Найдите Истину

В Палийских Суттах и Винае

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Заметка:Переводы, словари и комментарии сделаны не Благословенным.Сверяйтесь с Пали в 4 основных никаях.

  • Dīgha Nikāya 29Длинные Наставления 29

PāsādikasuttaПассадика Сутта

Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → evamme (th) | evaṁ → evam (pts)
Так мной услышано.
ekaṁ samayaṁ bhagavā sakkesu viharati vedhaññā nāma sakyā, tesaṁ ambavane pāsāde.
pāsāde → pāsāde nigaṇṭhanātaputtakālakiriyā (bj); pāsāde nigaṇṭhanāṭaputtakālaṅkiriyā (cck) | sakkesu → sakyesu (sya-all) | Sakyā → -1 Sd (corrected) Vedhaññānaṁ nāma Sakyānaṁ. (pts note)
Однажды Благостный пребывал среди сакьев — на террасе их [обители] в манговой роще сакьев, зовущихся ведхання.

Nigaṇṭhanāṭaputtakālaṅkiriyā

Tena kho pana samayena nigaṇṭho nāṭaputto pāvāyaṁ adhunākālaṅkato hoti.
nāṭaputto → nātaputto (bj); nāthaputto (pts1ed) | adhunākālaṅkato → adhunā kālakato (bj, sya-all, pts) | nāṭaputto → nāthaputto (pts) | nātaputto → nāṭaputto (bj: machasaṁ) | nāṭaputto → nāthaputto (cck: sī. pī.) | Nāthaputto → So SS: Bmr K Nāṭa-, and below. Cp. D. xxxiii. 1. 6. (pts note) | + → nigaṇṭhanātaputtakālakiriyā (bjt) | + → nigaṇṭhanāṭaputtakālaṁkiriyā (ms2005)
И как раз в это самое время Нигантха Натхапутта окончил свои дни в Паве.
Tassa kālaṅkiriyāya bhinnā nigaṇṭhā dvedhikajātā bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṁ mukhasattīhi vitudantā viharanti:
kālaṅkiriyāya → kālakiriyāya (bj, sya-all, pts) | vitudantā → vitūdantā (pts) | vitūdantā → So St (and Childers); Scd Bmr K Sum vitud. (pts note) | kālaṅkiriyāya → kālaṁkiriyāya (ms2005) | bhaṇḍanajātā kalahajātā → bhaṇḍana-jātā kalaha-jātā (pts) | mukhasattīhi vitudantā → mukha-sattīhi vitūdantā (pts)
И когда он окончил свои дни, нигантхи разделились — возник раскол на две части, возникли споры, возникли ссоры, они вступили в распри и стали уязвлять друг друга словесными ударами:

“na tvaṁ imaṁ dhammavinayaṁ ājānāsi, ahaṁ imaṁ dhammavinayaṁ ājānāmi, kiṁ tvaṁ imaṁ dhammavinayaṁ ājānissasi? Micchāpaṭipanno tvamasi, ahamasmi sammāpaṭipanno. Sahitaṁ me, asahitaṁ te. Purevacanīyaṁ pacchā avaca, pacchāvacanīyaṁ pure avaca. Adhiciṇṇaṁ te viparāvattaṁ, āropito te vādo, niggahito tvamasi, cara vādappamokkhāya, nibbeṭhehi vā sace pahosī”ti.
adhiciṇṇaṁ te → aviciṇṇante (bj) | avaca pacchāvacanīyaṁ → avacaha pacchā vacanīyaṁ (sya-all) | niggahito tvamasi cara vādappamokkhāya → niggahitosi paravādappamokkhāya (sya-all) | adhiciṇṇaṁ → aviciṇṇan (pts) | niggahito tvamasi → niggahīto si (pts) | -Aviciṇṇan → So SS Sum; Bmr K adhiciṇṇan; D. i. 1.18 aviciṇṇan. (pts note) | niggahīto → So SS; Bmr K niggahito. (pts note) | sahitaṁ me asahitaṁ te purevacanīyaṁ → sahitamme asahitante pure vacanīyaṁ (bjt) | sahitaṁ me asahitaṁ te purevacanīyaṁ → sahitamme asahitante pure vacanīyaṁ pacchā avacaha (th) | adhiciṇṇaṁ te → adhiciṇṇante (th) | dhammavinayaṁ → dhamma-vinayaṁ (pts) | micchāpaṭipanno tvamasi ahamasmi sammāpaṭipanno sahitaṁ → micchā-paṭipanno tvam asi aham asmi sammā-paṭipanno sahitam (pts) | asahitaṁ → asahitan (pts) | purevacanīyaṁ → pure vacanīyaṁ (pts)
“Ты не знаешь истины и должного поведения — я знаю истину и должное поведение!” — “Как ты узнаешь истину и должное поведение?” — “Ты следуешь ложным путём — я следую истинным путём!” — “Я последователен — ты непоследователен!” — “Ты сказал в конце то, что следовало сказать в начале, и сказал в начале то, что следовало сказать в конце!” — “[Мысль] у тебя непродуманна и превратна!” — “Твоя речь опровергнута! Ты побеждён!” — “Оставь эту речь или разъясни, если можешь!”

Vadhoyeva kho maññe nigaṇṭhesu nāṭaputtiyesu vattati.
Vadhoyeva kho → vadhoyeveko (mr) | vattati → anuvattati (sya-all, mr) | nāṭaputtiyesu vattati yepi → nātaputtiyesu anuvattati ye pi (bj) | kho → ko (sya-all) | nāṭaputtiyesu → nāthaputtiyesu (pts) | kho → vadho yeveko (bj: kām) | kho → vadhoyeveko (cck: ka.) | vattati → anuvattati (cck: syā. ka.) | kho → Bmr K ko. (pts note) | vattati → So SS; Bmr K anuvattati. (pts note) | vadhoyeva → vadho yeva (bjt, pts)
Поистине среди нигантхов, последователей Натхапутты, словно воцарилась [жажда] убийства.
Yepi nigaṇṭhassa nāṭaputtassa sāvakā gihī odātavasanā, tepi nigaṇṭhesu nāṭaputtiyesu nibbinnarūpā virattarūpā paṭivānarūpā, yathā taṁ durakkhāte dhammavinaye duppavedite aniyyānike anupasamasaṁvattanike asammāsambuddhappavedite bhinnathūpe appaṭisaraṇe.
tepi → te tesu (mr) | nibbinnarūpā → nibiṇṇarūpā (pts1ed); nibbindarūpā (mr) | nāṭaputtassa → nātaputtassa (bj); nāthaputtassa (pts) | tepi → te tesu (bj) | nāṭaputtiyesu → nātaputtiyesu (bj) | durakkhāte → durākkhāte (sya-all) | nāṭaputtiyesu nibbinnarūpā → nāthaputtiyesu nibbiṇṇarūpā (pts) | tepi → te tesu (cck: ka.) | nibbinnarūpā → nibbindarūpā (cck: ka.) | pi → Bmr tesu. (pts note) | Nigaṇṭhesu → SS Nigaṇṭhiyesu. (pts note) | durakkhāte → So SS; Bmr durākkhāte; K durākhāte. (pts note) | aniyyānike → Sc always anīyy-; St anīy-. (pts note) | yepi → ye pi (bjt, pts) | odātavasanā tepi → odāta-vasanā te pi (pts) | nāṭaputtiyesu nibbinnarūpā virattarūpā paṭivānarūpā → nāthaputtiyesu nibbiṇṇarūpā viratta-rūpā paṭivāna-rūpā (pts) | dhammavinaye → dhamma-vinaye (pts) | asammāsambuddhappavedite bhinnathūpe → asammā-sambuddha ppavedite bhinna-thūpe (pts)
И даже те ученики Нигантхи Натхапутты — миряне в белых одеждах — даже они стали выказывать отвращение, выказывать недовольство, выказывать противодействие нигантхам, последователям Натхапутты, [считая, что] плохо преподаны [им] истина и должное поведение, плохо переданы, не ведут к благу, не доставляют успокоения, переданы не всецело пробуждённым, лишены основания, лишены защиты.

Atha kho cundo samaṇuddeso pāvāyaṁ vassaṁvuṭṭho yena sāmagāmo, yenāyasmā ānando tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ ānandaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho cundo samaṇuddeso āyasmantaṁ ānandaṁ etadavoca:
vassaṁvuṭṭho → vassaṁ vuttho (bj, sya-all, pts1ed) | vassaṁvuṭṭho → vassaṁ vuttho (pts) | vuttho → massaṁ vuṭṭho (bj: machasaṁ) | vassaṁvuṭṭho → vassaṁvuttho (cck: sī. syā. pī.) | atha kho → athakho (th) | yenāyasmā → yen āyasmā (pts) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
И вот новообращённый отшельник Чунда, проводя дождливое время года в Паве, приблизился к Самагаме к уважаемому Ананде; приблизившись, он приветствовал уважаемого Ананду и сел в стороне.
“nigaṇṭho, bhante, nāṭaputto pāvāyaṁ adhunākālaṅkato.
nāṭaputto → nātaputto (bj); nāthaputto (pts) | adhunākālaṅkato → adhunā kālakato (bj, sya-all, pts)
И, сидя в стороне, новообращённый отшельник Чунда так сказал уважаемому Ананде: “Почтенный, в Паве только что окончил свои дни Нигантха Натхапутта.
Tassa kālaṅkiriyāya bhinnā nigaṇṭhā dvedhikajātā …pe… bhinnathūpe appaṭisaraṇe”ti.
kālaṅkiriyāya → kālakiriyāya (bj, sya-all, pts) | pe → So Bmr K; SS repeat the whole. (pts note) | kālaṅkiriyāya → kālaṁkiriyāya (ms2005) | dvedhikajātā → dvedhika-jātā (pts) | bhinnathūpe appaṭisaraṇeti → bhinna-thūpe appaṭisaraṇe ti (pts)
И когда он окончил свои дни, нигантхи разделились — возник раскол на две части … лишены основания, лишены защиты”.

Evaṁ vutte, āyasmā ānando cundaṁ samaṇuddesaṁ etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)
Когда так было сказано, уважаемый Ананда так сказал новообращённому отшельнику Чунде:
“atthi kho idaṁ, āvuso cunda, kathāpābhataṁ bhagavantaṁ dassanāya.
kathāpābhataṁ → kathā-pābhataṁ (pts)
“Это, Чунда, товарищ, — предмет разговора, который следует представить Благостному.
Āyāmāvuso cunda, yena bhagavā tenupasaṅkamissāma; upasaṅkamitvā etamatthaṁ bhagavato ārocessāmā”ti.
bhagavato ārocessāmā”ti → āroceyyāmāti (sya-all) | ārocessāmāti → āroceyyāmāti (sya-all) | ārocessāmā’ti → āroceyyāmā (bj: syā) | ārocessāmā’’ti → āroceyyāmāti (cck: syā.) | tenupasaṅkamissāma → tenupasaṁkamissāma (bjt) | āyāmāvuso → āyām āvuso (pts) | tenupasaṅkamissāma upasaṅkamitvā etamatthaṁ → ten upasaṁkamissāma upasaṁkamitvā etam atthaṁ (pts)
Пойдём же, Чунда, товарищ, приблизимся к Благостному и, приблизившись, обратимся к Благостному с этим делом”.

“Evaṁ, bhante”ti kho cundo samaṇuddeso āyasmato ānandassa paccassosi.
bhanteti → bhante ti (pts)
“Хорошо, почтенный”, — согласился с уважаемым Анандой новообращённый отшельник Чунда.

Atha kho āyasmā ca ānando cundo ca samaṇuddeso yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṁ etadavoca:
upasaṁkamiṁsu → Scd upasaṁkami. (pts note) | atha kho → athakho (th) | tenupasaṅkamiṁsu upasaṅkamitvā → ten upasaṁkamiṁsu upasaṁkamitvā (pts) | bhagavantaṁ etadavoca → bhagavantam etad avoca (pts)
3. И вот уважаемый Ананда и новообращённый отшельник Чунда приблизились к Благостному; приблизившись, они приветствовали Благостного и сели в стороне. И, сидя в стороне, уважаемый Ананда так сказал Благостному:
“ayaṁ, bhante, cundo samaṇuddeso evamāha, ‘nigaṇṭho, bhante, nāṭaputto pāvāyaṁ adhunākālaṅkato,
nāṭaputto → nātaputto (bj) | adhunākālaṅkato → adhunā kālakato (bj, sya-all, pts) | bhante nāṭaputto → nāthaputto (pts) | evamāha → evam āha (pts)
“Вот, господин, что говорит новообращённый отшельник Чунда: „В Паве только что окончил свои дни Нигантха Натхапутта.
tassa kālaṅkiriyāya bhinnā nigaṇṭhā …pe… bhinnathūpe appaṭisaraṇe’”ti.
kālaṅkiriyāya → kālakiriyāya (bj, sya-all, pts) | nigaṇṭhā → nigaṇṭhā dvedhikajātā (bj, pts) | appaṭisaraṇeti → appaṭisaraṇeti asammā sambuddhappavedita dhammavinayo (bj) | + → evañhetaṁ (th) | kālaṅkiriyāya → kālaṁkiriyāya (ms2005) | + → dvedhika-jātā (pts) | bhinnathūpe appaṭisaraṇeti → bhinna-thūpe appaṭisaraṇe ti (pts)
И когда он окончил свои дни … лишены основания, лишены защиты“”.

1. Asammāsambuddhappaveditadhammavinaya1. Asammāsambuddhappaveditadhammavinaya

“Evaṁ hetaṁ, cunda, hoti durakkhāte dhammavinaye duppavedite aniyyānike anupasamasaṁvattanike asammāsambuddhappavedite.
cunda → cunda asammāsambuddhappavedite dhammavinaye (bj) | durakkhāte → durākkhāte (sya-all) | hetaṁ → h etaṁ (pts) | dhammavinaye → dhamma-vinaye (pts) | anupasamasaṁvattanike asammāsambuddhappavedite → anupasama-saṁvattanike asammāsambuddha-ppavedite (pts)
“И правда, Чунда, плохо преподаны [им] истина и должное поведение, плохо переданы, не ведут к благу, не доставляют успокоения, переданы не всецело пробуждённым.

Idha, cunda, satthā ca hoti asammāsambuddho, dhammo ca durakkhāto duppavedito aniyyāniko anupasamasaṁvattaniko asammāsambuddhappavedito,
asammāsambuddhappavedito → asmmāsambuddhappavedito (bj) | durakkhāto → durākkhāto (sya-all) | asammāsambuddho → asammā-sambuddho (pts) | asammāsambuddhappavedito → asammāsambuddha-ppavedito (pts)
4. Вот, Чунда, учитель не является всецело пробуждённым, и истина плохо преподана, плохо передана, не ведёт к благу, не доставляет успокоения, передана не всецело пробуждённым,
sāvako ca tasmiṁ dhamme na dhammānudhammappaṭipanno viharati na sāmīcippaṭipanno na anudhammacārī, vokkamma ca tamhā dhammā vattati.
anudhammacārī → anudhammacāri (pts) | ca → So Bmr K; SS omit. Cp. 6. (pts note) | sāmīcippaṭipanno → sāmīcipaṭipanno (bjt, th) | dhammānudhammappaṭipanno → dhammānudhammapaṭipanno (th) | dhammānudhammappaṭipanno → dhammānudhamma paṭipanno (pts) | sāmīcippaṭipanno → sāmīci-paṭipanno (pts) | anudhammacārī → anudhamma-cāri (pts)
и когда истина такова, ученик не следует истине во всей её последовательности, не следует праведности, не поступает в согласии с истиной и отказывается от этой истины.
So evamassa vacanīyo:
evamassa → evam assa (pts)
Ему следует сказать так:
‘tassa te, āvuso, lābhā, tassa te suladdhaṁ,„Таково, почтенный, твоё приобретение, такова твоя прибыль — satthā ca te asammāsambuddho, dhammo ca durakkhāto duppavedito aniyyāniko anupasamasaṁvattaniko asammāsambuddhappavedito.
durakkhāto → durākkhāto (sya-all) | anupasamasaṁvattaniko asammāsambuddhappavedito → anupasama-saṁvattaniko asammāsambuddha-ppavedito (pts)
учитель у тебя не является всецело пробуждённым, и истина плохо преподана, плохо передана, не ведёт к благу, не доставляет успокоения, передана не всецело пробуждённым,
Tvañca tasmiṁ dhamme na dhammānudhammappaṭipanno viharasi, na sāmīcippaṭipanno, na anudhammacārī, vokkamma ca tamhā dhammā vattasī’ti.
tvañ → Sc sāvako corrected to taṁ; Br tañ, and below. (pts note) | dhammānudhammappaṭipanno → dhammānudhammapaṭipanno (bjt, th, pts) | sāmīcippaṭipanno → sāmīcipaṭipanno (bjt, th) | tvañca → tvañ ca (pts) | sāmīcippaṭipanno → sāmīci-paṭipanno (pts)
и вот, когда истина такова, ты не следуешь истине во всей её последовательности, не следуешь праведности, не поступаешь в согласии с истиной и отвращаешься от этой истины“.
Iti kho, cunda, satthāpi tattha gārayho, dhammopi tattha gārayho, sāvako ca tattha evaṁ pāsaṁso.
satthāpi → satthā pi (bjt, pts) | dhammopi → dhammo pi (pts)
Так, Чунда, и учитель здесь осуждается, и истина здесь осуждается, ученик же здесь восхваляется.
Yo kho, cunda, evarūpaṁ sāvakaṁ evaṁ vadeyya:И когда, Чунда, кто-либо скажет так подобному ученику: ‘etāyasmā tathā paṭipajjatu, yathā te satthārā dhammo desito paññatto’ti.
etāyasmā → et āyasmā (pts) | paññattoti → paññatto ti (pts)
„Иди, почтенный, следуй той истине, которой наставляет и учит тебя учитель“, —
Yo ca samādapeti, yañca samādapeti, yo ca samādapito tathattāya paṭipajjati. Sabbe te bahuṁ apuññaṁ pasavanti.
samādapeti → samādāpeti (cck: sī. ṭṭha.) | samādapito → samādāpito (cck: sī. ṭṭha.) | ca → Br adds taṁ. (pts note) | samādapeti → -4 Sc omits. (pts note) | tathattāya → Sd tathāttāya; Bmr tathatthāya, and below. (pts note) | yañca → yañ ca (pts)
то и тот, кто побуждает, и тот, кого побуждают, и кто, будучи побуждаем, следует такому образу действий, — все они совершают великое нечестие.
Taṁ kissa hetu?
pe → spelled out in full (th)
По какой же причине?
Evaṁ hetaṁ, cunda, hoti durakkhāte dhammavinaye duppavedite aniyyānike anupasamasaṁvattanike asammāsambuddhappavedite.
durakkhāte → durākkhāte (sya-all) | hetaṁ → h etaṁ (pts) | dhammavinaye → dhamma-vinaye (pts) | anupasamasaṁvattanike asammāsambuddhappavedite → anupasama-saṁvattanike asammāsambuddha-ppavedite (pts)
Ведь это, Чунда, происходит, когда истина и должное поведение плохо преподаны, плохо переданы, не ведут к благу, не доставляют успокоения, переданы не всецело пробуждённым.

Idha pana, cunda, satthā ca hoti asammāsambuddho, dhammo ca durakkhāto duppavedito aniyyāniko anupasamasaṁvattaniko asammāsambuddhappavedito,
durakkhāto → durākkhāto (sya-all) | asammāsambuddho → asammā-sambuddho (pts) | asammāsambuddhappavedito → asammāsambuddha-ppavedito (pts)
5. Но вот, Чунда, учитель не является всецело пробуждённым, и истина плохо преподана, плохо передана, не ведёт к благу, не доставляет успокоения, передана не всецело пробуждённым и, когда истина такова,
sāvako ca tasmiṁ dhamme dhammānudhammappaṭipanno viharati sāmīcippaṭipanno anudhammacārī, samādāya taṁ dhammaṁ vattati.
vattati → pavattati (sya-all) | dhammaṁ → -6 So Bmr K; SS dhammaṁ taṁ. (pts note) | vattati → So SS Bmr; K pavattati. (pts note) | sāmīcippaṭipanno → sāmīcipaṭipanno (bjt) | dhammānudhammappaṭipanno → dhammānudhamma-paṭipanno (pts) | sāmīcippaṭipanno anudhammacārī → sāmīci-paṭipanno anudhamma-cārī (pts)
ученик следует истине во всей её последовательности, следует праведности, поступает в согласии с истиной, предаётся этой истине.
So evamassa vacanīyo:
evamassa → evam assa (pts)
Ему следует сказать так:
‘tassa te, āvuso, alābhā, tassa te dulladdhaṁ, satthā ca te asammāsambuddho, dhammo ca durakkhāto duppavedito aniyyāniko anupasamasaṁvattaniko asammāsambuddhappavedito.
durakkhāto → durākkhāto (sya-all) | anupasamasaṁvattaniko asammāsambuddhappavedito → anupasama-saṁvattaniko asammāsambuddha-ppavedito (pts)
„Таково, почтенный, твоё лишение, таков твой убыток — учитель у тебя не является всецело пробуждённым, и истина плохо преподана, плохо передана, не ведёт к благу, не доставляет успокоения, передана не всецело пробуждённым,
Tvañca tasmiṁ dhamme dhammānudhammappaṭipanno viharasi sāmīcippaṭipanno anudhammacārī, samādāya taṁ dhammaṁ vattasī’ti.
sāmīcippaṭipanno → sāmīcipaṭipanno (bjt) | tvañca → tvañ ca (pts) | dhammānudhammappaṭipanno → dhammānudhammapaṭipanno (pts) | sāmīcippaṭipanno anudhammacārī → sāmīci-paṭipanno anudhamma-cārī (pts)
и вот, когда истина такова, ты следуешь истине во всей её последовательности, следуешь праведности, поступаешь в согласии с истиной, предаёшься этой истине“
Iti kho, cunda, satthāpi tattha gārayho, dhammopi tattha gārayho, sāvakopi tattha evaṁ gārayho.
sāvakopi → sāvako pi (bjt, pts) | satthāpi → satthā pi (pts) | dhammopi → dhammo pi (pts)
Так, Чунда, и учитель здесь осуждается, и истина здесь осуждается, и ученик здесь осуждается.
Yo kho, cunda, evarūpaṁ sāvakaṁ evaṁ vadeyya:И когда, Чунда, кто-либо скажет так подобному ученику: ‘addhāyasmā ñāyappaṭipanno ñāyamārādhessatī’ti.
ñāyappaṭipanno → ñāyapaṭipanno (bjt) | addhāyasmā ñāyappaṭipanno ñāyamārādhessatīti → addhā yasmā ñāya-paṭipanno ñāyam ārādhessatīti (pts)
„Поистине, следуя [этому] знанию, уважаемый преуспевает в знании“,
Yo ca pasaṁsati, yañca pasaṁsati, yo ca pasaṁsito bhiyyoso mattāya vīriyaṁ ārabhati. Sabbe te bahuṁ apuññaṁ pasavanti.
pasaṁsito bhiyyoso mattāya vīriyaṁ → pasattho bhiyyosomattāya viriyaṁ (pts) | pasattho → So SS; Bmr K pasaṁsito. (pts note) | yañca → yañ ca (pts) | pasaṁsito bhiyyoso mattāya vīriyaṁ → pasattho bhiyyoso-mattāya viriyaṁ (pts)
то и тот, кто восхваляет, и тот, кого восхваляют, и кто, будучи восхваляем, действует с ещё большим усердием, — все они совершают великое нечестие.
Taṁ kissa hetu?По какой же причине? Evañhetaṁ, cunda, hoti durakkhāte dhammavinaye duppavedite aniyyānike anupasamasaṁvattanike asammāsambuddhappavedite.
asammāsambuddhappavedite → asammāsambuddhappavedite sammāsambuddhappavedita dhammavinayo (bj) | durakkhāte → durākkhāte (sya-all) | evañhetaṁ → evaṁ hetaṁ (bjt) | evañhetaṁ → evaṁ h etaṁ (pts) | dhammavinaye → dhamma-vinaye (pts) | anupasamasaṁvattanike asammāsambuddhappavedite → anupasama-saṁvattanike asammā-sambuddha ppavedite (pts)
Ведь это, Чунда, происходит, когда истина и должное поведение плохо преподаны, плохо переданы, не ведут к благу, не доставляют успокоения, переданы не всецело пробуждённым.

2. Sammāsambuddhappaveditadhammavinaya2. Sammāsambuddhappaveditadhammavinaya

Idha pana, cunda, satthā ca hoti sammāsambuddho, dhammo ca svākkhāto suppavedito niyyāniko upasamasaṁvattaniko sammāsambuddhappavedito,
sammāsambuddho → sammā-sambuddho (pts) | sammāsambuddhappavedito → sammāsambuddha-ppavedito (pts)
Но вот, Чунда, и учитель является всецело пробуждённым, и истина хорошо преподана, хорошо передана, ведёт к благу, доставляет успокоение, передана всецело пробуждённым и, когда истина такова,
sāvako ca tasmiṁ dhamme na dhammānudhammappaṭipanno viharati, na sāmīcippaṭipanno, na anudhammacārī, vokkamma ca tamhā dhammā vattati.
dhammānudhammappaṭipanno viharati → dhammānudhammapaṭipanno viharasi (sya-all) | ca → So Bmr K, and below; SS omit. (pts note) | sāmīcippaṭipanno → sāmīcipaṭipanno (bjt, th) | dhammānudhammappaṭipanno → dhammānudhamma-paṭipanno (pts) | sāmīcippaṭipanno → sāmīci-paṭipanno (pts) | anudhammacārī → anudhamma-cārī (pts)
ученик не следует истине во всей её последовательности, не следует праведности, не поступает в согласии с истиной и отказывается от этой истины.
So evamassa vacanīyo:
evamassa → evam assa (pts)
Ему следует сказать так:
‘tassa te, āvuso, alābhā, tassa te dulladdhaṁ, satthā ca te sammāsambuddho, dhammo ca svākkhāto suppavedito niyyāniko upasamasaṁvattaniko sammāsambuddhappavedito.
upasamasaṁvattaniko sammāsambuddhappavedito → upasama-saṁvattaniko sammāsambuddha-ppavedito (pts)
„Таково, почтенный, твоё лишение, таков твой убыток — учитель у тебя является всецело пробуждённым, и истина хорошо преподана, хорошо передана, ведёт к благу, доставляет успокоение, передана всецело пробуждённым,
Tvañca tasmiṁ dhamme na dhammānudhammappaṭipanno viharasi, na sāmīcippaṭipanno, na anudhammacārī, vokkamma ca tamhā dhammā vattasī’ti.
dhammānudhammappaṭipanno → dhammānudhammapaṭipanno (bjt, th) | sāmīcippaṭipanno → sāmīcipaṭipanno (bjt, th) | tvañca → tvañ ca (pts) | dhammānudhammappaṭipanno → dhammānudhamma-paṭipanno (pts) | sāmīcippaṭipanno → sāmīci-paṭipanno (pts) | anudhammacārī → anudhamma-cārī (pts)
и вот, когда истина такова, ты не следуешь истине во всей её последовательности, не следуешь нравственности, не поступаешь в согласии с истиной и отвращаешься от этой истины“.
Iti kho, cunda, satthāpi tattha pāsaṁso, dhammopi tattha pāsaṁso, sāvako ca tattha evaṁ gārayho.
dhammopi → dhammo pi (bjt, pts) | satthāpi → satthā pi (pts)
Так, Чунда, и учитель здесь восхваляется, и истина здесь восхваляется, ученик же здесь осуждается.
Yo kho, cunda, evarūpaṁ sāvakaṁ evaṁ vadeyya:И когда, Чунда, кто-либо скажет подобному ученику: ‘etāyasmā tathā paṭipajjatu yathā te satthārā dhammo desito paññatto’ti.
etāyasmā → et āyasmā (pts) | paññattoti → paññatto ti (pts)
„Иди, почтенный, следуй той истине, которой наставляет и учит тебя учитель“, —
Yo ca samādapeti, yañca samādapeti, yo ca samādapito tathattāya paṭipajjati. Sabbe te bahuṁ puññaṁ pasavanti.
yañca → yaṁ ca (bjt) | yañca → yañ ca (pts)
то и тот, кто побуждает, и тот, кого побуждают, и кто, будучи побуждаем, следует такому образу действий, — все они совершают великую заслугу.
Taṁ kissa hetu?По какой же причине? Evañhetaṁ, cunda, hoti svākkhāte dhammavinaye suppavedite niyyānike upasamasaṁvattanike sammāsambuddhappavedite.
sammāsambuddhappavedite → sammāsamabuddhappavedite (sya-all) | evañhetaṁ → evaṁ hetaṁ (bjt) | evañhetaṁ → evaṁ h etaṁ (pts) | upasamasaṁvattanike sammāsambuddhappavedite → upasama-saṁvattanike sammāsambuddha-ppavedite (pts)
Ведь это, Чунда, происходит, когда истина и должное поведение хорошо преподаны, хорошо переданы, ведут к благу, доставляют успокоение, переданы всецело пробуждённым.

Idha pana, cunda, satthā ca hoti sammāsambuddho, dhammo ca svākkhāto suppavedito niyyāniko upasamasaṁvattaniko sammāsambuddhappavedito,
sammāsambuddho → sammā-sambuddho (pts) | sammāsambuddhappavedito → sammāsambuddha-ppavedito (pts)
Но вот, Чунда, и учитель является всецело пробуждённым, и истина хорошо преподана, хорошо передана, ведёт к благу, доставляет успокоение, передана всецело пробуждённым, и когда истина такова,
sāvako ca tasmiṁ dhamme dhammānudhammappaṭipanno viharati sāmīcippaṭipanno anudhammacārī, samādāya taṁ dhammaṁ vattati.
dhammānudhammappaṭipanno → dhammānudhammapaṭipanno (bjt) | sāmīcippaṭipanno → sāmīcipaṭipanno (bjt) | dhammānudhammappaṭipanno → dhammānudhamma-paṭipanno (pts) | sāmīcippaṭipanno anudhammacārī → sāmīci-paṭipanno anudhamma-cārī (pts)
ученик следует истине во всей её последовательности, следует праведности, поступает в согласии с истиной, предаётся этой истине.
So evamassa vacanīyo:
evamassa → evam assa (pts)
Ему следует сказать так:
‘tassa te, āvuso, lābhā, tassa te suladdhaṁ,
lābhā → sulābhā (sya-all)
„Таково, почтенный, твоё приобретение, такова твоя прибыль —
satthā ca te sammāsambuddho, dhammo ca svākkhāto suppavedito niyyāniko upasamasaṁvattaniko sammāsambuddhappavedito.
satthā ca te → satthā ca te arahaṁ (sya-all, pts1ed) | sammāsambuddho → arahaṁ sammā sambuddho (pts) | te → satthā ca te arahaṁ (cck: syā.) | upasamasaṁvattaniko sammāsambuddhappavedito → upasama-saṁvattaniko sammāsambuddha-ppavedito (pts)
учитель у тебя является всецело пробуждённым, и истина хорошо преподана, хорошо передана, ведёт к благу, доставляет успокоение, передана всецело пробуждённым,
Tvañca tasmiṁ dhamme dhammānudhammappaṭipanno viharasi sāmīcippaṭipanno anudhammacārī, samādāya taṁ dhammaṁ vattasī’ti.
dhammānudhammappaṭipanno → dhammānudhammapaṭipanno (bjt) | sāmīcippaṭipanno → sāmīcipaṭipanno (bjt) | tvañca → tvañ ca (pts) | dhammānudhammappaṭipanno → dhammānudhamma-paṭipanno (pts) | sāmīcippaṭipanno anudhammacārī → sāmīci-paṭipanno anudhamma-cārī (pts)
и вот, когда истина такова, ты следуешь истине во всей её последовательности, следуешь праведности, поступаешь в согласии с истиной, предаёшься этой истине“.
Iti kho, cunda, satthāpi tattha pāsaṁso, dhammopi tattha pāsaṁso, sāvakopi tattha evaṁ pāsaṁso.
evaṁ → Scd omit. (pts note) | satthāpi → satthā pi (bjt, pts) | dhammopi → dhammo pi (bjt, pts) | sāvakopi → sāvako pi (bjt, pts)
Так, Чунда, и учитель здесь восхваляется, и истина здесь восхваляется, и ученик здесь восхваляется.
Yo kho, cunda, evarūpaṁ sāvakaṁ evaṁ vadeyya:И когда, Чунда, кто-либо скажет подобному ученику: ‘addhāyasmā ñāyappaṭipanno ñāyamārādhessatī’ti.
ñāyappaṭipanno → ñāyapaṭipanno (bjt) | addhāyasmā ñāyappaṭipanno ñāyamārādhessatīti → addhā yasmā ñāya-paṭipanno ñāyaṁ ārādhessatīti (pts)
„Поистине, следуя [этому] знанию, уважаемый преуспевает в знании“, —
Yo ca pasaṁsati, yañca pasaṁsati, yo ca pasaṁsito bhiyyoso mattāya vīriyaṁ ārabhati. Sabbe te bahuṁ puññaṁ pasavanti.
pasaṁsito → pasattho (sya-all, pts1ed) | pasaṁsito bhiyyoso mattāya vīriyaṁ → pasattho bhiyyosomattāya viriyaṁ (pts) | pasaṁsito → pasattho (cck: syā.) | pasattho → So also K here; Bmr pasaṁsito. (pts note) | yañca → yaṁ ca (bjt) | yañca → yañ ca (pts)
то и тот, кто восхваляет, и тот, кого восхваляют, и кто, будучи восхваляем, действует с ещё большим усердием — все они совершают великую заслугу.
Taṁ kissa hetu?По какой же причине? Evañhetaṁ, cunda, hoti svākkhāte dhammavinaye suppavedite niyyānike upasamasaṁvattanike sammāsambuddhappavedite.
sammāsambuddhappavedite → sammāsambuddhappavedite sāvakānutāpakarā satthukālakiriyā (bj) | evañhetaṁ → evaṁ hetaṁ (bjt) | evañhetaṁ → evaṁ h etaṁ (pts) | dhammavinaye → dhamma-vinaye (pts) | sammāsambuddhappavedite → sammāsambuddha-ppavedite (pts)
Ведь это, Чунда, происходит, когда истина и должное поведение хорошо преподаны, хорошо переданы, ведут к благу, доставляют успокоение, переданы всецело пробуждённым.

3. Sāvakānutappasatthu3. Sāvakānutappasatthu

Idha pana, cunda, satthā ca loke udapādi arahaṁ sammāsambuddho, dhammo ca svākkhāto suppavedito niyyāniko upasamasaṁvattaniko sammāsambuddhappavedito,
pana → (sya-all) | pana → So SS; Bm K omit. (pts note) | ca → So SS Bmr; K omits. (pts note) | sammāsambuddho → sammā-sambuddho (pts) | upasamasaṁvattaniko sammāsambuddhappavedito → upasama-saṁvattaniko sammāsambuddha-ppavedito (pts)
8. Но вот, Чунда, в мире появился учитель — архат, всецело пробуждённый, и истина хорошо преподана, хорошо передана, ведёт к благу, доставляет успокоение,
aviññāpitatthā cassa honti sāvakā saddhamme, na ca tesaṁ kevalaṁ paripūraṁ brahmacariyaṁ āvikataṁ hoti uttānīkataṁ sabbasaṅgāhapadakataṁ sappāṭihīrakataṁ yāva devamanussehi suppakāsitaṁ.
tesaṁ kevalaṁ paripūraṁ → nesaṁ kevalaparipūraṁ (bj) | na → nesaṁ satthu (sya-all) | tesaṁ → nesaṁ (sya-all) | sappāṭihīrakataṁ → sappāṭihirakataṁ (sya-all) | uttānīkataṁ → uttānikataṁ (pts) | sabbasaṅgāhapadakataṁ → sabbasaṅgāhapadagatantipi pāṭho (sya-all note) | sappāṭihirakataṁ → sappāṭihirikatantipi pāṭho (sya-all note) | assa → So SS Bmr; K pissa. (pts note) | tesaṁ → -6 So Scd; St na va nesaṁ; Bmr na ca nesaṁ; K nesaṁ satthu ca nesaṁ. 7 K adhikataṁ. (pts note) | sabba-saṅgāha-pada-kataṁ → So Bm K; Sct saṅgāha-pada-kataṁ (omit sabba); Sd (added below the line) saṁgāhapadhākataṁ; Br saṅgāhaka; K (note) sabbasaṅgāhapadagatantipi pāṭho. (pts note) | manussehi → Cp. xvi. 3. 8, ante, vol. ii., p. 106. But Sum explains: deva-lokato yāva manussa-lokā suppakāsitaṁ; and K prints yāva devamanussehi. Cp. Rhys Davids, Dialogues, II. 234. (pts note) | uttānīkataṁ sabbasaṅgāhapadakataṁ → uttāni-kataṁ sabba-saṅgāha-pada-kataṁ (pts) | yāva devamanussehi → yāvad eva manussehi (pts)
передана всецело пробуждённым, ученики же его не постигли сути благой истины, и единственно совершенное целомудрие не стало открытым им, очевидным, изложенным во всей совокупности, хорошо обоснованным, хорошо преподанным среди людей,
Atha nesaṁ satthuno antaradhānaṁ hoti.
hoti → Br hotīti. (pts note)
и вот их учитель исчез.
Evarūpo kho, cunda, satthā sāvakānaṁ kālaṅkato anutappo hoti.
kālaṅkato anutappo → kālaṁ kato ānutappo (bj) | satthā → satthā ca (sya-all) | kālaṅkato → kālakato (sya-all, pts) | satthā → K adds ca, and below. (pts note)
И когда, Чунда, подобный учитель оканчивает свои дни, он вызывает скорбь учеников.
Taṁ kissa hetu?По какой же причине? ‘Satthā ca no loke udapādi arahaṁ sammāsambuddho, dhammo ca svākkhāto suppavedito niyyāniko upasamasaṁvattaniko sammāsambuddhappavedito, aviññāpitatthā camha saddhamme, na ca no kevalaṁ paripūraṁ brahmacariyaṁ āvikataṁ hoti uttānīkataṁ sabbasaṅgāhapadakataṁ sappāṭihīrakataṁ yāva devamanussehi suppakāsitaṁ.
kevalaṁ paripūraṁ → kevalaparipūraṁ (bj) | āvikataṁ → āvīkataṁ (bj) | ca no → hi (sya-all) | camha → camhā (sya-all) | kevalaṁ → kevalañca (sya-all) | sappāṭihīrakataṁ → sappāṭihirakataṁ (sya-all) | uttānīkataṁ → uttānikataṁ (pts) | ca → So SS Bm; K hi; Br K omit no. (pts note) | amha → So Sc Bmr; Sdt amhi; K amhā, and below. (pts note) | āvikataṁ → Br āvīkataṁ, but āvikataṁ in 9; SS omit hoti. (pts note) | sabbasaṅgāha-pada-kataṁ → SS again omit sabba; Sd padaka. (pts note) | upasamasaṁvattaniko sammāsambuddhappavedito → upasama-saṁvattaniko sammāsambuddha-ppavedito (pts) | uttānīkataṁ sabbasaṅgāhapadakataṁ sappāṭihīrakataṁ yāva devamanussehi → uttāni-kataṁ sabbasaṅgāha-pada-kataṁ sappāṭihīra-kataṁ yāvad eva manussehi (pts)
[Они говорят]: „В мире у нас появился учитель — архат, всецело пробуждённый, и истина хорошо преподана, хорошо передана, ведёт к благу, доставляет успокоение, передана всецело пробуждённым, мы же не постигли сути благой истины, и единственно совершенное целомудрие не стало открытым нам, очевидным, изложенным во всей совокупности, хорошо обоснованным, хорошо преподанным среди людей,
Atha no satthuno antaradhānaṁ hotī’ti.
hotīti → hoti (sya-all) | hotīti → So Bm K; SS hoti. (pts note)
и вот учитель исчез“.
Evarūpo kho, cunda, satthā sāvakānaṁ kālaṅkato anutappo hoti.
kālaṅkato anutappo → kālakato ānutappo (bj) | hoti → hoti sāvakānaṁ anānutappā satthukālakiriyā (bj) | satthā → satthā ca (sya-all) | kālaṅkato → kālakato (sya-all, pts)
И когда, Чунда, подобный учитель оканчивает свои дни, он вызывает скорбь учеников.

4. Sāvakānanutappasatthu4. Sāvakānanutappasatthu

Idha pana, cunda, satthā ca loke udapādi arahaṁ sammāsambuddho. Dhammo ca svākkhāto suppavedito niyyāniko upasamasaṁvattaniko sammāsambuddhappavedito.
sammāsambuddho → sammā-sambuddho (pts) | upasamasaṁvattaniko sammāsambuddhappavedito → upasama-saṁvattaniko sammāsambuddha-ppavedito (pts)
Но вот, Чунда, в мире появился учитель — архат, всецело пробуждённый, и истина хорошо преподана, хорошо передана, ведёт к благу, доставляет успокоение, передана всецело пробуждённым,
Viññāpitatthā cassa honti sāvakā saddhamme, kevalañca tesaṁ paripūraṁ brahmacariyaṁ āvikataṁ hoti uttānīkataṁ sabbasaṅgāhapadakataṁ sappāṭihīrakataṁ yāva devamanussehi suppakāsitaṁ.
sappāṭihīrakataṁ → sappāṭihirakataṁ (sya-all) | uttānīkataṁ → uttānikataṁ (pts) | cassa → assa (pts) | kevalañca → kevalañ ca (pts) | uttānīkataṁ sabbasaṅgāhapadakataṁ sappāṭihīrakataṁ yāva devamanussehi → uttāni-kataṁ sabba-saṅgāha-pada-kataṁ sappāṭihīra-kataṁ yāvad eva manussehi (pts)
и ученики его постигли суть благой истины, и единственно совершенное целомудрие стало открытым им, очевидным, изложенным во всей совокупности, хорошо обоснованным, хорошо преподанным среди людей,
Atha nesaṁ satthuno antaradhānaṁ hoti.и вот их учитель исчез. Evarūpo kho, cunda, satthā sāvakānaṁ kālaṅkato ananutappo hoti.
kālaṅkato ananutappo → kālakato anānutappo (bj, sya-all) | kālaṅkato → kālakato (pts) | ananutappo → K anānutappo. (pts note)
И когда, Чунда, подобный учитель оканчивает свои дни, он не вызывает скорби учеников.
Taṁ kissa hetu?По какой же причине? ‘Satthā ca no loke udapādi arahaṁ sammāsambuddho.
satthā ca no → satthāpi (sya-all) | ca → K pi, omits ca. (pts note) | sammāsambuddho → sammā-sambuddho (pts)
[Они говорят]: „В мире у нас появился учитель — архат, всецело пробуждённый,
Dhammo ca svākkhāto suppavedito niyyāniko upasamasaṁvattaniko sammāsambuddhappavedito.
sammāsambuddhappavedito → sammāsambuddha-ppavedito (pts)
и истина хорошо преподана, хорошо передана, ведёт к благу, доставляет успокоение, передана всецело пробуждённым,
Viññāpitatthā camha saddhamme, kevalañca no paripūraṁ brahmacariyaṁ āvikataṁ hoti uttānīkataṁ sabbasaṅgāhapadakataṁ sappāṭihīrakataṁ yāva devamanussehi suppakāsitaṁ.
camha → camhā (bj, sya-all) | āvikataṁ → āvīkataṁ (bj) | sappāṭihīrakataṁ → sappāṭihirakataṁ (sya-all) | uttānīkataṁ → uttānikataṁ (pts) | camha → amha (pts) | kevalañca → kevalañ ca (pts) | uttānīkataṁ sabbasaṅgāhapadakataṁ sappāṭihīrakataṁ yāva devamanussehi → uttāni-kataṁ sabba-saṅgāha-padakataṁ sappāṭihīra-kataṁ yāvad eva manussehi (pts)
и мы постигли суть благой истины, и единственно совершенное целомудрие стало открытым нам, очевидным, изложенным во всей совокупности, хорошо обоснованным, хорошо преподанным среди людей,
Atha no satthuno antaradhānaṁ hotī’ti.
atha no → athakho (sya-all) | hotīti → hoti (sya-all) | hotīti → So Sc Bmr; K hoti; Sdt antaradhānanti. (pts note)
и вот наш учитель исчез“.
Evarūpo kho, cunda, satthā sāvakānaṁ kālaṅkato ananutappo hoti.
kālaṅkato ananutappo → kālakato anānutappo (bj) | hoti → hoti brahmacariyaaparipūranādi kathā (bj) | kālaṅkato ananutappo hoti → kālakato anānutappo hotīti (sya-all) | kālaṅkato → kālakato (pts) | hoti → So SS Bmr; K hotīti. (pts note)
И когда, Чунда, подобный учитель оканчивает свои дни, он не вызывает скорби учеников.

5. Brahmacariyaaparipūrādikathā5. Brahmacariyaaparipūrādikathā

Etehi cepi, cunda, aṅgehi samannāgataṁ brahmacariyaṁ hoti, no ca kho satthā hoti thero rattaññū cirapabbajito addhagato vayoanuppatto.
satthā → satthā ca (bj) | aṅgehi → aṅgeha (sya-all) | satthā → Bmr add ca. (pts note) | cepi → ce pi (bjt, pts) | vayoanuppatto → vayo anuppatto (bjt, th) | addhagato vayoanuppatto → addha-gato vayo anuppatto (pts)
И когда целомудрие, Чунда, наделено такими свойствами, но нет учителя — старшего, давно признанного, долгое время странствующего, достигшего преклонных лет, чей срок исполнился, —
Evaṁ taṁ brahmacariyaṁ aparipūraṁ hoti tenaṅgena.
aṅgena → K tena tena, and below. (pts note) | evaṁ taṁ → evantaṁ (th) | tenaṅgena → ten aṅgena (pts)
то в таком случае это целомудрие неполно.

Yato ca kho, cunda, etehi ceva aṅgehi samannāgataṁ brahmacariyaṁ hoti, satthā ca hoti thero rattaññū cirapabbajito addhagato vayoanuppatto.
ceva → ce pi (bj) | ca → K omits. (pts note) | eva → So SS; Bmr K ce pi, and below. (pts note) | vayoanuppatto → vayo anuppatto (bjt, th, pts) | ceva → cepi (th) | cirapabbajito → cira-pabbajito (pts)
Когда же, Чунда, целомудрие наделено такими свойствами, и есть учитель — старший, давно признанный, долгое время странствующий, достигший преклонных лет, чей срок исполнился, —
Evaṁ taṁ brahmacariyaṁ paripūraṁ hoti tenaṅgena.
evaṁ taṁ → evantaṁ (th) | evaṁ → evan (pts) | tenaṅgena → ten aṅgena (pts)
то в таком случае это целомудрие полное.

Etehi cepi, cunda, aṅgehi samannāgataṁ brahmacariyaṁ hoti, satthā ca hoti thero rattaññū cirapabbajito addhagato vayoanuppatto, no ca khvassa therā bhikkhū sāvakā honti viyattā vinītā visāradā pattayogakkhemā.
bhikkhū → bhikkhu (bj) | khvassa → kho assa (pts) | viyattā → vyattā (pts) | vyattā → Bmr K viyattā. Cp. xvi. 3. 7, ante, vol. ii., p. 104. (pts note) | vinītā → Bmr vinitā. (pts note) | cepi → ce pi (bjt, pts) | vayoanuppatto → vayo anuppatto (bjt, th) | cirapabbajito addhagato vayoanuppatto → cira-pabbajito addha-gato vayo anuppatto (pts) | pattayogakkhemā → patta-yogakkhemā (pts)
И когда целомудрие, Чунда, наделено такими свойствами, и есть учитель — старший, давно признанный, долгое время странствующий, достигший преклонных лет, чей срок исполнился, — но нет у него старших монахов-учеников — рассудительных, обученных, уверенных, достигших освобождения от уз,
Alaṁ samakkhātuṁ saddhammassa, alaṁ uppannaṁ parappavādaṁ sahadhammehi suniggahitaṁ niggahetvā sappāṭihāriyaṁ dhammaṁ desetuṁ.
sahadhammehi suniggahitaṁ → sahadhammena suniggahītaṁ (pts) | suniggahītaṁ → So SS; Bmr K -gahitaṁ. (pts note) | sahadhammehi → saha dhammehi (bjt)
способных возвещать благую истину, способных должным образом отвергнуть в соответствии с истиной возникающие ложные учения и, отвергнув [их], наставлять в хорошо обоснованной истине, —
Evaṁ taṁ brahmacariyaṁ aparipūraṁ hoti tenaṅgena.
evaṁ taṁ → evantaṁ (th) | tenaṅgena → ten aṅgena (pts)
то в таком случае это целомудрие неполно.

Yato ca kho, cunda, etehi ceva aṅgehi samannāgataṁ brahmacariyaṁ hoti, satthā ca hoti thero rattaññū cirapabbajito addhagato vayoanuppatto, therā cassa bhikkhū sāvakā honti viyattā vinītā visāradā pattayogakkhemā.
ceva → dvehi pi (bj) | bhikkhū → bhikkhu (bj) | kho → Br omits. (pts note) | pe → So SS throughout; Bmr K at greater length, and then omit pe. (pts note) | vayoanuppatto → vayo anuppatto (bjt, th) | ceva → cepi (th) | ceva → eva (pts) | cirapabbajito addhagato vayoanuppatto → cira-pabbajito addha-gato vayo anuppatto (pts) | cassa → assa (pts)
И так же, Чунда, когда целомудрие наделено такими свойствами, и есть учитель — старший, давно признанный, долгое время странствующий, достигший преклонных лет, чей срок исполнился, — и есть у него старшие монахи-ученики — рассудительные, обученные, уверенные, достигшие освобождения от уз,
Alaṁ samakkhātuṁ saddhammassa, alaṁ uppannaṁ parappavādaṁ sahadhammehi suniggahitaṁ niggahetvā sappāṭihāriyaṁ dhammaṁ desetuṁ.
sahadhammehi → saha dhammehi (bjt) | sahadhammehi → sahadhammena (th)
способные возвещать благую истину, способные должным образом отвергнуть в соответствии с истиной возникающие ложные учения и, отвергнув [их], наставлять в хорошо обоснованной истине,
Evaṁ taṁ brahmacariyaṁ paripūraṁ hoti tenaṅgena.
paripūraṁ → aparipūraṁ (pts) | evaṁ taṁ → evantaṁ (th)
{то в таком случае это целомудрие полно.}

Etehi cepi, cunda, aṅgehi samannāgataṁ brahmacariyaṁ hoti, satthā ca hoti thero rattaññū cirapabbajito addhagato vayoanuppatto, therā cassa bhikkhū sāvakā honti viyattā vinītā visāradā pattayogakkhemā.
bhikkhū → bhikkhu (bj) | viyattā → vyattā (pts) | vayoanuppatto → vayo anuppatto (bjt, th)
{И когда целомудрие, Чунда, наделено такими свойствами, и есть учитель — старший, давно признанный, долгое время странствующий, достигший преклонных лет, чей срок исполнился, — и есть у него старшие монахи-ученики — рассудительные, обученные, уверенные, достигшие освобождения от уз, }
Alaṁ samakkhātuṁ saddhammassa, alaṁ uppannaṁ parappavādaṁ sahadhammehi suniggahitaṁ niggahetvā sappāṭihāriyaṁ dhammaṁ desetuṁ.
sahadhammehi → saha dhammehi (bjt) | sahadhammehi → sahadhammena (th)
{способные возвещать благую истину, способные должным образом отвергнуть в соответствии с истиной возникающие ложные учения и, отвергнув [их], наставлять в хорошо обоснованной истине,}
No ca khvassa majjhimā bhikkhū sāvakā honti …pe…
bhikkhū → bhikkhu (bjt) | + → vinītā (bjt) | khvassa → khv assa (pts)
но нет у него [подобных же] средних монахов-учеников …
majjhimā cassa bhikkhū sāvakā honti, no ca khvassa navā bhikkhū sāvakā honti …pe…
ssa → Bmr c'; assa; K ca. (pts note) | bhikkhū → bhikkhu (bjt) | + → vyattā (bjt) | khvassa → khv assa (pts)
есть у него и [подобные] средние монахи-ученики, но нет у него [подобных же] младших монахов-учеников …
navā cassa bhikkhū sāvakā honti, no ca khvassa therā bhikkhuniyo sāvikā honti …pe…
honti → honti vyattā (bj) | bhikkhū → bhikkhu (bjt) | bhikkhū sāvakā → bhikkhuniyo sāvikā (th) | cassa → assa (pts) | khvassa → khv assa (pts)
есть у него [подобные] младшие монахи-ученики, но нет у него [подобных же] старших монахинь-учениц …
therā cassa bhikkhuniyo sāvikā honti, no ca khvassa majjhimā bhikkhuniyo sāvikā honti …pe…
honti → honti vyattā (bj) | cassa → assa (pts) | khvassa → khv assa (pts)
есть у него и [подобные] старшие монахини-ученицы, но нет у него [подобных же] средних монахинь-учениц …
majjhimā cassa bhikkhuniyo sāvikā honti, no ca khvassa navā bhikkhuniyo sāvikā honti …pe…
+ → vyattā (bjt) | cassa → assa (pts) | khvassa → khv assa (pts)
есть у него и [подобные] средние монахини-ученицы, но нет у него [подобных же] младших монахинь-учениц …
navā cassa bhikkhuniyo sāvikā honti, no ca khvassa upāsakā sāvakā honti gihī odātavasanā brahmacārino …pe…
brahmacārino → brahmacārino vyattā (bj) | navā → na vā (bjt) | cassa → assa (pts) | pe → spelled out in full (pts) | + → assa (pts)
есть у него и [подобные] младшие монахини-ученицы, но нет у него [подобных же] преданных мирян-учеников, живущих в доме, носящих белые одежды, целомудренных …
upāsakā cassa sāvakā honti gihī odātavasanā brahmacārino, no ca khvassa upāsakā sāvakā honti gihī odātavasanā kāmabhogino …pe…
kāmabhogino → kāmabhogino vyattā (bj) | gihī → SS always gihi; Bm gīhi; Br K gihī. (pts note) | + → no ca khv assa (pts) | odātavasanā brahmacārino no ca khvassa → odāta-vasanā kāma-bhogino (pts) | + → assa (pts) | odātavasanā → odāta-vasanā (pts)
есть у него и [подобные] преданные миряне-ученики, живущие в доме и носящие белые одежды, целомудренные, но нет у него [подобных же] преданных мирян-учеников, живущих в доме, носящих белые одежды, удовлетворяющих желания …
upāsakā cassa sāvakā honti gihī odātavasanā kāmabhogino, no ca khvassa upāsikā sāvikā honti gihiniyo odātavasanā brahmacāriniyo …pe…
brahmacāriniyo → brahmacāriniyo vyattā (bj) | gihiniyo → So Br; SS gihi (as always); Bm gīhiniyo; K gihinī. (pts note) | khvassa → khv assa (pts) | odātavasanā → odāta-vasanā (pts)
есть у него и [подобные] преданные миряне-ученики, живущие в доме, носящие белые одежды, удовлетворяющие желания, но нет у него [подобных же] преданных мирянок-учениц, живущих в доме, носящих белые одежды, целомудренных …
upāsikā cassa sāvikā honti gihiniyo odātavasanā brahmacāriniyo, no ca khvassa upāsikā sāvikā honti gihiniyo odātavasanā kāmabhoginiyo …pe…
kāmabhoginiyo → kāmabhoginiyo vyattā (bj) | gihiniyo → gihinī (th) | cassa → assa (pts) | odātavasanā → odāta-vasanā (pts) | pe → spelled out in full (pts) | + → assa (pts)
есть у него и [подобные] преданные мирянки-ученицы, живущие в доме, носящие белые одежды, целомудренные, но нет у него [подобных же] преданных мирянок-учениц, живущих в доме, носящих белые одежды, удовлетворяющих желания …
upāsikā cassa sāvikā honti gihiniyo odātavasanā kāmabhoginiyo, no ca khvassa brahmacariyaṁ hoti iddhañceva phītañca vitthārikaṁ bāhujaññaṁ puthubhūtaṁ yāva devamanussehi suppakāsitaṁ …pe…
vitthārikaṁ → vitthāritaṁ (bj) | hoti → Bmr K hoti before iddhañ. Cp. D. xvi. 3. 8, ante, vol. ii., p. 106. (pts note) | bāhu-jaññaṁ → So SS Bmr; K bahu-. (pts note) | suppakāsitaṁ → Cp. D. xvi. 3. 8, ante, vol. ii., p. 106. (pts note) | + → vyattā (bjt) | gihiniyo → gihinī (th) | bāhujaññaṁ → bahujaññaṁ (th) | khvassa → khv assa (pts) | + → iddhañ eva (pts) | iddhañceva phītañca → phītañ ca (pts) | bāhujaññaṁ puthubhūtaṁ yāva devamanussehi → bāhu-jaññaṁ puthu-bhūtaṁ yāvad eva-manussehi (pts)
же есть у него и [подобные] преданные мирянки-ученицы, живущие в доме, носящие белые одежды, удовлетворяющие желания, но целомудрие его не является процветающим, преуспевающим, распространившимся, достоянием многих людей, широко разнёсшимся, хорошо преподанным среди людей …
brahmacariyañcassa hoti iddhañceva phītañca vitthārikaṁ bāhujaññaṁ puthubhūtaṁ yāva devamanussehi suppakāsitaṁ, no ca kho lābhaggayasaggappattaṁ.
vitthārikaṁ → vitthāritaṁ (bj) | lābhagga-yasagga-ppattaṁ → Sc -yasappattam; Bm yasaggapattaṁ; Br -saggappattaṁ. (pts note) | brahmacariyañcassa → brahmacariyaṁ cassa (bjt) | devamanussehi → deva manussehi (bjt) | iddhañceva → iddhañca (th) | bāhujaññaṁ → bahujaññaṁ (th) | brahmacariyañcassa → brahmacariyaṁ assa (pts) | iddhañceva phītañca → iddhañ eva phītañ ca (pts) | bāhujaññaṁ puthubhūtaṁ yāva devamanussehi → bāhu-jaññaṁ puthu-bhūtaṁ yāvad eva manussehi (pts)
или же и целомудрие его является процветающим, преуспевающим, распространившимся, достоянием многих людей, широко разнёсшимся, хорошо преподанным среди людей, но [оно] не достигло верха благополучия и верха славы, —
Evaṁ taṁ brahmacariyaṁ aparipūraṁ hoti tenaṅgena.
evaṁ taṁ → evantaṁ (th) | evaṁ → evan (pts) | tenaṅgena → ten aṅgena (pts)
то в таком случае это целомудрие неполно.

Yato ca kho, cunda, etehi ceva aṅgehi samannāgataṁ brahmacariyaṁ hoti, satthā ca hoti thero rattaññū cirapabbajito addhagato vayoanuppatto, therā cassa bhikkhū sāvakā honti viyattā vinītā visāradā pattayogakkhemā.
ceva → dvīhipi (bj) | vayoanuppatto → vayo anuppatto (bjt, th) | ceva → eva (pts) | addhagato vayoanuppatto → addha-gato vayo anuppatto (pts) | cassa → assa (pts) | viyattā → vyattā (pts)
Когда же, Чунда, целомудрие наделено такими свойствами, и есть учитель — старший, давно признанный, долгое время странствующий, достигший преклонных лет, чей срок исполнился, — и есть у него старшие монахи-ученики — рассудительные, обученные, уверенные, достигшие освобождения от уз,
Alaṁ samakkhātuṁ saddhammassa, alaṁ uppannaṁ parappavādaṁ sahadhammehi suniggahitaṁ niggahetvā sappāṭihāriyaṁ dhammaṁ desetuṁ.способные возвещать благую истину, способные должным образом отвергнуть в соответствии с истиной возникающие ложные учения и, отвергнув [их], наставлять в хорошо обоснованной истине, Majjhimā cassa bhikkhū sāvakā honti …
bhikkhū → bhikkhu (bj) | cassa → assa (pts)
и есть у него [подобные же] средние монахи-ученики …
navā cassa bhikkhū sāvakā honti …
bhikkhū → bhikkhu (bj) | cassa → assa (pts)
и есть у него [подобные же] младшие монахи-ученики …
therā cassa bhikkhuniyo sāvikā honti …
cassa → assa (pts)
и есть у него [подобные же] старшие монахини-ученицы …
majjhimā cassa bhikkhuniyo sāvikā honti …
cassa → assa (pts)
и есть у него [подобные же] средние монахини-ученицы …
navā cassa bhikkhuniyo sāvikā honti …
cassa → assa (pts)
и есть у него [подобные же] младшие монахини-ученицы …
upāsakā cassa sāvakā honti … gihī odātavasanā brahmacārino.
cassa → assa (pts) | odātavasanā → odāta-vasanā (pts)
и есть у него [подобные же] преданные миряне-ученики, живущие в доме, носящие белые одежды, целомудренные.
Upāsakā cassa sāvakā honti gihī odātavasanā kāmabhogino …
cassa → assa (pts) | odātavasanā kāmabhogino → odāta-vasanā kāma-bhogino (pts)
и есть у него [подобные же] преданные миряне-ученики, живущие в доме, носящие белые одежды, удовлетворяющие желания …
upāsikā cassa sāvikā honti gihiniyo odātavasanā brahmacāriniyo …
gihiniyo → gihinī (sya-all) | cassa → assa (pts)
и есть у него [подобные же] преданные мирянки-ученицы, живущие в доме, носящие белые одежды, целомудренные …
upāsikā cassa sāvikā honti gihiniyo odātavasanā kāmabhoginiyo …
gihiniyo → gihinī (sya-all) | cassa → assa (pts) | odātavasanā kāmabhoginiyo → odāta-vasanā kāma-bhoginiyo brahmacariyaṁ (pts)
и есть у него [подобные же] преданные мирянки-ученицы, живущие в доме, носящие белые одежды, удовлетворяющие желания …
brahmacariyañcassa hoti iddhañceva phītañca vitthārikaṁ bāhujaññaṁ puthubhūtaṁ yāva devamanussehi suppakāsitaṁ, lābhaggappattañca yasaggappattañca.
vitthārikaṁ → vitthāritaṁ (bj) | bāhujaññaṁ → bahujaññaṁ (sya-all) | lābhaggappattañca yasaggappattañca evaṁ taṁ → lābhaggayasaggappattañca evantaṁ (sya-all) | brahmacariyañcassa → brahmacariyaṁ cassa (bjt) | brahmacariyañcassa → assa (pts) | iddhañceva phītañca → iddhañ eva phītañ ca (pts) | puthubhūtaṁ yāva devamanussehi → puthu-bhūtaṁ yāvad eva manussehi (pts) | lābhaggappattañca yasaggappattañca → lābhagga-yasagga-ppattañ ca (pts)
и целомудрие его является процветающим, преуспевающим, распространившимся, достоянием многих людей, широко разнёсшимся, хорошо преподанным среди людей, и [оно] достигло верха благополучия и верха славы, —
Evaṁ taṁ brahmacariyaṁ paripūraṁ hoti tenaṅgena.
evaṁ taṁ → evantaṁ (th) | tenaṅgena → ten aṅgena (pts)
{то в таком случае это целомудрие полно.}

Ahaṁ kho pana, cunda, etarahi satthā loke uppanno arahaṁ sammāsambuddho.
sammāsambuddho → sammā-sambuddho (pts)
И вот, Чунда, теперь в мире появился я, учитель — архат, всецело пробуждённый,
Dhammo ca svākkhāto suppavedito niyyāniko upasamasaṁvattaniko sammāsambuddhappavedito.
upasamasaṁvattaniko sammāsambuddhappavedito → upasama-saṁvattaniko sammāsambuddha-ppavedito (pts)
и истина хорошо преподана, хорошо передана, ведёт к благу, доставляет успокоение, передана всецело пробуждённым,
Viññāpitatthā ca me sāvakā saddhamme, kevalañca tesaṁ paripūraṁ brahmacariyaṁ āvikataṁ uttānīkataṁ sabbasaṅgāhapadakataṁ sappāṭihīrakataṁ yāva devamanussehi suppakāsitaṁ.
āvikataṁ → āvīkataṁ (bj); āvikataṁ hoti (sya-all) | sappāṭihīrakataṁ → sappāṭihirakataṁ (sya-all) | uttānīkataṁ sabbasaṅgāhapadakataṁ → uttānikataṁ saṅgāhapadakataṁ (pts) | āvikataṁ → K inserts hoti. (pts note) | kevalañca → kevalañ ca (pts) | uttānīkataṁ sabbasaṅgāhapadakataṁ → uttāni-kataṁ saṅgāha-pada-kataṁ (pts) | yāva devamanussehi → yāvad eva manussehi (pts)
и ученики мои постигли суть благой истины, и единственно совершенное целомудрие стало открытым им, им очевидным, изложенным во всей совокупности, хорошо обоснованным, хорошо преподанным среди людей.
Ahaṁ kho pana, cunda, etarahi satthā thero rattaññū cirapabbajito addhagato vayoanuppatto.
vayoanuppatto → vayo anuppatto (bjt, th) | cirapabbajito addhagato vayoanuppatto → cira-pabbajito addha-gato vayo anuppatto (pts)
И вот, Чунда, я, учитель, теперь стал старшим, давно признанным, долгое время странствующим, достигшим преклонных лет, чей срок исполнился.

Santi kho pana me, cunda, etarahi therā bhikkhū sāvakā honti viyattā vinītā visāradā pattayogakkhemā.
honti → (bj) | honti viyattā → vyattā (pts) | me → Sd omits. (pts note) | sāvakā → Br K insert honti. (pts note) | pattayogakkhemā → patta-yoga-kkhemā (pts)
И есть теперь у меня, Чунда, старшие монахи-ученики — рассудительные, обученные, уверенные, достигшие освобождения от уз,
Alaṁ samakkhātuṁ saddhammassa, alaṁ uppannaṁ parappavādaṁ sahadhammehi suniggahitaṁ niggahetvā sappāṭihāriyaṁ dhammaṁ desetuṁ.
sahadhammehi → sahadhammena (sya-all) | sahadhammehi suniggahitaṁ → sahadhammena suniggahītaṁ (pts) | sahadhammena → Bmr sahadhammehi. (pts note)
способные возвещать благую истину, способные должным образом отвергнуть в соответствии с истиной возникающие ложные учения и, отвергнув [их], наставлять в хорошо обоснованной истине.
Santi kho pana me, cunda, etarahi majjhimā bhikkhū sāvakā …
etarahi → (pts) | sāvakā → sāvakā vyattā (pts) | vyattā → So SS; Bmr K omit; the rest to be supplied, without pe. (pts note)
И есть теперь у меня, Чунда, [подобные же] средние монахи-ученики …
santi kho pana me, cunda, etarahi navā bhikkhū sāvakā …И есть теперь у меня, Чунда, [подобные же] младшие монахи-ученики … santi kho pana me, cunda, etarahi therā bhikkhuniyo sāvikā …И есть теперь у меня, Чунда, [подобные же] старшие монахини-ученицы … santi kho pana me, cunda, etarahi majjhimā bhikkhuniyo sāvikā …И есть теперь у меня, Чунда, [подобные же] средние монахини-ученицы … santi kho pana me, cunda, etarahi navā bhikkhuniyo sāvikā …
navā → -8 So Bmr K (as before); SS navā etarahi. (pts note)
И есть теперь у меня, Чунда, [подобные же] младшие монахини-ученицы …
santi kho pana me, cunda, etarahi upāsakā sāvakā gihī odātavasanā brahmacārino …
odātavasanā → odāta-vasanā (pts)
И есть теперь у меня, Чунда, [подобные же] преданные миряне-ученики, живущие в доме, носящие белые одежды, целомудренные …
santi kho pana me, cunda, etarahi upāsakā sāvakā gihī odātavasanā kāmabhogino …
odātavasanā → odāta-vasanā (pts)
И есть теперь у меня, Чунда, [подобные же] преданные миряне-ученики, живущие в доме, носящие белые одежды, удовлетворяющие желания …
santi kho pana me, cunda, etarahi upāsikā sāvikā gihiniyo odātavasanā brahmacāriniyo …
gihiniyo odātavasanā brahmacāriniyo → gihinī (th) | odātavasanā → odāta-vasanā (pts)
И есть теперь у меня, Чунда, [подобные же] преданные мирянки-ученицы, живущие в доме, носящие белые одежды, целомудренные …
santi kho pana me, cunda, etarahi upāsikā sāvikā gihiniyo odātavasanā kāmabhoginiyo …
kāmabhoginiyo → kāma-bhoginiyo (pts)
И есть теперь у меня, Чунда, [подобные же] преданные мирянки-ученицы, живущие в доме, носящие белые одежды, удовлетворяющие желания …
etarahi kho pana me, cunda, brahmacariyaṁ iddhañceva phītañca vitthārikaṁ bāhujaññaṁ puthubhūtaṁ yāva devamanussehi suppakāsitaṁ.
vitthārikaṁ → vitthāritaṁ (bj) | kho → (sya-all) | bāhujaññaṁ → bahujaññaṁ (sya-all) | iddhañceva → iddhaṁ ceva (bjt) | yāva devamanussehi → yāvadeva manussehi (bjt) | iddhañceva phītañca → iddhañ ca phītañ ca (pts) | bāhujaññaṁ puthubhūtaṁ yāva devamanussehi → bāhu-jaññaṁ puthu-bhūtaṁ yāvad eva manussehi (pts)
И целомудрие моё, Чунда, теперь является процветающим, преуспевающим, распространившимся, достоянием многих людей, широко разнёсшимся, хорошо преподанным среди людей.

Yāvatā kho, cunda, etarahi satthāro loke uppannā, nāhaṁ, cunda, aññaṁ ekasatthārampi samanupassāmi evaṁlābhaggayasaggappattaṁ yatharivāhaṁ.
ekasatthārampi → ekaṁ satthāraṁpi (sya-all, pts) | ekaṁ → Scd Bmr eka-; St K ekaṁ. (pts note) | yatharivāhaṁ → Sdt add Cunda. (pts note) | evaṁlābhaggayasaggappattaṁ → evaṁ lābhaggayasaggappattaṁ (bjt) | ekasatthārampi → ekaṁ satthāram pi (pts) | evaṁlābhaggayasaggappattaṁ → evaṁ lābhagga-yasagga-ppattaṁ (pts)
16. И сколько, Чунда, ни появилось теперь в мире учителей, я не вижу, Чунда, ни одного другого учителя, достигшего такого же верха благополучия и верха славы, как и я.
Yāvatā kho pana, cunda, etarahi saṅgho vā gaṇo vā loke uppanno;
pana → pana me (sya-all); (pts) | saṅgho → saṁghā (pts) | gaṇo vā → gaṇā (pts) | uppanno → uppannā (pts) | kho → Bmr add pana; K pana me. (pts note) | uppannā → -4-4 So SS; Bmr K all singular, saṅgho, gaṇo, uppanno. (pts note) | saṅgho → saṁgho (ms2005)
И сколько, Чунда, ни появилось теперь в мире общин и собраний,
nāhaṁ, cunda, aññaṁ ekasaṅghampi samanupassāmi evaṁlābhaggayasaggappattaṁ yatharivāyaṁ, cunda, bhikkhusaṅgho.
ekasaṅghampi → ekaṁ saṁghampi (cck, sya-all, pts) | yatharivāyaṁ → yathariva (sya-all) | evaṁlābhaggayasaggappattaṁ yatharivāyaṁ → evaṁ lābhaggayasaggappattaṁ yathariva (pts) | yathariva → Bmr yatharivāhaṁ. (pts note) | ekasaṅghampi → ekasaṁghampi (bjt, ms2005) | ekasaṅghampi → ekaṁ saṅghaṁpi (th) | bhikkhusaṅgho → bhikkhusaṁgho (ms2005) | ekasaṅghampi → ekaṁ saṁghaṁ pi (pts) | evaṁlābhaggayasaggappattaṁ yatharivāyaṁ → evaṁ lābhagga-yasagga-ppattaṁ yathariva (pts)
я не вижу, Чунда, ни одной другой общины, достигшей такого же верха благополучия и верха славы, как, Чунда, [эта] община монахов.
Yaṁ kho taṁ, cunda, sammā vadamāno vadeyya:
taṁ → Bmr omit. (pts note) | sammā vadamāno → sammā-vadamāno (pts)
И кто, Чунда, говоря должным образом, скажет:
‘sabbākārasampannaṁ sabbākāraparipūraṁ anūnamanadhikaṁ svākkhātaṁ kevalaṁ paripūraṁ brahmacariyaṁ suppakāsitan’ti.
sabbākārasampannaṁ → (bj) | kevalaṁ paripūraṁ → kevalaparipūraṁ (bj, sya-all, pts) | sabbākāraparipūraṁ anūnamanadhikaṁ → sabbakāraparipūraṁ anūnaṁ anadhikaṁ (sya-all) | sabbākārasampannaṁ sabbākāraparipūraṁ anūnamanadhikaṁ → sabbākāra-sampannaṁ sabbākāra-paripūraṁ anūnaṁ anadhikaṁ (pts) | kevalaṁ paripūraṁ → kevala-paripūraṁ (pts) | suppakāsitanti → suppakāsitan ti (pts)
„Наделённое всеми достоинствами, исполненное всех достоинств, безупречное, лишённое излишнего, хорошо изложенное, всецело совершенное целомудрие, хорошо преподано“.
Idameva taṁ sammā vadamāno vadeyya:
idameva → idam eva (pts) | sammā vadamāno → sammā-vadamāno (pts)
то именно об этом [моем учении] он, говоря должным образом, скажет:
‘sabbākārasampannaṁ …pe… suppakāsitan’ti.
sabbākārasampannaṁ → sabbākārasampannaṁ sabbākāraparipūraṁ (sya-all) | suppakāsitanti udako → brahmacariyaṁ suppakāsitan ti uddako (pts) | sabbākārasampannaṁ → sabbākāra-sampannaṁ (pts)
„Наделённое всеми достоинствами … хорошо преподано“.

Udako sudaṁ, cunda, rāmaputto evaṁ vācaṁ bhāsati:
Udako → uddako (bj, sya-all, pts1ed) | sudaṁ → udako sudaṁ (bj: machasaṁ) | Udako → uddako (cck: sī. syā. pī.) | sudaṁ → So SS K Sum; Bmr udakāpuraṁ. (pts note)
И ведь Уддака, сын Рамы, говорил, Чунда, такие слова:
‘passaṁ na passatī’ti.
passatīti → Sdt passan na passāmīti: Sc passantapassaviti; Bmr K passaṁ na passatīti. (pts note)
„Видя, он не видит“.
Kiñca passaṁ na passatīti?
ca → So SS Bmr; K ci. (pts note) | passatīti → SS add ca (St cak). (pts note) | passatīti → passatī ti (bjt) | kiñca passaṁ → kiñ ca passan (pts)
Что же [означают у него слова]: „Видя, он не видит“?
Khurassa sādhunisitassa talamassa passati, dhārañca khvassa na passati.
na passati → na passatīti (sya-all, mr) | khvassa → khurassa (sya-all) | na → So Sct; Sd kotassanaṁ; Bmr khv assa na; K khurassa na. (pts note) | sādhunisitassa → sādhu nisitassa (bjt) | sādhunisitassa talamassa → sādhu-nisitassa talam assa (pts) | dhārañca khvassa → dhārañ ca kho tassa (pts)
Когда у хорошо отточенного ножа он видит его поверхность и не видит его лезвия,
Idaṁ vuccati:
vuccati → vuccati cunda (bj, sya-all)
это и называется, Чунда:
‘passaṁ na passatī’ti.
passatīti → passati (bj) | passaṁ → cunda passan (pts)
„Видя, он не видит“.
Yaṁ kho panetaṁ, cunda, udakena rāmaputtena bhāsitaṁ hīnaṁ gammaṁ pothujjanikaṁ anariyaṁ anatthasaṁhitaṁ khurameva sandhāya.
yaṁ → taṁ (sya-all) | Taṁ → Sdt omit down to evaṁ; Sc K taṁ; Bmr yaṁ. (pts note) | sandhāya → -13 So Bmr K; Sc khuracundamevasandhā. (pts note) | udakena → uddakena (bjt, th, pts) | anatthasaṁhitaṁ → anatthasañhitaṁ (th) | panetaṁ → pan etaṁ (pts) | anatthasaṁhitaṁ khurameva → anattha-saṁhitaṁ khuram eva (pts)
Но это, Чунда, сказанное Уддакой, сыном Рамы, низменно, грубо, свойственно мирянам, неправедно, бесполезно, ибо связано лишь с ножом.
Yañca taṁ, cunda, sammā vadamāno vadeyya:
Yañca taṁ → yañcetaṁ (bj, sya-all, mr) | yañca taṁ → yañcetaṁ (bj, sya-all) | taṁ → yañcetaṁ (cck: syā. ka.) | taṁ → So Sc; Bmr K cetaṁ. (pts note) | yañca → yañ ca (pts) | sammā vadamāno → sammā-vadamāno (pts)
Кто же, Чунда, говоря должным образом, скажет:
‘passaṁ na passatī’ti, idameva taṁ sammā vadamāno vadeyya:
idameva taṁ → idamevetaṁ (bj, mr) | taṁ → idamevetaṁ (cck: ka.) | idameva → idam eva (pts) | sammā vadamāno → sammā-vadamāno (pts)
„Видя, он не видит“, — то именно об этом [моем учении] он, говоря должным образом, скажет:
‘passaṁ na passatī’ti.„Видя, он не видит“. Kiñca passaṁ na passatīti?
passatīti → passatī ti (bjt) | kiñca → kiñ ca (pts)
Что же [означают у него слова]: „Видя, он не видит“?
Evaṁ sabbākārasampannaṁ sabbākāraparipūraṁ anūnamanadhikaṁ svākkhātaṁ kevalaṁ paripūraṁ brahmacariyaṁ suppakāsitanti, iti hetaṁ passati.
paripūraṁ → parisuddhataraṁ (bj, sya-all, mr); paripūrataraṁ (?) | hetaṁ passati → na passatīti (sya-all, mr) | kevalaṁ paripūraṁ → kevalaparipūraṁ (bj, sya-all) | passati → suppakāsitaṁ, iti hetaṁ na passatīti (cck: syā. ka.) | passati → So SS; Bmr K na passatīti. (pts note) | anūnamanadhikaṁ → anūnaṁ anadhikaṁ (bjt, th) | sabbākārasampannaṁ sabbākāraparipūraṁ anūnamanadhikaṁ → sabbākāra-sampannaṁ sabbākāra-paripūraṁ anūnaṁ anadhikaṁ (pts) | kevalaṁ paripūraṁ → kevala-paripūraṁ (pts) | suppakāsitanti → suppakāsitan ti (pts) | hetaṁ → h etaṁ (pts)
Наделённое всеми достоинствами, исполненное всех достоинств, безупречное, лишённое излишнего, хорошо изложенное, всецело совершенное целомудрие, хорошо преподанное — его он и видит.
Idamettha apakaḍḍheyya, evaṁ taṁ parisuddhataraṁ assāti, iti hetaṁ na passati.
passati → passatīti (sya-all) | passati → na passatīti (cck: syā. ka.) | passati → So SS; Bmr K passatīti. (pts note) | evaṁ taṁ → evantaṁ (th) | idamettha → idam ettha (pts) | evaṁ → evan (pts) | hetaṁ → h etaṁ (pts)
Но вот он может изъять [что-либо] из него, чтобы оно стало более чистым.
Idamettha upakaḍḍheyya, evaṁ taṁ paripūraṁ assāti, iti hetaṁ na passati.
paripūraṁ → parisuddhataraṁ (bj) | evaṁ taṁ paripūraṁ → evantaṁ parisuddhataraṁ (sya-all) | paripūraṁ → parisuddhataraṁ (cck: syā. ka.); paripūrataraṁ (cck: ?) | paripūraṁ → So SS; Bmr K parisuddhataraṁ. (pts note) | idamettha → idam ettha (pts) | evaṁ → evan (pts) | hetaṁ → h etaṁ (pts)
И тогда он его не видит, и вот он Может привнести [что-либо] в него, чтобы оно стало более полным. И тогда он его не видит,
Idaṁ vuccati, cunda:
cunda → (bj, sya-all)
и вот говорится:
‘passaṁ na passatī’ti.„Видя, он не видит“. Yaṁ kho taṁ, cunda, sammā vadamāno vadeyya:
sammā vadamāno → sammāvadamāno (pts)
И кто, Чунда, должным образом скажет:
‘sabbākārasampannaṁ …pe…
sabbākārasampannaṁ → sabbākāra-sampannaṁ (pts)
„Наделённое всеми достоинствами …
brahmacariyaṁ suppakāsitan’ti.
suppakāsitanti → suppakāsitan ti (pts)
совершенное целомудрие, хорошо преподанное“.
Idameva taṁ sammā vadamāno vadeyya:
idameva taṁ → idametaṁ (sya-all) | etaṁ → Bmr idam eva taṁ. (pts note)
то именно об этом [моем учении] он, говоря должным образом, скажет:
‘sabbākārasampannaṁ sabbākāraparipūraṁ anūnamanadhikaṁ svākkhātaṁ kevalaṁ paripūraṁ brahmacariyaṁ suppakāsitan’ti.
kevalaṁ paripūraṁ → kevalaparipūraṁ (bj, sya-all, pts) | suppakāsitanti → suppakāsitanti saṅgāyitabbā dhammā (bj) | anūnamanadhikaṁ → anūnaṁ anadhikaṁ (bjt, th, pts) | sabbākārasampannaṁ → sabbākāra-sampannaṁ (pts) | kevalaṁ paripūraṁ → kevala-paripūraṁ (pts) | suppakāsitanti → suppakāsitan ti (pts)
„Наделённое всеми достоинствами, исполненное всех достоинств, безупречное, лишённое излишнего, хорошо изложенное, всецело совершенное целомудрие, хорошо преподанное“.

6. Saṅgāyitabbadhamma6. Saṅgāyitabbadhamma

Tasmātiha, cunda, ye vo mayā dhammā abhiññā desitā, tattha sabbeheva saṅgamma samāgamma atthena atthaṁ byañjanena byañjanaṁ saṅgāyitabbaṁ na vivaditabbaṁ, yathayidaṁ brahmacariyaṁ addhaniyaṁ assa ciraṭṭhitikaṁ, tadassa bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṁ.
vo → te (sya-all) | na vivaditabbaṁ → vicaritabbaṁ (sya-all) | tadassa → tadasseva (sya-all) | vo → K te. (pts note) | dhammā → Bmr omit. (pts note) | vivaditabbaṁ → K viparitabbaṁ, and below. (pts note) | assa → K asseva. (pts note) | tasmātiha → tasmāt iha (pts) | sabbeheva → sabbeh eva (pts) | byañjanena byañjanaṁ → vyañjanena vyañjanaṁ (pts) | ciraṭṭhitikaṁ tadassa bahujanahitāya bahujanasukhāya → cira-ṭṭhitikaṁ tad assa bahujana-hitāya bahujana-sukhāya (pts) | devamanussānaṁ → deva-manussānaṁ (pts)
Итак, Чунда, те наставления, которые я, испытав, преподал вам, вы все должны, собравшись собранием, возглашать, строго следуя их смыслу и слову и не вступая в пререкания, чтобы продлилось и надолго утвердилось это целомудрие ради благополучия многих людей, ради приятного для многих людей, ради сострадания к миру, ради пользы, благополучия, приятного богов и людей.
Katame ca te, cunda, dhammā mayā abhiññā desitā, yattha sabbeheva saṅgamma samāgamma atthena atthaṁ byañjanena byañjanaṁ saṅgāyitabbaṁ na vivaditabbaṁ, yathayidaṁ brahmacariyaṁ addhaniyaṁ assa ciraṭṭhitikaṁ, tadassa bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṁ?
te → vo (bj) | na vivaditabbaṁ → vicaritabbaṁ (sya-all) | tadassa → tadasseva (sya-all) | te → Bmr vo. (pts note) | dhammā → So SS; Bmr K dhammā mayā. (pts note) | sabbeheva → sabbeh eva (pts) | byañjanena byañjanaṁ → vyañjanena vyañjanaṁ (pts) | ciraṭṭhitikaṁ tadassa bahujanahitāya bahujanasukhāya → cira-ṭṭhitikaṁ tad assa bahujana-hitāya bahujana-sukhāya (pts) | devamanussānaṁ → deva-manussānaṁ (pts)
Каковы же, Чунда, наставления, которые я, испытав, преподал вам и которые вы все должны, собравшись собранием, возглашать, строго следуя их смыслу и слову и не вступая в пререкания, чтобы продлилось и надолго утвердилось это целомудрие ради благополучия многих людей, ради приятного для многих людей, ради сострадания к миру, ради пользы, благополучия, приятного богов и людей?
Seyyathidaṁ—cattāro satipaṭṭhānā, cattāro sammappadhānā, cattāro iddhipādā, pañcindriyāni, pañca balāni, satta bojjhaṅgā, ariyo aṭṭhaṅgiko maggo.
bojjhaṅgā → sambojjhaṅgā (sya-all) | bojjhaṅgā → K sambojjhaṅgā. (pts note) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (bjt, th, pts) | sammappadhānā → samma ppadhānā (pts) | iddhipādā pañcindriyāni → iddhi-pādā pañc indriyāni (pts)
Это четыре установления памятования, четыре должных усилия, четыре основы сверхъестественных способностей, пять [духовных] способностей, пять сил, семь аспектов пробуждения, праведный восьмичленный путь.
Ime kho te, cunda, dhammā mayā abhiññā desitā.Вот, Чунда, те наставления, которые я, испытав, преподал вам Yattha sabbeheva saṅgamma samāgamma atthena atthaṁ byañjanena byañjanaṁ saṅgāyitabbaṁ na vivaditabbaṁ, yathayidaṁ brahmacariyaṁ addhaniyaṁ assa ciraṭṭhitikaṁ, tadassa bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṁ.
na vivaditabbaṁ → vicaritabbaṁ (sya-all) | tadassa → tadasseva (sya-all) | + → saññāpetabba vidhi tesaṁ (bjt) | sabbeheva saṅgamma → sabbeh eva saṁgamma (pts) | byañjanena byañjanaṁ → vyañjanena vyañjanaṁ (pts) | ciraṭṭhitikaṁ tadassa bahujanahitāya bahujanasukhāya → cira ṭṭhitikaṁ tad assa bahujana-hitāya bahujana-sukhāya (pts) | devamanussānaṁ → deva-manussānaṁ (pts)
и которые вы все должны, собравшись собранием, возглашать, строго следуя их смыслу и слову и не вступая в пререкания, чтобы продлилось и надолго утвердилось это целомудрие ради благополучия многих людей, ради приятного для многих людей, ради сострадания к миру, ради пользы, благополучия, приятного богов и людей.

7. Saññāpetabbavidhi7. Saññāpetabbavidhi

Tesañca vo, cunda, samaggānaṁ sammodamānānaṁ avivadamānānaṁ sikkhataṁ aññataro sabrahmacārī saṅghe dhammaṁ bhāseyya.
sikkhataṁ → sikkhitabbaṁ (bahūsu) | tesañca → saññāpetabba vidhi tesaṁ ca (bj) | sikkhataṁ → sikkhitabbaṁ (bj, sya-all, pts) | vo → kho (sya-all) | saṅghe → saṅgho (sya-all) | sikkhataṁ → sikkhitabbaṁ (cck: bahūsu) | vo → K kho. (pts note) | sikkhitabbaṁ → So Bmr K; SS sikkhataṁ. (pts note) | saṅghe → saṁghe (bjt, ms2005) | tesañca → tesañ ca (pts)
И вот, Чунда, если другой собрат станет излагать перед общиной [своё] учение, вам следует поучать [его], объединившись дружелюбно, не пререкаясь.
Tatra ce tumhākaṁ evamassa:
evamassa → evam assa (pts)
И если вы подумаете тогда:
‘ayaṁ kho āyasmā atthañceva micchā gaṇhāti, byañjanāni ca micchā ropetī’ti.
ceva → yo ceva (sya-all, pts1ed); yañceva (mr) | kho → kho āvuso (sya-all) | kho → K inserts āvuso. (pts note) | ropetīti → K rocetīti, and below. (pts note) | atthañceva → atthañ eva (pts) | byañjanāni → vyañjanāni (pts)
„Этот уважаемый искажает смысл и искажает слова [учения]“, —
Tassa neva abhinanditabbaṁ na paṭikkositabbaṁ, anabhinanditvā appaṭikkositvā so evamassa vacanīyo:
na paṭikkositabbaṁ → nappaṭikkositabbaṁ (bjt, th) | neva → n eva (pts) | evamassa → evam assa (pts)
то не следует ни одобрять, ни порицать его. Ни одобряя, ни порицая, следует сказать ему так:
‘imassa nu kho, āvuso, atthassa imāni vā byañjanāni etāni vā byañjanāni katamāni opāyikatarāni, imesañca byañjanānaṁ ayaṁ vā attho eso vā attho katamo opāyikataro’ti?
imesañca → imesaṁ (sabbattha) | imesañca → imesaṁ vā (bj, sya-all) | vā → (sya-all) | imesañca byañjanānaṁ → imesaṁ vā vyañjanānaṁ (pts) | imesañca → imesaṁ vā (cck: syā. pī. ka.); imesaṁ (cck: sī.) | vā → K omits. (pts note) | vā → So Bmr K; Scdt omit. (pts note) | vā → So Sdt Bmr K; Sc omits. (pts note) | katamo → Br adds vā. (pts note) | opāyikataroti → opāyikataro ti (bjt, pts) | byañjanāni → vyañjanāni (pts)
„Товарищ, что больше подходит к такому смыслу — эти слова или те слова? Что больше подходит к таким словам — этот смысл или тот смысл?“
So ce evaṁ vadeyya:И если он скажет так: ‘imassa kho, āvuso, atthassa imāneva byañjanāni opāyikatarāni, yā ceva etāni; imesañca byañjanānaṁ ayameva attho opāyikataro, yā ceva eso’ti.
yā ceva → yāneva (bj) | imesañca → imesaṁ (bj, sya-all) | yā → yāni (sya-all); yo (sya-all) | imesañca byañjanānaṁ ayameva → imesaṁ vyañjanānaṁ ayam eva (pts) | ceva → yañceva (sī. ka.), ṭīkā oloketabbā (cck note) | imesañca → imedaṁ (cck: sabbattha) | ceva → yañceva (sī. ka.), ṭīkā oloketabbā (cck note) | eva → So Sd K; Sc yāni ce; Bm Sum-Bm yāceva; Br yañceva. (pts note) | yo → So K; SS Br yañ; Bm yā. (pts note)
„К такому смыслу, товарищ, больше подходят именно эти слова, и вот они какие; к таким словам больше подходит именно этот смысл, и вот он какой“, — то не следует ни отстранять, ни осуждать его.
So neva ussādetabbo na apasādetabbo, anussādetvā anapasādetvā sveva sādhukaṁ saññāpetabbo tassa ca atthassa tesañca byañjanānaṁ nisantiyā.
anapasādetvā sveva → na apasādetvā so va (pts) | ussādetabbo → So SS K Sum-Scd; Bmr Sum-Br ussāretabbo, and after. (pts note) | apasādetabbo → So SS K; Bmr apasāretabbo, and after. (pts note) | apasādetvā → -14 So SS; Bmr K anap-. (pts note) | va → So SS; Bmr K sveva. (pts note) | sveva → sve va (bjt) | tesañca → tesaṁ ca (bjt) | neva → n eva (pts) | tesañca byañjanānaṁ → tesañ ca vyañjanānaṁ (pts)
Ни отстраняя, ни осуждая, следует хорошо, со вниманием объяснить ему и этот смысл, и эти слова.

Aparopi ce, cunda, sabrahmacārī saṅghe dhammaṁ bhāseyya.
saṅghe → saṅgho (sya-all) | saṅghe → saṁghe (ms2005) | aparopi → aparo pi (pts)
И далее, Чунда, если [другой] собрат станет излагать перед общиной [своё] учение,
Tatra ce tumhākaṁ evamassa:
Tatra → So Bmr K; SS tattha. (pts note) | evamassa → evam assa (pts)
и если вы подумаете тогда:
‘ayaṁ kho āyasmā atthañhi kho micchā gaṇhāti byañjanāni sammā ropetī’ti.
kho → K omits. (pts note) | atthañhi → atthaṁ hi (bjt, pts) | byañjanāni → vyañjanāni (pts)
„Этот уважаемый искажает смысл и правильно передаёт слова [учения]“, —
Tassa neva abhinanditabbaṁ na paṭikkositabbaṁ, anabhinanditvā appaṭikkositvā so evamassa vacanīyo:
na paṭikkositabbaṁ → nappaṭikkositabbaṁ (bjt, th) | neva → n eva (pts) | evamassa → evam assa (pts)
то не следует ни одобрять, ни порицать его. Ни одобряя, ни порицая, следует сказать ему так:
‘imesaṁ nu kho, āvuso, byañjanānaṁ ayaṁ vā attho eso vā attho katamo opāyikataro’ti?
opāyikataroti → opāyikataro ti (bjt, pts) | byañjanānaṁ → vyañjanānaṁ (pts)
„Товарищ, что больше подходит к таким словам — этот смысл или тот смысл?“
So ce evaṁ vadeyya:И если он скажет так: ‘imesaṁ kho, āvuso, byañjanānaṁ ayameva attho opāyikataro, yā ceva eso’ti.
yā → yo (sya-all) | Imesaṁ → Bmr tesaṁ; K adds nu. (pts note) | yo → Bm yā; Br yañ. (pts note) | byañjanānaṁ ayameva → vyañjanānaṁ ayam eva (pts) | yā ceva esoti → yo eva eso ti (pts)
„К таким словам, товарищ, больше подходит именно этот смысл, и вот он какой“, — то не следует ни отстранять, ни осуждать его.
So neva ussādetabbo na apasādetabbo, anussādetvā anapasādetvā sveva sādhukaṁ saññāpetabbo tasseva atthassa nisantiyā.
tasseva → tassa ca (sya-all) | sveva → so yeva (pts) | yeva → Bmr K sveva, and below. (pts note) | ev → K tassa ca. (pts note) | atthassa → Sc adds tesañ ca vyañjanānaṁ. (pts note) | neva → n eva (pts) | tasseva → tass ev (pts)
Ни отстраняя, ни осуждая, следует хорошо, со вниманием объяснить ему этот смысл.

Aparopi ce, cunda, sabrahmacārī saṅghe dhammaṁ bhāseyya.
aparopi ce → aparo pana (bj) | saṅghe → saṅgho (sya-all) | saṅghe → SS insert vā. (pts note) | saṅghe → saṁghe (ms2005) | aparopi → aparo pi (pts)
И далее, Чунда, если другой собрат станет излагать перед общиной [своё] учение,
Tatra ce tumhākaṁ evamassa:
evamassa → evam assa (pts)
и если вы подумаете тогда:
‘ayaṁ kho āyasmā atthañhi kho sammā gaṇhāti byañjanāni micchā ropetī’ti.
atthañhi → atthaṁ hi (bjt, th, pts) | byañjanāni → vyañjanāni (pts)
„Этот уважаемый правильно передаёт смысл и искажает слова [учения]“, —
Tassa neva abhinanditabbaṁ na paṭikkositabbaṁ; anabhinanditvā appaṭikkositvā so evamassa vacanīyo:
na paṭikkositabbaṁ → nappaṭikkositabbaṁ (bjt, th) | neva → n eva (pts) | evamassa → evam assa (pts)
то не следует ни одобрять, ни порицать его. Ни одобряя, ни порицая, следует сказать ему так:
‘imassa nu kho, āvuso, atthassa imāni vā byañjanāni etāni vā byañjanāni katamāni opāyikatarānī’ti?
imāni vā → imāneva (bj, sya-all) | vā byañjanāni → ca vyañjanāni (pts) | ca → Bmr K imān'; eva. (pts note) | vā → Bmr omit. (pts note) | opāyikatarānīti → opāyikatarānī ti (bjt)
„Товарищ, что больше подходит к такому смыслу — эти слова или те слова?“
So ce evaṁ vadeyya:И если он скажет так: ‘imassa kho, āvuso, atthassa imāneva byañjanāni opayikatarāni, yā ceva etānī’ti.
opayikatarāni yā → opāyikatarā va yāni (bj); opāyikatarāni yāni (sya-all) | yā → yāni (cck) | kho āvuso → nu khvāvuso (sya-all) | etānīti → yāceva otāni (bj: sīmu) | nu → Bmr omit. (pts note) | kho → K khv. (pts note) | yāni → Bmr yā. (pts note) | imāneva byañjanāni opayikatarāni yā ceva → imān eva vyañjanāni opāyikatarāni yāni eva (pts)
„К такому смыслу, товарищ, больше подходят именно эти слова, и вот они какие“, — то не следует ни отстранять, ни осуждать его.
So neva ussādetabbo na apasādetabbo; anussādetvā anapasādetvā sveva sādhukaṁ saññāpetabbo tesaññeva byañjanānaṁ nisantiyā.
sveva → so yeva (pts) | tesaññeva byañjanānaṁ → tesaṁ ñeva vyañjanānaṁ (pts) | tesaññeva → tesaṁyeva (th) | neva → n eva (pts)
Ни отстраняя, ни осуждая, следует хорошо, со вниманием объяснить ему эти слова.

Aparopi ce, cunda, sabrahmacārī saṅghe dhammaṁ bhāseyya.
saṅghe → saṅgho (sya-all) | saṅghe → saṁghe (ms2005) | aparopi → aparo pi (pts)
И далее, Чунда, если [другой] собрат станет излагать перед общиной [своё] учение,
Tatra ce tumhākaṁ evamassa:
evamassa → evam assa (pts)
и если вы подумаете тогда:
‘ayaṁ kho āyasmā atthañceva sammā gaṇhāti byañjanāni ca sammā ropetī’ti.
atthañceva → atthaññeva (sya-all); atthaṁ ñeva (pts) | ca → (sya-all) | byañjanāni ca → vyañjanāni (pts)
„Этот уважаемый правильно передаёт смысл и правильно передаёт слова [учения]“, —
Tassa ‘sādhū’ti bhāsitaṁ abhinanditabbaṁ anumoditabbaṁ;то следует одобрить его и выразить удовлетворение, tassa ‘sādhū’ti bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā so evamassa vacanīyo:
Tassa → SS omit. (pts note) | evamassa → evam assa (pts)
произнеся: „Хорошо!“ Одобрив его и выразив удовлетворение, произнеся: „Хорошо!“ , следует сказать ему так:
‘lābhā no, āvuso, suladdhaṁ no, āvuso,„Это, товарищ, наше приобретение, это, товарищ, наша прибыль, ye mayaṁ āyasmantaṁ tādisaṁ sabrahmacāriṁ passāma evaṁ atthupetaṁ byañjanupetan’ti.
sabrahmacāriṁ → brahmacāriṁ (bj) | byañjanupetanti → byañjanupetanti paccayānuññātakāraṇaṁ (bj, cck) | passāma → sarissāma (sya-all) | atthupetaṁ byañjanupetanti na vo → atthūpetaṁ vyañjanūpetan ti navaṁ (pts) | passāma → K sarissāma. (pts note)
что мы видим подобного уважаемого собрата, столь сведущего в смысле и сведущего в словах“.

8. Paccayānuññātakāraṇa8. Paccayānuññātakāraṇa

Na vo ahaṁ, cunda, diṭṭhadhammikānaṁyeva āsavānaṁ saṁvarāya dhammaṁ desemi.
Navaṁ → So Sct; Sd namo; Bmr K na vo. (pts note) | diṭṭhadhammikānaṁyeva → diṭṭhadhammikānaṁ yeva (bjt) | diṭṭhadhammikānaṁyeva → diṭṭha-dhammikānaṁ yeva (pts)
Я, Чунда, наставляю в новой истине, служащей к сдерживанию порочных свойств зримого мира.
Na panāhaṁ, cunda, samparāyikānaṁyeva āsavānaṁ paṭighātāya dhammaṁ desemi.
samparāyikānaṁyeva → samparāyikānaṁ yeva (bjt, pts)
Я, Чунда, не наставляю в истине, служащей лишь к отвержению порочных свойств в будущей [жизни], —
Diṭṭhadhammikānaṁ cevāhaṁ, cunda, āsavānaṁ saṁvarāya dhammaṁ desemi;
evāhaṁ → So Sc Bmr K; Sdt cāhaṁ. (pts note) | diṭṭhadhammikānaṁ cevāhaṁ → diṭṭha-dhammikānaṁ evāhaṁ (pts)
я, Чунда, наставляю в истине, служащей и к сдерживанию порочных свойств зримого мира,
samparāyikānañca āsavānaṁ paṭighātāya.
ca → cāti (bahūsu) | paṭighātāya → Sc inserts dhammaṁ desemi. (pts note) | samparāyikānañca → samparāyikānaṁ ca (th) | samparāyikānañca → samparāyikānañ ca (pts)
и к отвержению порочных свойств в будущей жизни.

Tasmātiha, cunda, yaṁ vo mayā cīvaraṁ anuññātaṁ, alaṁ vo taṁ
tasmātiha → tasmā tiha (bjt) | tasmātiha → tasmāt iha (pts)
И поэтому, Чунда, той верхней одежды, которую я вам дозволил, должно быть достаточно лишь для того,
yāvadeva sītassa paṭighātāya, uṇhassa paṭighātāya, ḍaṁsamakasavātātapasarīsapasamphassānaṁ paṭighātāya, yāvadeva hirikopīnapaṭicchādanatthaṁ.
ḍaṁsamakasavātātapasarīsapasamphassānaṁ → ḍaṁsamakasavātātapasiriṁsapasamphassānaṁ (bj, sya-all, pts) | hirikopīnapaṭicchādanatthaṁ → hirikopinapaṭicchādanatthaṁ (sya-all) | ḍaṁsamakasavātātapasarīsapa → siriṁsapa (cck: syā.) | ḍaṁsamakasavātātapasarīsapasamphassānaṁ → ḍaṁsamakasavātātapasarīsapa samphassānaṁ (my) | yāvadeva → yāvad eva (pts) | ḍaṁsamakasavātātapasarīsapasamphassānaṁ → ḍaṁsa-makasa-vātātapasiriṁsapa-samphassānaṁ (pts) | yāvadeva hirikopīnapaṭicchādanatthaṁ → yāvad eva hirikopīna-paṭicchādanatthaṁ (pts)
чтобы вы защищались от холода, защищались от жары, защищались от прикосновения оводов, москитов, змей, от ветра и зноя, и прикрывали набедренную повязку.
Yo vo mayā piṇḍapāto anuññāto, alaṁ vo so
vo so → veso (bj)
Той чаши милостыни, которую я вам дозволил, должно быть достаточно для того,
yāvadeva imassa kāyassa ṭhitiyā yāpanāya vihiṁsūparatiyā brahmacariyānuggahāya, iti purāṇañca vedanaṁ paṭihaṅkhāmi, navañca vedanaṁ na uppādessāmi, yātrā ca me bhavissati anavajjatā ca phāsuvihāro ca.
ca → cāti (bj, sya-all, pts) | vihiṁsūparatiyā → vihiṁsuparatiyā (sya-all) | ca → cāti (cck: bahūsu) | yātrā → Bm yatrā. (pts note) | yāvadeva → yāvad eva (pts) | purāṇañca → purāṇañ ca (pts) | navañca → navañ ca (pts)
чтобы вы поддерживали и питали своё тело, не причиняли вреда, предавались целомудрию [с мыслью]: „Я и уничтожу старые ощущения, и не дам возникнуть новым ощущениям, и так я буду безупречен и спокоен“.
Yaṁ vo mayā senāsanaṁ anuññātaṁ, alaṁ vo taṁТой обители, которую я вам дозволил, должно быть достаточно лишь для того, yāvadeva sītassa paṭighātāya, uṇhassa paṭighātāya, ḍaṁsamakasavātātapasarīsapasamphassānaṁ paṭighātāya, yāvadeva utuparissayavinodanapaṭisallānārāmatthaṁ.
ḍaṁsamakasavātātapasarīsapasamphassānaṁ → ḍaṁsamakasavātātapasiriṁsapasamphassānaṁ (bj, sya-all); daṁsamakasa vātātapa siriṁsapasamphassānaṁ (pts) | utuparissayavinodanapaṭisallānārāmatthaṁ → utuparissayavinodanaṁ paṭisallānārāmatthaṁ (bj, sya-all) | yāvadeva utuparissayavinodanapaṭisallānārāmatthaṁ → yāvad eva utuparissayavinodakaṁ paṭisallāṇārāmatthaṁ (pts) | utuparissayavinodanapaṭisallānārāmatthaṁ → utuparissayavinodana paṭisallānārāmatthaṁ (my) | ḍaṁsamakasavātātapasarīsapasamphassānaṁ → daṁsa-makasa vātātapa siriṁsapa-samphassānaṁ (pts) | yāvadeva utuparissayavinodanapaṭisallānārāmatthaṁ → yāvad eva utu-parissaya-vinodakaṁ paṭisallāṇārāmatthaṁ (pts)
чтобы вы защищались от холода, защищались от жары, защищались от прикосновения оводов, москитов, змей, от ветра и зноя, чтобы избегали опасностей в [разные] времена года и наслаждались уединением.
Yo vo mayā gilānapaccayabhesajjaparikkhāro anuññāto, alaṁ vo so
gilānapaccayabhesajjaparikkhāro → gilānapaccayabhesajja parikkhāro (my) | gilānapaccayabhesajjaparikkhāro → gilāna-paccaya bhesajja-parikkhāro (pts)
Тех необходимых средств и лекарств для лечения больных, которые я вам дозволил, должно быть достаточно лишь для того,
yāvadeva uppannānaṁ veyyābādhikānaṁ vedanānaṁ paṭighātāya abyāpajjaparamatāya.
abyāpajjaparamatāya → abyāpajjhaparamatāyā ti (bj, sya-all, pts) | abyāpajjaparamatāya → abyāpajjhaparamatāyāti (cck: sī. syā. pī.); abyābajjhaparamatāya (cck: ?) | yāvadeva → yāvad eva (pts)
чтобы вы защищались от возникающих болезненных ощущений и ради полной свободы от страданий.

9. Sukhallikānuyoga9. Sukhallikānuyoga

Ṭhānaṁ kho panetaṁ, cunda, vijjati yaṁ aññatitthiyā paribbājakā evaṁ vadeyyuṁ:
panetaṁ → pan etaṁ (pts) | aññatitthiyā → añña-titthiyā (pts)
И может произойти так, Чунда, что странствующие аскеты из другой школы скажут:
‘sukhallikānuyogamanuyuttā samaṇā sakyaputtiyā viharantī’ti.
sukhallikānuyogamanuyuttā → sukhallikānuyogam anuyuttā (pts) | sakyaputtiyā → sakya-puttiyā (pts)
„Эти аскеты, следующие за сыном сакьев, подвержены привязанности к приятному“.
Evaṁvādino, cunda, aññatitthiyā paribbājakā evamassu vacanīyā:
Evaṁvādino → … vadamānā (sya-all) | evaṁvādino → evaṁ vadamānā (sya-all) | Evaṁvādino → vadamānā (cck: syā.) | vādino → K vadamānā. (pts note) | evaṁvādino → evaṁ vādino (bjt, pts) | aññatitthiyā → añña-titthiyā (pts) | evamassu → evam assu (pts)
Говорящим так странствующим аскетам из другой школы следует, Чунда, сказать:
‘katamo so, āvuso, sukhallikānuyogo?„Почтенный, какова же эта привязанность к приятному?“ Sukhallikānuyogā hi bahū anekavihitā nānappakārakā’ti.
sukhallikānuyogā → sukhallikānuyogāpi (sya-all, pts) | + → pi (pts) | anekavihitā nānappakārakāti → aneka-vihitā nāna-ppakārakā ti (pts)
…

Cattārome, cunda, sukhallikānuyogā hīnā gammā pothujjanikā anariyā anatthasaṁhitā na nibbidāya na virāgāya na nirodhāya na upasamāya na abhiññāya na sambodhāya na nibbānāya saṁvattanti.
sukhallikānuyogā → Cp. Vin. i., p. 10. (pts note) | anatthasaṁhitā → anatthasañhitā (th) | cattārome → cattāro me (pts) | anatthasaṁhitā → anattha-saṁhitā (pts)
Есть, Чунда, четыре [вида] привязанности к приятному — низменных, грубых, свойственных мирянам, неправедных, бесполезных, не ведущих ни к отказу [от мира], ни к бесстрастию, ни к уничтожению, ни к успокоению, ни к постижению, ни к пробуждению, ни к ниббане.
Katame cattāro?Каковы же [эти] четыре?

Idha, cunda, ekacco bālo pāṇe vadhitvā vadhitvā attānaṁ sukheti pīṇeti.
vadhitvā → (sya-all, pts) | pīṇeti → piṇeti (sya-all) | pāṇe → Bmr pāṇāni. (pts note)
Вот, Чунда, какой-либо глупец радуется и удовлетворяется, убивая живых существ. —
Ayaṁ paṭhamo sukhallikānuyogo.Это первая привязанность к приятному.

Puna caparaṁ, cunda, idhekacco adinnaṁ ādiyitvā ādiyitvā attānaṁ sukheti pīṇeti.
ādiyitvā → ādisitvā (bj); (sya-all, pts) | pīṇeti → piṇeti (sya-all) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | idhekacco → idh ekacco (pts)
И далее, Чунда, вот кто-либо радуется и удовлетворяется, беря то, что [ему] не дано. —
Ayaṁ dutiyo sukhallikānuyogo.Это вторая привязанность к приятному.

Puna caparaṁ, cunda, idhekacco musā bhaṇitvā bhaṇitvā attānaṁ sukheti pīṇeti.
bhaṇitvā → (sya-all) | pīṇeti → piṇeti (sya-all) | idhekacco musā bhaṇitvā bhaṇitvā → idh ekacco musābhaṇitvā (pts) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | idhekacco musā bhaṇitvā bhaṇitvā → idh ekacco musā-bhaṇitvā (pts)
И далее, Чунда, вот кто-либо радуется и удовлетворяется, говоря ложь, —
Ayaṁ tatiyo sukhallikānuyogo.
sukhallikānuyogo → sukhallikānu yogo (bjt)
это третья привязанность к приятному.

Puna caparaṁ, cunda, idhekacco pañcahi kāmaguṇehi samappito samaṅgībhūto paricāreti.
samaṅgībhūto → samaṅgibhūto (bj, sya-all) | samaṅgībhūto paricāreti → samaṅgibhūto parivāreti (pts) | parivāreti → So SS; Bmr K paricāreti; cp. D. i. 3.20 (vol. i., p. 36), xiv. 1. 20, 2.4 (vol. ii., pp. 13, 23). (pts note) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | idhekacco → idh ekacco (pts) | kāmaguṇehi → kāma-guṇehi (pts) | samaṅgībhūto paricāreti → samaṅgi-bhūto parivāreti (pts)
И далее, Чунда, вот кто-либо услаждается, будучи наделён и одарён пятью признаками чувственности, —
Ayaṁ catuttho sukhallikānuyogo.это четвёртая привязанность к приятному.

Ime kho, cunda, cattāro sukhallikānuyogā hīnā gammā pothujjanikā anariyā anatthasaṁhitā na nibbidāya na virāgāya na nirodhāya na upasamāya na abhiññāya na sambodhāya na nibbānāya saṁvattanti.
anatthasaṁhitā → anatthasañhitā (th) | anatthasaṁhitā → anattha-saṁhitā (pts)
Таковы, Чунда, эти четыре [вида] привязанности к приятному — низменных, грубых, свойственных мирянам, неправедных, бесполезных, не ведущих ни к отказу [от мира], ни к бесстрастию, ни к уничтожению, ни к успокоению, ни к постижению, ни к пробуждению, ни к ниббане.

Ṭhānaṁ kho panetaṁ, cunda, vijjati yaṁ aññatitthiyā paribbājakā evaṁ vadeyyuṁ:
paribbājakā → (pts) | vadeyyuṁ → puccheyyuṁ (pts) | puccheyyuṁ → So SS; Bmr K vadeyyum. (pts note) | panetaṁ → pan etaṁ (pts)
И может произойти так, Чунда, что [странствующие аскеты] из другой школы скажут:
‘ime cattāro sukhallikānuyoge anuyuttā samaṇā sakyaputtiyā viharantī’ti.
sakyaputtiyā viharantīti → sakyaputtiyāti (bj) | sakyaputtiyā → sakya-puttiyā (pts)
„Подвержены ли аскеты, следующие за сыном сакьев, этим четырём [видам] привязанности к приятному?“
Te vo ‘mā hevaṁ’ tissu vacanīyā.
vo → te (pts1ed) | hevaṁ tissu vacanīyā → hevantissuvacanīyā (bj) | hevaṁ tissu → hevantissu (sya-all) | vo → (pts) | vo → te (cck: sī. pī.) | Te → Bmr K add vo. (pts note) | mā hevaṁ → māhevaṁ (my) | hevaṁ tissu → h evan ti ssu (pts)
Им следует сказать: „Нет, не так“,
Na te vo sammā vadamānā vadeyyuṁ, abbhācikkheyyuṁ asatā abhūtena.
vo → (bj) | vadeyyuṁ → vadeyyuṁ na (sya-all) | abbhācikkheyyuṁ → abbhācikkheyyuṁ te vo (sya-all); abbhācikkheyyuṁ vo te (pts) | te → So SS; Bmr K te vo, and onwards. (pts note) | vadeyyuṁ → So Sc Bmr; Sd K add na; Sd omits abbhāc-; St inserts na after abbhāc-. (pts note) | te → Bmr omit na and vo te. (pts note)
ибо, говоря вам, они говорят ошибочно, они клевещут на вас, [говоря] то, чего не было.

Cattārome, cunda, sukhallikānuyogā ekantanibbidāya virāgāya nirodhāya upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṁvattanti.
ekantanibbidāya → ekantaṁ nibbidāya (sya-all) | cattārome → cattāro me (pts) | ekantanibbidāya → ekanta-nibbidāya (pts)
Есть, Чунда, четыре [вида] привязанности к приятному, ведущие к полному отказу [от мира], бесстрастию, уничтожению, успокоению, пробуждению, к ниббане.
Katame cattāro?Каковы же [эти] четыре?

Idha, cunda, bhikkhu vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṁ savicāraṁ vivekajaṁ pītisukhaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
bhikkhu → (sya-all) | paṭhamaṁ jhānaṁ → paṭhamajjhānaṁ (pts) | bhikkhu → K omits. For the following passage cp. D. i. 3. 21-22; ii. 75-81; ix. 10-13; xvii. 2. 3. (pts note) | vivicceva → eva (pts) | pītisukhaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ → pīti-sukhaṁ paṭhamajjhānaṁ (pts)
Вот, Чунда, монах, освободившись от желаний, освободившись от нехороших свойств, достигает первой ступени созерцания, связанной с устремлённым рассудком и углублённым рассуждением, рождённой уединённостью, дарующей упоение и приятное, и пребывает [в этом состоянии].
Ayaṁ paṭhamo sukhallikānuyogo.Это — первая привязанность к приятному.

Puna caparaṁ, cunda, bhikkhu vitakkavicārānaṁ vūpasamā …pe… dutiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
pe → spelled out in full (bjt, pts) | caparaṁ → ca paraṁ (pts)
И далее, Чунда, монах, подавив устремлённый рассудок и углублённое рассуждение … и пребывает [в этом состоянии].
Ayaṁ dutiyo sukhallikānuyogo.Это — вторая привязанность к приятному.

Puna caparaṁ, cunda, bhikkhu pītiyā ca virāgā …pe… tatiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
tatiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati → (pts) | + → taṁ (bjt) | caparaṁ → ca paraṁ (pts)
И далее, Чунда, монах, отказавшись от радости и пребывая в уравновешенности … и пребывает [в этом состоянии].
Ayaṁ tatiyo sukhallikānuyogo.Это — третья привязанность к приятному.

Puna caparaṁ, cunda, bhikkhu sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā …pe… catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
dukkhassa ca pahānā → (pts) | catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati → (pts) | caparaṁ → ca paraṁ (pts)
И далее, Чунда, монах, Покинув приятное, покинув от боль … и пребывает [в этом состоянии].
Ayaṁ catuttho sukhallikānuyogo.Это — четвёртая привязанность к приятному.

Ime kho, cunda, cattāro sukhallikānuyogā ekantanibbidāya virāgāya nirodhāya upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṁvattanti.
ekantanibbidāya → ekantaṁ nibbidāya (sya-all) | sukhallikānuyogā → sukhallikānuyoge (bjt) | ekantanibbidāya → ekanta-nibbidāya (pts)
Таковы, Чунда, эти четыре [вида] привязанности к приятному, ведущие к полному отказу [от мира], бесстрастию, уничтожению, успокоению, постижению, пробуждению, к ниббане.

Ṭhānaṁ kho panetaṁ, cunda, vijjati yaṁ aññatitthiyā paribbājakā evaṁ vadeyyuṁ:
panetaṁ → pan etaṁ (pts)
И может произойти так, Чунда, что странствующие аскеты из другой школы скажут:
‘ime cattāro sukhallikānuyoge anuyuttā samaṇā sakyaputtiyā viharantī’ti.
Ime → K adds kho. (pts note) | sukhallikānuyoge → sukhallikānuyogā (bjt) | sakyaputtiyā → sakya-puttiyā (pts)
„Именно этим четырём [видам] привязанности к приятному подвержены аскеты, следующие за сыном сакьев“.
Te vo ‘evaṁ’ tissu vacanīyā.
vo evaṁ tissu → evan ti ssu (pts) | Te → Bmr K add vo. (pts note) | evaṁ tissu → evantissu (th)
Им следует сказать: „Да!“
Sammā te vo vadamānā vadeyyuṁ, na te vo abbhācikkheyyuṁ asatā abhūtena.
+ → vo (pts)
— ибо, говоря вам, они говорят правильно, они не клевещут на вас, [говоря] то, чего не было.

10. Sukhallikānuyogānisaṁsa10. Sukhallikānuyogānisaṁsa

Ṭhānaṁ kho panetaṁ, cunda, vijjati, yaṁ aññatitthiyā paribbājakā evaṁ vadeyyuṁ:
panetaṁ → pan etaṁ (pts) | aññatitthiyā → añña titthiyā (pts)
И может произойти так, Чунда, что [странствующие аскеты] из другой школы скажут:
‘ime panāvuso, cattāro sukhallikānuyoge anuyuttānaṁ viharataṁ kati phalāni katānisaṁsā pāṭikaṅkhā’ti?
panāvuso → pana āvuso (bj, pts) | pāṭikaṅkhāti → pāṭikaṅkhā ti (bjt) | katānisaṁsā pāṭikaṅkhāti → kat ānisaṁsā pāṭikaṅkhā ti (pts)
„Почтенный, какие же плоды, какие преимущества ожидают подверженных этим четырём [видам] привязанности к приятному?“
Evaṁvādino, cunda, aññatitthiyā paribbājakā evamassu vacanīyā:
evaṁvādino → evaṁ-vādino (pts) | aññatitthiyā → añña-titthiyā (pts) | evamassu → evam assu (pts)
Говорящим так странствующим аскетам из другой школы следует, Чунда, сказать:
‘ime kho, āvuso, cattāro sukhallikānuyoge anuyuttānaṁ viharataṁ cattāri phalāni cattāro ānisaṁsā pāṭikaṅkhā.„Почтенный, подверженных этим четырём [видам] привязанности к приятному ожидают четыре плода, четыре преимущества. Katame cattāro?Каковы же [эти] четыре?

Idhāvuso, bhikkhu tiṇṇaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā sotāpanno hoti avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo.
sambodhiparāyaṇo → sambodhiparāyano (bj, sya-all, pts) | sotāpanno → Cp. D. xvi. 2. 7, vol. ii., p. 92; xix. 62, ibid, p. 252. (pts note) | saṁyojanānaṁ → saññojanānaṁ (bjt, th) | idhāvuso → idh āvuso (pts) | avinipātadhammo → avinipāta-dhammo (pts) | sambodhiparāyaṇo → sambodhi-parāyano (pts)
Вот, почтенный, монах, избавившись от трёх уз, становится вступившим в поток, не подверженным падению, уверенным, движущимся к пробуждению.
Idaṁ paṭhamaṁ phalaṁ, paṭhamo ānisaṁso.Это — первый плод, первое преимущество.

Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu tiṇṇaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā rāgadosamohānaṁ tanuttā sakadāgāmī hoti, sakideva imaṁ lokaṁ āgantvā dukkhassantaṁ karoti.
sakadāgāmī → sakadāgāmi (bj) | sakadāgāmī → Ibid. (pts note) | saṁyojanānaṁ → saññojanānaṁ (bjt, th) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | rāgadosamohānaṁ → rāga-dosa-mohānaṁ (pts) | sakideva → sakid eva (pts) | dukkhassantaṁ → dukkhass antaṁ (pts)
И далее, почтенный, монах, избавившись от трёх уз, сведя на нет страсть, ненависть и заблуждения, становится единожды возвращающимся, который, вернувшись ещё раз в этот мир, кладёт конец боли.
Idaṁ dutiyaṁ phalaṁ, dutiyo ānisaṁso.Это — второй плод, второе преимущество.

Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu pañcannaṁ orambhāgiyānaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā opapātiko hoti, tattha parinibbāyī anāvattidhammo tasmā lokā.
lokā → lokāti (bj) | opapātiko → Ibid. (pts note) | lokā → SS Bmr (but not K) insert ti. (pts note) | saṁyojanānaṁ → saññojanānaṁ (bjt, th) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | anāvattidhammo → anāvatti-dhammo (pts)
И далее, почтенный, монах, избавившись от пяти уз низкого порядка, становится самопроизвольно родившимся [в высшем мире], достигшим там освобождения, не подверженным возвращению из того мира.
Idaṁ tatiyaṁ phalaṁ, tatiyo ānisaṁso.Это — третий плод, третье преимущество.

Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu āsavānaṁ khayā anāsavaṁ cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati.
anāsavaṁ cetovimuttiṁ → anāsavañcetovimuttiṁ (th) | diṭṭheva → diṭṭhe va (th) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | āsavānaṁ → āsavānam (pts) | cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ diṭṭheva → ceto-vimuttim paññā-vimuttiṁ diṭṭhe va (pts)
И далее, почтенный, монах с уничтожением порочных свойств, сам познав, испытав и обретя в зримом мире лишённые порочных свойств освобождение сердца и освобождение постижения, пребывает [в таком состоянии].
Idaṁ catutthaṁ phalaṁ catuttho ānisaṁso.Это — четвёртый плод, четвёртое преимущество.

Ime kho, āvuso, cattāro sukhallikānuyoge anuyuttānaṁ viharataṁ imāni cattāri phalāni, cattāro ānisaṁsā pāṭikaṅkhā’ti.
pāṭikaṅkhāti → pāṭikaṅkhāti khīṇāsavānaṁ abhabbaṭṭhānāni (bj) | pāṭikaṅkhāti → pāṭikaṅkhā ti (pts)
Такие, почтенный, четыре плода, четыре преимущества ожидают подверженных этим четырём [видам] привязанности к приятному“.

11. Khīṇāsavaabhabbaṭhāna11. Khīṇāsavaabhabbaṭhāna

Ṭhānaṁ kho panetaṁ, cunda, vijjati yaṁ aññatitthiyā paribbājakā evaṁ vadeyyuṁ:
panetaṁ → pan etaṁ (pts)
И может произойти так, Чунда, что [странствующие аскеты] из другой школы скажут:
‘aṭṭhitadhammā samaṇā sakyaputtiyā viharantī’ti.
sakyaputtiyā → sākyaputtiyā (pts) | aṭṭhitadhammā → aṭṭhita-dhammā (pts) | sakyaputtiyā → sākya-puttiyā (pts)
„Аскеты, следующие за сыном сакьев, нестойки в учении“.
Evaṁvādino, cunda, aññatitthiyā paribbājakā evamassu vacanīyā:
evaṁvādino → evaṁ vādino (bjt) | evaṁvādino → evaṁ-vādino (pts) | aññatitthiyā → añña-titthiyā (pts) | evamassu → evam assu (pts)
Говорящим так странствующим аскетам из другой школы следует, Чунда, сказать:
‘atthi kho, āvuso, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena sāvakānaṁ dhammā desitā paññattā yāvajīvaṁ anatikkamanīyā.
yāvajīvaṁ → yāva jīvaṁ (pts)
„Почтенный, этот Благостный, знающий, видящий, архат, всецело пробуждённый преподал и сообщил ученикам истину, которую не следует преступать в течение всей жизни.
Seyyathāpi, āvuso, indakhīlo vā ayokhīlo vā gambhīranemo sunikhāto acalo asampavedhī;
sunikhāto → sunikkhitto (sya-all) | inda-khīlo → Cp. S. v., p. 444. (pts note) | sunikhāto → So SS Bm; K sunikkhitto. (pts note) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | ayokhīlo → ayo-khīlo (pts) | gambhīranemo → gambhīra-nemo (pts)
Это, почтенный, как камень у порога или железный столб с глубоко зарытым основанием [пребывает] неподвижным и непоколебимым,
evameva kho, āvuso, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena sāvakānaṁ dhammā desitā paññattā yāvajīvaṁ anatikkamanīyā.
evameva → evam eva (pts) | sammāsambuddhena → sammā-sambuddhena (pts) | yāvajīvaṁ → yāva jīvaṁ (pts)
так же точно, почтенный, и этот Благостный, знающий, видящий, архат, всецело пробуждённый преподал и сообщил ученикам истину, которую не следует преступать в течение всей жизни.

Yo so, āvuso, bhikkhu arahaṁ khīṇāsavo vusitavā katakaraṇīyo ohitabhāro anuppattasadattho parikkhīṇabhavasaṁyojano sammadaññāvimutto, abhabbo so nava ṭhānāni ajjhācarituṁ.
ajjhācarituṁ → The first five abhabbaṭṭhānas are enumerated in D. xxxiii. 2.1 (x), and recur in A. iv. 370, where these nine are also given. (pts note) | sammadaññāvimutto → sammadaññā vimutto (my) | parikkhīṇabhavasaṁyojano sammadaññāvimutto → parikkhīṇabhavasaññojano sammadaññā vimutto (bjt, th) | katakaraṇīyo ohitabhāro → kata-karaṇīyo ohita-bhāro (pts) | parikkhīṇabhavasaṁyojano sammadaññāvimutto → parikkhīṇa bhava-saṁyojano sammad-aññā vimutto (pts)
И вот, почтенный, монах-архат, уничтоживший порочные свойства, достигший совершенства, сделавший то, что надлежит сделать, сбросивший бремя, достигший благой цели, уничтоживший узы следующего рождения, освободившийся благодаря должному знанию, неспособен совершать девять дел:
Abhabbo, āvuso, khīṇāsavo bhikkhu sañcicca pāṇaṁ jīvitā voropetuṁ; abhabbo khīṇāsavo bhikkhu adinnaṁ theyyasaṅkhātaṁ ādiyituṁ; abhabbo khīṇāsavo bhikkhu methunaṁ dhammaṁ paṭisevituṁ; abhabbo khīṇāsavo bhikkhu sampajānamusā bhāsituṁ; abhabbo khīṇāsavo bhikkhu sannidhikārakaṁ kāme paribhuñjituṁ, seyyathāpi pubbe āgārikabhūto; abhabbo khīṇāsavo bhikkhu chandāgatiṁ gantuṁ; abhabbo khīṇāsavo bhikkhu dosāgatiṁ gantuṁ; abhabbo khīṇāsavo bhikkhu mohāgatiṁ gantuṁ; abhabbo khīṇāsavo bhikkhu bhayāgatiṁ gantuṁ.
sampajānamusā → sampajānamusāvādaṁ (sya-all) | sannidhikārakaṁ kāme → sannidhikārakakāme (sya-all) | ādiyituṁ → ādātuṁ (pts) | āgārikabhūto → agāriyabhūto (pts) | ādātuṁ → So SS; Bmr K ādiyituṁ. (pts note) | bhāsituṁ → K musāvādam bhāsituṁ. (pts note) | sannidhi-kārakaṁ → K -kāraka-. (pts note) | chandāgatiṁ → Cp. these four agatis in D. xxxi. 4, and xxxiii. 1.11 (xix). (pts note) | sañcicca → saṁcicca (bjt) | theyyasaṅkhātaṁ ādiyituṁ → theyyasaṁkhātaṁ ādātuṁ (pts) | sampajānamusā → sampajāna-musā (pts) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | āgārikabhūto → agāriya-bhūto (pts)
монах, уничтоживший порочные свойства, неспособен, почтенный, намеренно лишать жизни живое существо. Монах, уничтоживший порочные свойства, неспособен брать то, что не дано [ему и что] зовётся воровством. Монах, уничтоживший порочные свойства, неспособен следовать обычаю совокупления. Монах, уничтоживший порочные свойства, неспособен говорить сознательную ложь. Монах, уничтоживший порочные свойства, неспособен собирать запасы, чтобы предаваться желаниям, как [он делал это] прежде, живя дома. Монах, уничтоживший порочные свойства, неспособен следовать путём желаний. Монах, уничтоживший порочные свойства, неспособен следовать путём ненависти. Монах, уничтоживший порочные свойства, неспособен следовать путём заблуждений. Монах, уничтоживший порочные свойства, неспособен следовать путём страха.
Yo so, āvuso, bhikkhu arahaṁ khīṇāsavo vusitavā katakaraṇīyo ohitabhāro anuppattasadattho parikkhīṇabhavasaṁyojano sammadaññāvimutto, abhabbo so imāni nava ṭhānāni ajjhācaritun’ti.
ajjhācaritunti → ajjhācaritunti pañhabyākaraṇāni (bj) | so → So Bmr; SS āvuso; K kho so. (pts note) | ti → Bmr omit ti. (pts note) | sammadaññāvimutto → sammadaññā vimutto (my) | parikkhīṇabhavasaṁyojano sammadaññāvimutto → parikkhīṇabhavasaññojano sammadaññā vimutto (bjt, th) | ohitabhāro anuppattasadattho parikkhīṇabhavasaṁyojano sammadaññāvimutto → ohita-bhāro anuppatta-sadattho parikkhīṇa-bhavasaṁyojano sammad-aññā vimutto (pts) | ajjhācaritunti → ajjhācaritun ti (pts)
Так, почтенный, монах-архат, уничтоживший порочные свойства, достигший совершенства, сделавший то, что надлежит сделать, сбросивший бремя, достигший благой цели, уничтоживший узы следующего рождения, освободившийся благодаря должному знанию — неспособен совершать девять этих дел“.

12. Pañhābyākaraṇa12. Pañhābyākaraṇa

Ṭhānaṁ kho panetaṁ, cunda, vijjati, yaṁ aññatitthiyā paribbājakā evaṁ vadeyyuṁ:
panetaṁ → pan etaṁ (pts)
И может произойти так, Чунда, что странствующие аскеты из другой школы скажут:
‘atītaṁ kho addhānaṁ ārabbha samaṇo gotamo atīrakaṁ ñāṇadassanaṁ paññapeti, no ca kho anāgataṁ addhānaṁ ārabbha atīrakaṁ ñāṇadassanaṁ paññapeti, tayidaṁ kiṁsu tayidaṁ kathaṁsū’ti?
paññapeti → paññāpeti (pts) | kathaṁsūti te ca → kathaṁ sūti ten eva (pts) | atīrakaṁ → atirekaṁ (bj: sīmu) | paññāpeti → Bmr K paññapeti. (pts note) | sūti → -2 So Sct; Sd tidaṁkataṁsuti; Bmr omit tayidaṁ; K inserts tayidaṁ paññapeti, tayidaṁ kiṁsu. (pts note) | kathaṁsūti → kathaṁsū ti (bjt) | ñāṇadassanaṁ paññapeti → ñāṇa-dassanaṁ paññāpeti (pts) | kiṁsu → kiṁ su (pts)
„Отшельник Готама сообщает бесконечное совершенное знание, относящееся к прошлому времени, и не сообщает бесконечного совершенного знания, относящегося к будущему времени, — как же это и почему это?“
Te ca aññatitthiyā paribbājakā aññavihitakena ñāṇadassanena aññavihitakaṁ ñāṇadassanaṁ paññapetabbaṁ maññanti yathariva bālā abyattā.
paññapetabbaṁ → paññāpetabbaṁ (bj, pts) | aññavihitakena → aññāvihitakena (sya-all) | aññavihitakaṁ ñāṇadassanaṁ → aññāvihitaṁ añāṇadassanaṁ (sya-all) | yathariva → yatheriva (pts) | eva → So SS; Bmr K te ca. (pts note) | ñāṇadassanaṁ → K añāṇa-. (pts note) | te ca aññatitthiyā → ten eva añña-titthiyā (pts) | aññavihitakena ñāṇadassanena aññavihitakaṁ → añña-vihitakena ñāṇa-dassanena añña-vihitakaṁ (pts) | abyattā → avyattā (pts)
Так эти странствующие аскеты из другой школы, подобно глупым и неразумным, считают, что совершенное знание, относящееся к одному, должно быть сообщено с помощью совершенного знания, относящегося к другому.

Atītaṁ kho, cunda, addhānaṁ ārabbha tathāgatassa satānusāriñāṇaṁ hoti;
satānusāriñāṇaṁ → satānusāriviññāṇaṁ (pts) | satānusāri-viññāṇaṁ → So SS; Bmr K ñāṇaṁ. (pts note) | satānusāriñāṇaṁ → satānusāri ñāṇaṁ (my, bjt)
Ведь у Татхагаты, Чунда, есть сознание, связанное с памятью о прошлом времени.
so yāvatakaṁ ākaṅkhati tāvatakaṁ anussarati.Он способен вспомнить столь [давнее], сколь пожелает.

Anāgatañca kho addhānaṁ ārabbha tathāgatassa bodhijaṁ ñāṇaṁ uppajjati:
anāgatañca → anāgatañ ca (pts)
И у Татхагаты возникает рождённое пробуждением знание о будущем времени:
‘ayamantimā jāti, natthi dāni punabbhavo’ti.
natthi dāni → natthidāni (my, bjt, th) | ayamantimā → ayam antimā (pts) | natthi → n atthi (pts) | punabbhavoti → punabbhavo ti (pts)
„Это — последнее рождение, не будет теперь следующего существования!“

Atītañcepi, cunda, hoti abhūtaṁ atacchaṁ anatthasaṁhitaṁ, na taṁ tathāgato byākaroti.
pi → Bmr add kho. (pts note) | atītañcepi → atītaṁ cepi (my) | anatthasaṁhitaṁ → anatthasañhitaṁ (th) | atītañcepi → atītañ ce pi (pts) | byākaroti → vyākaroti atītaṁ (pts)
Когда, Чунда, прошедшее неистинно, неверно, не связано с пользой, Татхагата не объясняет его.
Atītañcepi, cunda, hoti bhūtaṁ tacchaṁ anatthasaṁhitaṁ, tampi tathāgato na byākaroti.
pi → Bmr K add kho. (pts note) | tatra → Sc tattha. (pts note) | Tathāgato → So SS; Bmr K Tathāgato hoti. (pts note) | abhūtaṁ → K . . . pe . . . (pts note) | atacchaṁ → Bm . . . pa . . . (pts note) | atītañcepi → atītaṁ cepi (my) | anatthasaṁhitaṁ tampi → anatthasañhitaṁ taṁpi (th)
Когда, Чунда, прошедшее истинно, верно, но не связано с пользой, Татхагата тоже не объясняет его.
Atītañcepi, cunda, hoti bhūtaṁ tacchaṁ atthasaṁhitaṁ, tatra kālaññū tathāgato hoti tassa pañhassa veyyākaraṇāya.
anattha-saṁhitaṁ → Br . . . pa . . . (pts note) | tatra → Scd tattha; St omits the whole clause. (pts note) | atītañcepi → atītaṁ cepi (my) | + → kho (th) | atthasaṁhitaṁ → atthasañhitaṁ (th) | pe → spelled out in full (pts) | + → hoti (pts)
Когда же, Чунда, прошедшее истинно, верно и связано с пользой, то Татхагата знает время, когда ответить на вопрос о нем.
Anāgatañcepi, cunda, hoti abhūtaṁ atacchaṁ anatthasaṁhitaṁ, na taṁ tathāgato byākaroti …pe… tassa pañhassa veyyākaraṇāya.
na taṁ tathāgato byākaroti → (bj) | tassa pañhassa veyyākaraṇāya paccuppannañcepi → paccuppannaṁ cepi (bj) | Paccuppannaṁ → K inserts kho. (pts note) | anāgatañcepi → anāgataṁ cepi (my, bjt) | anāgatañcepi → saṁkhittaṁ paccuppannaṁ ce pi (pts) | anatthasaṁhitaṁ → anattha-saṁhitaṁ (pts) | byākaroti tassa pañhassa veyyākaraṇāya → vyākaroti paccuppannaṁ (pts)
Когда, Чунда, будущее неистинно, неверно, не связано с пользой, Татхагата не объясняет его … когда вкратце ответить на вопрос о нем.
Paccuppannañcepi, cunda, hoti abhūtaṁ atacchaṁ anatthasaṁhitaṁ, na taṁ tathāgato byākaroti.
paccuppannañcepi → paccuppannaṁ cepi (my) | anatthasaṁhitaṁ → anatthasañhitaṁ (th)
Когда, Чунда, настоящее неистинно, неверно, не связано с пользой, Татхагата не объясняет его.
Paccuppannañcepi, cunda, hoti bhūtaṁ tacchaṁ anatthasaṁhitaṁ, tampi tathāgato na byākaroti.
paccuppannañcepi → paccuppannaṁ cepi (my, th) | anatthasaṁhitaṁ tampi → anatthasañhitaṁ taṁpi (th) | anatthasaṁhitaṁ tampi → anattha-saṁhitaṁ tam pi (pts) | byākaroti → vyākaroti paccuppannaṁ (pts)
Когда, Чунда, настоящее истинно, верно, но не связано с пользой, Татхагата тоже не объясняет его.
Paccuppannañcepi, cunda, hoti bhūtaṁ tacchaṁ atthasaṁhitaṁ, tatra kālaññū tathāgato hoti tassa pañhassa veyyākaraṇāya.
paccuppannañcepi → paccuppannaṁ cepi (my) | paccuppannañcepi → paccuppannaṁpi ce (th) | atthasaṁhitaṁ → atthasañhitaṁ (th) | paccuppannañcepi → ce pi (pts) | + → hoti (pts)
Когда, Чунда, настоящее истинно, верно и связано с пользой, то Татхагата знает время, когда ответить на вопрос о нем.

Iti kho, cunda, atītānāgatapaccuppannesu dhammesu tathāgato kālavādī bhūtavādī atthavādī dhammavādī vinayavādī, tasmā ‘tathāgato’ti vuccati.
tathāgato kālavādī → kālavādī saccavādī (sya-all) | kālavādī → kālāvādī (bj) | bhūtavādī → kālavādi saccavādi (bj: syā) | kālavādī → kālavādī saccavādī (cck: syā.) | kāla-vādī → K inserts saccavādī. (pts note) | atītānāgatapaccuppannesu → atītānāgata-paccuppannesu (pts) | kālavādī bhūtavādī atthavādī dhammavādī vinayavādī → kāla-vādī bhūta-vādī attha-vādī dhamma-vādī vinaya-vādī (pts) | tathāgatoti → tathāgato ti (pts)
Так, Чунда, о делах, связанных с прошлым, будущим и настоящим, Татхагата говорит вовремя, говорит о действительно происшедшем, говорит с пользой, говорит об истине, говорит о должном поведении. Поэтому он и зовётся Татхагатой.

Yañca kho, cunda, sadevakassa lokassa samārakassa sabrahmakassa sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya diṭṭhaṁ sutaṁ mutaṁ viññātaṁ pattaṁ pariyesitaṁ anuvicaritaṁ manasā, sabbaṁ tathāgatena abhisambuddhaṁ,
sabbaṁ → sammā (sya-all) | yañca → yaṁ (pts) | kho → So Sc; Sd kheti; St kho ti; Bmr K yañ ca kho. (pts note) | sabbaṁ → So SS Bm; K sammā. (pts note) | sassamaṇabrāhmaṇiyā → sassamaṇa-brāhmaṇiyā (pts)
И вот, Чунда, то, что видят, слышат, мыслят, распознают, достигают, ищут, обдумывают разумом в мире богов, Мары, Брахмы, с отшельниками и брахманами, с богами и людьми — всё это постигнуто Татхагатой.
tasmā ‘tathāgato’ti vuccati.
vuccati → See Sum. i. 65. (pts note) | tathāgatoti → tathāgato ti (pts)
Поэтому он и зовётся Татхагатой.

Yañca, cunda, rattiṁ tathāgato anuttaraṁ sammāsambodhiṁ abhisambujjhati, yañca rattiṁ anupādisesāya nibbānadhātuyā parinibbāyati, yaṁ etasmiṁ antare bhāsati lapati niddisati. Sabbaṁ taṁ tatheva hoti no aññathā,
parinibbāyati → parinibbāti (bj) | antare → anantare (sya-all) | tatheva → tatheva ca (sya-all) | aññathā → aññathāti (sya-all) | parinibbāyati → Bmr parinibbāti. (pts note) | eva → K adds ca. (pts note) | sabbaṁ taṁ → sabbantaṁ (th) | yañca → yañ ca (pts) | sammāsambodhiṁ → sammā-sambodhiṁ (pts) | yañca rattiṁ → yañ ca rattim (pts) | tatheva → tath eva (pts)
И то, Чунда, что Татхагата говорит, возвещает, указывает в промежутке между той ночью, когда он был пробуждён несравненным высшим пробуждением, и той ночью, когда он достиг состояния полной ниббаны, — всё это так, а не иначе.
tasmā ‘tathāgato’ti vuccati.
tathāgatoti → tathāgato ti (pts)
Поэтому он и зовётся Татхагатой.

Yathāvādī, cunda, tathāgato tathākārī, yathākārī tathāvādī.
yathāvādī → yathā-vādī (pts) | yathākārī tathāvādī → yathā-kārī tathā-vādī (pts)
Как, Чунда, Татхагата говорит, так и делает, как делает, так и говорит.
Iti yathāvādī tathākārī, yathākārī tathāvādī, tasmā ‘tathāgato’ti vuccati.
tathāvādī → tathāvādī vā (sya-all) | tathā-vādī → K adds vā. (pts note) | vuccati → Quoted Sum. i. 66. (pts note) | vuccati → K inserts yaṁ. (pts note) | yathāvādī tathākārī yathākārī tathāvādī → yathā-vādī tathā-kārī yathā-kārī tathā-vādī (pts) | tathāgatoti → tathāgato ti (pts)
Как он говорит, так и делает, как делает, так и говорит, и поэтому зовётся Татхагатой.
Sadevake loke, cunda, samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya tathāgato abhibhū anabhibhūto aññadatthudaso vasavattī, tasmā ‘tathāgato’ti vuccati.
vuccati → vuccati abyākataṭṭhānāni (bj) | cunda → (sya-all, pts) | aññadatthu-daso → So SS Bmr K (note) Sī; K (text) aññaphariso. (pts note) | sassamaṇabrāhmaṇiyā → sassamaṇa-brāhmaṇiyā (pts) | sadevamanussāya → sadeva-manussāya (pts) | tathāgatoti → tathāgato ti (pts)
В мире богов, Мары, Брахмы, с отшельниками и брахманами, с богами и людьми Татхагата — победоносный, непобедимый, всевидящий, всесильный. Поэтому он и зовётся Татхагатой.

13. Abyākataṭṭhāna13. Abyākataṭṭhāna

Ṭhānaṁ kho panetaṁ, cunda, vijjati yaṁ aññatitthiyā paribbājakā evaṁ vadeyyuṁ:
panetaṁ → pan etaṁ (pts)
И может произойти так, Чунда, что странствующие аскеты из другой школы скажут:
‘kiṁ nu kho, āvuso, hoti tathāgato paraṁ maraṇā, idameva saccaṁ moghamaññan’ti?
nu kho → pan (pts) | āvuso → āvuso na (pts) | maraṇā → Cp. D. i. 2. 27, vol. i., p. 27, and T. W . Rhys Davids, Dialogues of the Buddha, pt. i., p. 187. (pts note) | kiṁ nu → kinnu (bjt) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt) | kiṁ → kin (pts) | paraṁ → param (pts) | idameva → idam eva (pts) | moghamaññanti → mogham aññan ti (pts)
„Почтенный, Татхагата существует после смерти? Это правда, а иной [взгляд] — заблуждение?“
Evaṁvādino, cunda, aññatitthiyā paribbājakā evamassu vacanīyā:
Evaṁ-vādino → K adds kho. (pts note) | aññatitthiyā → añña-titthiyā (pts) | evamassu → evam assu (pts)
Говорящим так странствующим аскетам из другой школы следует, Чунда, сказать:
‘abyākataṁ kho etaṁ, āvuso, bhagavatā:
etaṁ → (bj, cck, sya-all, pts) | abyākataṁ → etam pi (pts) | bhagavatā → bhagavatā avyākataṁ na (pts)
„Почтенный, Благостным не было так разъяснено:
“hoti tathāgato paraṁ maraṇā, idameva saccaṁ moghamaññan”’ti.
paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt) | moghamaññanti → moghamaññan ti (ms2005) | paraṁ → param (pts) | idameva → idam eva (pts) | moghamaññanti → mogham aññan ti (pts)
‘Татхагата существует после смерти; это правда, а иной [взгляд] — заблуждение’“.

Ṭhānaṁ kho panetaṁ, cunda, vijjati, yaṁ aññatitthiyā paribbājakā evaṁ vadeyyuṁ:
panetaṁ → pan etaṁ (pts) | aññatitthiyā → añña-titthiyā (pts)
И может произойти так, Чунда, что странствующие аскеты из другой школы скажут:
‘kiṁ panāvuso, na hoti tathāgato paraṁ maraṇā, idameva saccaṁ moghamaññan’ti?
paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt) | panāvuso → pan āvuso (pts) | paraṁ → param (pts) | idameva → idam eva (pts) | moghamaññanti → mogham aññan ti (pts)
„Почтенный, Татхагата не существует после смерти? Это правда, а иной [взгляд] — заблуждение?“
Evaṁvādino, cunda, aññatitthiyā paribbājakā evamassu vacanīyā:
evaṁvādino → evaṁ vādino (pts) | aññatitthiyā → añña-titthiyā (pts) | evamassu → evam assu (pts)
Говорящим так странствующим аскетам из другой школы следует, Чунда, сказать:
‘etampi kho, āvuso, bhagavatā abyākataṁ:
etampi → evampi (bj) | etampi → etaṁpi (th) | etampi → etam pi (pts) | abyākataṁ → avyākataṁ (pts)
„Почтенный, Благостным не было так разъяснено:
“na hoti tathāgato paraṁ maraṇā, idameva saccaṁ moghamaññan”’ti.
paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt) | moghamaññanti → moghamaññan ti (ms2005) | paraṁ → param (pts) | idameva → idam eva (pts) | moghamaññanti → mogham aññan ti (pts)
‘Татхагата не существует после смерти; это правда, а иной [взгляд] — заблуждение’“.

Ṭhānaṁ kho panetaṁ, cunda, vijjati, yaṁ aññatitthiyā paribbājakā evaṁ vadeyyuṁ:
panetaṁ → pan etaṁ (pts) | aññatitthiyā → añña-titthiyā (pts)
И может произойти так, Чунда, что странствующие аскеты из другой школы скажут:
‘kiṁ panāvuso, hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇā, idameva saccaṁ moghamaññan’ti?
kho → So SS; Bmr K kiṁ pan'; āvuso. (pts note) | ca → K ca hoti. (pts note) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt) | kiṁ panāvuso → kin nu kho āvuso (pts) | paraṁ → param (pts)
„Почтенный, Татхагата и существует, и не существует после смерти? Это правда, а иной [взгляд] — заблуждение?“
Evaṁvādino, cunda, aññatitthiyā paribbājakā evamassu vacanīyā:Говорящим так странствующим аскетам из другой школы следует, Чунда, сказать: ‘abyākataṁ kho etaṁ, āvuso, bhagavatā:
etaṁ → panetaṁ (bj, sya-all)
„Почтенный, Благостным не было так разъяснено:
“hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇā, idameva saccaṁ moghamaññan”’ti.
na ca hoti → (pts) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt) | moghamaññanti → moghamaññan ti (ms2005)
‘Татхагата и существует, и не существует после смерти; это правда, а иной [взгляд] — заблуждение’“.

Ṭhānaṁ kho panetaṁ, cunda, vijjati, yaṁ aññatitthiyā paribbājakā evaṁ vadeyyuṁ:И может произойти так, Чунда, что странствующие аскеты из другой школы скажут: ‘kiṁ panāvuso, neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā, idameva saccaṁ moghamaññan’ti?
pe → So SS; Bm K repeat in full. (pts note) | kiṁ panāvuso → kimpanāvuso (bjt) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt) | kiṁ panāvuso neva → n eva (pts) | paraṁ → param (pts) | idameva → idam eva (pts) | moghamaññanti → mogham aññan ti (pts)
„Татхагата ни существует, ни не существует после смерти? Это правда, а иной [взгляд] — заблуждение?“
Evaṁvādino, cunda, aññatitthiyā paribbājakā evamassu vacanīyā:
evaṁvādino → evaṁ-vādino (pts) | aññatitthiyā → añña-titthiyā (pts) | evamassu → evam assu (pts)
Говорящим так странствующим аскетам из другой школы следует, Чунда, сказать:
‘etampi kho, āvuso, bhagavatā abyākataṁ:
etampi → evampi (bj) | etampi → etaṁpi (th) | etampi → etam pi (pts) | abyākataṁ → avyākataṁ (pts)
„Почтенный, Благостным не было так разъяснено:
“neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā, idameva saccaṁ moghamaññan”’ti.
paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt) | moghamaññanti → moghamaññan ti (ms2005) | neva → n eva (pts) | paraṁ → param (pts) | idameva → idam eva (pts) | moghamaññanti → mogham aññan ti (pts)
‘Татхагата ни существует, ни не существует после смерти; это правда, а иной [взгляд] — заблуждение’“.

Ṭhānaṁ kho panetaṁ, cunda, vijjati, yaṁ aññatitthiyā paribbājakā evaṁ vadeyyuṁ:
panetaṁ → pan etaṁ (pts)
И может произойти так, Чунда, что странствующие аскеты из другой школы скажут:
‘kasmā panetaṁ, āvuso, samaṇena gotamena abyākatan’ti?
panetaṁ → pan etaṁ (pts) | abyākatanti → avyākatan ti (pts)
„Почему же, почтенный, это не разъяснено отшельником Готамой?“
Evaṁvādino, cunda, aññatitthiyā paribbājakā evamassu vacanīyā:
evaṁvādino → evaṁ vādino (bjt) | evaṁvādino → evaṁ-vādino (pts) | aññatitthiyā → añña-titthiyā (pts) | evamassu → evam assu (pts)
Говорящим так странствующим аскетам из другой школы следует, Чунда, сказать:
‘na hetaṁ, āvuso, atthasaṁhitaṁ na dhammasaṁhitaṁ na ādibrahmacariyakaṁ na nibbidāya na virāgāya na nirodhāya na upasamāya na abhiññāya na sambodhāya na nibbānāya saṁvattati, tasmā taṁ bhagavatā abyākatan’ti.
abyākatanti → abyākatanti byākataṭṭhānāni (bj) | na → Bmr add ca. (pts note) | na hetaṁ → nahetaṁ (bjt) | atthasaṁhitaṁ → atthasañhitaṁ (th) | dhammasaṁhitaṁ → dhammasañhitaṁ (th) | hetaṁ → h etaṁ (pts) | atthasaṁhitaṁ → attha-saṁhitaṁ (pts) | dhammasaṁhitaṁ → dhamma-saṁhitaṁ (pts) | abyākatanti → avyākatan ti (pts)
„Почтенный, ведь это не приносит пользы, не связано с истиной, не относится к целомудрию, не ведёт ни к отказу [от мира], ни к бесстрастию, ни к уничтожению, ни к успокоению, ни к постижению, ни к пробуждению, ни к ниббане. Поэтому это и не разъяснено Благостным“.

14. Byākataṭṭhāna14. Byākataṭṭhāna

Ṭhānaṁ kho panetaṁ, cunda, vijjati, yaṁ aññatitthiyā paribbājakā evaṁ vadeyyuṁ:
panetaṁ → pan etaṁ (pts) | aññatitthiyā → añña-titthiyā (pts)
И может произойти так, Чунда, что странствующие аскеты из другой школы скажут:
‘kiṁ panāvuso, samaṇena gotamena byākatan’ti?
panāvuso → pan āvuso (pts) | byākatanti → vyākatan ti (pts)
„Что же, почтенный, разъяснено отшельником Готамой?“
Evaṁvādino, cunda, aññatitthiyā paribbājakā evamassu vacanīyā:
evaṁvādino → evaṁ vādino (bjt) | evaṁvādino → evaṁ-vādino (pts) | evamassu → evam assu (pts)
Говорящим так странствующим аскетам из другой школы следует, Чунда, сказать:
‘idaṁ dukkhanti kho, āvuso, bhagavatā byākataṁ, ayaṁ dukkhasamudayoti kho, āvuso, bhagavatā byākataṁ, ayaṁ dukkhanirodhoti kho, āvuso, bhagavatā byākataṁ, ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadāti kho, āvuso, bhagavatā byākatan’ti.
dukkhanirodhoti → dukkhanirodha ti (pts) | dukkhanirodhagāminī paṭipadāti → dukkhanirodhogāminī paṭipadā ti (pts) | dukkhanti → dukkhan ti (pts) | byākataṁ → vyākataṁ (pts) | dukkhasamudayoti → dukkha-samudayo ti (pts) | dukkhanirodhoti → dukkha-nirodha ti (pts) | dukkhanirodhagāminī paṭipadāti → dukkha-nirodhogāminī paṭipadā ti (pts) | byākatanti → vyākatan ti (pts)
„Это — боль“ — вот что, почтенный, разъяснено Благостным. „Это — боли-скапливание“ — вот что, почтенный, разъяснено Благостным. „Это — боли-устранение“ — вот что, почтенный, разъяснено Благостным. „Это — к боли-устранению ведущая практика“ — вот что, почтенный, разъяснено Благостным.

Ṭhānaṁ kho panetaṁ, cunda, vijjati, yaṁ aññatitthiyā paribbājakā evaṁ vadeyyuṁ:
panetaṁ → pan etaṁ (pts) | aññatitthiyā → añña-titthiyā (pts)
И может произойти так, Чунда, что странствующие аскеты из другой школы скажут:
‘kasmā panetaṁ, āvuso, samaṇena gotamena byākatan’ti?
panetaṁ → pan etaṁ (pts) | byākatanti → vyākatan ti (pts)
„Почему же, почтенный, это разъяснено отшельником Готамой?“
Evaṁvādino, cunda, aññatitthiyā paribbājakā evamassu vacanīyā:
evaṁvādino → evaṁ vādino (bjt) | + → kho (th) | evaṁvādino → evaṁ-vādino (pts) | aññatitthiyā → añña-titthiyā (pts) | evamassu → evam assu (pts)
Говорящим так странствующим аскетам из другой школы следует, Чунда, сказать:
‘etañhi, āvuso, atthasaṁhitaṁ, etaṁ dhammasaṁhitaṁ, etaṁ ādibrahmacariyakaṁ ekantanibbidāya virāgāya nirodhāya upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṁvattati. Tasmā taṁ bhagavatā byākatan’ti.
atthasaṁhitaṁ etaṁ dhammasaṁhitaṁ → atthasañhitaṁ dhammasañhitaṁ (sya-all) | ekantanibbidāya → ekantaṁ nibbidāya (sya-all) | + → pubbantasahagatā diṭṭhinissayā (bjt) | etañhi → etaṁ hi (pts) | atthasaṁhitaṁ → attha-saṁhitaṁ (pts) | dhammasaṁhitaṁ → dhamma-saṁhitaṁ (pts) | ādibrahmacariyakaṁ ekantanibbidāya → ādi-brahmacariyakaṁ ekanta-nibbidāya (pts) | byākatanti → vyākatan ti (pts)
„Ведь это, почтенный, приносит пользу, связано с истиной, относится к целомудрию, ведёт к отказу [от мира], к бесстрастию, к уничтожению, к успокоению, к постижению, к пробуждению, к ниббане.

15. Pubbantasahagatadiṭṭhinissaya15. Pubbantasahagatadiṭṭhinissaya

Yepi te, cunda, pubbantasahagatā diṭṭhinissayā, tepi vo mayā byākatā, yathā te byākātabbā.
vo → te (sya1ed, sya2ed) | yepi → pubbantasahagatā diṭṭhinissayā ye pi (bj) | vo → kho (sya-all) | byākātabbā → vyākattabbā (pts) | vyākattabbā → So Sct; Sd -katabbā; Bmr K -kātabbā, and below. (pts note) | pubbantasahagatā diṭṭhinissayā tepi → pubbanta-sahagatā diṭṭhi-nissayā te pi (pts) | byākatā → vyākatā (pts)
Что же до оснований взглядов, связанных с прошлым, то те, Чунда, которые следует разъяснить,
Yathā ca te na byākātabbā, kiṁ vo ahaṁ te tathā byākarissāmi?
tathā → tattha (bj, sya-all, mr) | byākātabbā, kiṁ vo ahaṁ te → kiṁ te ahante aññatitthiye (sya1ed, sya2ed); kiṁ no ahaṁ (pts1ed) | Yathā ca te na byākātabbā, kiṁ vo ahaṁ te tathā byākarissāmi → etthantare pāṭho si potthake natthi | vo ahaṁ → (sya-all) | tathā → ahante aññatitthiye tattha (sya-all) | tathā → tattha (cck: syā. ka.) | kho → Bmr K omit. (pts note) | ahaṁ → Sd vo; K adds aññatitthiye. (pts note) | tathā → Bmr tattha. (pts note) | kho → Bmr K omit. (pts note) | te → Br K add na. (pts note)
я разъяснил вам, те же, которые не следует разъяснять, — как я стану разъяснять вам?
Yepi te, cunda, aparantasahagatā diṭṭhinissayā, tepi vo mayā byākatā, yathā te byākātabbā.
vo → te (sya-all) | yepi → ye pi (bjt)
И что до оснований взглядов, связанных с будущим, то те, Чунда, которые следует разъяснить,
Yathā ca te na byākātabbā, kiṁ vo ahaṁ te tathā byākarissāmi?
tathā → tattha (bj); ahante na tattha (sya-all) | vo ahaṁ → (sya-all)
я разъяснил вам, те же, которые не следует разъяснять, — как я стану разъяснять вам?

Katame ca te, cunda, pubbantasahagatā diṭṭhinissayā, ye vo mayā byākatā, yathā te byākātabbā.
ca → (sya-all, pts) | vo → te (sya-all) | byākātabbā → vyākattabbā (pts) | te → Bmr insert ca; cp. 37. (pts note) | vo → Bmr te. (pts note) | yathā → SS insert ca. (pts note) | pubbantasahagatā diṭṭhinissayā → pubbanta-sahagatā diṭṭhi-nissayā (pts) | byākatā → vyākatā (pts)
Каковы же, Чунда, те основания взглядов, связанных с прошлым, которые я разъяснил вам, в соответствии с тем, что следует разъяснить и чего не следует разъяснять?
Yathā ca te na byākātabbā, kiṁ vo ahaṁ te tathā byākarissāmi?
byākarissāmi → (yathā ca te na byākātabbā) sabbattha (cck note) | vyākattabbā → -12 SS omit. (pts note)
Те же, которые не следует разъяснять, — как я стану разъяснять вам?
Santi kho, cunda, eke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino:
kho → (sya-all, pts) | Santi → Bmr K add kho. (pts note) | samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino → samaṇa-brāhmaṇā evaṁ-vādino evaṁ-diṭṭhino (pts)
Есть, Чунда, некоторые отшельники и брахманы, проповедующие так, учащие так:
‘sassato attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan’ti.
idameva → idam eva (pts) | moghamaññanti → mogham aññan ti (pts)
„И своё ‘я’, и мир вечны; это правда, а иной [взгляд] — заблуждение“.
Santi pana, cunda, eke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino:
evaṁvādino evaṁdiṭṭhino → evaṁ vādino evaṁ diṭṭhino (bjt) | samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino → samaṇa-brāhmaṇā evaṁ-vādino evaṁ-diṭṭhino (pts)
Есть, Чунда, некоторые отшельники и брахманы, проповедующие так, учащие так:
‘asassato attā ca loko ca …pe…
pe → Bmr K saṁkhittaṁ. (pts note) | + → saṅkhittaṁ (th)
„И своё ‘я’, и мир — невечны …
sassato ca asassato ca attā ca loko ca …„И своё ‘я’, и мир — и вечны, и невечны … neva sassato nāsassato attā ca loko ca …
neva sassato → nevasassato ca (sya-all) | nāsassato → nāsassato ca (sya-all) | nāsassato → -15 K adds ca, and below. (pts note) | neva → n eva (pts)
„И своё ‘я’, и мир ни вечны, ни невечны …
sayaṅkato attā ca loko ca …
sayaṅkato → sayaṁkato (my, bjt, ms2005) | sayaṅkato → sayaṁ-kato (pts)
„И своё ‘я’, и мир возникли сами собой …
paraṅkato attā ca loko ca …
paraṅkato → parakato (bj) | paraṅkato → paraṁkato (my, ms2005) | paraṅkato → paraṁ-kato (pts)
„И своё ‘я’, и мир возникли благодаря другой [причине] …
sayaṅkato ca paraṅkato ca attā ca loko ca …
paraṅkato → para kato (bj) | sayaṅkato → sayaṁkato (my, ms2005) | paraṅkato → paraṁkato (my, ms2005) | sayaṅkato → sayaṁ kato (bjt) | sayaṅkato → sayaṁ-kato (pts) | paraṅkato → paraṁ-kato (pts)
„И своё ‘я’, и мир возникли и сами собой, и благодаря другой [причине] …
asayaṅkāro aparaṅkāro adhiccasamuppanno attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan’ti.
aparaṅkāro → aparakāro (bj); aparaṅkāro ca (sya-all) | asayaṅkāro → asayaṅkāro ca (sya-all, pts) | adhiccasamuppanno attā → (pts) | asayaṅkāro aparaṅkāro → asayaṁkāro aparaṁkāro (my) | asayaṅkāro aparaṅkāro → asayaṁkāro aparakāro (bjt) | asayaṅkāro aparaṅkāro adhiccasamuppanno → asayaṁ-kāro aparaṁ-kāro adhicca-samuppanno (pts) | idameva → idam eva (pts) | moghamaññanti → mogham aññan ti (pts)
„И своё ‘я’, и мир не возникли ни сами собой, ни благодаря другой [причине].
‘Sassataṁ sukhadukkhaṁ …
sukhadukkhaṁ → sukha-dukkhaṁ (pts)
„Приятное и боль вечны …
asassataṁ sukhadukkhaṁ …
sukhadukkhaṁ → sukha-dukkhaṁ (pts)
„Приятное и боль невечны …
sassatañca asassatañca sukhadukkhaṁ …
sassatañca asassatañca sukhadukkhaṁ → sassatañ ca asassatañ ca sukha-dukkhaṁ (pts)
„Приятное и боль и вечны, и невечны …
nevasassataṁ nāsassataṁ sukhadukkhaṁ …
nevasassataṁ → neva sassataṁ (bjt) | nevasassataṁ → n eva sassataṁ (pts) | sukhadukkhaṁ → sukha-dukkhaṁ sayaṁ (pts)
„Приятное и боль ни вечны, ни невечны …
sayaṅkataṁ sukhadukkhaṁ …
sayaṅkataṁ → sayaṁkataṁ (my, bjt, ms2005) | sayaṅkataṁ sukhadukkhaṁ → kataṁ sukha-dukkhaṁ paraṁ (pts)
„Приятное и боль возникли сами собой …
paraṅkataṁ sukhadukkhaṁ …
ca → K sayañ ca kataṁ, and below. (pts note) | paraṅkataṁ → paraṁkataṁ (my, bjt, ms2005) | paraṅkataṁ sukhadukkhaṁ → kataṁ sukha-dukkhaṁ sayaṁ-katañ ca paraṁ (pts)
„Приятное и боль возникли благодаря другой [причине] …
sayaṅkatañca paraṅkatañca sukhadukkhaṁ …
sayaṅkatañca → sayañca kataṁ (sya-all) | sayaṅkatañca paraṅkatañca → sayaṁkatañca paraṁkatañca (my, ms2005) | sayaṅkatañca paraṅkatañca → sayaṁ katañca paraṁ katañca (bjt) | sayaṅkatañca paraṅkatañca sukhadukkhaṁ → katañ ca sukha-dukkhaṁ asayaṁ-kāraṁ (pts)
„Приятное и боль возникли и сами собой, и благодаря другой [причине] …
asayaṅkāraṁ aparaṅkāraṁ adhiccasamuppannaṁ sukhadukkhaṁ, idameva saccaṁ moghamaññan’ti.
asayaṅkāraṁ aparaṅkāraṁ → asayaṁkāraṁ aparaṁkāraṁ (my, bjt) | asayaṅkāraṁ → asayaṁkāraṁ (ms2005)
‘Приятное и боль не возникли ни сами собой, ни благодаря другой [причине], а произошли беспричинно. Это правда, а иной [взгляд] — заблуждение“.

Tatra, cunda, ye te samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino:
tatra → tattha (sya-all) | Tatra → K tattha. (pts note) | samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino → samaṇa-brāhmaṇā evaṁ-vādino evaṁ-diṭṭhino (pts)
И вот, Чунда, я подхожу к тем отшельникам и брахманам, которые проповедуют так, учат так:
‘sassato attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan’ti.
idameva → idam eva (pts) | moghamaññanti → mogham aññan ti (pts)
„И своё ‘я’, и мир вечны; это правда, а иной [взгляд] — заблуждение“.
Tyāhaṁ upasaṅkamitvā evaṁ vadāmi:
upasaṅkamitvā → upasaṁkamitvā (pts)
И говорю: „Верно ли то, что говорит почтенный:
‘atthi nu kho idaṁ, āvuso, vuccati:
nu → Sc Bmr omit. (pts note) | atthi nu → atthinu (bjt)
„Верно ли то, что говорит почтенный:
“sassato attā ca loko cā”’ti?
cāti → cā ti (bjt, ms2005)
‘И своё 'я', и мир вечны?’”
Yañca kho te evamāhaṁsu:
yañca → yañ ca (pts) | evamāhaṁsu → evam āhaṁsu (pts)
И если они говорят:
‘idameva saccaṁ moghamaññan’ti.
idameva → idam eva (pts) | moghamaññanti → mogham aññan ti (pts)
„Это правда, а иной [взгляд] — заблуждение“.
Taṁ tesaṁ nānujānāmi.То я не соглашаюсь с ними. Taṁ kissa hetu?По какой же причине? Aññathāsaññinopi hettha, cunda, santeke sattā.
aññathāsaññinopi → aññathāsaññino pi (bjt) | aññathāsaññinopi hettha → aññathā-saññino pi h ettha (pts) | santeke → sant eke (pts)
Ведь некоторые существа, Чунда, наделены здесь иным сознанием.
Imāyapi kho ahaṁ, cunda, paññattiyā neva attanā samasamaṁ samanupassāmi kuto bhiyyo.
attanā → attano (sya-all) | attano → Bmr attanā, and below. (pts note) | imāyapi → imāya pi (bjt, pts) | neva attanā samasamaṁ → n eva attano sama-samaṁ (pts)
И это [их] постижение, Чунда, я не считаю равным своему собственному, тем более — высшим.
Atha kho ahameva tattha bhiyyo yadidaṁ adhipaññatti.
adhipaññatti → adhippaññatti (bjt, pts) | atha kho → athakho (th) | ahameva → aham eva (pts)
Ведь я — выше в том, что касается постижения.

Tatra, cunda, ye te samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino:
evaṁ-diṭṭhino → Bmr add sassato attā ca loko ca. (pts note) | samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino → samaṇa-brāhmaṇā evaṁ-vādino evaṁ-diṭṭhino (pts)
И вот, Чунда, я подхожу к тем отшельникам и брахманам, которые проповедуют так, учат так:
‘asassato attā ca loko ca …
ca → K adds saṁkhittaṁ. (pts note) | + → saṅkhittaṁ (th)
„И своё ‘я’, и мир — невечны …
sassato ca asassato ca attā ca loko ca …„И своё ‘я’, и мир — и вечны, и невечны … nevasassato nāsassato attā ca loko ca …
nevasassato → nevasassato ca (sya-all) | nāsassato → nāsassato ca (sya-all) | nevasassato → neva sassato (bjt) | nevasassato → n eva sassato (pts)
„И своё ‘я’, и мир ни вечны, ни невечны …
sayaṅkato attā ca loko ca …
sayaṅkato → sayaṁkato (my, ms2005) | sayaṅkato → sayaṁ kato (bjt) | sayaṅkato → sayaṁ-kato (pts)
„И своё ‘я’, и мир возникли сами собой …
paraṅkato attā ca loko ca …
paraṅkato → paraṁkato (my, bjt, ms2005) | paraṅkato → paraṁ-kato (pts)
„И своё ‘я’, и мир возникли благодаря другой [причине] …
sayaṅkato ca paraṅkato ca attā ca loko ca …
paraṅkato → parakato (bj) | sayaṅkato → sayaṁkato (my, ms2005) | paraṅkato → paraṁkato (my, ms2005) | sayaṅkato → sayaṁ kato (bjt) | sayaṅkato → sayaṁ-kato (pts) | paraṅkato → paraṁ-kato (pts)
„И своё ‘я’, и мир возникли и сами собой, и благодаря другой [причине] …
asayaṅkāro aparaṅkāro adhiccasamuppanno attā ca loko ca …
aparaṅkāro → aparakāro (bj); aparaṅkāro ca (sya-all) | asayaṅkāro → asayaṅkāro ca (sya-all) | aparaṁ-kāro → -7 So Bmr K; SS kato. (pts note) | asayaṅkāro aparaṅkāro → asayaṁkāro aparaṁkāro (my) | asayaṅkāro aparaṅkāro → asayaṁkāro aparakāro (bjt) | asayaṅkāro aparaṅkāro adhiccasamuppanno → asayaṁ-kāro ca aparaṁ-kāro ca adhicca-samuppanno (pts)
„И своё ‘я’, и мир не возникли ни сами собой, ни благодаря другой [причине], а произошли беспричинно …
sassataṁ sukhadukkhaṁ …
sukhadukkhaṁ → sukha-dukkhaṁ (pts)
„Приятное и боль вечны …
asassataṁ sukhadukkhaṁ …
sukhadukkhaṁ → sukha-dukkhaṁ (pts)
приятное и боль невечны …
sassatañca asassatañca sukhadukkhaṁ …
sassatañca asassatañca sukhadukkhaṁ → sassatañ ca asassatañ ca sukha-dukkhaṁ (pts)
приятное и боль и вечны, и невечны …
nevasassataṁ nāsassataṁ sukhadukkhaṁ …
nevasassataṁ → nevasassataṁ ca (sya-all) | nāsassataṁ → nāsassataṁ ca (sya-all) | nāsassataṁ → -1 K inserts ca twice. (pts note) | nevasassataṁ → neva sassataṁ (bjt) | nevasassataṁ → n eva sassataṁ (pts) | sukhadukkhaṁ → sukha-dukkhaṁ sayaṁ (pts)
приятное и боль ни вечны, ни невечны …
sayaṅkataṁ sukhadukkhaṁ …
sayaṅkataṁ → sayaṁkataṁ (my, bjt, ms2005) | sayaṅkataṁ sukhadukkhaṁ → kataṁ sukha-dukkhaṁ paraṁ (pts)
приятное и боль возникли сами собой …
paraṅkataṁ sukhadukkhaṁ …
paraṅkataṁ → parakataṁ (bj) | ca → K sayañ ca kataṁ. (pts note) | paraṅkataṁ → paraṁkataṁ (my, ms2005) | paraṅkataṁ sukhadukkhaṁ → kataṁ sukha-dukkhaṁ sayaṁ-katañ ca paraṁ (pts)
приятное и боль возникли благодаря другой [причине] …
sayaṅkatañca paraṅkatañca sukhadukkhaṁ …
sayaṅkatañca paraṅkatañca → sayaṁkataṁ ca parakataṁ ca (bj) | sayaṅkatañca → sayañca kataṁ (sya-all) | sayaṅkatañca paraṅkatañca → sayaṁkatañca paraṁkatañca (my, ms2005) | sayaṅkatañca paraṅkatañca sukhadukkhaṁ → katañ ca sukha-dukkhaṁ asayaṁ-kāraṁ (pts)
приятное и боль возникли и сами собой, и благодаря другой [причине] …
asayaṅkāraṁ aparaṅkāraṁ adhiccasamuppannaṁ sukhadukkhaṁ, idameva saccaṁ moghamaññan’ti.
aparaṅkāraṁ → aparakāraṁ (bj) | asayaṅkāraṁ aparaṅkāraṁ → asayaṁkāraṁ aparaṁkāraṁ (my) | asayaṅkāraṁ aparaṅkāraṁ → asayaṁkāraṁ aparakāraṁ (bjt) | asayaṅkāraṁ → asayaṁkāraṁ (ms2005)
приятное и боль не возникли ни сами собой, ни благодаря другой [причине], а произошли беспричинно. Это правда, а иной [взгляд] — заблуждение“.
Tyāhaṁ upasaṅkamitvā evaṁ vadāmi:
upasaṅkamitvā → upasaṁkamitvā (pts)
И, приблизившись [к ним], я говорю:
‘atthi nu kho idaṁ, āvuso, vuccati:
nu → (bj, pts) | Atthi → K inserts nu. (pts note)
„Верно ли то, что говорит почтенный:
“asayaṅkāraṁ aparaṅkāraṁ adhiccasamuppannaṁ sukhadukkhan”’ti?
aparaṅkāraṁ → aparakāraṁ (bj) | asayaṅkāraṁ aparaṅkāraṁ → asayaṁkāraṁ aparaṁkāraṁ (my) | asayaṅkāraṁ aparaṅkāraṁ → asayaṁkāraṁ aparakāraṁ (bjt) | asayaṅkāraṁ → asayaṁkāraṁ (ms2005) | sukhadukkhanti → sukhadukkhan ti (ms2005) | asayaṅkāraṁ aparaṅkāraṁ → asayaṁ-kāraṁ aparaṁ kāraṁ (pts) | sukhadukkhanti → sukha-dukkhan ti (pts)
“приятное и боль не возникли ни сами собой, ни благодаря другой [причине], а произошли беспричинно”?
Yañca kho te evamāhaṁsu:
yañca → yañ ca (pts) | evamāhaṁsu → evam āhaṁsu (pts)
И если они говорят:
‘idameva saccaṁ moghamaññan’ti.
idameva → idam eva (pts) | moghamaññanti → mogham aññan ti (pts)
„Это правда, а иной [взгляд] — заблуждение“, —
Taṁ tesaṁ nānujānāmi.
taṁ tesaṁ nānujānāmi → tantesannānujānāmi (th)
то я не соглашаюсь с ними.
Taṁ kissa hetu?По какой же причине? Aññathāsaññinopi hettha, cunda, santeke sattā.
aññathāsaññinopi → aññathāsaññino pi (bjt) | aññathāsaññinopi hettha → aññathā-saññino pi h ettha (pts) | santeke → sant eke (pts)
Ведь некоторые существа, Чунда, наделены здесь иным сознанием.
Imāyapi kho ahaṁ, cunda, paññattiyā neva attanā samasamaṁ samanupassāmi kuto bhiyyo.
attanā → attano (sya-all) | imāyapi → imāya pi (bjt, pts) | neva attanā samasamaṁ → n eva attano sama-samaṁ (pts)
И это [их] постижение, Чунда, я не считаю равным своему собственному, тем более — высшим,
Atha kho ahameva tattha bhiyyo yadidaṁ adhipaññatti.
atha kho → athakho (th) | ahameva → aham eva (pts) | adhipaññatti → adhippaññatti (pts)
ведь я — выше в том, что касается постижения.

Ime kho te, cunda, pubbantasahagatā diṭṭhinissayā, ye vo mayā byākatā, yathā te byākātabbā.
vo → te (bj, sya-all) | byākātabbā → vyākattabbā (pts) | diṭṭhinissayā → diṭṭhi-nissayā (pts) | byākatā → vyākatā (pts)
И вот, Чунда, эти основания взглядов, связанных с прошлым, которые следует разъяснить, я разъяснил вам;
Yathā ca te na byākātabbā, kiṁ vo ahaṁ te tathā byākarissāmi?
tathā → tattha (bj, sya1ed, sya2ed, pts1ed) | byākarissāmi → byākarissāmīti (bj, csp1ed); vyākarissāmi (pts1ed) | tathā byākarissāmi → tattha byākarissāmīti aparantasahagatā diṭṭhinissayā (bj); tattha vyākarissāmi (pts) | byākarissāmi → byākarissāmīti (cck) | vo ahaṁ → (sya-all) | tathā → ahante tattha (sya-all) | byākātabbā → vyākattabbā (pts) | byākarissāmīti → byākarissāmīti (cck: sī. ka.) | ca → Scd insert kho, and below. (pts note) | tattha → K tatra. (pts note) | vyākarissāmi → Bmr add ti. (pts note) | tathā byākarissāmi → tattha byākarissāmī ti aparantasahagatā diṭṭhinissayā (bjt)
те же, которые не следует разъяснять, — как я стану разъяснять вам?

16. Aparantasahagatadiṭṭhinissaya16. Aparantasahagatadiṭṭhinissaya

Katame ca te, cunda, aparantasahagatā diṭṭhinissayā, ye vo mayā byākatā, yathā te byākātabbā.
te → (bj) | vo → te (bj, sya-all) | ca → (sya-all) | byākātabbā → byākatā (sya-all); vyākattabbā (pts) | ca → SS va; K omits. (pts note) | yathā → Sc adds ca; Sd ca ko; St ca kho. (pts note) | aparantasahagatā → aparanta-sahagatā (pts) | byākatā → vyākatā (pts)
Каковы же, Чунда, те основания взглядов, связанных с будущим, которые я разъяснил вам в соответствии с тем, что следует разъяснить, и чего не следует разъяснять?
Yathā ca te na byākātabbā, kiṁ vo ahaṁ te tathā byākarissāmi?
byākātabbā, kiṁ vo ahaṁ te tathā → kiṁ vo ahaṁ te tattha (bj); kiṁ te ahaṁ te tattha (sya1ed, sya2ed) | tathā byākarissāmi → tattha byākarissāmīti (bj) | byākarissāmi → byākarissāmī (cck) | vo → te (sya-all) | tathā → tattha (sya-all) | byākarissāmī → ( ) etthantare pāṭho sabbatthapi paripuṇṇo dissati (cck note) | vyākattabbā → -9 So Bmr K; SS omit; Bmr add kiṁ vo ahaṁ te tattha byākarissāmīti; K kiṁ vo ahan te na tathā byākarissāmi. (pts note) | tathā byākarissāmi → tattha byākarissāmī ti (bjt)
Я разъяснил вам, те же, которые не следует разъяснять, — как я стану разъяснять вам?
Santi, cunda, eke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino:
samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino → samaṇa-brāhmaṇā evaṁ-vādino (pts)
Есть, Чунда, некоторые отшельники и брахманы, проповедующие так, учащие так:
‘rūpī attā hoti arogo paraṁ maraṇā, idameva saccaṁ moghamaññan’ti.
paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt) | paraṁ → param (pts) | idameva → idam eva (pts) | moghamaññanti → mogham aññan ti (pts)
„После смерти своё ‘я’ имеет форму, свободно от недуга; это правда, а иной [взгляд] — заблуждение“.
Santi pana, cunda, eke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino:
Santi → K adds kho. (pts note) | samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino → samaṇa-brāhmaṇā evaṁ-vādino evaṁ-diṭṭhino (pts)
Есть, Чунда, некоторые отшельники и брахманы, проповедующие так, учащие так:
‘arūpī attā hoti …
arūpī → nārūpī (bj)
‘я’ не имеет формы …
rūpī ca arūpī ca attā hoti …своё ‘я’ и имеет форму, и не имеет формы … nevarūpī nārūpī attā hoti …
nevarūpī nārūpī → nevarūpinārūpī (sya-all) | nevarūpī → neva rūpī (bjt) | nevarūpī → n eva rūpī (pts)
своё ‘я’ ни имеет форму, ни не имеет формы …
saññī attā hoti …своё ‘я’ наделено сознанием … asaññī attā hoti …
+ → saññī ca asaññī ca attā hoti (th)
смерти своё ‘я’ не наделено сознанием …
nevasaññīnāsaññī attā hoti …
nevasaññīnāsaññī → nevasaññināsaññī (th) | nevasaññīnāsaññī → n eva saññī nāsaññī (pts)
своё ‘я’ и наделено сознанием, и не наделено сознанием …
attā ucchijjati vinassati na hoti paraṁ maraṇā, idameva saccaṁ moghamaññan’ti.
paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt) | paraṁ → param (pts) | idameva → idam eva (pts) | moghamaññanti → mogham aññan ti (pts)
своё ‘я’ уничтожается, гибнет; это правда, а иной [взгляд] — заблуждение“.

Tatra, cunda, ye te samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino:
samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino → samaṇa-brāhmaṇā evaṁ-vādino evaṁ-diṭṭhino (pts)
И вот, Чунда, я подхожу к тем отшельникам и брахманам, которые проповедуют так, учат так:
‘rūpī attā hoti arogo paraṁ maraṇā, idameva saccaṁ moghamaññan’ti.
paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt) | paraṁ → param (pts) | idameva → idam eva (pts) | moghamaññanti → mogham aññan ti (pts)
„После смерти своё ‘я’ имеет форму, свободно от недуга; это правда, а иной [взгляд] — заблуждение“.
Tyāhaṁ upasaṅkamitvā evaṁ vadāmi:
upasaṅkamitvā → upasaṁkamitvā (pts)
И говорю: „Верно ли то, что говорит почтенный:
‘atthi nu kho idaṁ, āvuso, vuccati:
nu → (bj, sya-all, pts)
„Верно ли то, что говорит почтенный:
“rūpī attā hoti arogo paraṁ maraṇā”’ti?
paraṁ maraṇāti yañca → parammaraṇāti yaṁ (bj) | paraṁ maraṇāti → parammaraṇā ti (bjt) | maraṇāti → maraṇā ti (ms2005) | paraṁ maraṇāti → param maraṇā ti (pts)
„После смерти своё ‘я’ имеет форму, свободно от недуга“?
Yañca kho te evamāhaṁsu:
yañca → yaṁ (bjt) | yañca → yañ ca (pts) | evamāhaṁsu → evam āhaṁsu (pts)
И если они говорят:
‘idameva saccaṁ moghamaññan’ti.
idameva → idam eva (pts) | moghamaññanti → mogham aññan ti (pts)
„Это правда, а иной [взгляд] — заблуждение“.
Taṁ tesaṁ nānujānāmi.
taṁ tesaṁ → tantesaṁ (th)
То я не соглашаюсь с ними.
Taṁ kissa hetu?По какой же причине? Aññathāsaññinopi hettha, cunda, santeke sattā.
aññathāsaññinopi → aññathāsaññino pi (bjt) | aññathāsaññinopi hettha → aññathā-saññino pi h ettha (pts) | santeke → sant eke (pts)
Ведь некоторые существа, Чунда, наделены здесь иным сознанием.
Imāyapi kho ahaṁ, cunda, paññattiyā neva attanā samasamaṁ samanupassāmi kuto bhiyyo.
attanā → attano (sya-all) | imāyapi → imāya pi (pts) | neva attanā samasamaṁ → n eva attano sama-samaṁ (pts)
И это [их] постижение, Чунда, я не считаю равным своему собственному, тем более — высшим.
Atha kho ahameva tattha bhiyyo yadidaṁ adhipaññatti.
ahameva → cunda aham eva (pts) | Cunda → So SS; Bmr K omit. (pts note) | adhipaññatti → adhippaññatti (bjt, pts) | atha kho → athakho (th)
Ведь я — выше в том, что касается постижения.

Tatra, cunda, ye te samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino:
tatra → tattha (sya-all) | samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino → samaṇa-brāhmaṇā evaṁ-vādino evaṁ-diṭṭhino (pts)
И вот, Чунда, я подхожу к тем отшельникам и брахманам, которые проповедуют так, учат так:
‘arūpī attā hoti …‘я’ не имеет формы … rūpī ca arūpī ca attā hoti …своё ‘я’ и имеет форму, и не имеет формы … nevarūpīnārūpī attā hoti …
nevarūpīnārūpī → nevarūpinārūpī (sya-all) | nevarūpīnārūpī → neva rūpī nārūpī (bjt) | nevarūpīnārūpī → n eva rūpī nārūpī (pts)
своё ‘я’ ни имеет форму, ни не имеет формы …
saññī attā hoti …своё ‘я’ наделено сознанием … asaññī attā hoti …
+ → saññī ca asaññī ca attā hoti (th)
смерти своё ‘я’ не наделено сознанием …
nevasaññīnāsaññī attā hoti …
nevasaññīnāsaññī → nevasaññināsaññī (th) | nevasaññīnāsaññī → n eva saññī nāsaññī (pts)
своё ‘я’ и наделено сознанием, и не наделено сознанием …
attā ucchijjati vinassati na hoti paraṁ maraṇā, idameva saccaṁ moghamaññan’ti.
hoti → SS insert Tathāgato. (pts note) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt) | paraṁ → param (pts) | idameva → idam eva (pts) | moghamaññanti → mogham aññan ti (pts)
своё ‘я’ уничтожается, гибнет; это правда, а иной [взгляд] — заблуждение“.
Tyāhaṁ upasaṅkamitvā evaṁ vadāmi:
upasaṅkamitvā → upasaṁkamitvā (pts)
И говорю: „Верно ли то, что говорит почтенный:
‘atthi nu kho idaṁ, āvuso, vuccati:
nu → (bj, sya-all, pts)
„Верно ли то, что говорит почтенный:
“attā ucchijjati vinassati na hoti paraṁ maraṇā”’ti?
paraṁ maraṇāti yañca → parammaraṇā ti mañca (bj) | maraṇāti → maraṇā ti (ms2005) | paraṁ maraṇāti → param maraṇā ti (pts)
‘После смерти своё 'я' уничтожается, гибнет?’
Yañca kho te, cunda, evamāhaṁsu:
yañca → mañca (bjt) | yañca → yañ ca (pts) | evamāhaṁsu → evam āhaṁsu (pts)
И если они говорят:
‘idameva saccaṁ moghamaññan’ti.
idameva → idam eva (pts) | moghamaññanti → mogham aññan ti (pts)
‘„Это правда, а иной [взгляд] — заблуждение“,
Taṁ tesaṁ nānujānāmi.
taṁ tesaṁ → tantesaṁ (th)
то я не соглашаюсь с ними.
Taṁ kissa hetu?По какой же причине? Aññathāsaññinopi hettha, cunda, santeke sattā.
aññathāsaññinopi hettha → aññathā saññino pi h ettha (pts) | santeke → sant eke (pts)
Ведь некоторые существа, Чунда, наделены здесь иным сознанием.
Imāyapi kho ahaṁ, cunda, paññattiyā neva attanā samasamaṁ samanupassāmi, kuto bhiyyo.
attanā → attano (sya-all) | imāyapi → imāya pi (pts) | neva attanā samasamaṁ → n eva attano sama-samaṁ (pts)
И это [их] постижение, Чунда, я не считаю равным своему собственному, тем более — высшим,
Atha kho ahameva tattha bhiyyo yadidaṁ adhipaññatti.
atha kho → athakho (th) | ahameva → aham eva (pts) | adhipaññatti → adhippaññatti (pts)
ведь я — выше в том, что касается постижения.

Ime kho te, cunda, aparantasahagatā diṭṭhinissayā, ye vo mayā byākatā, yathā te byākātabbā.
vo → te (bj, sya-all) | te → (sya-all, pts) | byākātabbā → vyākattabbā (pts) | vo → Bmr te, and in 36. (pts note) | aparantasahagatā diṭṭhinissayā → aparanta-sahagatā diṭṭhi-nissayā (pts) | byākatā → vyākatā (pts)
И вот, Чунда, эти основания взглядов, связанных с будущим, которые следует разъяснить, я разъяснил вам;
Yathā ca te na byākātabbā, kiṁ vo ahaṁ te tathā byākarissāmi?
byākarissāmi → byākarissāmīti (bj, csp1ed) | tathā byākarissāmi imesañca → tattha byākarissāmīti imesaṁ ca (bj) | byākarissāmi → byākarissāmīti (cck) | byākātabbā → byākātabbāti (sya-all); vyākattabbā (pts) | vo ahaṁ → (sya-all) | tathā → ahante tattha (sya-all) | byākarissāmīti → byākarissāmīti (cck: sī. ka.) | tathā → Bmr tattha. (pts note) | vyākarissāmi → Bmr byākarissāmīti; SS insert pe. (pts note)
те же, которых не следует разъяснять, — как я стану разъяснять вам?

Imesañca, cunda, pubbantasahagatānaṁ diṭṭhinissayānaṁ imesañca aparantasahagatānaṁ diṭṭhinissayānaṁ pahānāya samatikkamāya evaṁ mayā cattāro satipaṭṭhānā desitā paññattā.
imesañca → ca (bjt) | imesañca → imesaṁ ca (bjt) | imesañca → imesañ ca (pts) | pubbantasahagatānaṁ → pubbanta-sahagatānaṁ (pts) | imesañca aparantasahagatānaṁ diṭṭhinissayānaṁ → imesañ ca aparanta-sahagatānaṁ diṭṭhi nissayānaṁ (pts)
И вот, Чунда, оставив и превзойдя и эти основания взглядов, связанных с прошлым, и эти основания взглядов, связанных с будущим, я наставил и обучил четырём установлениям памятования.
Katame cattāro?Каковы же [эти] четыре? Idha, cunda, bhikkhu kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṁ.
abhijjhādomanassaṁ → abhijjhā-domanassaṁ (pts)
Вот, Чунда, монах пребывает наблюдающим тело в теле, усердным, сознательным, памятующим и устраняет мирскую алчность и неудовлетворённость.
Vedanāsu vedanānupassī …pe…
vedanānupassī → (bj)
Он пребывает наблюдающим ощущение в [своих] ощущениях …
citte cittānupassī …pe…
citte cittānupassī → cittesu (bj) | citte → So Bmr K; cp. D. xxii. 12; SS cittesu. (pts note)
Он пребывает наблюдающим ум в [своём] уме …
dhammesu dhammānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ.
abhijjhādomanassaṁ → abhijjhā-domanassaṁ (pts)
Он пребывает наблюдающим состояния в [воспринимаемых им] состояниях, усердным, сознательным, памятующим и устраняет мирскую алчность и неудовлетворённость.
Imesañca, cunda, pubbantasahagatānaṁ diṭṭhinissayānaṁ imesañca aparantasahagatānaṁ diṭṭhinissayānaṁ pahānāya samatikkamāya. Evaṁ mayā ime cattāro satipaṭṭhānā desitā paññattā”ti.
imesañca → imesaṁ ca (bjt) | paññattāti → paññattā ti (bjt, pts) | imesañca → imesañ ca (pts) | pubbantasahagatānaṁ diṭṭhinissayānaṁ imesañca aparantasahagatānaṁ diṭṭhinissayānaṁ → pubbanta-sahagatānaṁ diṭṭhi-nissayānaṁ imesañ ca aparanta-sahagatānaṁ diṭṭhi-nissayānaṁ (pts) | evaṁ → evam (pts)
И вот, Чунда, оставив и превзойдя и эти основания взглядов, связанных с прошлым, и эти основания взглядов, связанных с будущим, я наставил и обучил этим четырём установлениям памятования”.

Tena kho pana samayena āyasmā upavāṇo bhagavato piṭṭhito ṭhito hoti bhagavantaṁ bījayamāno.
ṭhito → (bj) | bījayamāno → vijayamāno (bj); vījayamāno (pts) | upavāṇo → upadāno (sya-all); upavāno (pts) | bījayamāno atha kho → vījayamāno athakho (sya-all) | Upavāno → Br Upavāṇo; K Upadāno. (pts note) | hoti → Scd piṭṭhito piṭṭhito hoti; Bmr piṭṭhito hoti, omitting ṭhito; K piṭṭhito ṭhito, omitting hoti. Cp. D. xvi. 5. 4, vol. ii., p. 138. (pts note)
И в это самое время уважаемый Упавана, стоя позади Благостного, обмахивал Благостного.
Atha kho āyasmā upavāṇo bhagavantaṁ etadavoca:
upavāṇo bhagavantaṁ → upadāno bhagavantameva (sya-all) | upavāṇo → upavāno (pts) | Bhagavantaṁ → K adds eva. (pts note) | atha kho → athakho (th) | etadavoca → etad avoca (pts)
И вот уважаемый Упавана так сказал Благостному:
“acchariyaṁ, bhante, abbhutaṁ, bhante.
abbhutaṁ → So SS Br; Bm K abbhūtaṁ. (pts note)
“Чудесно, господин, необычайно, господин,
Pāsādiko vatāyaṁ, bhante, dhammapariyāyo;
dhammapariyāyo → dhamma-pariyāyo (pts)
это доставляющее отраду, господин, наставление в истине,
supāsādiko vatāyaṁ, bhante, dhammapariyāyo, ko nāmāyaṁ, bhante, dhammapariyāyo”ti?
supāsādiko → atipāsādiko (pts) | nāmāyaṁ → nāmo ayaṁ (pts) | atipāsādiko → So Scd; Bmr K supasādiko; St omits down to ti. (pts note) | ayaṁ → So Scd; Bmr K nāmāyaṁ. (pts note) | dhammapariyāyoti → dhammapariyāyo ti (bjt) | dhammapariyāyo → dhamma-pariyāyo (pts) | dhammapariyāyoti → dhamma-pariyāyo ti (pts)
это доставляющее чрезмерную отраду, господин, наставление в истине! Как же называется, господин, это наставление в истине?”

“Tasmātiha tvaṁ, upavāṇa, imaṁ dhammapariyāyaṁ ‘pāsādiko’ tveva naṁ dhārehī”ti.
upavāṇa → upadāna (sya-all); upavāna (pts) | pāsādiko tveva naṁ → pāsādikotveva (sya-all) | tveva → ti eva (pts) | naṁ → K omits. (pts note) | tasmātiha → tasmā tiha (bjt) | tasmātiha → tasmāt iha (pts) | dhammapariyāyaṁ → dhamma-pariyāyaṁ (pts)
“Так помни же ты это наставление в истине, Упавана, как „Доставляющее отраду“”.

Idamavoca bhagavā.
idamavoca → idam avoca (pts)
Так сказал Благостный.
Attamano āyasmā upavāṇo bhagavato bhāsitaṁ abhinandīti.
upavāṇo → upadāno (sya-all); upavāno (pts)
И удовлетворённый уважаемый Упавана возрадовался словам Благостного.

Pāsādikasuttaṁ niṭṭhitaṁ chaṭṭhaṁ.“Пасадика-сутта” Окончена. Шестая.

Принципы · Обоснование · Глоссарий · 6 изданий Пали
MP3: пали · русский