antavā attā hoti ….„После смерти своё ‘я’ конечно …

‘Anantavā attā hoti ….„После смерти своё ‘я’ бесконечно …

‘Antavā ca anantavā ca attā hoti ….„После смерти своё ‘я’ и конечно, и бесконечно …

‘Nevantavā nānantavā attā hoti ….
nānantavā → nānantavā ca (bj) | nevantavā → nevantavā ca (bj: katthaci) | nānantavā → Scdm nev'; antavā ca nānantavā ca. (pts note) | nevantavā nānantavā → nevantavānānantavā (th) | nevantavā → n ev antavā (pts)
„После смерти своё ‘я’ ни конечно, ни бесконечно …

‘Ekattasaññī attā hoti ….
ekattasaññī → ekatta-saññī (pts)
„После смерти своё ‘я’ осознаёт единство …

‘Nānattasaññī attā hoti ….
+ → parittā-saññī appamāṇā-saññī ekanta-sukhī (pts)
„После смерти своё ‘я’ осознаёт множественность …

‘Parittasaññī attā hoti ….„После смерти своё ‘я’ осознаёт ограниченность …

‘Appamāṇasaññī attā hoti ….„После смерти своё ‘я’ осознаёт безграничность …

‘Ekantasukhī attā hoti ….„После смерти своё ‘я’ чувствует только приятное …

‘Ekantadukkhī attā hoti ….
ekantadukkhī attā hoti → ekanta-dukkhī (pts)
„После смерти своё ‘я’ чувствует только боль …

‘Sukhadukkhī attā hoti ….
sukhadukkhī attā hoti → sukha-dukkhī (pts)
„После смерти своё ‘я’ чувствует и приятное, и боль …

‘Adukkhamasukhī attā hoti arogo paraṁ maraṇā saññī’ti naṁ paññapenti.
paññapenti → paññāpenti (bj) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt) | saññīti → saññī ti (ms2005, pts) | adukkhamasukhī → adukkham-asukhī (pts) | paraṁ → param (pts)
„После смерти своё ‘я’ чувствует ни-боль-ни-приятное, свободно от недуга, наделено сознанием“ — так учат они о нем.

Imehi kho te, bhikkhave, samaṇabrāhmaṇā uddhamāghātanikā saññīvādā uddhamāghātanaṁ saññiṁ attānaṁ paññapenti soḷasahi vatthūhi.
uddhamāghātanaṁ → uddhamāghātanā (bj) | paññapenti → paññāpenti (bj) | uddhamāghātanikā → uddhamāghatanikā (sya-all) | uddhamāghātanaṁ saññiṁ attānaṁ → uddhamāghatanā saññimattānaṁ (sya-all) | imehi → ime (pts) | samaṇabrāhmaṇā uddhamāghātanikā saññīvādā uddhamāghātanaṁ → samaṇa-brāhmaṇā uddhamāghatanikā saññi-vādā uddham āghatanā (pts)
Таковы, монахи, эти отшельники и брахманы, проповедующие сознание после кончины, на шестнадцати основаниях учащие, что своё „я“ наделено сознанием после кончины.
Ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā uddhamāghātanikā saññīvādā uddhamāghātanaṁ saññiṁ attānaṁ paññapenti, sabbe te imeheva soḷasahi vatthūhi, etesaṁ vā aññatarena, natthi ito bahiddhā …
uddhamāghātanaṁ → uddhamāghātanā (bj) | paññapenti → paññāpenti (bj) | uddhamāghātanikā → uddhamāghatanikā (sya-all) | uddhamāghātanaṁ saññiṁ attānaṁ → uddhamāghatanā saññimattānaṁ (sya-all) | uddhamāghātanikā saññīvādā uddhamāghātanaṁ → uddham-āghatanikā saññi-vādā uddham āghatanā (pts) | imeheva → imeh eva (pts) | natthi → n atthi (pts)
Ибо, монахи, все те отшельники или брахманы, которые проповедуют сознание после кончины и учат, что своё „я“ наделено сознанием после кончины, [делают так] на шестнадцати этих основаниях или на каком-нибудь одном из них — нет, кроме этого, других [оснований] …
pe…
+ → tayidaṁ (pts)
yehi tathāgatassa yathābhuccaṁ vaṇṇaṁ sammā vadamānā vadeyyuṁ.

3.2.2. Asaññīvāda3.2.2. Утверждение о бессознательности

Santi, bhikkhave, eke samaṇabrāhmaṇā uddhamāghātanikā asaññīvādā uddhamāghātanaṁ asaññiṁ attānaṁ paññapenti aṭṭhahi vatthūhi.
uddhamāghātanaṁ → uddhamāghātanā (bj) | paññapenti → paññāpenti (bj) | uddhamāghātanikā → uddhamāghatanikā (sya-all) | uddhamāghātanaṁ asaññiṁ attānaṁ → uddhamāghatanā asaññimattānaṁ (sya-all) | asaññīvādā uddhamāghātanaṁ asaññiṁ → nevasaññīnāsaññīvādā uddhamāghātanā nevasaññīnāsaññiṁ (bjt)
“Есть, монахи, некоторые отшельники и брахманы, проповедующие отсутствие сознания после кончины, на восьми основаниях учащие, что своё „я“ лишено сознания после кончины.
Te ca bhonto samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha uddhamāghātanikā asaññīvādā uddhamāghātanaṁ asaññiṁ attānaṁ paññapenti aṭṭhahi vatthūhi?
uddhamāghātanaṁ → uddhamāghātanā (bj) | paññapenti → paññāpenti (bj) | uddhamāghātanikā → uddhamāghatanikā (sya-all) | uddhamāghātanaṁ asaññiṁ attānaṁ → uddhamāghatanā asaññimattānaṁ (sya-all) | asaññīvādā uddhamāghātanaṁ asaññiṁ → nevasaññīnāsaññīvādā uddhamāghātanā nevasaññīnāsaññiṁ (bjt)
Исходя же из чего и о чем [говорят] эти почтенные отшельники и брахманы, проповедующие отсутствие сознания после кончины, на восьми основаниях учащие, что своё „я“ лишено сознания после кончины?

‘Rūpī attā hoti arogo paraṁ maraṇā asaññī’ti naṁ paññapenti.
paññapenti → paññāpenti (bj) | paraṁ maraṇā asaññīti → parammaraṇā nevasaññī nāsaññīti (bjt) | asaññīti → asaññī ti (ms2005)
„После смерти своё ‘я’ имеет форму, свободно от недуга, лишено сознания“ — так учат они о нем.

‘Arūpī attā hoti arogo paraṁ maraṇā asaññī’ti naṁ paññapenti.
paraṁ maraṇā asaññīti → parammaraṇā nevasaññī nāsaññīti (bjt) | paññapenti → paññāpenti (bjt) | asaññīti → asaññī ti (ms2005)
„После смерти своё ‘я’ не имеет формы, свободно от недуга, лишено сознания“ — так учат они о нем.

‘Rūpī ca arūpī ca attā hoti …pe….
+ → arogo parammaraṇā nevasaññī nāsaññīti naṁ paññāpenti (bjt)
„После смерти своё ‘я’ и имеет форму, и не имеет формы …

‘Nevarūpī nārūpī attā hoti ….
+ → arogo parammaraṇā nevasaññī nāsaññīti naṁ paññāpenti (bjt) | nevarūpī nārūpī → nevarūpīnārūpī (th)
„После смерти своё ‘я’ ни имеет форму, ни не имеет формы …

‘Antavā attā hoti ….
+ → arogo parammaraṇā nevasaññī nāsaññīti naṁ paññāpenti (bjt) | antavā attā hoti → paccattaṁ yeva nibbuti (pts)
„После смерти своё ‘я’ конечно …

‘Anantavā attā hoti ….
+ → arogo parammaraṇā nevasaññī nāsaññīti naṁ paññāpenti (bjt) | anantavā attā hoti → viditā vedanānaṁ samudayañ (pts)
„После смерти своё ‘я’ бесконечно …

‘Antavā ca anantavā ca attā hoti ….
+ → arogo parammaraṇā nevasaññī nāsaññīti naṁ paññāpenti (bjt)
„После смерти своё ‘я’ и конечно, и бесконечно …

‘Nevantavā nānantavā attā hoti arogo paraṁ maraṇā asaññī’ti naṁ paññapenti.
paññapenti → paññāpenti (bj) | paraṁ maraṇā asaññīti → parammaraṇā nevasaññī nāsaññīti (bjt) | asaññīti → asaññī ti (ms2005)
„После смерти своё ‘я’ ни конечно, ни бесконечно, свободно от недуга, лишено сознания“ — так учат они о нем.

Imehi kho te, bhikkhave, samaṇabrāhmaṇā uddhamāghātanikā asaññīvādā uddhamāghātanaṁ asaññiṁ attānaṁ paññapenti aṭṭhahi vatthūhi.
uddhamāghātanaṁ → uddhamāghātanā (bj) | paññapenti → paññāpenti (bj) | uddhamāghātanikā → uddhamāghatanikā (sya-all) | uddhamāghātanaṁ asaññiṁ attānaṁ → uddhamāghatanā asaññimattānaṁ (sya-all) | uddhamāghatanikā → uddhamāghātanikā (sya-all: yu.) | uddhamāghatanā → uddhamāghātanā (sya-all: yu.) | asaññīvādā uddhamāghātanaṁ asaññiṁ → nevasaññīnāsaññīvādā uddhamāghātanā nevasaññīnāsaññiṁ (bjt)
Ибо, монахи, все те отшельники или брахманы, которые проповедуют отсутствие сознания после кончины и учат, что своё „я“ лишено сознания после кончины, [делают так] на восьми этих основаниях
Ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā uddhamāghātanikā asaññīvādā uddhamāghātanaṁ asaññiṁ attānaṁ paññapenti, sabbe te imeheva aṭṭhahi vatthūhi, etesaṁ vā aññatarena, natthi ito bahiddhā …
uddhamāghātanaṁ → uddhamāghātanā (bj) | paññapenti → paññāpenti (bj) | bahiddhā → bahiddhā tayidaṁ bhikkhave tathāgato pajānāti (bj) | uddhamāghātanikā → uddhamāghatanikā (sya-all) | uddhamāghātanaṁ asaññiṁ attānaṁ → uddhamāghatanā asaññimattānaṁ (sya-all) | asaññīvādā uddhamāghātanaṁ asaññiṁ → nevasaññīnāsaññīvādā uddhamāghātanā nevasaññīnāsaññiṁ (bjt)
или на каком-нибудь одном из них — нет, кроме этого, других [оснований] …
pe…… yehi tathāgatassa yathābhuccaṁ vaṇṇaṁ sammā vadamānā vadeyyuṁ.
yathābhuccaṁ → yathā-bhuccaṁ (pts)
которые возглашает сам Татхагата, познав их и увидев собственными глазами, и, поистине, ради которых следует произносить надлежащую хвалу Татхагате.

3.2.3. Nevasaññīnāsaññīvāda3.2.3. О не сознании и не бессознательности

Santi, bhikkhave, eke samaṇabrāhmaṇā uddhamāghātanikā nevasaññīnāsaññīvādā, uddhamāghātanaṁ nevasaññīnāsaññiṁ attānaṁ paññapenti aṭṭhahi vatthūhi.
uddhamāghātanaṁ → uddhamāghātanā (bj) | paññapenti → paññāpenti (bj) | uddhamāghātanikā → uddhamāghatanikā (sya-all) | uddhamāghātanaṁ nevasaññīnāsaññiṁ attānaṁ → uddhamāghatanā nevasaññīnāsaññimattānaṁ (sya-all) | āghatanā → Bp Gr āghāt-. (pts note) | samaṇabrāhmaṇā uddhamāghātanikā nevasaññīnāsaññīvādā uddhamāghātanaṁ nevasaññīnāsaññiṁ → samaṇa-brāhmaṇā uddhamāghatanikā asaññi-vādā uddham āghatanā asaññiṁ (pts)
Есть, монахи, некоторые отшельники и брахманы, проповедующие, что после кончины нет ни сознания, ни отсутствия сознания, на восьми основаниях учащие, что своё „я“ после кончины ни наделено сознанием, ни лишено сознания.
Te ca bhonto samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha uddhamāghātanikā nevasaññīnāsaññīvādā uddhamāghātanaṁ nevasaññīnāsaññiṁ attānaṁ paññapenti aṭṭhahi vatthūhi?
uddhamāghātanaṁ → uddhamāghātanā (bj) | paññapenti → paññāpenti (bj) | uddhamāghātanikā → uddhamāghatanikā (sya-all) | uddhamāghātanaṁ nevasaññīnāsaññiṁ attānaṁ → uddhamāghatanā nevasaññīnāsaññimattānaṁ (sya-all)
Исходя же из чего и о чем [говорят] эти почтенные отшельники и брахманы, проповедующие, что после кончины нет ни сознания, ни отсутствия сознания, на восьми основаниях учащие, что своё „я“ после кончины ни наделено сознанием, ни лишено сознания?

‘Rūpī attā hoti arogo paraṁ maraṇā nevasaññīnāsaññī’ti naṁ paññapenti.
paññapenti → paññāpenti (bj) | nevasaññīnāsaññīti → nevasaññīnāsaññī ti (ms2005) | paraṁ → param (pts) | nevasaññīnāsaññīti → asaññī ti (pts)
„После смерти своё ‘я’ имеет форму, свободно от недуга, ни наделено сознанием, ни лишено сознания“ — так учат они о нем.

‘Arūpī attā hoti …pe….„После смерти своё ‘я’ не имеет формы …

‘Rūpī ca arūpī ca attā hoti ….„После смерти своё ‘я’ и имеет форму, и не имеет формы …

‘Nevarūpī nārūpī attā hoti ….
nevarūpī nārūpī → nevarūpīnārūpī (th) | nevarūpī → n eva rūpī (pts)
„После смерти своё ‘я’ ни имеет форму, ни не имеет формы …

‘Antavā attā hoti ….
attā hoti → ca (pts)
„После смерти своё ‘я’ конечно …

‘Anantavā attā hoti ….„После смерти своё ‘я’ бесконечно …

‘Antavā ca anantavā ca attā hoti ….„После смерти своё ‘я’ и конечно, и бесконечно …

‘Nevantavā nānantavā attā hoti arogo paraṁ maraṇā nevasaññīnāsaññī’ti naṁ paññapenti.
paññapenti → paññāpenti (bj) | nevantavā nānantavā → nevantavānānantavā (th) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (th) | nevasaññīnāsaññīti → nevasaññīnāsaññī ti (ms2005) | nevantavā → n ev antavā (pts) | paraṁ → param (pts) | nevasaññīnāsaññīti → asaññī ti (pts)
„После смерти своё ‘я’ ни конечно, ни бесконечно, свободно от недуга, ни наделено сознанием, ни лишено сознания“ — так учат они о нем.

Imehi kho te, bhikkhave, samaṇabrāhmaṇā uddhamāghātanikā nevasaññīnāsaññīvādā uddhamāghātanaṁ nevasaññīnāsaññiṁ attānaṁ paññapenti aṭṭhahi vatthūhi.
uddhamāghātanaṁ → uddhamāghātanā (bj) | paññapenti → paññāpenti (bj) | uddhamāghātanikā → uddhamāghatanikā (sya-all) | uddhamāghātanaṁ nevasaññīnāsaññiṁ attānaṁ → uddhamāghatanā nevasaññīnāsaññimattānaṁ (sya-all)
Таковы, монахи, эти отшельники и брахманы, проповедующие, что после кончины нет ни сознания, ни отсутствия сознания, на восьми основаниях учащие, что своё „я“ после кончины ни наделено сознанием, ни лишено сознания.
Ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā uddhamāghātanikā nevasaññīnāsaññīvādā uddhamāghātanaṁ nevasaññīnāsaññiṁ attānaṁ paññapenti, sabbe te imeheva aṭṭhahi vatthūhi …
uddhamāghātanaṁ → uddhamāghātanā (bj) | paññapenti → paññāpenti (bj) | uddhamāghātanikā → uddhamāghatanikā (sya-all) | uddhamāghātanaṁ nevasaññīnāsaññiṁ attānaṁ → uddhamāghatanā nevasaññīnāsaññimattānaṁ (sya-all) | + → etesaṁ vā aññatarena natthi ito bahiddhā (th) | uddhamāghātanikā nevasaññīnāsaññīvādā uddhamāghātanaṁ nevasaññīnāsaññiṁ → uddham-āghatanikā asaññi-vādā uddham āghatanā asaññiṁ (pts) | imeheva → imeh eva (pts)
Ибо, монахи, все те отшельники или брахманы, которые проповедуют, что после кончины нет ни сознания, ни отсутствия сознания, и учат, что своё „я“ после кончины ни наделено сознанием, ни лишено сознания, [делают так] на восьми этих основаниях или на каком-нибудь одном из них — нет, кроме этого, других [оснований] …
pe…
pe → spelled out in full (pts)
…
yehi tathāgatassa yathābhuccaṁ vaṇṇaṁ sammā vadamānā vadeyyuṁ.
yathābhuccaṁ → yathā-bhuccaṁ (pts)
которые возглашает сам Татхагата, познав их и увидев собственными глазами, и, поистине, ради которых следует произносить надлежащую хвалу Татхагате.

3.2.4. Ucchedavāda3.2.4. Об уничтожении

Santi, bhikkhave, eke samaṇabrāhmaṇā ucchedavādā sato sattassa ucchedaṁ vināsaṁ vibhavaṁ paññapenti sattahi vatthūhi.
paññapenti → paññāpenti (bj)
Есть, монахи, некоторые отшельники и брахманы, проповедующие разрушение, на семи основаниях учащие о разрушении, гибели, уничтожении живого существа.
Te ca bhonto samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha ucchedavādā sato sattassa ucchedaṁ vināsaṁ vibhavaṁ paññapenti sattahi vatthūhi?
paññapenti → paññāpenti (bj) | samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha ucchedavādā sato → samaṇa-brāhmaṇā kim āgamma kim ārabbha uccheda-vādā (pts)
Исходя же из чего и о чем [говорят] эти почтенные отшельники и брахманы, проповедующие разрушение, на семи основаниях учащие о разрушении, гибели, уничтожении живого существа?

Idha, bhikkhave, ekacco samaṇo vā brāhmaṇo vā evaṁvādī hoti evaṁdiṭṭhi:
evaṁdiṭṭhi → evaṁdiṭṭhī (bj, pts1ed, mr) | evaṁdiṭṭhi → evaṁdiṭṭhī (cck: ka. pī.) | evaṁvādī → evaṁ-vādī (pts) | evaṁdiṭṭhi → evaṁ-diṭṭhī (pts)
Вот, монахи, какой-нибудь отшельник или брахман говорит так, следует такому взгляду:
‘yato kho, bho, ayaṁ attā rūpī cātumahābhūtiko mātāpettikasambhavo kāyassa bhedā ucchijjati vinassati, na hoti paraṁ maraṇā, ettāvatā kho, bho, ayaṁ attā sammā samucchinno hotī’ti.
cātum-mahā-bhūtiko → Bp cātu-mahā-. See D. ii. 83. (pts note) | cātumahābhūtiko → cātummahābhūtiko (bjt, th) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | cātumahābhūtiko mātāpettikasambhavo → cātum-mahā-bhūtiko mātā-pettika-sambhavo (pts) | paraṁ → param (pts)
„Ведь поскольку, досточтимый, это своё ‘я’ имеет форму, состоит из четырёх великих элементов, рождено матерью и отцом, разрушается и гибнет с распадом тела, не существует после смерти, постольку, досточтимый, это своё ‘я’ и подвергается полному разрушению“. —
Ittheke sato sattassa ucchedaṁ vināsaṁ vibhavaṁ paññapenti.
paññapenti → paññāpenti (bj) | ittheke → itth eke (pts)
Так некоторые учат о разрушении, гибели, уничтожении живого существа.

Tamañño evamāha:
tamañño evamāha → taṁ añño evam āha (pts)
Другой обращается к нему так:
‘atthi kho, bho, eso attā, yaṁ tvaṁ vadesi, neso natthīti vadāmi;
neso natthīti → n eso n atthīti (pts)
„Существует, досточтимый, то своё ‘я’, о котором ты говоришь. Я не говорю, что его нет.
no ca kho, bho, ayaṁ attā ettāvatā sammā samucchinno hoti.Но это своё ‘я’, досточтимый, не подвергается столь полному разрушению. Atthi kho, bho, añño attā dibbo rūpī kāmāvacaro kabaḷīkārāhārabhakkho.
kabaḷīkārāhārabhakkho → kabaliṅkārāhārabhakkho (bj); kavaḷiṅkārāhārabhakkho (sya-all) | kabaliṅkārāhārabhakkho → kabalīkārāhāra bhakkho (bj: machasaṁ) | kabaḷīkārāhārabhakkho → kabaliṅkārāhāra-bhakkho (pts)
Существует ведь, досточтимый, другое своё ‘я’ — божественное, имеющее форму, принадлежащее к миру чувственного, питающееся материальной пищей.
Taṁ tvaṁ na jānāsi na passasi.Ты не знаешь, не видишь его. Tamahaṁ jānāmi passāmi.
tamahaṁ → taṁ ahaṁ (pts)
Я знаю, вижу его.
So kho, bho, attā yato kāyassa bhedā ucchijjati vinassati, na hoti paraṁ maraṇā, ettāvatā kho, bho, ayaṁ attā sammā samucchinno hotī’ti.
paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt) | paraṁ → param (pts)
И вот, досточтимый, поскольку это своё ‘я’ разрушается и гибнет с распадом тела, не существует после смерти, постольку, досточтимый, это своё ‘я’ и подвергается полному разрушению“.
Ittheke sato sattassa ucchedaṁ vināsaṁ vibhavaṁ paññapenti.
paññapenti → paññāpenti (bj) | ittheke → itth eke (pts)
Так некоторые учат о разрушении, гибели, уничтожении живого существа. —

Tamañño evamāha:
tamañño evamāha → taṁ añño evam āha (pts)
Другой обращается к нему так:
‘atthi kho, bho, eso attā, yaṁ tvaṁ vadesi, neso natthīti vadāmi;
neso → na so (bj) | neso natthīti → n eso n atthīti (pts)
„Существует, досточтимый, то своё ‘я’, о котором ты говоришь. Я не говорю, что его нет.
no ca kho, bho, ayaṁ attā ettāvatā sammā samucchinno hoti.Но это своё ‘я’, досточтимый, не подвергается столь полному разрушению. Atthi kho, bho, añño attā dibbo rūpī manomayo sabbaṅgapaccaṅgī ahīnindriyo.
ahīnindriyo → See D. ii. 85 and ix. 22. (pts note) | sabbaṅgapaccaṅgī → sabbaṅga-paccaṅgī (pts)
Существует ведь, досточтимый, другое своё ‘я’ — божественное, имеющее форму, состоящее из разума, наделённое всеми большими и малыми частями, не знающее ущерба в жизненных способностях.
Taṁ tvaṁ na jānāsi na passasi.Ты не знаешь, не видишь его. Tamahaṁ jānāmi passāmi.
tamahaṁ → taṁ ahaṁ (pts)
Я знаю, вижу его.
So kho, bho, attā yato kāyassa bhedā ucchijjati vinassati, na hoti paraṁ maraṇā, ettāvatā kho, bho, ayaṁ attā sammā samucchinno hotī’ti.
paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | paraṁ → param (pts) | ayaṁ → ayam (pts)
И вот, досточтимый, поскольку это своё ‘я’ разрушается и гибнет с распадом тела, не существует после смерти, постольку, досточтимый, это своё ‘я’ и подвергается полному разрушению“. —
Ittheke sato sattassa ucchedaṁ vināsaṁ vibhavaṁ paññapenti.
paññapenti → paññāpenti (bj) | ittheke → itth eke (pts)
Так некоторые учат о разрушении гибели, уничтожении живого существа.

Tamañño evamāha:
tamañño evamāha → taṁ añño evam āha (pts)
Другой обращается к нему так:
‘atthi kho, bho, eso attā, yaṁ tvaṁ vadesi, neso natthīti vadāmi;
neso natthīti → n eso n atthīti (pts)
„Существует, досточтимый, то своё ‘я’, о котором ты говоришь. Я не говорю, что его нет.
no ca kho, bho, ayaṁ attā ettāvatā sammā samucchinno hoti.
no → na (pts)
Но это своё ‘я’, досточтимый, не подвергается столь полному разрушению.
Atthi kho, bho, añño attā sabbaso rūpasaññānaṁ samatikkamā paṭighasaññānaṁ atthaṅgamā nānattasaññānaṁ amanasikārā “ananto ākāso”ti ākāsānañcāyatanūpago.
atthaṅgamā → atthagamā (bj, pts1ed) | atthagamā → atthaṅgamā (bj: machasaṁ) | ākāsoti → ākāso ti (ms2005, pts) | rūpasaññānaṁ → rūpa-saññānaṁ (pts) | atthaṅgamā nānattasaññānaṁ amanasikārā → attha-gamā nānatta-saññānaṁ amanasi-kārā (pts)
Существует ведь, досточтимый, другое своё ‘я’, которое, всецело преодолев осознавание форм, избавившись от осознавания противодействия, отвлёкшись от осознавания множественности, достигает уровня бесконечности пространства [и мыслит]: ‘Пространство бесконечно’.
Taṁ tvaṁ na jānāsi na passasi.
taṁ → yaṁ (sya-all)
Ты не знаешь, не видишь его.
Tamahaṁ jānāmi passāmi.
tamahaṁ → taṁ ahaṁ (pts)
Я знаю, вижу его.
So kho, bho, attā yato kāyassa bhedā ucchijjati vinassati, na hoti paraṁ maraṇā, ettāvatā kho, bho, ayaṁ attā sammā samucchinno hotī’ti.
paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | paraṁ → param (pts)
И вот, досточтимый, поскольку это своё ‘я’ разрушается и гибнет с распадом тела, не существует после смерти, постольку, досточтимый, это своё ‘я’ и подвергается полному разрушению“. —
Ittheke sato sattassa ucchedaṁ vināsaṁ vibhavaṁ paññapenti.
paññapenti → paññāpenti (bj) | ittheke → itth eke (pts)
Так некоторые учат о разрушении, гибели, уничтожении живого существа.

Tamañño evamāha:
tamañño evamāha → taṁ añño evam āha (pts)
Другой обращается к нему так:
‘atthi kho, bho, eso attā yaṁ tvaṁ vadesi, neso natthīti vadāmi;
neso natthīti → n eso n atthīti (pts)
„Существует, досточтимый, то своё ‘я’, о котором ты говоришь. Я не говорю, что его нет.
no ca kho, bho, ayaṁ attā ettāvatā sammā samucchinno hoti.Но это своё ‘я’, досточтимый, не подвергается столь полному разрушению. Atthi kho, bho, añño attā sabbaso ākāsānañcāyatanaṁ samatikkamma “anantaṁ viññāṇan”ti viññāṇañcāyatanūpago.
viññāṇanti → viññāṇan ti (ms2005) | viññāṇanti viññāṇañcāyatanūpago → viññāṇan ti viññānāṇañcāyatanūpago (pts)
Существует ведь, досточтимый, другое своё ‘я’, которое, всецело преодолев уровень бесконечности пространства, достигает уровня бесконечности сознания [и мыслит]: ‘Сознание бесконечно’.
Taṁ tvaṁ na jānāsi na passasi.
taṁ → yaṁ (sya-all)
Ты не знаешь, не видишь его.
Tamahaṁ jānāmi passāmi.
tamahaṁ → taṁ ahaṁ (pts)
Я знаю, вижу его.
So kho, bho, attā yato kāyassa bhedā ucchijjati vinassati, na hoti paraṁ maraṇā, ettāvatā kho, bho, ayaṁ attā sammā samucchinno hotī’ti.
paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | paraṁ → param (pts)
И вот, досточтимый, поскольку это своё ‘я’ разрушается и гибнет с распадом тела, не существует после смерти, постольку, досточтимый, это своё ‘я’ и подвергается полному разрушению“. —
Ittheke sato sattassa ucchedaṁ vināsaṁ vibhavaṁ paññapenti.
paññapenti → paññāpenti (bj) | ittheke → itth eke (pts)
Так некоторые учат о разрушении, гибели, уничтожении живого существа.

Tamañño evamāha:
tamañño evamāha → taṁ añño evam āha (pts)
Другой обращается к нему так:
‘atthi kho, bho, so attā, yaṁ tvaṁ vadesi, neso natthīti vadāmi;
so → eso (bj, sya-all) | neso → na so (bj) | neso natthīti → n eso n atthīti (pts)
„Существует, досточтимый, то своё ‘я’, о котором ты говоришь. Я не говорю, что его нет.
no ca kho, bho, ayaṁ attā ettāvatā sammā samucchinno hoti.Но это своё ‘я’, досточтимый, не подвергается столь полному разрушению. Atthi kho, bho, añño attā sabbaso viññāṇañcāyatanaṁ samatikkamma “natthi kiñcī”ti ākiñcaññāyatanūpago.
kiñcīti → kiñcī ti (ms2005) | natthi → n atthi (pts)
Существует ведь, досточтимый, другое своё ‘я’, которое, всецело преодолев уровень бесконечности сознания, достигает уровня отсутствия чего бы то ни было [и мыслит]: ‘Не существует ничего’.
Taṁ tvaṁ na jānāsi na passasi.
taṁ → yaṁ (sya-all)
Ты не знаешь, не видишь его.
Tamahaṁ jānāmi passāmi.
tamahaṁ → taṁ ahaṁ (pts)
Я знаю, вижу его.
So kho, bho, attā yato kāyassa bhedā ucchijjati vinassati, na hoti paraṁ maraṇā, ettāvatā kho, bho, ayaṁ attā sammā samucchinno hotī’ti.
paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | paraṁ → param (pts)
И вот, досточтимый, поскольку это своё ‘я’ разрушается и гибнет с распадом тела, не существует после смерти, постольку, досточтимый, это своё ‘я’ и подвергается полному разрушению“. —
Ittheke sato sattassa ucchedaṁ vināsaṁ vibhavaṁ paññapenti.
paññapenti → paññāpenti (bj) | ittheke → itth eke (pts)
Так некоторые учат о разрушении, гибели, уничтожении живого существа.

Tamañño evamāha:
tamañño evamāha → taṁ añño evam āha (pts)
Другой обращается к нему так:
‘atthi kho, bho, eso attā, yaṁ tvaṁ vadesi, neso natthīti vadāmi;
neso natthīti → n eso n atthīti (pts)
„Существует, досточтимый, то своё ‘я’, о котором ты говоришь. Я не говорю, что его нет.
no ca kho, bho, ayaṁ attā ettāvatā sammā samucchinno hoti.Но это своё ‘я’, досточтимый, не подвергается столь полному разрушению. Atthi kho, bho, añño attā sabbaso ākiñcaññāyatanaṁ samatikkamma “santametaṁ paṇītametan”ti nevasaññānāsaññāyatanūpago.
santametaṁ paṇītametanti → (sya-all) | samatikkamma → santametaṁ paṇītametanti neva..go (sya-all: yu.) | paṇītametanti → paṇītametan ti (ms2005) | santametaṁ paṇītametanti nevasaññānāsaññāyatanūpago → santaṁ etaṁ paṇītam etan ti neva saññā-nāsaññāyatanūpago (pts)
Существует ведь, досточтимый, другое своё ‘я’, которое, всецело преодолев уровень отсутствия чего бы то ни было, достигает уровня, где нет ни осознавания, ни отсутствия осознавания, [и мыслит]: ‘Это несёт покой, это возвышенно’.
Taṁ tvaṁ na jānāsi na passasi.
taṁ → yaṁ (sya-all)
Ты не знаешь, не видишь его.
Tamahaṁ jānāmi passāmi.
tamahaṁ → taṁ ahaṁ (pts)
Я знаю, вижу его.
So kho, bho, attā yato kāyassa bhedā ucchijjati vinassati, na hoti paraṁ maraṇā, ettāvatā kho, bho, ayaṁ attā sammā samucchinno hotī’ti.
bho → bho ayaṁ (sya-all) | ayaṁ → ayanti pāṭho na dissati (sya-all: sī. yu.) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | paraṁ → param (pts)
И вот, досточтимый, поскольку это своё ‘я’ разрушается и гибнет с распадом тела, не существует после смерти, постольку, досточтимый, это своё ‘я’ и подвергается полному разрушению“. —
Ittheke sato sattassa ucchedaṁ vināsaṁ vibhavaṁ paññapenti.
paññapenti → paññāpenti (bj) | ittheke → itth eke (pts)
Так некоторые учат о разрушении, гибели, уничтожении живого существа.

Imehi kho te, bhikkhave, samaṇabrāhmaṇā ucchedavādā sato sattassa ucchedaṁ vināsaṁ vibhavaṁ paññapenti sattahi vatthūhi.
paññapenti → paññāpenti (bj) | imehi → ime (pts) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts)
Таковы, монахи, эти отшельники и брахманы, проповедующие разрушение, на семи основаниях учащие о разрушении, гибели, уничтожении живого существа.
Ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā ucchedavādā sato sattassa ucchedaṁ vināsaṁ vibhavaṁ paññapenti, sabbe te imeheva sattahi vatthūhi …
paññapenti → paññāpenti (bj) | pe → spelled out in full (bjt) | ucchedavādā → uccheda-vādā (pts) | imeheva → imeh eva (pts)
Ибо, монахи, все те отшельники или брахманы, которые проповедуют разрушение и учат о разрушении, гибели, уничтожении живого существа, [делают так] на семи этих основаниях или на каком-нибудь одном из них — нет, кроме этого, других [оснований] …
pe…
pe → spelled out in full (pts)
…
yehi tathāgatassa yathābhuccaṁ vaṇṇaṁ sammā vadamānā vadeyyuṁ.
yathābhuccaṁ → yathā-bhuccaṁ (pts)
которые возглашает сам Татхагата, познав их и увидев собственными глазами, и, поистине, ради которых следует произносить надлежащую хвалу Татхагате.

3.2.5. Diṭṭhadhammanibbānavāda3.2.5. Видимая действительность установления

Santi, bhikkhave, eke samaṇabrāhmaṇā diṭṭhadhammanibbānavādā sato sattassa paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ paññapenti pañcahi vatthūhi.
paññapenti → paññāpenti (bj) | samaṇabrāhmaṇā diṭṭhadhammanibbānavādā → samaṇa-brāhmaṇā diṭṭhadhamma nibbāna vādā (pts) | paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ paññapenti → parama-diṭṭhadhamma-nibbānaṁ paññāpenti (pts)
Есть, монахи, некоторые отшельники и брахманы, проповедующие освобождение в зримом мире, на пяти основаниях учащие о высшем освобождении живого существа в зримом мире.
Te ca bhonto samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha diṭṭhadhammanibbānavādā sato sattassa paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ paññapenti pañcahi vatthūhi?
paññapenti → paññāpenti (bj) | samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha diṭṭhadhammanibbānavādā → samaṇa-brāhmaṇā kim āgamma kim ārabbha diṭṭha-dhamma-nibbāna-vādā (pts) | paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ paññapenti → diṭṭha-dhammanibbānaṁ paññāpenti (pts)
Исходя же из чего и о чем [говорят] эти почтенные отшельники и брахманы, проповедующие освобождение в зримом мире, на пяти основаниях учащие о высшем освобождении живого существа в зримом мире?

Idha, bhikkhave, ekacco samaṇo vā brāhmaṇo vā evaṁvādī hoti evaṁdiṭṭhi:
vā → va (pts) | evaṁvādī → evaṁ-vādī (pts) | evaṁdiṭṭhi → evaṁ-diṭṭhī (pts)
Вот, монахи, какой-нибудь отшельник или брахман говорит так, следует такому взгляду:
‘yato kho, bho, ayaṁ attā pañcahi kāmaguṇehi samappito samaṅgībhūto paricāreti, ettāvatā kho, bho, ayaṁ attā paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ patto hotī’ti.
paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ patto → paramadiṭṭhadhammanibbānappatto (sya-all) | paramadiṭṭhadhammanibbānappatto → paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ pattotipi pāṭho (sya-all note) | kāmaguṇehi → kāma-guṇehi (pts) | samaṅgībhūto → samaṅgi-bhūto (pts) | paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ → parama-diṭṭha-dhamma-nibbānaṁ (pts)
„Ведь насколько, досточтимый, это своё ‘я’ услаждается, будучи наделено и одарено пятью признаками чувственности, настолько, досточтимый, это своё ‘я’ и достигает высшего освобождения в зримом мире“. —
Ittheke sato sattassa paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ paññapenti.
paññapenti → paññāpenti (bj) | ittheke → itth eke (pts) | paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ paññapenti → parama-diṭṭhadhamma-nibbānaṁ paññāpenti (pts)
Так некоторые учат о высшем освобождении живого существа в зримом мире.

Tamañño evamāha:
tamañño evamāha → taṁ añño evam āha (pts)
Другой обращается к нему так:
‘atthi kho, bho, eso attā, yaṁ tvaṁ vadesi, neso natthīti vadāmi;
neso natthīti → n eso n atthīti (pts)
„Существует, досточтимый, то своё ‘я’, о котором ты говоришь. Я не говорю, что его нет.
no ca kho, bho, ayaṁ attā ettāvatā paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ patto hoti.
paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ patto → paramadiṭṭhadhammanibbānappatto (sya-all) | parama-diṭṭha-dhamma-nibbānappatto → So SS here, and at the corresponding point in 22-24. Bp Gr nibbānaṁ patto four times. (pts note)
Но это своё ‘я’, досточтимый, не достигает столь высокого освобождения в зримом мире.
Taṁ kissa hetu?В чем же причина? Kāmā hi, bho, aniccā dukkhā vipariṇāmadhammā, tesaṁ vipariṇāmaññathābhāvā uppajjanti sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā.
vipariṇāmadhammā → vipariṇāma-dhammā (pts) | vipariṇāmaññathābhāvā → vipariṇām-aññathā-bhāvā (pts) | sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā → soka-parideva-dukkha-domanass-upāyāsā (pts)
Ведь желания, досточтимый, ненадёжны, болезненны, изменчивы по природе, с их изменчивостью и превратностью возникают горе, плач, боль, неудовлетворённость, беспокойство.
Yato kho, bho, ayaṁ attā vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṁ savicāraṁ vivekajaṁ pītisukhaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati, ettāvatā kho, bho, ayaṁ attā paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ patto hotī’ti.
paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ patto → paramadiṭṭhadhammanibbānappatto (sya-all) | paṭhamajjhānaṁ → BB paṭhamaṁ jhānaṁ. (pts note) | vivicceva → eva (pts) | akusalehi dhammehi → akusaladhammehi (pts) | pītisukhaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ → pīti-sukhaṁ paṭhamajjhānaṁ (pts) | paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ → parama-diṭṭha-dhamma-nibbānaṁ (pts)
И насколько, досточтимый, это своё ‘я’, освободившись от желаний, освободившись от нехороших свойств, достигает первой ступени созерцания — связанной с устремлённым рассудком и углублённым рассуждением, рождённой уединённостью, дарующей упоение и приятное, и пребывает [в этом состоянии], настолько, досточтимый, это своё ‘я’ и достигает высшего освобождения в зримом мире“. —
Ittheke sato sattassa paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ paññapenti.
paññapenti → paññāpenti (bj) | ittheke → itth eke (pts) | paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ paññapenti → parama-diṭṭha-dhamma-nibbānaṁ paññāpenti (pts)
Так некоторые учат о высшем освобождении живого существа в зримом мире.

Tamañño evamāha:
tamañño evamāha → taṁ añño evam āha (pts)
Другой обращается к нему так:
‘atthi kho, bho, eso attā, yaṁ tvaṁ vadesi, neso natthīti vadāmi;
neso natthīti → n eso n atthīti (pts)
„Существует, досточтимый, то своё ‘я’, о котором ты говоришь. Я не говорю, что его нет.
no ca kho, bho, ayaṁ attā ettāvatā paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ patto hoti.
paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ patto → paramadiṭṭhadhammanibbānappatto (sya-all) | paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ patto → parama-diṭṭha-dhamma-nibbānappatto (pts)
Но это своё ‘я’, досточтимый, не достигает столь высокого освобождения в зримом мире.
Taṁ kissa hetu?В чем же причина? Yadeva tattha vitakkitaṁ vicāritaṁ, etenetaṁ oḷārikaṁ akkhāyati.
etenetaṁ → etena etaṁ (sya-all) | yadeva → yad eva (pts)
Ведь раз там есть устремлённый рассудок и углублённое рассуждение, то это [состояние] считается грубым.
Yato kho, bho, ayaṁ attā vitakkavicārānaṁ vūpasamā ajjhattaṁ sampasādanaṁ cetaso ekodibhāvaṁ avitakkaṁ avicāraṁ samādhijaṁ pītisukhaṁ dutiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati, ettāvatā kho, bho, ayaṁ attā paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ patto hotī’ti.
paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ patto → paramadiṭṭhadhammanibbānappatto (sya-all) | vūpasamā → So all MSS. A. ii. 2. 3; M. i. 21. Childers, vup-. (pts note) | vitakkavicārānaṁ → vitakka vicārānaṁ (pts) | ekodibhāvaṁ → ekodi-bhāvaṁ (pts) | pītisukhaṁ dutiyaṁ jhānaṁ → pīti-sukhaṁ dutiyajjhānaṁ (pts) | paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ → parama-diṭṭha-dhamma-nibbānaṁ (pts)
И насколько, досточтимый, это своё ‘я’, подавив устремлённый рассудок и углублённое рассуждение, достигает второй ступени созерцания, несущей внутреннее успокоение и собранность в сердце, лишённой устремлённого рассудка, лишённой углублённого рассуждения, рождённой сосредоточенностью, дарующей упоение и приятное, и пребывает [в этом состоянии], настолько, досточтимый, это своё ‘я’ и достигает высшего освобождения в зримом мире“. —
Ittheke sato sattassa paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ paññapenti.
paññapenti → paññāpenti (bj) | ittheke → itth eke (pts) | paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ paññapenti → parama-diṭṭhadhamma-nibbānaṁ paññāpenti (pts)
Так некоторые учат о высшем освобождении живого существа в зримом мире.

Tamañño evamāha:
tamañño evamāha → taṁ añño evam āha (pts)
Другой обращается к нему так:
‘atthi kho, bho, eso attā, yaṁ tvaṁ vadesi, neso natthīti vadāmi;
neso natthīti → n eso n atthīti (pts)
„Существует, досточтимый, то своё ‘я’, о котором ты говоришь. Я не говорю, что его нет.
no ca kho, bho, ayaṁ attā ettāvatā paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ patto hoti.
paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ patto → paramadiṭṭhadhammanibbānappatto (sya-all) | paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ patto → parama-diṭṭha-dhamma-nibbānappatto (pts)
Но это своё ‘я’, досточтимый, не достигает столь высокого освобождения в зримом мире.
Taṁ kissa hetu?
taṁ → tam (pts)
В чем же причина?
Yadeva tattha pītigataṁ cetaso uppilāvitattaṁ, etenetaṁ oḷārikaṁ akkhāyati.
uppilāvitattaṁ → ubbillāvitattaṁ (bj, sya-all) | ubbillāvitattaṁ → Bp Gr ubbilāvitaṁ. See i. 1. 5. (pts note) | uppilāvitattaṁ → ubbilāvitattaṁ (th) | yadeva → yad eva (pts) | pītigataṁ → pīti-gataṁ (pts) | uppilāvitattaṁ etenetaṁ → ubbillāvitattaṁ etena etaṁ (pts)
Ведь раз там есть достижение радости и веселья в сердце, то это [состояние] считается грубым.
Yato kho, bho, ayaṁ attā pītiyā ca virāgā upekkhako ca viharati, sato ca sampajāno, sukhañca kāyena paṭisaṁvedeti, yaṁ taṁ ariyā ācikkhanti “upekkhako satimā sukhavihārī”ti, tatiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati, ettāvatā kho, bho, ayaṁ attā paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ patto hotī’ti.
paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ patto → paramadiṭṭhadhammanibbānappatto (sya-all) | sukhañca → sukhaṁ ca (bjt) | yaṁ taṁ → yantaṁ (bjt, th) | + → taṁ (bjt) | sukhavihārīti → sukhavihārī ti (ms2005) | upekkhako → upekhako (pts) | sukhañca → sukhañ ca (pts) | yaṁ → yan (pts) | sukhavihārīti tatiyaṁ jhānaṁ → sukha vihārī ti tatiyajjhānaṁ (pts) | paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ → parama-diṭṭha-dhamma-nibbānaṁ (pts)
И насколько, досточтимый, это своё ‘я’ отказывается от радости и пребывает в уравновешенности, наделённое памятованием и сознательностью, и, испытывая телом то приятное, которое праведные описывают: ‘Уравновешенный, памятующий, пребывающий в приятном’, достигает третьей ступени созерцания и пребывает [в этом состоянии], настолько, досточтимый, это своё ‘я’ и достигает высшего освобождения в зримом мире“. —
Ittheke sato sattassa paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ paññapenti.
paññapenti → paññāpenti (bj) | ittheke → itth eke (pts) | paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ paññapenti → parama-diṭṭha-dhamma-nibbānaṁ paññāpenti (pts)
Так некоторые учат о высшем освобождении живого существа в зримом мире.

Tamañño evamāha:
tamañño evamāha → taṁ añño evam āha (pts)
Другой обращается к нему так:
‘atthi kho, bho, eso attā, yaṁ tvaṁ vadesi, neso natthīti vadāmi;
neso natthīti → n eso n atthīti (pts)
„Существует, досточтимый, то своё ‘я’, о котором ты говоришь. Я не говорю, что его нет.
no ca kho, bho, ayaṁ attā ettāvatā paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ patto hoti.
paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ patto → paramadiṭṭhadhammanibbānappatto (sya-all) | paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ patto → parama-diṭṭha-dhamma-nibbānappatto (pts)
Но это своё ‘я’, досточтимый, не достигает столь высокого освобождения в зримом мире.
Taṁ kissa hetu?В чем же причина? Yadeva tattha sukhamiti cetaso ābhogo, etenetaṁ oḷārikaṁ akkhāyati.
yadeva → yad eva (pts) | sukhamiti → sukham iti (pts) | etenetaṁ → etena etaṁ (pts)
Ведь раз сердце вкушает там приятное, то это [состояние] считается грубым.
Yato kho, bho, ayaṁ attā sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā pubbeva somanassadomanassānaṁ atthaṅgamā adukkhamasukhaṁ upekkhāsatipārisuddhiṁ catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati, ettāvatā kho, bho, ayaṁ attā paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ patto hotī’ti.
atthaṅgamā → atthagamā (bj) | paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ patto → paramadiṭṭhadhammanibbānappatto (sya-all) | atthagamā → atthaṅgamā (bj: kesuci potthakesu) | adukkhaṁ → Bp adukkham. (pts note) | pubbeva → pubbe va (th) | pubbeva somanassadomanassānaṁ atthaṅgamā adukkhamasukhaṁ upekkhāsatipārisuddhiṁ catutthaṁ jhānaṁ → pubb eva somanassa-domanassānaṁ atthagamā adukkhaṁ asukhaṁ upekhā-sati-pārisuddhiṁ catutthajjhānaṁ (pts) | paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ → paramadiṭṭha-dhamma-nibbānaṁ (pts)
И насколько, досточтимый, это своё ‘я’, Покинув приятное, покинув от боль, избавившись от прежней удовлетворённости и неудовлетворённости, достигает четвёртой ступени созерцания, ни-болезненной-ни-приятной, очищенной уравновешенностью и памятованием, и пребывает [в этом состоянии], настолько, досточтимый, это своё ‘я’ и достигает высшего освобождения в зримом мире“. —
Ittheke sato sattassa paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ paññapenti.
paññapenti → paññāpenti (bj) | ittheke → itth eke (pts) | paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ paññapenti → parama-diṭṭha-dhamma-nibbānaṁ paññāpenti (pts)
Так некоторые учат о высшем освобождении живого существа в зримом мире.

Imehi kho te, bhikkhave, samaṇabrāhmaṇā diṭṭhadhammanibbānavādā sato sattassa paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ paññapenti pañcahi vatthūhi.
paññapenti → paññāpenti (bj) | imehi → ime (pts) | samaṇabrāhmaṇā diṭṭhadhammanibbānavādā → samaṇa-brāhmaṇā diṭṭhadhamma nibbāna vādā (pts) | paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ paññapenti → parama-diṭṭhadhamma-nibbānaṁ paññāpenti (pts)
Таковы, монахи, эти отшельники и брахманы, проповедующие освобождение в зримом мире, на пяти основаниях учащие о высшем освобождении живого существа в зримом мире.
Ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā diṭṭhadhammanibbānavādā sato sattassa paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ paññapenti, sabbe te imeheva pañcahi vatthūhi …
paññapenti → paññāpenti (bj) | pe → spelled out in full (bjt) | diṭṭhadhammanibbānavādā → diṭṭha-dhammanibbāna-vādā (pts) | paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ paññapenti → parama-diṭṭha-dhamma-nibbānaṁ paññāpenti (pts) | imeheva → imeh eva (pts)
Ибо, монахи, все те отшельники или брахманы, которые проповедуют освобождение в зримом мире и учат о высшем освобождении живого существа в зримом мире, [делают так] на пяти этих основаниях или на каком-нибудь одном из них — нет, кроме этого, других [оснований].
pe…… yehi tathāgatassa yathābhuccaṁ vaṇṇaṁ sammā vadamānā vadeyyuṁ.которые возглашает сам Татхагата, познав их и увидев собственными глазами, и, поистине, ради которых следует произносить надлежащую хвалу Татхагате.

Imehi kho te, bhikkhave, samaṇabrāhmaṇā aparantakappikā aparantānudiṭṭhino aparantaṁ ārabbha anekavihitāni adhimuttipadāni abhivadanti catucattārīsāya vatthūhi.
adhimuttipadāni → adhivuttipadāni (bj) | catucattārīsāya → catucattāḷīsāya (sya-all)
Таковы, монахи, эти отшельники и брахманы, занятые будущими временами, рассуждающие о будущих временах, на сорока четырёх основаниях выдвигающие различные суждения о будущих временах.
Ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā aparantakappikā aparantānudiṭṭhino aparantaṁ ārabbha anekavihitāni adhimuttipadāni abhivadanti, sabbe te imeheva catucattārīsāya vatthūhi …
adhimuttipadāni → adhivuttipadāni (bj) | catucattārīsāya → catucattāḷīsāya (sya-all) | pe → spelled out in full (bjt)
Ибо, монахи, все те отшельники или брахманы, которые заняты будущими временами, рассуждают о будущих временах и выдвигают различные суждения о будущих временах, [делают так] на сорока четырёх этих основаниях или на каком-нибудь одном из них — нет, кроме этого, других [оснований].
pe…… yehi tathāgatassa yathābhuccaṁ vaṇṇaṁ sammā vadamānā vadeyyuṁ.
yehi → ye hi (th)
которые возглашает сам Татхагата, познав их и увидев собственными глазами, и, поистине, ради которых следует произносить надлежащую хвалу Татхагате.

Imehi kho te, bhikkhave, samaṇabrāhmaṇā pubbantakappikā ca aparantakappikā ca pubbantāparantakappikā ca pubbantāparantānudiṭṭhino pubbantāparantaṁ ārabbha anekavihitāni adhimuttipadāni abhivadanti dvāsaṭṭhiyā vatthūhi.
adhimuttipadāni → adhivuttipadāni (bj, pts) | dvāsaṭṭhiyā → aṭṭhādasahi (pts)
Таковы, монахи, эти отшельники и брахманы, занятые прежними временами, и занятые будущими временами, и занятые прежними и будущими временами, рассуждающие о прежних и будущих временах, на шестидесяти двух основаниях выдвигающие различные суждения о прежних и будущих временах.

Ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā pubbantakappikā vā aparantakappikā vā pubbantāparantakappikā vā pubbantāparantānudiṭṭhino pubbantāparantaṁ ārabbha anekavihitāni adhimuttipadāni abhivadanti, sabbe te imeheva dvāsaṭṭhiyā vatthūhi, etesaṁ vā aññatarena; natthi ito bahiddhā.
vā → ca (bj) | adhimuttipadāni → adhivuttipadāni (bj, pts) | imeheva dvāsaṭṭhiyā → imeh eva aṭṭhādasahi (pts)
Ибо, монахи, все те отшельники или брахманы, которые заняты прежними временами, и заняты будущими временами, и заняты прежними и будущими временами, рассуждают о прежних и будущих временах и выдвигают различные суждения о прежних и будущих временах, [делают так] на шестидесяти двух этих основаниях или на каком-нибудь одном из них — нет, кроме этого, других [оснований].

Tayidaṁ, bhikkhave, tathāgato pajānāti:Итак, монахи, Татхагата понимает: ‘ime diṭṭhiṭṭhānā evaṅgahitā evaṁparāmaṭṭhā evaṅgatikā bhavanti evaṁabhisamparāyā’ti.
evaṅgahitā evaṁparāmaṭṭhā → evaṁ āgatā evaṁ parāmaṭṭhā (bj) | bhavanti → bhavissanti (bj) | evaṅgahitā → evaṁgahitā (my, th, ms2005) | evaṅgatikā → evaṁgatikā (my, th, ms2005)
„Эти основания учения так-то достигнуты, так-то приняты, ведут к тому-то, приносят то-то в будущем существовании“.
Tañca tathāgato pajānāti, tato ca uttaritaraṁ pajānāti, tañca pajānanaṁ na parāmasati, aparāmasato cassa paccattaññeva nibbuti viditā.
tañca → tañ ca (pts) | cassa paccattaññeva → assa paccattaṁ yeva (pts)
И Татхагата понимает их, и понимает выходящее за их пределы, и не привязывается к этому пониманию; непривязанный, он находит успокоение в своём сердце.
Vedanānaṁ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṁ viditvā anupādāvimutto, bhikkhave, tathāgato.
atthaṅgamañca → atthagamañca (bj) | anupādāvimutto → anupādā vimutto (th)
Постигнув в согласии с истиной и возникновение, и исчезновение, и сладость, и горечь, и преодоление ощущений, Татхагата, монахи, освободился, лишившись всякой зависимости.

Ime kho te, bhikkhave, dhammā gambhīrā duddasā duranubodhā santā paṇītā atakkāvacarā nipuṇā paṇḍitavedanīyā, ye tathāgato sayaṁ abhiññā sacchikatvā pavedeti, yehi tathāgatassa yathābhuccaṁ vaṇṇaṁ sammā vadamānā vadeyyuṁ.Таковы, монахи, эти предметы — глубокие, трудные для рассмотрения, трудные для постижения, несущие покой, возвышенные, недоступные рассудку, тонкие, ведомые лишь мудрецам, — которые возглашает сам Татхагата, познав их и увидев собственными глазами, и, поистине, ради которых следует произносить надлежащую хвалу Татхагате.

4. Attālokapaññattivatthu4. Attālokapaññattivatthu

4.1. Paritassitavipphanditavāra4.1. Беспокойство и метание

Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā sassatavādā sassataṁ attānañca lokañca paññapenti catūhi vatthūhi, tadapi tesaṁ bhavataṁ samaṇabrāhmaṇānaṁ ajānataṁ apassataṁ vedayitaṁ taṇhāgatānaṁ paritassitavipphanditameva.
paññapenti → paññāpenti (bj) | paritassitavipphanditameva → paritassitaṁ vipphanditameva (sya-all) | vipphanditameva → paritasitavipphanditameva (sya-all: sī.) | paritasitavipphanditam → Bp Gr paritassitaṁ. (pts note) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts) | attānañca lokañca paññapenti catūhi → attānañ ca lokañ ca paññāpenti catuhi (pts) | tadapi → tad api (pts) | samaṇabrāhmaṇānaṁ → samaṇa-brāhmaṇānaṁ (pts) | taṇhāgatānaṁ paritassitavipphanditameva → taṇhā-gatānaṁ paritasitavipphanditam eva (pts)
И вот, монахи, что касается тех отшельников и брахманов, которые проповедуют вечность и на четырёх основаниях учат, что и своё „я“, и мир вечны, то эти почтенные отшельники и брахманы ощущают, как незнающие и невидящие, беспокоятся и мечутся, как охваченные жаждой.

Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā ekaccasassatikā ekaccaasassatikā ekaccaṁ sassataṁ ekaccaṁ asassataṁ attānañca lokañca paññapenti catūhi vatthūhi, tadapi tesaṁ bhavataṁ samaṇabrāhmaṇānaṁ ajānataṁ apassataṁ vedayitaṁ taṇhāgatānaṁ paritassitavipphanditameva.
paññapenti → paññāpenti (bj) | paritassitavipphanditameva → paritassitaṁ vipphanditameva (sya-all) | paritassitavipphanditameva → paritasitavipphanditameva (bjt) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts) | ekaccaasassatikā → ekacca-asassatikā (pts) | attānañca lokañca paññapenti catūhi → attānañ ca lokañ ca paññāpenti catuhi (pts) | tadapi → tad api (pts) | samaṇabrāhmaṇānaṁ → samaṇa-brāhmaṇānaṁ (pts) | taṇhāgatānaṁ paritassitavipphanditameva → taṇhā-gatānaṁ paritasitavipphanditam eva (pts)
И вот, монахи, что касается тех отшельников и брахманов, которые [проповедуют] отчасти вечность, отчасти невечность и на четырёх основаниях учат, что и своё „я“, и мир отчасти вечны, отчасти невечны, то эти почтенные отшельники и брахманы ощущают, как незнающие и невидящие, беспокоятся и мечутся, как охваченные жаждой.

Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā antānantikā antānantaṁ lokassa paññapenti catūhi vatthūhi, tadapi tesaṁ bhavataṁ samaṇabrāhmaṇānaṁ ajānataṁ apassataṁ vedayitaṁ taṇhāgatānaṁ paritassitavipphanditameva.
paññapenti → paññāpenti (bj) | paritassitavipphanditameva → paritassitaṁ vipphanditameva (sya-all) | paññapenti catūhi → paññāpenti catuhi (pts) | paritassitavipphanditameva → paritasitavipphanditameva (bjt) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts) | tadapi → tad api (pts) | samaṇabrāhmaṇānaṁ → samaṇa-brāhmaṇānaṁ (pts) | taṇhāgatānaṁ paritassitavipphanditameva → taṇhā-gatānaṁ paritasita-vipphanditam eva (pts)
И вот, монахи, что касается тех отшельников и брахманов, которые [проповедуют] конечность или бесконечность и на четырёх основаниях учат, что мир конечен или бесконечен, то эти почтенные отшельники и брахманы ощущают, как незнающие и невидящие, беспокоятся и мечутся, как охваченные жаждой.

Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā amarāvikkhepikā tattha tattha pañhaṁ puṭṭhā samānā vācāvikkhepaṁ āpajjanti amarāvikkhepaṁ catūhi vatthūhi, tadapi tesaṁ bhavataṁ samaṇabrāhmaṇānaṁ ajānataṁ apassataṁ vedayitaṁ taṇhāgatānaṁ paritassitavipphanditameva.
pañhaṁ → paṇhaṁ (sya-all) | paritassitavipphanditameva → paritassitaṁ vipphanditameva (sya-all) | tattha → tatra tatra (bj: kesuci potthakesu) | paritassitavipphanditameva → paritasitavipphanditameva (bjt) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts) | amarāvikkhepaṁ catūhi → amarā-vikkhepaṁ catuhi (pts) | tadapi → tad api (pts) | samaṇabrāhmaṇānaṁ → samaṇa-brāhmaṇānaṁ (pts) | taṇhāgatānaṁ paritassitavipphanditameva → taṇhā-gatānaṁ paritasita-vipphanditam eva (pts)
И вот, монахи, что касается тех отшельников и брахманов, которые уклончивы, словно скользкая рыба, и на четырёх основаниях ведут уклончивую речь, когда им задают тот или иной вопрос, — уклончивую, словно скользкая рыба, то эти почтенные отшельники и брахманы ощущают, как незнающие и невидящие, беспокоятся и мечутся, как охваченные жаждой.

Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā adhiccasamuppannikā adhiccasamuppannaṁ attānañca lokañca paññapenti dvīhi vatthūhi, tadapi tesaṁ bhavataṁ samaṇabrāhmaṇānaṁ ajānataṁ apassataṁ vedayitaṁ taṇhāgatānaṁ paritassitavipphanditameva.
paññapenti → paññāpenti (bj) | paritassitavipphanditameva → paritassitaṁ vipphanditameva (sya-all) | paritassitavipphanditameva → paritasitavipphanditameva (bjt) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts) | adhiccasamuppannaṁ attānañca lokañca paññapenti → adhicca-samuppannaṁ attānañ ca lokañ ca paññāpenti (pts) | tadapi → tad api (pts) | samaṇabrāhmaṇānaṁ → samaṇa brāhmaṇānaṁ (pts) | taṇhāgatānaṁ paritassitavipphanditameva → taṇhā-gatānaṁ paritasita-vipphanditam eva (pts)
И вот, монахи, что касается тех отшельников и брахманов, которые [проповедуют] беспричинное возникновение и на двух основаниях учат, что и своё „я“, и мир возникли без причины, то эти почтенные отшельники и брахманы ощущают, как незнающие и невидящие, беспокоятся и мечутся, как охваченные жаждой.

Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā pubbantakappikā pubbantānudiṭṭhino pubbantaṁ ārabbha anekavihitāni adhimuttipadāni abhivadanti aṭṭhārasahi vatthūhi, tadapi tesaṁ bhavataṁ samaṇabrāhmaṇānaṁ ajānataṁ apassataṁ vedayitaṁ taṇhāgatānaṁ paritassitavipphanditameva.
adhimuttipadāni → adhivuttipadāni (bj, pts) | paritassitavipphanditameva → paritassitaṁ vipphanditameva (sya-all) | aṭṭhārasahi → aṭṭhādasahi (pts) | paritassitavipphanditameva → paritasitavipphanditameva (bjt) | samaṇabrāhmaṇā pubbantakappikā → samaṇa-brāhmaṇā pubbanta-kappikā (pts) | anekavihitāni adhimuttipadāni → aneka-vihitāni adhivutti-padāni (pts) | tadapi → tad api (pts) | samaṇabrāhmaṇānaṁ → samaṇa-brāhmaṇānaṁ (pts) | taṇhāgatānaṁ paritassitavipphanditameva → taṇhā-gatānaṁ paritasitavipphanditam eva (pts)
И вот, монахи, что касается тех отшельников и брахманов, которые заняты прежними временами, рассуждают о прежних временах и на восемнадцати основаниях выдвигают различные суждения о прежних временах, то эти почтенные отшельники и брахманы ощущают, как незнающие и невидящие, беспокоятся и мечутся, как охваченные жаждой.

Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā uddhamāghātanikā saññīvādā uddhamāghātanaṁ saññiṁ attānaṁ paññapenti soḷasahi vatthūhi, tadapi tesaṁ bhavataṁ samaṇabrāhmaṇānaṁ ajānataṁ apassataṁ vedayitaṁ taṇhāgatānaṁ paritassitavipphanditameva.
uddhamāghātanaṁ → uddhamāghātanā (bj) | paññapenti → paññāpenti (bj, pts) | uddhamāghātanikā → uddhamāghatanikā (sya-all) | uddhamāghātanaṁ saññiṁ attānaṁ → uddhamāghatanā saññimattānaṁ (sya-all) | paritassitavipphanditameva → paritassitaṁ vipphanditameva (sya-all) | uddhamāghātanikā saññīvādā uddhamāghātanaṁ → uddhamāghatanikā saññivādā uddham āghatanā (pts) | paritassitavipphanditameva → paritasitavipphanditameva (bjt) | samaṇabrāhmaṇā uddhamāghātanikā saññīvādā uddhamāghātanaṁ → samaṇa-brāhmaṇā uddhamāghatanikā saññi-vādā uddham āghatanā (pts) | tadapi → tad api (pts) | samaṇabrāhmaṇānaṁ → samaṇa-brāhmaṇānaṁ (pts) | taṇhāgatānaṁ paritassitavipphanditameva → taṇhā-gatānaṁ paritasita-vipphanditam eva (pts)
И вот, монахи, что касается тех отшельников и брахманов, которые проповедуют сознание после кончины и на шестнадцати основаниях учат, что своё „я“ наделено сознанием после кончины, то эти почтенные отшельники и брахманы ощущают, как незнающие и невидящие, беспокоятся и мечутся, как охваченные жаждой.

Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā uddhamāghātanikā asaññīvādā uddhamāghātanaṁ asaññiṁ attānaṁ paññapenti aṭṭhahi vatthūhi, tadapi tesaṁ bhavataṁ samaṇabrāhmaṇānaṁ ajānataṁ apassataṁ vedayitaṁ taṇhāgatānaṁ paritassitavipphanditameva.
uddhamāghātanaṁ → uddhamāghātanā (bj) | paññapenti → paññāpenti (bj, pts) | uddhamāghātanikā → uddhamāghatanikā (sya-all) | uddhamāghātanaṁ asaññiṁ attānaṁ → uddhamāghatanā asaññimattānaṁ (sya-all) | paritassitavipphanditameva → paritassitaṁ vipphanditameva (sya-all) | uddhamāghātanikā asaññīvādā uddhamāghātanaṁ → uddhamāghatanikā asaññivādā uddham āghatanā (pts) | paritassitavipphanditameva → paritasitavipphanditameva (bjt) | samaṇabrāhmaṇā uddhamāghātanikā asaññīvādā uddhamāghātanaṁ → samaṇa-brāhmaṇā uddhamāghatanikā asaññi-vādā uddham āghatanā (pts) | tadapi → tad api (pts) | samaṇabrāhmaṇānaṁ → samaṇa-brāhmaṇānaṁ (pts) | taṇhāgatānaṁ paritassitavipphanditameva → taṇhā-gatānaṁ paritasita-vipphanditam eva (pts)
И вот, монахи, что касается тех отшельников и брахманов, которые проповедуют отсутствие сознания после кончины и на восьми основаниях учат, что своё „я“ лишено сознания после кончины, то эти почтенные отшельники и брахманы ощущают, как незнающие и невидящие, беспокоятся и мечутся, как охваченные жаждой.

Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā uddhamāghātanikā nevasaññīnāsaññīvādā uddhamāghātanaṁ nevasaññīnāsaññiṁ attānaṁ paññapenti aṭṭhahi vatthūhi, tadapi tesaṁ bhavataṁ samaṇabrāhmaṇānaṁ ajānataṁ apassataṁ vedayitaṁ taṇhāgatānaṁ paritassitavipphanditameva.
uddhamāghātanaṁ nevasaññīnāsaññiṁ → uddhamāghātanā nevasaññiṁ nāsaññiṁ (bj) | paññapenti → paññāpenti (bj, pts) | uddhamāghātanikā → uddhamāghatanikā (sya-all) | uddhamāghātanaṁ nevasaññīnāsaññiṁ attānaṁ → uddhamāghatanā nevasaññīnāsaññimattānaṁ (sya-all) | paritassitavipphanditameva → paritassitaṁ vipphanditameva (sya-all) | paritassitavipphanditameva → paritasitavipphanditameva (bjt) | samaṇabrāhmaṇā uddhamāghātanikā nevasaññīnāsaññīvādā uddhamāghātanaṁ nevasaññīnāsaññiṁ → samaṇa-brāhmaṇā uddhamāghatanikā n eva-saññi-nāsaññi-vādā uddham āghatanā n eva saññiṁ nāsaññiṁ (pts) | tadapi → tad api (pts) | samaṇabrāhmaṇānaṁ → samaṇa-brāhmaṇānaṁ (pts) | taṇhāgatānaṁ paritassitavipphanditameva → taṇhā-gatānaṁ paritasitavipphanditam eva (pts)
И вот, монахи, что касается тех отшельников и брахманов, которые проповедуют, что после кончины нет ни сознания, ни отсутствия сознания, и на восьми основаниях учат, что после кончины нет ни сознания, ни отсутствия сознания, то эти почтенные отшельники и брахманы ощущают, как незнающие и невидящие, беспокоятся и мечутся, как охваченные жаждой.

Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā ucchedavādā sato sattassa ucchedaṁ vināsaṁ vibhavaṁ paññapenti sattahi vatthūhi, tadapi tesaṁ bhavataṁ samaṇabrāhmaṇānaṁ ajānataṁ apassataṁ vedayitaṁ taṇhāgatānaṁ paritassitavipphanditameva.
paññapenti → paññāpenti (bj, pts) | paritassitavipphanditameva → paritassitaṁ vipphanditameva (sya-all) | paritassitavipphanditameva → paritasitavipphanditameva (bjt) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts) | tadapi → tad api (pts) | samaṇabrāhmaṇānaṁ → samaṇa-brāhmaṇānaṁ (pts) | taṇhāgatānaṁ paritassitavipphanditameva → taṇhā-gatānaṁ paritasita-vipphanditam eva (pts)
И вот, монахи, что касается тех отшельников и брахманов, которые проповедуют разрушение и на семи основаниях учат о разрушении, гибели, уничтожении живого существа, то эти почтенные отшельники и брахманы ощущают, как незнающие и невидящие, беспокоятся и мечутся, как охваченные жаждой.

Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā diṭṭhadhammanibbānavādā sato sattassa paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ paññapenti pañcahi vatthūhi, tadapi tesaṁ bhavataṁ samaṇabrāhmaṇānaṁ ajānataṁ apassataṁ vedayitaṁ taṇhāgatānaṁ paritassitavipphanditameva.
paññapenti → paññāpenti (bj, pts) | paritassitavipphanditameva → paritassitaṁ vipphanditameva (sya-all) | diṭṭhadhammanibbānavādā → paramadiṭṭhadhammanibbānavādā (pts) | paritassitavipphanditameva → paritasitavipphanditameva (bjt) | samaṇabrāhmaṇā diṭṭhadhammanibbānavādā → samaṇa-brāhmaṇā paramadiṭṭha-dhamma-nibbāna-vādā (pts) | paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ paññapenti → parama-diṭṭhadhamma-nibbānaṁ paññāpenti (pts) | tadapi → tad api (pts) | samaṇabrāhmaṇānaṁ → samaṇa-brāhmaṇānaṁ (pts) | taṇhāgatānaṁ paritassitavipphanditameva → taṇhā-gatānaṁ paritasita-vipphanditam eva (pts)
И вот, монахи, что касается тех отшельников и брахманов, которые проповедуют освобождение в зримом мире и на пяти основаниях учат о высшем освобождении живого существа в зримом мире, то эти почтенные отшельники и брахманы ощущают, как незнающие и невидящие, беспокоятся и мечутся, как охваченные жаждой.

Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā aparantakappikā aparantānudiṭṭhino aparantaṁ ārabbha anekavihitāni adhimuttipadāni abhivadanti catucattārīsāya vatthūhi, tadapi tesaṁ bhavataṁ samaṇabrāhmaṇānaṁ ajānataṁ apassataṁ vedayitaṁ taṇhāgatānaṁ paritassitavipphanditameva.
adhimuttipadāni → adhivuttipadāni (bj, pts) | catucattārīsāya → catucattāḷīsāya (sya-all) | paritassitavipphanditameva → paritassitaṁ vipphanditameva (sya-all) | paritassitavipphanditameva → paritasitavipphanditameva (bjt) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts) | adhimuttipadāni → adhivutti-padāni (pts) | catucattārīsāya → catu-cattārīsāya (pts) | tadapi → tad api (pts) | samaṇabrāhmaṇānaṁ → samaṇa-brāhmaṇānam (pts) | taṇhāgatānaṁ paritassitavipphanditameva → taṇhā-gatānaṁ paritasitavipphanditam eva (pts)
И вот, монахи, что касается тех отшельников и брахманов, которые заняты будущими временами, рассуждают о будущих временах и на сорока четырёх основаниях выдвигают различные суждения о будущих временах, то эти почтенные отшельники и брахманы ощущают, как незнающие и невидящие, беспокоятся и мечутся, как охваченные жаждой.

Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā pubbantakappikā ca aparantakappikā ca pubbantāparantakappikā ca pubbantāparantānudiṭṭhino pubbantāparantaṁ ārabbha anekavihitāni adhimuttipadāni abhivadanti dvāsaṭṭhiyā vatthūhi, tadapi tesaṁ bhavataṁ samaṇabrāhmaṇānaṁ ajānataṁ apassataṁ vedayitaṁ taṇhāgatānaṁ paritassitavipphanditameva.
adhimuttipadāni → adhivuttipadāni (bj) | paritassitavipphanditameva → paritassitaṁ vipphanditameva (sya-all) | anekavihitāni adhimuttipadāni → anekavihitaṁ adhivuttipadāni (pts) | paritassitavipphanditameva → paritasitavipphanditameva (bjt) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts) | aparantakappikā → aparanta-kappikā (pts) | pubbantāparantakappikā → pubbantāparanta-kappikā (pts) | anekavihitāni adhimuttipadāni → aneka-vihitaṁ adhivutti-padāni (pts) | dvāsaṭṭhiyā → dvā-saṭṭhiyā (pts) | tadapi → tad api (pts) | samaṇabrāhmaṇānaṁ → samaṇa-brāhmaṇānaṁ (pts) | taṇhāgatānaṁ paritassitavipphanditameva → taṇhā-gatānaṁ paritasitavipphanditam eva (pts)
И вот, монахи, что касается тех отшельников и брахманов, которые заняты прежними временами, и заняты будущими временами, и заняты прежними и будущими временами, рассуждают о прежних и будущих временах и на шестидесяти двух основаниях выдвигают различные суждения о прежних и будущих временах, то эти почтенные отшельники и брахманы ощущают, как незнающие и невидящие, беспокоятся и мечутся, как охваченные жаждой.

4.2. Phassapaccayāvāra4.2. Раздел об обусловленном соприкосновением

Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā sassatavādā sassataṁ attānañca lokañca paññapenti catūhi vatthūhi, tadapi phassapaccayā.
paññapenti → paññāpenti (bj) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts) | attānañca lokañca paññapenti catūhi → attānañ ca lokañ ca paññāpenti catuhi (pts) | tadapi phassapaccayā → tad api phassa-paccayā (pts)
И вот, монахи, что касается тех отшельников и брахманов, которые проповедуют вечность и на четырёх основаниях учат, что и своё „я“, и мир вечны, то причиной этому чувственное восприятие.

Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā ekaccasassatikā ekaccaasassatikā ekaccaṁ sassataṁ ekaccaṁ asassataṁ attānañca lokañca paññapenti catūhi vatthūhi, tadapi phassapaccayā.
paññapenti → paññāpenti (bj) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts) | ekaccaasassatikā → ekacca-asassatikā (pts) | attānañca lokañca paññapenti catūhi → attānañ ca lokañ ca paññāpenti catuhi (pts) | tadapi phassapaccayā → tad api phassa-paccayā (pts)
И вот, монахи, что касается тех отшельников и брахманов, которые [проповедуют] отчасти вечность, отчасти не-вечность и на четырёх основаниях учат, что и своё „я“, и мир отчасти вечны, отчасти невечны, то причиной этому чувственное восприятие.

Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā antānantikā antānantaṁ lokassa paññapenti catūhi vatthūhi, tadapi phassapaccayā.
paññapenti → paññāpenti (bj, pts) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts) | tadapi phassapaccayā → tad api phassa-paccayā (pts)
И вот, монахи, что касается тех отшельников и брахманов, которые [проповедуют] конечность или бесконечность и на четырёх основаниях учат, что мир конечен или бесконечен, то причиной этому чувственное восприятие.

Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā amarāvikkhepikā tattha tattha pañhaṁ puṭṭhā samānā vācāvikkhepaṁ āpajjanti amarāvikkhepaṁ catūhi vatthūhi, tadapi phassapaccayā.
pañhaṁ → paṇhaṁ (sya-all) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts) | amarāvikkhepaṁ catūhi → amarā-vikkhepaṁ catuhi (pts) | tadapi phassapaccayā → tad api phassa-paccayā (pts)
И вот, монахи, что касается тех отшельников и брахманов, которые уклончивы, словно скользкая рыба, и на четырёх основаниях ведут уклончивую речь, когда им задают тот или иной вопрос, — уклончивую, словно скользкая рыба, то причиной этому чувственное восприятие.

Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā adhiccasamuppannikā adhiccasamuppannaṁ attānañca lokañca paññapenti dvīhi vatthūhi, tadapi phassapaccayā.
paññapenti → paññāpenti (bj) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts) | adhiccasamuppannaṁ attānañca lokañca paññapenti → adhicca-samuppannaṁ attānañ ca lokañ ca paññāpenti (pts) | tadapi phassapaccayā → tad api phassa-paccayā (pts)
И вот, монахи, что касается тех отшельников и брахманов, которые [проповедуют] беспричинное возникновение и на двух основаниях учат, что и своё „я“, и мир возникли без причины, то причиной этому чувственное восприятие.

Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā pubbantakappikā pubbantānudiṭṭhino pubbantaṁ ārabbha anekavihitāni adhimuttipadāni abhivadanti aṭṭhārasahi vatthūhi, tadapi phassapaccayā.
adhimuttipadāni → adhivuttipadāni (bj, pts) | aṭṭhārasahi → aṭṭhādasahi (pts) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts) | adhimuttipadāni → adhivutti-padāni (pts) | tadapi phassapaccayā → tad api phassa-paccayā (pts)
И вот, монахи, что касается тех отшельников и брахманов, которые заняты прежними временами, рассуждают о прежних временах и на восемнадцати основаниях выдвигают различные суждения о прежних временах, то причиной этому чувственное восприятие.

Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā uddhamāghātanikā saññīvādā uddhamāghātanaṁ saññiṁ attānaṁ paññapenti soḷasahi vatthūhi, tadapi phassapaccayā.
uddhamāghātanaṁ → uddhamāghātanā (bj) | paññapenti → paññāpenti (bj, pts) | uddhamāghātanikā → uddhamāghatanikā (sya-all) | uddhamāghātanaṁ saññiṁ attānaṁ → uddhamāghatanā saññimattānaṁ (sya-all) | uddhamāghātanikā saññīvādā uddhamāghātanaṁ → uddhamāghatanikā saññivādā uddham āghatanā (pts) | samaṇabrāhmaṇā uddhamāghātanikā saññīvādā uddhamāghātanaṁ → samaṇa-brāhmaṇā uddhamāghatanikā saññi-vādā uddham āghatanā (pts) | tadapi phassapaccayā → tad api phassa-paccayā (pts)
И вот, монахи, что касается тех отшельников и брахманов, которые проповедуют сознание после кончины и на шестнадцати основаниях учат, что своё „я“ наделено сознанием после кончины, то причиной этому чувственное восприятие.

Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā uddhamāghātanikā asaññīvādā uddhamāghātanaṁ asaññiṁ attānaṁ paññapenti aṭṭhahi vatthūhi, tadapi phassapaccayā.
uddhamāghātanaṁ → uddhamāghātanā (bj) | paññapenti → paññāpenti (bj, pts) | uddhamāghātanikā → uddhamāghatanikā (sya-all) | uddhamāghātanaṁ asaññiṁ attānaṁ → uddhamāghatanā asaññimattānaṁ (sya-all) | uddhamāghātanikā asaññīvādā uddhamāghātanaṁ → uddhamāghatanikā asaññivādā uddham āghatanā (pts) | samaṇabrāhmaṇā uddhamāghātanikā asaññīvādā uddhamāghātanaṁ → samaṇa-brāhmaṇā uddhamāghatanikā asaññi-vādā uddham āghatanā (pts) | tadapi phassapaccayā → tad api phassa-paccayā (pts)
И вот, монахи, что касается тех отшельников и брахманов, которые проповедуют отсутствие сознания после кончины и на восьми основаниях учат, что своё „я“ лишено сознания после кончины, то причиной этому чувственное восприятие.

Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā uddhamāghātanikā nevasaññīnāsaññīvādā uddhamāghātanaṁ nevasaññīnāsaññiṁ attānaṁ paññapenti aṭṭhahi vatthūhi, tadapi phassapaccayā.
uddhamāghātanaṁ nevasaññīnāsaññiṁ → uddhamāghātanā nevasaññiṁ nāsaññiṁ (bj) | paññapenti → paññāpenti (bj, pts) | uddhamāghātanikā → uddhamāghatanikā (sya-all) | uddhamāghātanaṁ nevasaññīnāsaññiṁ attānaṁ → uddhamāghatanā nevasaññīnāsaññimattānaṁ (sya-all) | samaṇabrāhmaṇā uddhamāghātanikā nevasaññīnāsaññīvādā uddhamāghātanaṁ nevasaññīnāsaññiṁ → samaṇa-brāhmaṇā uddhamāghatanika n eva-saññi-nāsaññi-vādā uddham āghatanā n eva saññiṁ nāsaññiṁ (pts) | tadapi phassapaccayā → tad api phassa-paccayā (pts)
И вот, монахи, что касается тех отшельников и брахманов, которые проповедуют, что после кончины нет ни сознания, ни отсутствия сознания, и на восьми основаниях учат, что после кончины нет ни сознания, ни отсутствия сознания, то причиной этому чувственное восприятие.

Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā ucchedavādā sato sattassa ucchedaṁ vināsaṁ vibhavaṁ paññapenti sattahi vatthūhi, tadapi phassapaccayā.
paññapenti → paññāpenti (bj, pts) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts) | tadapi phassapaccayā → tad api phassa-paccayā (pts)
И вот, монахи, что касается тех отшельников и брахманов, которые проповедуют разрушение и на семи основаниях учат о разрушении, гибели, уничтожении живого существа, то причиной этому чувственное восприятие.

Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā diṭṭhadhammanibbānavādā sato sattassa paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ paññapenti pañcahi vatthūhi, tadapi phassapaccayā.
paññapenti → paññāpenti (bj, pts) | diṭṭhadhammanibbānavādā → paramadiṭṭhadhammanibbānavādā (pts) | samaṇabrāhmaṇā diṭṭhadhammanibbānavādā → samaṇa-brāhmaṇā paramadiṭṭha-dhamma-nibbāna-vādā (pts) | paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ paññapenti → parama-diṭṭhadhamma-nibbānaṁ paññāpenti (pts) | tadapi phassapaccayā → tad api phassa-paccayā (pts)
И вот, монахи, что касается тех отшельников и брахманов, которые проповедуют освобождение в зримом мире и на пяти основаниях учат о высшем освобождении живого существа в зримом мире, то причиной этому чувственное восприятие.

Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā aparantakappikā aparantānudiṭṭhino aparantaṁ ārabbha anekavihitāni adhimuttipadāni abhivadanti catucattārīsāya vatthūhi, tadapi phassapaccayā.
adhimuttipadāni → adhivuttipadāni (bj, pts) | catucattārīsāya → catucattāḷīsāya (sya-all); catu cattārīsaya (pts) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts) | adhimuttipadāni → adhivutti-padāni (pts) | tadapi phassapaccayā → tad api phassa-paccayā (pts)
И вот, монахи, что касается тех отшельников и брахманов, которые заняты будущими временами, рассуждают о будущих временах и на сорока четырёх основаниях выдвигают различные суждения о будущих временах, то причиной этому чувственное восприятие.

Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā pubbantakappikā ca aparantakappikā ca pubbantāparantakappikā ca pubbantāparantānudiṭṭhino pubbantāparantaṁ ārabbha anekavihitāni adhimuttipadāni abhivadanti dvāsaṭṭhiyā vatthūhi, tadapi phassapaccayā.
adhimuttipadāni → adhivuttipadāni (bj, pts) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts) | aparantakappikā → aparanta-kappikā (pts) | pubbantāparantakappikā → pubbantāparanta-kappikā (pts) | anekavihitāni adhimuttipadāni → aneka-vihitāni adhivutti-padāni (pts) | dvāsaṭṭhiyā → dvā-saṭṭhiyā (pts) | tadapi phassapaccayā → tad api phassa-paccayā (pts)
И вот, монахи, что касается тех отшельников и брахманов, которые заняты прежними временами, и заняты будущими временами, и заняты прежними и будущими временами, рассуждают о прежних и будущих временах и на шестидесяти двух основаниях выдвигают различные суждения о прежних и будущих временах, то причиной этому чувственное восприятие.

4.3. Netaṁṭhānaṁvijjativāra4.3. Раздел о невозможном

Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā sassatavādā sassataṁ attānañca lokañca paññapenti catūhi vatthūhi, te vata aññatra phassā paṭisaṁvedissantīti netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
paññapenti → paññāpenti (bj) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts) | attānañca lokañca paññapenti catūhi → attānañ ca lokañ ca paññāpenti catuhi (pts) | netaṁ → n etaṁ (pts)
И вот, монахи, что касается тех отшельников и брахманов, которые проповедуют вечность и на четырёх основаниях учат, что и своё „я“, и мир вечны, то, поистине, так не могло бы произойти, если бы они постигали иначе, нежели путём чувственного восприятия.

Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā ekaccasassatikā ekaccaasassatikā ekaccaṁ sassataṁ ekaccaṁ asassataṁ attānañca lokañca paññapenti catūhi vatthūhi, te vata aññatra phassā paṭisaṁvedissantīti netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
paññapenti → paññāpenti (bj) | ekaccaasassatikā → ekacca asassatikā (my, bjt) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts) | ekaccaasassatikā → ekacca-asassatikā (pts) | attānañca lokañca paññapenti catūhi → attānañ ca lokañ ca paññāpenti catuhi (pts) | netaṁ → n etaṁ (pts)
И вот, монахи, что касается тех отшельников и брахманов, которые [проповедуют] отчасти вечность, отчасти невечность и на четырёх основаниях учат, что и своё „я“, и мир отчасти вечны, отчасти невечны, то, поистине, так не могло бы произойти, если бы они постигали иначе, нежели путём чувственного восприятия.

Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā antānantikā antānantaṁ lokassa paññapenti catūhi vatthūhi, te vata aññatra phassā paṭisaṁvedissantīti netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
paññapenti → paññāpenti (bj) | paññapenti catūhi → paññāpenti catuhi (pts) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts) | netaṁ → n etaṁ (pts)
И вот, монахи, что касается тех отшельников и брахманов, которые [проповедуют] конечность или бесконечность и на четырёх основаниях учат, что мир конечен или бесконечен, то, поистине, так не могло бы произойти, если бы они постигали иначе, нежели путём чувственного восприятия.

Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā amarāvikkhepikā tattha tattha pañhaṁ puṭṭhā samānā vācāvikkhepaṁ āpajjanti amarāvikkhepaṁ catūhi vatthūhi, te vata aññatra phassā paṭisaṁvedissantīti netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
pañhaṁ → paṇhaṁ (sya-all) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts) | amarāvikkhepaṁ catūhi → amarā-vikkhepaṁ catuhi (pts) | netaṁ → n etaṁ (pts)
И вот, монахи, что касается тех отшельников и брахманов, которые уклончивы, словно скользкая рыба, и на четырёх основаниях ведут уклончивую речь, когда им задают тот или иной вопрос, — уклончивый, словно скользкая рыба, то, поистине, так не могло бы произойти, если бы они постигали иначе, нежели путём чувственного восприятия.

Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā adhiccasamuppannikā adhiccasamuppannaṁ attānañca lokañca paññapenti dvīhi vatthūhi, te vata aññatra phassā paṭisaṁvedissantīti netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
paññapenti → paññāpenti (bj) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts) | adhiccasamuppannaṁ attānañca lokañca paññapenti → adhicca-samuppannaṁ attānañ ca lokañ ca paññāpenti (pts) | netaṁ → n etaṁ (pts)
И вот, монахи, что касается тех отшельников и брахманов, которые [проповедуют] беспричинное возникновение и на двух основаниях учат, что и своё „я“, и мир возникли без причины, то, поистине, так не могло бы произойти, если бы они постигали иначе, нежели путём чувственного восприятия.

Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā pubbantakappikā pubbantānudiṭṭhino pubbantaṁ ārabbha anekavihitāni adhimuttipadāni abhivadanti aṭṭhārasahi vatthūhi, te vata aññatra phassā paṭisaṁvedissantīti netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
adhimuttipadāni → adhivuttipadāni (bj, pts) | aṭṭhārasahi → aṭṭhādasahi (pts) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts) | adhimuttipadāni → adhivutti-padāni (pts) | netaṁ → n etaṁ (pts)
И вот, монахи, что касается тех отшельников и брахманов, которые заняты прежними временами, рассуждают о прежних временах и на восемнадцати основаниях выдвигают различные суждения о прежних временах, то, поистине, так не могло бы произойти, если бы они постигали иначе, нежели путём чувственного восприятия.

Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā uddhamāghātanikā saññīvādā uddhamāghātanaṁ saññiṁ attānaṁ paññapenti soḷasahi vatthūhi, te vata aññatra phassā paṭisaṁvedissantīti netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
uddhamāghātanaṁ → uddhamāghātanā (bj) | paññapenti → paññāpenti (bj, pts) | uddhamāghātanikā → uddhamāghatanikā (sya-all) | uddhamāghātanaṁ saññiṁ attānaṁ → uddhamāghatanā saññimattānaṁ (sya-all) | uddhamāghātanikā saññīvādā uddhamāghātanaṁ → uddhamāghatanikā saññivādā uddham āghatanā (pts) | samaṇabrāhmaṇā uddhamāghātanikā saññīvādā uddhamāghātanaṁ → samaṇa-brāhmaṇā uddhamāghatanikā saññi-vādā uddham āghatanā (pts) | netaṁ → n etaṁ (pts)
И вот, монахи, что касается тех отшельников и брахманов, которые проповедуют сознание после кончины и на шестнадцати основаниях учат, что своё „я“ наделено сознанием после кончины, то, поистине, так не могло бы произойти, если бы они постигали иначе, нежели путём чувственного восприятия.

Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā uddhamāghātanikā asaññīvādā, uddhamāghātanaṁ asaññiṁ attānaṁ paññapenti aṭṭhahi vatthūhi, te vata aññatra phassā paṭisaṁvedissantīti netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
uddhamāghātanaṁ → uddhamāghātanā (bj) | paññapenti → paññāpenti (bj, pts) | uddhamāghātanikā → uddhamāghatanikā (sya-all) | uddhamāghātanaṁ asaññiṁ attānaṁ → uddhamāghatanā asaññimattānaṁ (sya-all) | samaṇabrāhmaṇā uddhamāghātanikā asaññīvādā uddhamāghātanaṁ → samaṇa-brāhmaṇā uddhamāghatanikā asaññi-vādā uddham āghatanā (pts) | attānaṁ paññapenti → attānañ paññāpenti (pts) | netaṁ → n etaṁ (pts)
И вот, монахи, что касается тех отшельников и брахманов, которые проповедуют отсутствие сознания после кончины и на восьми основаниях учат, что своё „я“ лишено сознания после кончины, то, поистине, так не могло бы произойти, если бы они постигали иначе, нежели путём чувственного восприятия.

Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā uddhamāghātanikā nevasaññīnāsaññīvādā uddhamāghātanaṁ nevasaññīnāsaññiṁ attānaṁ paññapenti aṭṭhahi vatthūhi, te vata aññatra phassā paṭisaṁvedissantīti netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
uddhamāghātanaṁ nevasaññīnāsaññiṁ → uddhamāghātanā nevasaññiṁ nāsaññiṁ (bj) | paññapenti → paññāpenti (bj) | uddhamāghātanikā → uddhamāghatanikā (sya-all) | uddhamāghātanaṁ nevasaññīnāsaññiṁ attānaṁ → uddhamāghatanā nevasaññīnāsaññimattānaṁ (sya-all) | samaṇabrāhmaṇā uddhamāghātanikā nevasaññīnāsaññīvādā uddhamāghātanaṁ nevasaññīnāsaññiṁ → samaṇa-brāhmaṇā uddhamāghatanikā n eva-saññi-nāsaññi-vādā uddham āghatanā n eva saññiṁ nāsaññiṁ (pts) | netaṁ → n etaṁ (pts)
И вот, монахи, что касается тех отшельников и брахманов, которые проповедуют, что после кончины нет ни сознания, ни отсутствия сознания, и на восьми основаниях учат, что после кончины нет ни сознания, ни отсутствия сознания, то, поистине, так не могло бы произойти, если бы они постигали иначе, нежели путём чувственного восприятия.

Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā ucchedavādā sato sattassa ucchedaṁ vināsaṁ vibhavaṁ paññapenti sattahi vatthūhi, te vata aññatra phassā paṭisaṁvedissantīti netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
paññapenti → paññāpenti (bj, pts) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts) | netaṁ → n etam (pts)
И вот, монахи, что касается тех отшельников и брахманов, которые проповедуют разрушение и на семи основаниях учат о разрушении, гибели, уничтожении живого существа, то, поистине, так не могло бы произойти, если бы они постигали иначе, нежели путём чувственного восприятия.

Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā diṭṭhadhammanibbānavādā sato sattassa paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ paññapenti pañcahi vatthūhi, te vata aññatra phassā paṭisaṁvedissantīti netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
paññapenti → paññāpenti (bj, pts) | diṭṭhadhammanibbānavādā → paramadiṭṭhadhammanibbānavādā (pts) | samaṇabrāhmaṇā diṭṭhadhammanibbānavādā → samaṇa-brāhmaṇā paramadiṭṭha-dhamma-nibbāna-vādā (pts) | paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ paññapenti → parama-diṭṭhadhamma-nibbānaṁ paññāpenti (pts) | netaṁ → n etaṁ (pts)
И вот, монахи, что касается тех отшельников и брахманов, которые проповедуют освобождение в зримом мире и на пяти основаниях учат о высшем освобождении живого существа в зримом мире, то, поистине, так не могло бы произойти, если бы они постигали иначе, нежели путём чувственного восприятия.

Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā aparantakappikā aparantānudiṭṭhino aparantaṁ ārabbha anekavihitāni adhimuttipadāni abhivadanti catucattārīsāya vatthūhi, te vata aññatra phassā paṭisaṁvedissantīti netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
adhimuttipadāni → adhivuttipadāni (bj, pts) | catucattārīsāya → catucattāḷīsāya (sya-all) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts) | adhimuttipadāni → adhivutti-padāni (pts) | catucattārīsāya → catu-cattārīsāya (pts) | netaṁ → n etaṁ (pts)
И вот, монахи, что касается тех отшельников и брахманов, которые заняты будущими временами, рассуждают о будущих временах и на сорока четырёх основаниях выдвигают различные суждения о будущих временах, то, поистине, так не могло бы произойти, если бы они постигали иначе, нежели путём чувственного восприятия.

Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā pubbantakappikā ca aparantakappikā ca pubbantāparantakappikā ca pubbantāparantānudiṭṭhino pubbantāparantaṁ ārabbha anekavihitāni adhimuttipadāni abhivadanti dvāsaṭṭhiyā vatthūhi, te vata aññatra phassā paṭisaṁvedissantīti netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
adhimuttipadāni → adhivuttipadāni (bj, pts) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts) | aparantakappikā → aparanta-kappikā (pts) | pubbantāparantakappikā ca → pubbantāparanta-kappikāca (pts) | anekavihitāni adhimuttipadāni → aneka-vihitāni adhivutti-padāni (pts) | dvāsaṭṭhiyā → dvā-saṭṭhiyā (pts) | netaṁ → n etaṁ (pts)
И вот, монахи, что касается тех отшельников и брахманов, которые заняты прежними временами, и заняты будущими временами, и заняты прежними и будущими временами, рассуждают о прежних и будущих временах и на шестидесяти двух основаниях выдвигают различные суждения о прежних и будущих временах, то, поистине, так не могло бы произойти, если бы они постигали иначе, нежели путём чувственного восприятия.

4.4. Diṭṭhigatikādhiṭṭhānavaṭṭakathā4.4. Объяснение цикла

Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā sassatavādā sassataṁ attānañca lokañca paññapenti catūhi vatthūhi, yepi te samaṇabrāhmaṇā ekaccasassatikā ekaccaasassatikā …pe…
paññapenti → paññāpenti (bj) | vatthūhi → Bp pa at end of each clause. (pts note) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts) | attānañca lokañca paññapenti catūhi → attānañ ca lokañ ca paññāpenti catuhi (pts) | yepi → ye pi (pts) | samaṇabrāhmaṇā ekaccasassatikā ekaccaasassatikā → samaṇa-brāhmaṇā ekacca-sassatikā ekacca-asassatikā (pts)
И вот, монахи, что касается тех отшельников и брахманов, [то те], которые проповедуют вечность и на четырёх основаниях учат, что и своё „я“, и мир вечны; те отшельники и брахманы, которые [проповедуют] отчасти вечность, отчасти не-вечность …
yepi te samaṇabrāhmaṇā antānantikā …
yepi → ye pi (pts) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts)
те отшельники и брахманы, которые [проповедуют] конечность или бесконечность …
yepi te samaṇabrāhmaṇā amarāvikkhepikā …
adhicca-samuppannikā → Bp Gr omit this clause. (pts note)
те отшельники и брахманы, которые уклончивы, словно скользкая рыба …
yepi te samaṇabrāhmaṇā adhiccasamuppannikā …
yepi → ye pi (pts) | adhiccasamuppannikā → uddham-āghatanikā asaññi-vādā (pts)
те отшельники и брахманы, которые [проповедуют] беспричинное возникновение …
yepi te samaṇabrāhmaṇā pubbantakappikā …
yepi → ye pi (pts) | pe → spelled out in full (pts)
те отшельники и брахманы, которые заняты прежними временами …
yepi te samaṇabrāhmaṇā uddhamāghātanikā saññīvādā …
uddhamāghātanikā → uddhamāghatanikā (sya-all) | uddhamāghātanikā saññīvādā yepi → uddhamāghatanikā saññivādā ye pi (pts) | uddhamāghātanikā saññīvādā → diṭṭha-dhamma-nibbāna-vādā (pts)
те отшельники и брахманы, которые проповедуют сознание после кончины …
yepi te samaṇabrāhmaṇā uddhamāghātanikā asaññīvādā …
uddhamāghātanikā → uddhamāghatanikā (sya-all) | uddhamāghātanikā asaññīvādā yepi → uddhamāghatanikā asaññivādā ye pi (pts) | pubbanta-kappikā → So all MSS., though they have no corresponding clause in the previous two lists. (pts note)
те отшельники и брахманы, которые проповедуют отсутствие сознания после кончины …
yepi te samaṇabrāhmaṇā uddhamāghātanikā nevasaññīnāsaññīvādā …
uddhamāghātanikā → uddhamāghatanikā (sya-all)
те отшельники и брахманы, которые проповедуют, что после кончины нет ни сознания, ни отсутствия сознания …
yepi te samaṇabrāhmaṇā ucchedavādā …
yepi → ye pi (pts)
те отшельники и брахманы, которые проповедуют разрушение …
yepi te samaṇabrāhmaṇā diṭṭhadhammanibbānavādā …те отшельники и брахманы, которые проповедуют освобождение в зримом мире … yepi te samaṇabrāhmaṇā aparantakappikā …те отшельники и брахманы, которые заняты прежними временами … yepi te samaṇabrāhmaṇā pubbantakappikā ca aparantakappikā ca pubbantāparantakappikā ca pubbantāparantānudiṭṭhino pubbantāparantaṁ ārabbha anekavihitāni adhimuttipadāni abhivadanti dvāsaṭṭhiyā vatthūhi, sabbe te chahi phassāyatanehi phussa phussa paṭisaṁvedenti tesaṁ vedanāpaccayā taṇhā, taṇhāpaccayā upādānaṁ, upādānapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṁ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā sambhavanti.
adhimuttipadāni → adhivuttipadāni (bj, pts) | phussa phussa → phussāphussā (sya-all) | ca → (pts) | phussāphussā → phussa phussa. aṭṭhakathāyaṁ phussā phussā (sya-all: sī.) | yepi te samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts) | aparantakappikā → aparanta-kappikā (pts) | pubbantāparantakappikā ca → pubbantāparanta-kappikā (pts) | anekavihitāni adhimuttipadāni → aneka-vihitāni adhivutti-padāni (pts) | dvāsaṭṭhiyā → dvā-saṭṭhiyā (pts) | vedanāpaccayā → vedanā-paccayā (pts) | upādānapaccayā → upādāna-paccayā (pts) | bhavapaccayā → bhava-paccayā (pts) | jātipaccayā jarāmaraṇaṁ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā → jāti-paccayā jarā-maraṇaṁ soka-parideva-dukkhadomanass upāyāsā (pts)
те отшельники и брахманы, которые заняты будущими временами; те отшельники и брахманы, которые заняты прежними временами, и заняты будущими временами, и занятые прежними и будущими временами, рассуждают о прежних и будущих временах и на шестидесяти двух основаниях выдвигают различные суждения о прежних и будущих временах, — все они постигают, последовательно обретая шесть оснований чувственного восприятия. Их ощущения — причина жажды, жажда — причина стремления, стремление — причина становления, становление — причина рождения, рождение — причина старости, смерти; [от него] происходят горе, плач, боль, неудовлетворённость, беспокойство.

5. Vivaṭṭakathādi5. Объяснение освобождения от цикла

Yato kho, bhikkhave, bhikkhu channaṁ phassāyatanānaṁ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṁ pajānāti, ayaṁ imehi sabbeheva uttaritaraṁ pajānāti.
samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca → samudayaṁ ca atthagamaṁ ca assādaṁ ca ādīnavaṁ ca nissaraṇaṁ ca (bjt) | samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca → samudayañ ca atthagamañ ca assādañ ca ādīnavañ ca nissaraṇañ ca (pts) | sabbeheva → sabbeh eva (pts)
И когда, монахи, монах постигает в согласии с истиной и возникновение, и исчезновение, и сладость, и горечь, и преодоление шести органов чувственного восприятия, то он постигает и выходящее за пределы их всех.

Ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā pubbantakappikā vā aparantakappikā vā pubbantāparantakappikā vā pubbantāparantānudiṭṭhino pubbantāparantaṁ ārabbha anekavihitāni adhimuttipadāni abhivadanti, sabbe te imeheva dvāsaṭṭhiyā vatthūhi antojālīkatā, ettha sitāva ummujjamānā ummujjanti, ettha pariyāpannā antojālīkatāva ummujjamānā ummujjanti.
adhimuttipadāni → adhivuttipadāni (bj, pts) | ummujjanti → ummujjanti nimujjamānā nimujjanti (bj) | antojālīkatā → antojālikatā (sya-all, pts) | antojālīkatāva → antojālikatā va (sya-all, pts) | nimujjanti → [ ] ciṇhantarita padāni potthakesu na dissanti (bj note) | sitāva → sitā va (th, pts) | pubbantakappikā → pubbanta-kappikā (pts) | aparantakappikā → aparanta-kappikā (pts) | anekavihitāni adhimuttipadāni → aneka-vihitāni adhivutti-padāni (pts) | imeheva dvāsaṭṭhiyā → imeh eva dvā-saṭṭhiyā (pts) | antojālīkatā → anto-jāli-katā (pts) | antojālīkatāva → antojāli-katā va (pts)
Ибо, монахи, все те отшельники или брахманы, которые заняты прежними временами, и заняты будущими временами, и заняты прежними и будущими временами, рассуждают о прежних и будущих временах и выдвигают различные суждения о прежних и будущих временах, заключены в сеть благодаря этим шестидесяти двум основаниям — они выскакивают, но, выскакивая, остаются здесь; они выскакивают, но, выскакивая, вконец запутываются здесь, заключённые в сеть.

Seyyathāpi, bhikkhave, dakkho kevaṭṭo vā kevaṭṭantevāsī vā sukhumacchikena jālena parittaṁ udakadahaṁ otthareyya. Tassa evamassa: ‘ye kho keci imasmiṁ udakadahe oḷārikā pāṇā, sabbe te antojālīkatā. Ettha sitāva ummujjamānā ummujjanti; ettha pariyāpannā antojālīkatāva ummujjamānā ummujjantī’ti;
udakadahaṁ → udakarahadaṁ (sya-all) | ummujjanti → ummujjanti nimujjamānā nimujjanti (bj) | ummujjantīti → ummujjanti nimujjamānā nimujjantīti (bj) | sukhumacchikena → sukhumacchiddakena (sya-all) | udakadahe → udakarahade (sya-all) | sabbe te antojālīkatā → sabbepete antojālikatā (sya-all) | antojālīkatāva → antojālikatā va (sya-all, pts) | antojālīkatā → antojālikatā (pts) | nimujjantī”ti → [ ] ciṇhantarita padāni potthakesu na dissanti (bj note) | udakadahaṁ → udakarahadaṁ (cck: sī. syā. pī.) | sukhumacchiddakena → sukhumacchinnena. a. sukhumacchikena (sya-all: sī.) | sukhumacchikena → Bp Gr sukhumacchiddakena. (pts note) | sitāva → sitā va (th, pts) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | evamassa → evam assa (pts) | udakadahe → udaka-dahe (pts) | antojālīkatā → anto-jāli-katā (pts) | antojālīkatāva → anto-jāli-katā va (pts)
И это, монахи, как искусный рыбак или ученик рыбака, раскинув в маленьком пруду сеть с мелкой ячейкой, может сказать себе: „Ведь все те [сколько-нибудь] большие существа, которые есть в этом пруду, заключены в сеть, — они выскакивают, но, выскакивая, остаются здесь; они выскакивают, но, выскакивая, вконец запутываются здесь, заключённые в сеть“ —
evameva kho, bhikkhave, ye hi keci samaṇā vā brāhmaṇā vā pubbantakappikā vā aparantakappikā vā pubbantāparantakappikā vā pubbantāparantānudiṭṭhino pubbantāparantaṁ ārabbha anekavihitāni adhimuttipadāni abhivadanti, sabbe te imeheva dvāsaṭṭhiyā vatthūhi antojālīkatā ettha sitāva ummujjamānā ummujjanti, ettha pariyāpannā antojālīkatāva ummujjamānā ummujjanti.
adhimuttipadāni → adhivuttipadāni (bj, pts) | ummujjanti → ummujjanti nimujjamānā nimujjanti (bj) | antojālīkatā → antojālikatā (sya-all, pts) | antojālīkatāva → antojālikatā va (sya-all, pts) | nimujjanti → [ ] ciṇhantarita padāni potthakesu na dissanti (bj note) | nimujjanti → [ ] ciṇhantarita padāni potthakesu na dissanti (bj note) | sitāva → sitā va (th, pts) | evameva → evam eva (pts) | pubbantakappikā → pubbanta-kappikā (pts) | aparantakappikā → aparanta-kappikā (pts) | anekavihitāni adhimuttipadāni → aneka-vihitāni adhivutti-padāni (pts) | imeheva dvāsaṭṭhiyā → imeh eva dvā-saṭṭhiyā (pts) | antojālīkatā → anto-jāli-katā (pts) | antojālīkatāva → anto-jālikatā va (pts)
так же точно, монахи, и все те отшельники или брахманы, которые заняты прежними временами, и заняты будущими временами, и заняты прежними и будущими временами, рассуждают о прежних и будущих временах и выдвигают различные суждения о прежних и будущих временах, — заключены в сеть благодаря этим шестидесяти двум основаниям — они выскакивают, но, выскакивая, остаются здесь; они выскакивают, но, выскакивая, вконец запутываются здесь, заключённые в сеть.

Ucchinnabhavanettiko, bhikkhave, tathāgatassa kāyo tiṭṭhati.
ucchinnabhavanettiko → ucchinna-bhava-nettiko (pts)
В теле Татхагаты, монахи, разрушено то, что ведёт к существованию.
Yāvassa kāyo ṭhassati, tāva naṁ dakkhanti devamanussā.
dakkhanti → dakkhinti (bj, pts) | yāvassa → yāv assa (pts) | dakkhanti devamanussā → dakkhinti deva-manussā (pts)
Пока тело его будет существовать, боги и люди будут видеть его.
Kāyassa bhedā uddhaṁ jīvitapariyādānā na naṁ dakkhanti devamanussā.
dakkhanti → dakkhinti (bj) | naṁ dakkhanti → dakkhinti (pts) | jīvitapariyādānā → jīvita-pariyādānā (pts) | naṁ dakkhanti devamanussā → dakkhinti deva-manussā (pts)
Вслед за распадом тела с завершением жизни боги и люди не будут видеть его.

Seyyathāpi, bhikkhave, ambapiṇḍiyā vaṇṭacchinnāya yāni kānici ambāni vaṇṭapaṭibandhāni, sabbāni tāni tadanvayāni bhavanti;
vaṇṭapaṭibandhāni → vaṇṭapaṭibaddhāni (bj); vaṇṭūpanibandhanāni (pts) | vaṇṭapaṭibandhāni → vaṇṭūpanibandhanāni (cck: sī. pī.); vaṇḍapaṭibaddhāni (cck: ka.) | vaṇṭapaṭibandhāni → vaṇṭūpanibandhanāni (sya-all: sī.) | vaṇṭūpanibandhanāni → Bp vaṇḍa-paṭibaddhāni. (pts note) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | ambapiṇḍiyā → amba-piṇḍiyā (pts) | tadanvayāni → tad-anvayāni (pts)
И это, монахи, как, если отсечь ветвь с гроздью манговых плодов, все те манговые плоды, которые прикреплены к ветви, следуют за ней,
evameva kho, bhikkhave, ucchinnabhavanettiko tathāgatassa kāyo tiṭṭhati,
evameva → evam eva (pts) | ucchinnabhavanettiko → ucchinnabhava-nettiko (pts)
так же точно, монахи, в теле Татхагаты разрушено то, что ведёт к существованию.
yāvassa kāyo ṭhassati, tāva naṁ dakkhanti devamanussā,
dakkhanti → dakkhinti (bj, pts) | yāvassa → yāv assa (pts) | dakkhanti devamanussā → dakkhinti deva-manussā (pts)
Пока тело его будет существовать, боги и люди будут видеть его. Вслед за распадом тела,
kāyassa bhedā uddhaṁ jīvitapariyādānā na naṁ dakkhanti devamanussā”ti.
dakkhanti → dakkhinti (bj) | naṁ dakkhanti devamanussāti → dakkhinti devamanussā ti (pts) | jīvitapariyādānā → jīvita-pariyādānā (pts) | naṁ dakkhanti devamanussāti → dakkhinti deva-manussā ti (pts)
с завершением жизни боги и люди не будут видеть его”.

Evaṁ vutte, āyasmā ānando bhagavantaṁ etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)
Когда это было сказано, уважаемый Ананда так сказал Благостному:
“acchariyaṁ, bhante, abbhutaṁ, bhante, ko nāmo ayaṁ, bhante, dhammapariyāyo”ti?
nāmo ayaṁ → nāmāyaṁ (bj) | abbhutaṁ → abbhūtaṁ (sya-all) | abbhūtaṁ → abbhutaṁ (sya-all: sī. yu.) | dhammapariyāyoti → dhammapariyāyo ti (bjt) | ko nāmo → konāmo (th) | dhammapariyāyoti → dhamma-pariyāyo ti (pts)
“Как чудесно, господин! Как необычайно, господин! Как же называется, господин, это наставление в истине?”

“Tasmātiha tvaṁ, ānanda, imaṁ dhammapariyāyaṁ atthajālantipi naṁ dhārehi, dhammajālantipi naṁ dhārehi, brahmajālantipi naṁ dhārehi, diṭṭhijālantipi naṁ dhārehi, anuttaro saṅgāmavijayotipi naṁ dhārehī”ti.
tasmātiha → tasmāt iha (pts) | dhammapariyāyaṁ atthajālantipi → dhamma-pariyāyaṁ attha-jālan ti pi (pts) | dhammajālantipi → dhamma-jālan ti pi (pts) | brahmajālantipi → brahma-jālan ti pi (pts) | diṭṭhijālantipi → diṭṭhi-jālan ti pi (pts) | saṅgāmavijayotipi → saṅgāma-vijayo ti pi (pts)
“Так помни же ты это наставление в истине, Ананда, как „Сеть пользы“, помни же его как „Сеть истины“, помни же его как „Сеть совершенства“, помни же его как „Сеть Взгляда“, помни же его как „Несравненную победу в сражении“”.

Idamavoca bhagavā.
idamavoca → idam avoca (pts)
Так сказал Благостный,
Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṁ abhinandunti.
ti → Bp abhinandanti. (pts note) | abhinandunti → abhinandun ti imasmiṁ (pts)
и удовлетворённые монахи возрадовались словам Благостного.
Imasmiñca pana veyyākaraṇasmiṁ bhaññamāne dasasahassī lokadhātu akampitthāti.
dasasahassī → sahassī (pts1ed) | dasasahassī → sahassī (pts) | dasasahassī → sahassī (cck: katthaci) | dasasahassī → sahassī (sya-all: sī.) | sahassī → Bp dasa-sahassi. (pts note) | imasmiñca → imasmiṁ ca (bjt, th) | imasmiñca → ca (pts) | dasasahassī lokadhātu → sahassī loka-dhātu (pts)
И в то время как произносилось это объяснение, содрогнулась тысяча миров.

Brahmajālasuttaṁ niṭṭhitaṁ paṭhamaṁ.Брахмаджала Сутта окончена. Первая.

Принципы · Обоснование · Глоссарий · 6 изданий Пали
MP3: пали · русский