Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Majjhima Nikāya 1Middle Discourses 1

MūlapariyāyasuttaThe Root Sequence

Evaṁ me sutaṁ—
me → evamme (bj: syā, PTS, sī.væa, sī.avi)
I have heard
ekaṁ samayaṁ bhagavā ukkaṭṭhāyaṁ viharati subhagavane sālarājamūle.that on one occasion the Blessed One was staying near Ukkaṭṭhā, in the shade of a royal Sal tree in the Very Blessed Forest. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi:There he addressed the monks, “bhikkhavo”ti.“Monks!”

“Bhadante”ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.“Yes, lord,” the monks responded to him. Bhagavā etadavoca:The Blessed One said,

“sabbadhammamūlapariyāyaṁ vo, bhikkhave, desessāmi.
desessāmi → desissāmi (sya-all) | desessāmi → desissāmi (bj: syā)
“Monks, I will teach you the sequence of the root of all phenomena [or: the root sequence of all phenomena].
Taṁ suṇātha, sādhukaṁ manasi karotha, bhāsissāmī”ti.Listen & pay close attention. I will speak.”

“Evaṁ, bhante”ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.
bhanteti → evambhanteti (bj: syā, PTS, sī.væa, sī.avi)
“As you say, lord,” they responded to him.
Bhagavā etadavoca:The Blessed One said:

“Idha, bhikkhave, assutavā puthujjano ariyānaṁ adassāvī ariyadhammassa akovido ariyadhamme avinīto, sappurisānaṁ adassāvī sappurisadhammassa akovido sappurisadhamme avinīto—
adassāvī → adassāvi (bj: sī.væa) | adassāvī → adassāvi (bj: sī.væa)
“There is the case, monks, where an uninstructed run-of-the-mill person—who has no regard for noble ones, is not well-versed or disciplined in their Dhamma; who has no regard for people of integrity, is not well-versed or disciplined in their Dhamma—
pathaviṁ pathavito sañjānāti;
pathaviṁ → paṭhaviṁ (bj, sya-all, km, pts1ed) | pathaviṁ pathavito → paṭhaviṁ paṭhavito (bj, sya-all, pts) | paṭhavito → pathaviṁ pathavito (bj: machasaṁ) | pathaviṁ → paṭhaviṁ (cck: sī. syā. kaṁ. pī.)
perceives earth as earth.
pathaviṁ pathavito saññatvā pathaviṁ maññati, pathaviyā maññati, pathavito maññati, pathaviṁ meti maññati, pathaviṁ abhinandati.
pathaviṁ pathavito → paṭhaviṁ paṭhavito (bj, sya-all, pts) | pathaviṁ → paṭhaviṁ (bj, sya-all, pts) | pathaviyā → paṭhaviyā (bj, sya-all, pts) | pathavito → paṭhavito (bj, sya-all, pts) | pathaviṁ meti → paṭhavimmeti (sya-all, pts) | paṭhavito → pathaviṁ pathavito (bj: machasaṁ) | meti → paṭhavimmeti (bj: syā, PTS, sī.væa, sī.avi)
Perceiving earth as earth, he supposes (things) about earth, he supposes (things) in earth, he supposes (things) coming out of earth, he supposes earth as ‘mine,’ he delights in earth.
Taṁ kissa hetu?Why is that? ‘Apariññātaṁ tassā’ti vadāmi.
apariññātaṁ → apariññāṇaṁ (bj: sī.væa)
Because he has not comprehended it, I tell you.

Āpaṁ āpato sañjānāti;“He perceives water as water… āpaṁ āpato saññatvā āpaṁ maññati, āpasmiṁ maññati, āpato maññati, āpaṁ meti maññati, āpaṁ abhinandati. Taṁ kissa hetu? ‘Apariññātaṁ tassā’ti vadāmi.
apariññātaṁ → apariññāṇaṁ (bj: sī.væa)

Tejaṁ tejato sañjānāti;fire as fire… tejaṁ tejato saññatvā tejaṁ maññati, tejasmiṁ maññati, tejato maññati, tejaṁ meti maññati, tejaṁ abhinandati. Taṁ kissa hetu? ‘Apariññātaṁ tassā’ti vadāmi.
apariññātaṁ → apariññāṇaṁ (bj: sī.væa)

Vāyaṁ vāyato sañjānāti;wind as wind… vāyaṁ vāyato saññatvā vāyaṁ maññati, vāyasmiṁ maññati, vāyato maññati, vāyaṁ meti maññati, vāyaṁ abhinandati. Taṁ kissa hetu? ‘Apariññātaṁ tassā’ti vadāmi.
apariññātaṁ → apariññāṇaṁ (bj: sī.væa)

Bhūte bhūtato sañjānāti;beings as beings… bhūte bhūtato saññatvā bhūte maññati, bhūtesu maññati, bhūtato maññati, bhūte meti maññati, bhūte abhinandati. Taṁ kissa hetu? ‘Apariññātaṁ tassā’ti vadāmi.
apariññātaṁ → apariññāṇaṁ (bj: sī.væa)

Deve devato sañjānāti;devas as devas… deve devato saññatvā deve maññati, devesu maññati, devato maññati, deve meti maññati, deve abhinandati. Taṁ kissa hetu? ‘Apariññātaṁ tassā’ti vadāmi.
apariññātaṁ → apariññāṇaṁ (bj: sī.væa)

Pajāpatiṁ pajāpatito sañjānāti;Pajāpati as Pajāpati… pajāpatiṁ pajāpatito saññatvā pajāpatiṁ maññati, pajāpatismiṁ maññati, pajāpatito maññati, pajāpatiṁ meti maññati, pajāpatiṁ abhinandati. Taṁ kissa hetu? ‘Apariññātaṁ tassā’ti vadāmi.
apariññātaṁ → apariññāṇaṁ (bj: sī.væa)

Brahmaṁ brahmato sañjānāti;Brahmā as Brahmā… brahmaṁ brahmato saññatvā brahmaṁ maññati, brahmasmiṁ maññati, brahmato maññati, brahmaṁ meti maññati, brahmaṁ abhinandati.
brahmasmiṁ → brahmani (bj, sya-all, pts) | brahmani → brahmasmiṁ (bj: machasaṁ)
Taṁ kissa hetu? ‘Apariññātaṁ tassā’ti vadāmi.
apariññātaṁ → apariññāṇaṁ (bj: sī.væa)

Ābhassare ābhassarato sañjānāti;the Radiant devas as Radiant devas… ābhassare ābhassarato saññatvā ābhassare maññati, ābhassaresu maññati, ābhassarato maññati, ābhassare meti maññati, ābhassare abhinandati. Taṁ kissa hetu? ‘Apariññātaṁ tassā’ti vadāmi.
apariññātaṁ → apariññāṇaṁ (bj: sī.væa)

Subhakiṇhe subhakiṇhato sañjānāti;
subhakiṇhe subhakiṇhato → subhakiṇṇe subhakiṇṇato (bj, pts) | subhakiṇṇe → subhakiṇhe (bj: machasaṁ, syā, sī.væa , sī.avi, aṭṭhakathā) | subhakiṇṇato → subhakiṇhato (bj: machasaṁ, syā, sī.væa, sī.avi)
the Beautiful Black devas as Beautiful Black devas…
subhakiṇhe subhakiṇhato saññatvā subhakiṇhe maññati, subhakiṇhesu maññati, subhakiṇhato maññati, subhakiṇhe meti maññati, subhakiṇhe abhinandati.
subhakiṇhe subhakiṇhato → subhakiṇṇe subhakiṇṇato (bj, pts) | subhakiṇhe → subhakiṇṇe (bj, pts) | subhakiṇhesu → subhakiṇṇesu (bj, pts) | subhakiṇhato → subhakiṇṇato (bj, pts) | subhakiṇhe meti → subhakiṇṇe me ti (pts)
Taṁ kissa hetu? ‘Apariññātaṁ tassā’ti vadāmi.

Vehapphale vehapphalato sañjānāti;the Sky-fruit devas as Sky-fruit devas… vehapphale vehapphalato saññatvā vehapphale maññati, vehapphalesu maññati, vehapphalato maññati, vehapphale meti maññati, vehapphale abhinandati. Taṁ kissa hetu? ‘Apariññātaṁ tassā’ti vadāmi.

Abhibhuṁ abhibhuto sañjānāti;
abhibhuto → abhibhūto (bj, cck, sya-all, pts)
the Conqueror as the Conqueror…
abhibhuṁ abhibhuto saññatvā abhibhuṁ maññati, abhibhusmiṁ maññati, abhibhuto maññati, abhibhuṁ meti maññati, abhibhuṁ abhinandati.
abhibhuto → abhibhūto (bj, cck, sya-all, pts)
Taṁ kissa hetu? ‘Apariññātaṁ tassā’ti vadāmi.

Ākāsānañcāyatanaṁ ākāsānañcāyatanato sañjānāti;the dimension of the infinitude of space as the dimension of the infinitude of space… ākāsānañcāyatanaṁ ākāsānañcāyatanato saññatvā ākāsānañcāyatanaṁ maññati, ākāsānañcāyatanasmiṁ maññati, ākāsānañcāyatanato maññati, ākāsānañcāyatanaṁ meti maññati, ākāsānañcāyatanaṁ abhinandati. Taṁ kissa hetu? ‘Apariññātaṁ tassā’ti vadāmi.

Viññāṇañcāyatanaṁ viññāṇañcāyatanato sañjānāti;the dimension of the infinitude of consciousness as the dimension of the infinitude of consciousness… viññāṇañcāyatanaṁ viññāṇañcāyatanato saññatvā viññāṇañcāyatanaṁ maññati, viññāṇañcāyatanasmiṁ maññati, viññāṇañcāyatanato maññati, viññāṇañcāyatanaṁ meti maññati, viññāṇañcāyatanaṁ abhinandati. Taṁ kissa hetu? ‘Apariññātaṁ tassā’ti vadāmi.

Ākiñcaññāyatanaṁ ākiñcaññāyatanato sañjānāti;the dimension of nothingness as the dimension of nothingness… ākiñcaññāyatanaṁ ākiñcaññāyatanato saññatvā ākiñcaññāyatanaṁ maññati, ākiñcaññāyatanasmiṁ maññati, ākiñcaññāyatanato maññati, ākiñcaññāyatanaṁ meti maññati, ākiñcaññāyatanaṁ abhinandati. Taṁ kissa hetu? ‘Apariññātaṁ tassā’ti vadāmi.

Nevasaññānāsaññāyatanaṁ nevasaññānāsaññāyatanato sañjānāti;the dimension of neither perception nor non-perception as the dimension of neither perception nor non-perception… nevasaññānāsaññāyatanaṁ nevasaññānāsaññāyatanato saññatvā nevasaññānāsaññāyatanaṁ maññati, nevasaññānāsaññāyatanasmiṁ maññati, nevasaññānāsaññāyatanato maññati, nevasaññānāsaññāyatanaṁ meti maññati, nevasaññānāsaññāyatanaṁ abhinandati. Taṁ kissa hetu? ‘Apariññātaṁ tassā’ti vadāmi.

Diṭṭhaṁ diṭṭhato sañjānāti;the seen as the seen… diṭṭhaṁ diṭṭhato saññatvā diṭṭhaṁ maññati, diṭṭhasmiṁ maññati, diṭṭhato maññati, diṭṭhaṁ meti maññati, diṭṭhaṁ abhinandati. Taṁ kissa hetu? ‘Apariññātaṁ tassā’ti vadāmi.

Sutaṁ sutato sañjānāti;the heard as the heard… sutaṁ sutato saññatvā sutaṁ maññati, sutasmiṁ maññati, sutato maññati, sutaṁ meti maññati, sutaṁ abhinandati. Taṁ kissa hetu? ‘Apariññātaṁ tassā’ti vadāmi.

Mutaṁ mutato sañjānāti;the sensed as the sensed… mutaṁ mutato saññatvā mutaṁ maññati, mutasmiṁ maññati, mutato maññati, mutaṁ meti maññati, mutaṁ abhinandati. Taṁ kissa hetu? ‘Apariññātaṁ tassā’ti vadāmi.

Viññātaṁ viññātato sañjānāti;the cognized as the cognized… viññātaṁ viññātato saññatvā viññātaṁ maññati, viññātasmiṁ maññati, viññātato maññati, viññātaṁ meti maññati, viññātaṁ abhinandati. Taṁ kissa hetu? ‘Apariññātaṁ tassā’ti vadāmi.

Ekattaṁ ekattato sañjānāti;singleness as singleness… ekattaṁ ekattato saññatvā ekattaṁ maññati, ekattasmiṁ maññati, ekattato maññati, ekattaṁ meti maññati, ekattaṁ abhinandati. Taṁ kissa hetu? ‘Apariññātaṁ tassā’ti vadāmi.

Nānattaṁ nānattato sañjānāti;multiplicity as multiplicity… nānattaṁ nānattato saññatvā nānattaṁ maññati, nānattasmiṁ maññati, nānattato maññati, nānattaṁ meti maññati, nānattaṁ abhinandati.
nānattaṁ meti → nānattato maññati nānattammeti (sya-all)
Taṁ kissa hetu? ‘Apariññātaṁ tassā’ti vadāmi.

Sabbaṁ sabbato sañjānāti;the All as the All… sabbaṁ sabbato saññatvā sabbaṁ maññati, sabbasmiṁ maññati, sabbato maññati, sabbaṁ meti maññati, sabbaṁ abhinandati. Taṁ kissa hetu? ‘Apariññātaṁ tassā’ti vadāmi.

Nibbānaṁ nibbānato sañjānāti;“He perceives unbinding as unbinding. nibbānaṁ nibbānato saññatvā nibbānaṁ maññati, nibbānasmiṁ maññati, nibbānato maññati, nibbānaṁ meti maññati, nibbānaṁ abhinandati.Perceiving unbinding as unbinding, he supposes things about unbinding, he supposes things in unbinding, he supposes things coming out of unbinding, he supposes unbinding as ‘mine,’ he delights in unbinding. Taṁ kissa hetu?Why is that? ‘Apariññātaṁ tassā’ti vadāmi.Because he has not comprehended it, I tell you.

Puthujjanavasena paṭhamanayabhūmiparicchedo niṭṭhito.

Yopi so, bhikkhave, bhikkhu sekkho appattamānaso anuttaraṁ yogakkhemaṁ patthayamāno viharati, sopi pathaviṁ pathavito abhijānāti;
sekkho → sekho (bj, sya-all, km, pts1ed) | pathaviṁ pathavito → paṭhaviṁ paṭhavito (bj, sya-all) | sopi pathaviṁ pathavito → so pi paṭhaviṁ paṭhavito (pts) | sekho → sekkho (bj: machasaṁ) | sekkho → sekho (cck: sī. syā. kaṁ. pī.)
pathaviṁ pathavito abhiññāya pathaviṁ mā maññi, pathaviyā mā maññi, pathavito mā maññi, pathaviṁ meti mā maññi, pathaviṁ mābhinandi.
maññi → vā maññati (si); māmaññī (cck) | abhiññāya → abhiññatvā (si, mr) | mābhinandi → vā abhinandati (si); mābhinandī (cck) | pathaviṁ pathavito → paṭhaviṁ paṭhavito (bj, sya-all, pts) | mā maññi pathaviṁ → māmaññi paṭhaviṁ (bj) | pathaviṁ → paṭhaviṁ (pts) | maññi pathaviyā → maññī paṭhaviyā (pts) | maññi pathavito → maññī paṭhavito (pts) | maññi pathaviṁ meti → maññī paṭhavimme ti (pts) | maññi pathaviṁ mābhinandi → maññī paṭhaviṁ mā abhinandī (pts) | abhiññāya → abhiññatvā (bj: sī.væa) | māmaññi → vā maññati (bj: sī.væa) | mābhinandi → vā abhinandati (bj: sī.væa); mābhinandati (bj: machasaṁ) | abhiññāya → abhiññatvā (cck: ka.) | maññi → vā maññati (cck note) | mābhinandi → vā abhinandati (sī.) ṭīkā oloketabbā (cck note)
[The Trainee] “A monk who is a trainee—yearning for the unexcelled relief from bondage, his aspirations as yet unfulfilled—directly knows earth as earth.
Taṁ kissa hetu?Directly knowing earth as earth, let him not suppose things about earth, let him not suppose things in earth, let him not suppose things coming out of earth, let him not suppose earth as ‘mine,’ let him not delight in earth. ‘Pariññeyyaṁ tassā’ti vadāmi.
pariññeyyaṁ → apariññeyyaṁ (bj: sī.væa, sī.avi)
Why is that?

Āpaṁ …pe…So that he may comprehend it, I tell you. tejaṁ …“He directly knows water as water… vāyaṁ …fire as fire… bhūte …wind as wind… deve …beings as beings… pajāpatiṁ …devas as devas… brahmaṁ …Pajāpati as Pajāpati… ābhassare …Brahmā as Brahmā… subhakiṇhe …
subhakiṇhe → subhakiṇṇe (pts)
the Radiant devas as Radiant devas…
vehapphale …the Beautiful Black devas as Beautiful Black devas… abhibhuṁ …the Sky-fruit devas as Sky-fruit devas… ākāsānañcāyatanaṁ …the Conqueror as the Conqueror… viññāṇañcāyatanaṁ …the dimension of the infinitude of space as the dimension of the infinitude of space… ākiñcaññāyatanaṁ …the dimension of the infinitude of consciousness as the dimension of the infinitude of consciousness… nevasaññānāsaññāyatanaṁ …the dimension of nothingness as the dimension of nothingness… diṭṭhaṁ …the dimension of neither perception nor non-perception as the dimension of neither perception nor non-perception… sutaṁ …the seen as the seen… mutaṁ …the heard as the heard… viññātaṁ …the sensed as the sensed… ekattaṁ …the cognized as the cognized… nānattaṁ …singleness as singleness… sabbaṁ …multiplicity as multiplicity… nibbānaṁ nibbānato abhijānāti;the All as the All… nibbānaṁ nibbānato abhiññāya nibbānaṁ mā maññi, nibbānasmiṁ mā maññi, nibbānato mā maññi, nibbānaṁ meti mā maññi, nibbānaṁ mābhinandi.
mā maññi → māmaññī (sya-all); māmaññī nibbānammeti māmaññī (sya-all) | maññi → maññī (pts) | meti → (pts) | maññi nibbānaṁ mābhinandi → abhinandī (pts) | māmaññi → vā maññāti (bj: sī.væa) | mābhinandi → vā abhinandati (bj: sī.væa); mābhinandati (bj: machasaṁ)
“He directly knows unbinding as unbinding.
Taṁ kissa hetu?Directly knowing unbinding as unbinding, let him not suppose things about unbinding, let him not suppose things in unbinding, let him not suppose things coming out of unbinding, let him not suppose unbinding as ‘mine,’ let him not delight in unbinding. ‘Pariññeyyaṁ tassā’ti vadāmi.
pariññeyyaṁ → apariññeyyaṁ (bj: sī.væa, sī.avi)
Why is that?

Sekkhavasena dutiyanayabhūmiparicchedo niṭṭhito.
sekhaha → sekhaha = sekhassa (bj note) | dutiyakabhūmi → sekhavasena dutiyanayabhūmi (bj: machasaṁ, syā); sekhāha vivaṭṭavaseti dutiyakaṁ bhūmi (bj: sī.væa) | paricchedi → paricchedo (bj: syā); paricchedo niṭṭhito (bj: machasaṁ) | Sekkhavasena → satthāravasena (cck: sī.); satthuvasena (cck: syā. ka.)

Yopi so, bhikkhave, bhikkhu arahaṁ khīṇāsavo vusitavā katakaraṇīyo ohitabhāro anuppattasadattho parikkhīṇabhavasaṁyojano sammadaññāvimutto, sopi pathaviṁ pathavito abhijānāti;
pathaviṁ pathavito → paṭhaviṁ paṭhavito (bj, sya-all)
So that he may comprehend it, I tell you.
pathaviṁ pathavito abhiññāya pathaviṁ na maññati, pathaviyā na maññati, pathavito na maññati, pathaviṁ meti na maññati, pathaviṁ nābhinandati.
pathaviṁ pathavito → paṭhaviṁ paṭhavito (bj, sya-all, pts) | pathaviṁ → paṭhaviṁ (bj, sya-all, pts) | pathaviyā → paṭhaviyā (bj, sya-all, pts) | pathavito → paṭhavito (bj, sya-all, pts) | pathaviṁ meti → paṭhavimmeti (sya-all, pts)
Taṁ kissa hetu?[The Arahant] “A monk who is a Worthy One, devoid of effluents—who has attained completion, finished the task, laid down the burden, attained the true goal, destroyed the fetters of becoming, and is released through right knowledge—directly knows earth as earth. ‘Pariññātaṁ tassā’ti vadāmi.Directly knowing earth as earth, he doesn’t suppose things about earth, doesn’t suppose things in earth, doesn’t suppose things coming out of earth, doesn’t suppose earth as ‘mine,’ doesn’t delight in earth.

Āpaṁ …pe…Why is that? tejaṁ …Because he has comprehended it, I tell you. vāyaṁ …“He directly knows water as water… bhūte …fire as fire… deve …wind as wind… pajāpatiṁ …beings as beings… brahmaṁ …devas as devas… ābhassare …Pajāpati as Pajāpati… subhakiṇhe …Brahmā as Brahmā… vehapphale …the Radiant devas as Radiant devas… abhibhuṁ …the Beautiful Black devas as Beautiful Black devas… ākāsānañcāyatanaṁ …the Sky-fruit devas as Sky-fruit devas… viññāṇañcāyatanaṁ …the Conqueror as the Conqueror… ākiñcaññāyatanaṁ …the dimension of the infinitude of space as the dimension of the infinitude of space… nevasaññānāsaññāyatanaṁ …the dimension of the infinitude of consciousness as the dimension of the infinitude of consciousness… diṭṭhaṁ …the dimension of nothingness as the dimension of nothingness… sutaṁ …the dimension of neither perception nor non-perception as the dimension of neither perception nor non-perception… mutaṁ …the seen as the seen… viññātaṁ …the heard as the heard… ekattaṁ …the sensed as the sensed… nānattaṁ …the cognized as the cognized… sabbaṁ …singleness as singleness… nibbānaṁ nibbānato abhijānāti;multiplicity as multiplicity… nibbānaṁ nibbānato abhiññāya nibbānaṁ na maññati, nibbānasmiṁ na maññati, nibbānato na maññati, nibbānaṁ meti na maññati, nibbānaṁ nābhinandati.the All as the All… Taṁ kissa hetu?“He directly knows unbinding as unbinding. ‘Pariññātaṁ tassā’ti vadāmi.Directly knowing unbinding as unbinding, he doesn’t suppose things about unbinding, doesn’t suppose things in unbinding, doesn’t suppose things coming out of unbinding, doesn’t suppose unbinding as ‘mine,’ doesn’t delight in unbinding.

Khīṇāsavavasena tatiyanayabhūmiparicchedo niṭṭhito.
khīṇāsavaha → khīṇāsavaha = khīṇāsavassa (bj note) | tatiyanayabhūmi → khīṇāsavavasena tatiyanayabhūmi (bj: machasaṁ, syā); khīṇāsavāhapaṭhamakanaye tatiyakabhūmi (bj: sī.væa) | khīṇāsavavasena → idaṁ padadvayaṁ na dissati (sya-all: yu.)

Yopi so, bhikkhave, bhikkhu arahaṁ khīṇāsavo vusitavā katakaraṇīyo ohitabhāro anuppattasadattho parikkhīṇabhavasaṁyojano sammadaññā vimutto, sopi pathaviṁ pathavito abhijānāti;
pathaviṁ pathavito → paṭhaviṁ paṭhavito (bj, sya-all) | sopi pathaviṁ pathavito → so pi paṭhaviṁ paṭhavito (pts)
Why is that?
pathaviṁ pathavito abhiññāya pathaviṁ na maññati, pathaviyā na maññati, pathavito na maññati, pathaviṁ meti na maññati, pathaviṁ nābhinandati.
pathaviṁ pathavito → paṭhaviṁ paṭhavito (bj, sya-all) | pathaviṁ → paṭhaviṁ (bj, sya-all, pts) | pathaviyā → paṭhaviyā (bj, sya-all, pts) | pathavito → paṭhavito (bj, sya-all, pts) | pathaviṁ meti → paṭhavimmeti (sya-all, pts)
Because he has comprehended it, I tell you.
Taṁ kissa hetu? Khayā rāgassa, vītarāgattā.“A monk who is a Worthy One, devoid of effluents… directly knows earth as earth.

Āpaṁ …pe…Directly knowing earth as earth, he doesn’t suppose things about earth, doesn’t suppose things in earth, doesn’t suppose things coming out of earth, doesn’t suppose earth as ‘mine,’ doesn’t delight in earth. tejaṁ …Why is that? vāyaṁ …Because, with the ending of passion, he is devoid of passion, I tell you. bhūte …“He directly knows water as water… deve … pajāpatiṁ … brahmaṁ … ābhassare … subhakiṇhe … vehapphale … abhibhuṁ … ākāsānañcāyatanaṁ … viññāṇañcāyatanaṁ … ākiñcaññāyatanaṁ … nevasaññānāsaññāyatanaṁ … diṭṭhaṁ … sutaṁ … mutaṁ … viññātaṁ … ekattaṁ … nānattaṁ … sabbaṁ … nibbānaṁ nibbānato abhijānāti; nibbānaṁ nibbānato abhiññāya nibbānaṁ na maññati, nibbānasmiṁ na maññati, nibbānato na maññati, nibbānaṁ meti na maññati, nibbānaṁ nābhinandati. Taṁ kissa hetu?the All as the All… Khayā rāgassa, vītarāgattā.“He directly knows unbinding as unbinding.

Khīṇāsavavasena catutthanayabhūmiparicchedo niṭṭhito.
cataravanaka → ‘cattāravānaka, pañcavānaka’ iti ‘avānaka’ saddo sabbesu paṭipotthakesu dissati. tathāpi purātana sīhaḷasilālipisu ‘doavanaka (sīsaṁ IV. 22I), tiṇavanaka (sīsaṁ III. 177), cataravanaka (sīsaṁ V 85), iccādisu ‘avanaka’ saddova āgato (bj note) | bhūmi → khīṇāsavavasena catutthanayabhūmi (bj: machasaṁ, syā) | paricchedi → paricchedo (bj: syā); paricchedo niṭṭhito (bj: machasaṁ) | khīṇāsavavasena → idaṁ padadvayaṁ na dissati (sya-all: yu.)

Yopi so, bhikkhave, bhikkhu arahaṁ khīṇāsavo vusitavā katakaraṇīyo ohitabhāro anuppattasadattho parikkhīṇabhavasaṁyojano sammadaññāvimutto, sopi pathaviṁ pathavito abhijānāti;
pathaviṁ pathavito → paṭhaviṁ paṭhavito (bj, sya-all)
Directly knowing unbinding as unbinding, he doesn’t suppose things about unbinding, doesn’t suppose things in unbinding, doesn’t suppose things coming out of unbinding, doesn’t suppose unbinding as ‘mine,’ doesn’t delight in unbinding.
pathaviṁ pathavito abhiññāya pathaviṁ na maññati, pathaviyā na maññati, pathavito na maññati, pathaviṁ meti na maññati, pathaviṁ nābhinandati.
pathaviṁ pathavito → paṭhaviṁ paṭhavito (bj, sya-all, pts) | pathaviṁ → paṭhaviṁ (bj, sya-all, pts) | pathaviyā → paṭhaviyā (bj, sya-all, pts) | pathavito → paṭhavito (bj, sya-all, pts) | pathaviṁ meti → paṭhavimmeti (sya-all, pts)
Why is that?
Taṁ kissa hetu?Because, with the ending of passion, he is devoid of passion, I tell you. Khayā dosassa, vītadosattā.

Āpaṁ …pe…“A monk who is a Worthy One, devoid of effluents… directly knows earth as earth. tejaṁ …Directly knowing earth as earth, he doesn’t suppose things about earth, doesn’t suppose things in earth, doesn’t suppose things coming out of earth, doesn’t suppose earth as ‘mine,’ doesn’t delight in earth. vāyaṁ …Why is that? bhūte …Because, with the ending of aversion, he is devoid of aversion, I tell you. deve …“He directly knows water as water… pajāpatiṁ … brahmaṁ … ābhassare … subhakiṇhe … vehapphale … abhibhuṁ … ākāsānañcāyatanaṁ … viññāṇañcāyatanaṁ … ākiñcaññāyatanaṁ … nevasaññānāsaññāyatanaṁ … diṭṭhaṁ … sutaṁ … mutaṁ … viññātaṁ … ekattaṁ … nānattaṁ … sabbaṁ … nibbānaṁ nibbānato abhijānāti; nibbānaṁ nibbānato abhiññāya nibbānaṁ na maññati, nibbānasmiṁ na maññati, nibbānato na maññati, nibbānaṁ meti na maññati, nibbānaṁ nābhinandati. Taṁ kissa hetu? Khayā dosassa, vītadosattā.the All as the All…

Khīṇāsavavasena pañcamanayabhūmiparicchedo niṭṭhito.
pañcavanaka → ‘cattāravānaka, pañcavānaka’ iti ‘avānaka’ saddo sabbesu paṭipotthakesu dissati. tathāpi purātana sīhaḷasilālipisu ‘doavanaka (sīsaṁ IV. 22I), tiṇavanaka (sīsaṁ III. 177), cataravanaka (sīsaṁ V 85), iccādisu ‘avanaka’ saddova āgato (bj note) | bhūmi → khīṇāsavavasena pañcamanayabhūmi (bj: machasaṁ, syā) | paricchedi → paricchedo (bj: syā); paricchedo niṭṭhito (bj: machasaṁ)

Yopi so, bhikkhave, bhikkhu arahaṁ khīṇāsavo vusitavā katakaraṇīyo ohitabhāro anuppattasadattho parikkhīṇabhavasaṁyojano sammadaññāvimutto, sopi pathaviṁ pathavito abhijānāti;
pathaviṁ pathavito → paṭhaviṁ paṭhavito (bj, sya-all)
“He directly knows unbinding as unbinding.
pathaviṁ pathavito abhiññāya pathaviṁ na maññati, pathaviyā na maññati, pathavito na maññati, pathaviṁ meti na maññati, pathaviṁ nābhinandati.
pathaviṁ pathavito → paṭhaviṁ paṭhavito (bj, sya-all, pts) | pathaviṁ → paṭhaviṁ (bj, sya-all, pts) | pathaviyā → paṭhaviyā (bj, sya-all, pts) | pathavito → paṭhavito (bj, sya-all, pts) | pathaviṁ meti → paṭhavimmeti (sya-all, pts)
Directly knowing unbinding as unbinding, he doesn’t suppose things about unbinding, doesn’t suppose things in unbinding, doesn’t suppose things coming out of unbinding, doesn’t suppose unbinding as ‘mine,’ doesn’t delight in unbinding.
Taṁ kissa hetu?Why is that? Khayā mohassa, vītamohattā.Because, with the ending of aversion, he is devoid of aversion, I tell you.

Āpaṁ …pe… tejaṁ …“A monk who is a Worthy One, devoid of effluents… directly knows earth as earth. vāyaṁ …Directly knowing earth as earth, he doesn’t suppose things about earth, doesn’t suppose things in earth, doesn’t suppose things coming out of earth, doesn’t suppose earth as ‘mine,’ doesn’t delight in earth. bhūte …Why is that? deve …Because, with the ending of delusion, he is devoid of delusion, I tell you. pajāpatiṁ …“He directly knows water as water… brahmaṁ … ābhassare … subhakiṇhe … vehapphale … abhibhuṁ … ākāsānañcāyatanaṁ … viññāṇañcāyatanaṁ … ākiñcaññāyatanaṁ … nevasaññānāsaññāyatanaṁ … diṭṭhaṁ … sutaṁ … mutaṁ … viññātaṁ … ekattaṁ … nānattaṁ … sabbaṁ … nibbānaṁ nibbānato abhijānāti; nibbānaṁ nibbānato abhiññāya nibbānaṁ na maññati, nibbānasmiṁ na maññati, nibbānato na maññati, nibbānaṁ meti na maññati, nibbānaṁ nābhinandati. Taṁ kissa hetu? Khayā mohassa, vītamohattā.

Khīṇāsavavasena chaṭṭhanayabhūmiparicchedo niṭṭhito.
chavanaka → chavānaka (bj: bahūsu) | bhūmi → khīṇāsavavasena chaṭṭhanayabhūmi (bj: machasaṁ, syā) | paricchedi → paricchedo (bj: syā); paricchedo niṭṭhito (bj: machasaṁ)

Tathāgatopi, bhikkhave, arahaṁ sammāsambuddho pathaviṁ pathavito abhijānāti;
pathaviṁ pathavito → paṭhaviṁ paṭhavito (bj, sya-all, pts)
the All as the All…
pathaviṁ pathavito abhiññāya pathaviṁ na maññati, pathaviyā na maññati, pathavito na maññati, pathaviṁ meti na maññati, pathaviṁ nābhinandati.
pathaviṁ pathavito → paṭhaviṁ paṭhavito (bj, sya-all, pts) | pathaviṁ → paṭhaviṁ (bj, sya-all, pts) | pathaviyā → paṭhaviyā (bj, sya-all, pts) | pathavito → paṭhavito (bj, sya-all, pts) | pathaviṁ meti → paṭhavimmeti (sya-all, pts)
“He directly knows unbinding as unbinding.
Taṁ kissa hetu?Directly knowing unbinding as unbinding, he doesn’t suppose things about unbinding, doesn’t suppose things in unbinding, doesn’t suppose things coming out of unbinding, doesn’t suppose unbinding as ‘mine,’ doesn’t delight in unbinding. ‘Pariññātantaṁ tathāgatassā’ti vadāmi.
pariññātantaṁ → pariññātaṁ (pts) | taṁ → pariññātaṁ (bj: sī.væa, sī.avi, PTS)
Why is that?

Āpaṁ …pe…
āpaṁ → apaṁ (pts)
Because, with the ending of delusion, he is devoid of delusion, I tell you.
tejaṁ … vāyaṁ …[The Tathāgata] “The Tathāgata—a worthy one, rightly self-awakened—directly knows earth as earth. bhūte …Directly knowing earth as earth, he doesn’t suppose things about earth, doesn’t suppose things in earth, doesn’t suppose things coming out of earth, doesn’t suppose earth as ‘mine,’ doesn’t delight in earth. deve …Why is that? pajāpatiṁ …Because the Tathāgata has comprehended it to the end, I tell you. brahmaṁ …“He directly knows water as water… ābhassare …fire as fire… subhakiṇhe …wind as wind… vehapphale …beings as beings… abhibhuṁ …devas as devas… ākāsānañcāyatanaṁ …Pajāpati as Pajāpati… viññāṇañcāyatanaṁ …Brahmā as Brahmā… ākiñcaññāyatanaṁ …the Radiant devas as Radiant devas… nevasaññānāsaññāyatanaṁ …the Beautiful Black devas as Beautiful Black devas… diṭṭhaṁ …the Sky-fruit devas as Sky-fruit devas… sutaṁ …the Conqueror as the Conqueror… mutaṁ …the dimension of the infinitude of space as the dimension of the infinitude of space… viññātaṁ …the dimension of the infinitude of consciousness as the dimension of the infinitude of consciousness… ekattaṁ …the dimension of nothingness as the dimension of nothingness… nānattaṁ …the dimension of neither perception nor non-perception as the dimension of neither perception nor non-perception… sabbaṁ …the seen as the seen… nibbānaṁ nibbānato abhijānāti;the heard as the heard… nibbānaṁ nibbānato abhiññāya nibbānaṁ na maññati, nibbānasmiṁ na maññati, nibbānato na maññati, nibbānaṁ meti na maññati, nibbānaṁ nābhinandati.the sensed as the sensed… Taṁ kissa hetu?the cognized as the cognized… ‘Pariññātantaṁ tathāgatassā’ti vadāmi.
pariññātantaṁ → pariññātaṁ (pts) | taṁ → pariññātaṁ (bj: sī.væa, sī.avi, PTS)
singleness as singleness…

Tathāgatavasena sattamanayabhūmiparicchedo niṭṭhito.
tathāgatavasena → satthuvasena (sya-all) | sattavanaka → sattavānaka (bj: bahūsu) | paricchedi → paricchedo (bj: syā); paricchedo niṭṭhito (bj: machasaṁ) | satthuvasena → idaṁ padadvayaṁ na dissati (sya-all: yu.)

Tathāgatopi, bhikkhave, arahaṁ sammāsambuddho pathaviṁ pathavito abhijānāti;
pathaviṁ pathavito → paṭhaviṁ paṭhavito (bj, sya-all, pts)
multiplicity as multiplicity…
pathaviṁ pathavito abhiññāya pathaviṁ na maññati, pathaviyā na maññati, pathavito na maññati, pathaviṁ meti na maññati, pathaviṁ nābhinandati.
pathaviṁ pathavito → paṭhaviṁ paṭhavito (bj, sya-all, pts) | pathaviṁ → paṭhaviṁ (bj, sya-all, pts) | pathaviyā → paṭhaviyā (bj, sya-all, pts) | pathavito → paṭhavito (bj, sya-all, pts) | pathaviṁ meti → paṭhavimmeti (sya-all, pts)
the All as the All…
Taṁ kissa hetu?“He directly knows unbinding as unbinding. ‘Nandī dukkhassa mūlan’ti—
Nandī → nandi (bj, sya-all) | nandī → nandi (bj, sya-all) | nandi → nandī (bj: machasaṁ, PTS) | Nandī → nandi (cck: sī. syā.)
Directly knowing unbinding as unbinding, he doesn’t suppose things about unbinding, doesn’t suppose things in unbinding, doesn’t suppose things coming out of unbinding, doesn’t suppose unbinding as ‘mine,’ doesn’t delight in unbinding.
iti viditvā ‘bhavā jāti bhūtassa jarāmaraṇan’ti.Why is that? Tasmātiha, bhikkhave, ‘tathāgato sabbaso taṇhānaṁ khayā virāgā nirodhā cāgā paṭinissaggā anuttaraṁ sammāsambodhiṁ abhisambuddho’ti vadāmi.Because the Tathāgata has comprehended it to the end, I tell you.

Āpaṁ …pe…
āpaṁ → -pe- āpaṁ (bj: syā); āpaṁ -pe- (bj: PTS)
tejaṁ …“The Tathāgata—a worthy one, rightly self-awakened—directly knows earth as earth. vāyaṁ …Directly knowing earth as earth, he doesn’t suppose things about earth, doesn’t suppose things in earth, doesn’t suppose things coming out of earth, doesn’t suppose earth as ‘mine,’ doesn’t delight in earth. bhūte …Why is that? deve …Because he has known that delight is the root of suffering & stress, pajāpatiṁ …that from coming-into-being there is birth, and that for what has come into being there is aging & death. brahmaṁ …Therefore, with the total ending, fading away, cessation, letting go, relinquishment of craving, the Tathāgata has totally awakened to the unexcelled right self-awakening, I tell you. ābhassare …“He directly knows water as water… subhakiṇhe … vehapphale … abhibhuṁ … ākāsānañcāyatanaṁ … viññāṇañcāyatanaṁ … ākiñcaññāyatanaṁ … nevasaññānāsaññāyatanaṁ … diṭṭhaṁ … sutaṁ … mutaṁ … viññātaṁ … ekattaṁ … nānattaṁ … sabbaṁ … nibbānaṁ nibbānato abhijānāti; nibbānaṁ nibbānato abhiññāya nibbānaṁ na maññati, nibbānasmiṁ na maññati, nibbānato na maññati, nibbānaṁ meti na maññati, nibbānaṁ nābhinandati. Taṁ kissa hetu? ‘Nandī dukkhassa mūlan’ti—
nandī → nandi (bj, sya-all) | nandi → nandī (bj: machasaṁ, PTS)
iti viditvā ‘bhavā jāti bhūtassa jarāmaraṇan’ti. Tasmātiha, bhikkhave, ‘tathāgato sabbaso taṇhānaṁ khayā virāgā nirodhā cāgā paṭinissaggā anuttaraṁ sammāsambodhiṁ abhisambuddho’ti vadāmī”ti.

Tathāgatavasena aṭṭhamanayabhūmiparicchedo niṭṭhito.
tathāgatavasena → satthuvasena (sya-all) | aṭṭhavānakabhūmi → tathāgatavasena aṭṭhamanayabhūmi (bj: machasaṁ, syā) | satthuvasena → idaṁ padadvayaṁ na dissati (sya-all: yu.)

Idamavoca bhagavā.
bhagavā → na attamanā te bhikkhū (bj: syā); attamanā te bhikkhū (bj: PTS)
the All as the All…
Na te bhikkhū bhagavato bhāsitaṁ abhinandunti.
na → na attamanā (sya-all); attamanā (pts) | abhinandunti → nābhinandunti (bj: katthaci) | bhikkhū → na attamanā tebhikkhū (cck: syā.); te bhikkhū (cck: pī. ka.)
“He directly knows unbinding as unbinding.

Mūlapariyāyasuttaṁ niṭṭhitaṁ paṭhamaṁ.
paṭhamaṁ → mūlapariyāyasuttaṁ niṭṭhitaṁ paṭhamaṁ (bj: machasaṁ)

Listen in MP3: Pali · English (trans. Thanissaro Bhikkhu)

Principles by the Suttas · Rationale · Glossary