Найдите Истину

В Палийских Суттах и Винае

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Заметка:Переводы, словари и комментарии сделаны не Благословенным.Сверяйтесь с Пали в 4 основных никаях.

  • Majjhima Nikāya 100Мадджхима Никая 100

SaṅgāravasuttaК Сангараве

Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → evamme (th) | evaṁ → evam (pts)
Так мной услышано.
ekaṁ samayaṁ bhagavā kosalesu cārikaṁ carati mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ.
bhikkhusaṅghena → bhikkhusaṁghena (ms2005, pts)
Одно время Благословенный путешествовал по стране Косал вместе с большой общиной монахов.
Tena kho pana samayena dhanañjānī nāma brāhmaṇī cañcalikappe paṭivasati abhippasannā buddhe ca dhamme ca saṅghe ca.
dhanañjānī → dhānañjānī (pts1ed) | cañcalikappe → maṇḍalakappe (bj); caṇḍalakappe (si, pts1ed); paccalakappe (sya-all, km) | dhanañjānī → dhānañjānī (pts) | cañcalikappe → caṇḍalakappe (pts) | dhanañjānī → dhānañjānī (bj: PTS) | maṇḍalakappe → caññalikappe (bj: machasaṁ); paccalakappe (bj: syā); caṇḍalakappe (bj: sīmu8) | dhanañjānī → dhānañjānī (cck: sī. pī.) | cañcalikappe → maṇḍalakappe (cck: sī.); paccalakappe (cck: syā. kaṁ.); caṇḍalakappe (cck: pī.) | Dhānañjānī → Bm Si Dhan- throughout. (pts note) | Caṇḍalakappe → So Sk elsewhere, after reading Vasalakappe here; Bm Cañcalikappe; Si Paccagakappe; Bu Vaddhalakappe. A Kandy MS reads Caṇḍalako. (pts note) | saṅghe → saṁghe (ms2005, pts)
И в то время брахманка по имени Дхананьджани проживала в Чандалакаппе, наделённая полной уверенностью по отношению к Будде, Дхамме, и Сангхе.
Atha kho dhanañjānī brāhmaṇī upakkhalitvā tikkhattuṁ udānaṁ udānesi:
dhanañjānī → dhānañjānī (pts)
Однажды она споткнулась и произнесла три раза:

“Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa.“Слава Благословенному, совершенному и Правильно Пробуждённому!

Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa.Слава Благословенному, совершенному и Правильно Пробуждённому!

Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassā”ti.
sammāsambuddhassāti → sammāsambuddhassātī (pts) | sammāsambuddhassātī → Si omit 3rd repetition. (pts note)
Слава Благословенному, совершенному и Правильно Пробуждённому!”

Tena kho pana samayena saṅgāravo nāma māṇavo cañcalikappe paṭivasati tiṇṇaṁ vedānaṁ pāragū sanighaṇḍukeṭubhānaṁ sākkharappabhedānaṁ itihāsapañcamānaṁ, padako, veyyākaraṇo, lokāyatamahāpurisalakkhaṇesu anavayo.
cañcalikappe → maṇḍalakappe (bj); paccalakappe (sya-all); caṇḍalakappe (pts) | saṅgāravo → sagāravo (sya-all) | sākkharappabhedānaṁ → sākkharappabhadānaṁ (pts) | saṅgāravo → sagāravo (bj: syā) | Saṅgāravo → So Sk Bm & Bu; Si Sagāravo. (pts note) | lokāyatamahāpurisalakkhaṇesu → lokāyata mahāpurisalakkhaṇesu (th)
В то время брахманский ученик по имени Сангарава проживал в Чандалакаппе. Юный, с недавно обритой головой, шестнадцатилетний, он был знатоком Трёх Вед в их словарях, литургии, фонологии, этимологии, и историей как пятое. Он хорошо знал филологию, грамматику и был прекрасно сведущ в натурфилософии и в знаках Великого Человека,

Assosi kho saṅgāravo māṇavo dhanañjāniyā brāhmaṇiyā evaṁ vācaṁ bhāsamānāya.
saṅgāravo → sagāravo (sya-all) | dhanañjāniyā → dhānañjāniyā (pts) | Dhānañjāniyā → Bm Dhanaṅjānīyā. (pts note)
Услышав, что брахманка Дхананьджани произнесла эти слова,
Sutvā dhanañjāniṁ brāhmaṇiṁ etadavoca:
sutvā → sutvāna (sya-all) | dhanañjāniṁ → dhānañjāniṁ (pts) | etadavoca → etad avoca avabhūtā (pts)
он сказал ей:
“avabhūtāva ayaṁ dhanañjānī brāhmaṇī, parabhūtāva ayaṁ dhanañjānī brāhmaṇī, vijjamānānaṁ tevijjānaṁ brāhmaṇānaṁ, atha ca pana tassa muṇḍakassa samaṇakassa vaṇṇaṁ bhāsissatī”ti.
avabhūtāva ayaṁ → avabhūtā cayaṁ (bj, pts1ed); avabhūtā ca yaṁ (sya-all, km) | tevijjānaṁ → idaṁ padaṁ bj, pts1ed potthakesu, bhāsissatī”ti → bhāsatīti (bj, sya-all, km, pts1ed) | parabhūtāva ayaṁ → parābhūtā ca yaṁ (sya-all, km); parābhūtā cayaṁ (pts1ed) | parabhūtāva → paribhūtāva (bj) | bhāsissatīti → bhāsatīti (bj, sya-all, pts) | samaṇakassa → samaṇassa (sya-all) | parabhūtāva ayaṁ dhanañjānī → parābhūtā ca yaṁ dhānañjānī (pts) | tevijjānaṁ → (pts) | bhāsatīti → bhāsissatīti (bj: machasaṁ) | ayaṁ → avabhūtā cayaṁ (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | ayaṁ → parābhūtā cayaṁ (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | tevijjānaṁ → ( ) sī. syā. kaṁ. pī. potthakesu natthi (cck note) | bhāsissatī’’ti → bhāsatīti (cck: sī. syā. kaṁ. pī) | yaṁ → Sk athabūtā 'yaṁ; Bm v'; ayaṁ; Si ca yaṁ (pts note) | yaṁ → So Sk; Bm v'; ayam; Si ca yaṁ. (pts note) | bhāsatīti → Bm bhāsissatīti. (pts note) | avabhūtāva ayaṁ dhanañjānī → ca yaṁ dhānañjāni (pts)
“Как низка и постыдна эта брахманка Дхананьджани, ведь когда вокруг брахманы, она восхваляет этого бритоголового отшельника”.

“Na hi pana tvaṁ, tāta bhadramukha, tassa bhagavato sīlapaññāṇaṁ jānāsi.
hi → Sk omits hi. (pts note) | tāta → Sk omits tāta. (pts note) | Bhadramukha → Sk Bh-ā. (pts note) | sīlapaññāṇaṁ → sīla paññāṇaṁ (th)
“Мой дорогой, ты не знаешь нравственности и понимания Благословенного.
Sace tvaṁ, tāta bhadramukha, tassa bhagavato sīlapaññāṇaṁ jāneyyāsi, na tvaṁ, tāta bhadramukha, taṁ bhagavantaṁ akkositabbaṁ paribhāsitabbaṁ maññeyyāsī”ti.
sīlapaññāṇaṁ → sīla paññāṇaṁ (th)
Если бы ты знал нравственность и понимание Благословенного, мой дорогой, ты бы никогда не подумал ругать и оскорблять его”.

“Tena hi, bhoti, yadā samaṇo gotamo cañcalikappaṁ anuppatto hoti atha me āroceyyāsī”ti.
cañcalikappaṁ → maṇḍalakappaṁ (bj); caṇḍalakappaṁ (pts) | gotamo cañcalikappaṁ → paccalakappaṁ (sya-all) | me → atha kho, me (bj: sīmu8) | me → Sk kho for me. (pts note) | tena hi → tenahi (th)
“В таком случае, почтенная, извести меня, когда отшельник Готама прибудет в Чандалакаппу”.

“Evaṁ, bhadramukhā”ti kho dhanañjānī brāhmaṇī saṅgāravassa māṇavassa paccassosi.
dhanañjānī → dhānañjānī (pts) | saṅgāravassa → sagāravassa (th) | paccassosi → paccassosiṁ (th)
“Хорошо, мой дорогой” – ответила брахманка Дхананьджани.

Atha kho bhagavā kosalesu anupubbena cārikaṁ caramāno yena cañcalikappaṁ tadavasari.
cañcalikappaṁ → maṇḍalakappaṁ (bj); paccalakappaṁ (sya-all) | yena cañcalikappaṁ tadavasari → caṇḍalakappaṁ tad avasari (pts)
И тогда, совершив несколько переходов по стране Косал, Благословенный со временем прибыл в Чандалакаппу.
Tatra sudaṁ bhagavā cañcalikappe viharati todeyyānaṁ brāhmaṇānaṁ ambavane.
cañcalikappe → maṇḍalakappe (bj); paccalakappe (sya-all); caṇḍalakappe (pts)
Там, в Чандалакаппе, Благословенный остановился в манговой роще, принадлежащей клану Тодейи.

Assosi kho dhanañjānī brāhmaṇī: “bhagavā kira cañcalikappaṁ anuppatto, cañcalikappe viharati todeyyānaṁ brāhmaṇānaṁ ambavane”ti.
cañcalikappaṁ → maṇḍalakappaṁ (bj); paccalakappaṁ (sya-all); caṇḍalakappaṁ (pts) | cañcalikappe → maṇḍalakappe (bj); paccalakappe (sya-all); caṇḍalakappe (pts) | dhanañjānī → dhānañjānī (pts) | ambavaneti → ambavane ti (pts)
Брахманка Дхананьджани услышала, что Благословенный прибыл,
Atha kho dhanañjānī brāhmaṇī yena saṅgāravo māṇavo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā saṅgāravaṁ māṇavaṁ etadavoca:
saṅgāravo → sagāravo (sya-all) | saṅgāravaṁ → sagāravaṁ (sya-all) | dhanañjānī → dhānañjānī (pts) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
а потому она отправилась к брахманскому ученику Сангараве и сказала ему: “Мой дорогой, Благословенный прибыл в Чандалакаппу и остановился здесь, в Чандалакаппе, в манговой роще, принадлежащей клану Тодейи.
“ayaṁ, tāta bhadramukha, so bhagavā cañcalikappaṁ anuppatto, cañcalikappe viharati todeyyānaṁ brāhmaṇānaṁ ambavane.
cañcalikappaṁ → maṇḍalakappaṁ (bj); paccalakappaṁ (sya-all); caṇḍalakappaṁ (pts) | cañcalikappe → maṇḍalakappe (bj); paccalakappe (sya-all); caṇḍalakappe (pts)
Yassadāni, tāta bhadramukha, kālaṁ maññasī”ti.
yassadāni → yassadāni tvaṁ (bj, sya-all, pts) | tvaṁ → yassadāni (bj: machasaṁ) | yassadāni → yassa dāni tvaṁ (pts)
И теперь, мой дорогой, ты можешь отправляться, когда сочтёшь нужным”.

“Evaṁ, bho”ti kho saṅgāravo māṇavo dhanañjāniyā brāhmaṇiyā paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi.
bhoti → bhotīti (bj, sya-all, pts) | saṅgāravo → sagāravo (sya-all) | dhanañjāniyā brāhmaṇiyā paṭissutvā → dhānañjāniyā brāhmaṇiya paṭisutvā (pts) | bhotī’ti → evaṁ bhoti (bj: machasaṁ) | bhotīti → Sk bhoti. (pts note) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts)
“Хорошо, госпожа” – ответил он. Затем он отправился к Благословенному и обменялся с ним приветствиями.
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho saṅgāravo māṇavo bhagavantaṁ etadavoca:
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj, sya-all, pts) | saṅgāravo → sagāravo (sya-all) | etadavoca → etad (pts)
После обмена вежливыми приветствиями и любезностями он сел рядом и спросил Благословенного:

“Santi kho, bho gotama, eke samaṇabrāhmaṇā diṭṭhadhammābhiññāvosānapāramippattā, ādibrahmacariyaṁ paṭijānanti.
kho → Sk omits kho. (pts note) | + → avoca (pts)
“Господин Готама, есть некие шраманы и брахманы, которые заявляют [о том, что учат] основам святой жизни после достижения завершения и совершенства прямого знания здесь и сейчас.
Tatra, bho gotama, ye te samaṇabrāhmaṇā diṭṭhadhammābhiññāvosānapāramippattā, ādibrahmacariyaṁ paṭijānanti, tesaṁ bhavaṁ gotamo katamo”ti?
ti → Sk Bm omits ti. (pts note) | katamoti → katamo ti (pts)
Где среди этих шраманов и брахманов находится господин Готама?”

“Diṭṭhadhammābhiññāvosānapāramippattānaṁ, ādibrahmacariyaṁ paṭijānantānampi kho ahaṁ, bhāradvāja, vemattaṁ vadāmi.
vemattaṁ → vemattataṁ (bj, pts) | vemattataṁ → vemattaṁ (bj: machasaṁ) | Diṭṭhadhammābhiññāvosānapāramippattānaṁ → Sk Bm d-pattā. (pts note) | paṭijānantānam → Bm p-antīti. Na pi kho ahaṁ. (pts note) | vemattataṁ → Si vemattaṁ. (pts note) | paṭijānantānampi → paṭijānantānaṁpi (th) | paṭijānantānampi → paṭijānantānam pi (pts)
“Бхарадваджа, я утверждаю, что есть различие среди этих шраманов и брахманов, которые заявляют [о том, что учат] основам святой жизни после достижения завершения и совершенства прямого знания здесь и сейчас.
Santi, bhāradvāja, eke samaṇabrāhmaṇā anussavikā.Есть некие шраманы и брахманы, которые традиционалисты, Te anussavena diṭṭhadhammābhiññāvosānapāramippattā, ādibrahmacariyaṁ paṭijānanti;
te → tena (sya-all) | te → Bm Si tena. (pts note)
Которые на основании устной традиции заявляют [о том, что учат] основам святой жизни после достижения завершения и совершенства прямого знания здесь и сейчас.
seyyathāpi brāhmaṇā tevijjā.Таковыми, [например], являются брахманы Трёх Вед. Santi pana, bhāradvāja, eke samaṇabrāhmaṇā kevalaṁ saddhāmattakena diṭṭhadhammābhiññāvosānapāramippattā, ādibrahmacariyaṁ paṭijānanti;[Далее], есть некие шраманы и брахманы, которые всецело на основании простой лишь веры заявляют [о том, что учат] основам святой жизни после достижения завершения и совершенства прямого знания здесь и сейчас. seyyathāpi takkī vīmaṁsī.Таковыми, [например], являются рассуждающие и изучающие. Santi, bhāradvāja, eke samaṇabrāhmaṇā pubbe ananussutesu dhammesu sāmaṁyeva dhammaṁ abhiññāya diṭṭhadhammābhiññāvosānapāramippattā, ādibrahmacariyaṁ paṭijānanti.
sāmaṁyeva → sāmaññeva (bjt) | sāmaṁyeva → sāmaṁ yeva (pts)
[Далее], есть некие шраманы и брахманы, которые, напрямую познав Дхамму для себя среди вещей, не слышанных прежде, заявляют [о том, что учат] основам святой жизни после достижения завершения и совершенства прямого знания здесь и сейчас.
Tatra, bhāradvāja, ye te samaṇabrāhmaṇā pubbe ananussutesu dhammesu sāmaṁyeva dhammaṁ abhiññāya diṭṭhadhammābhiññāvosānapāramippattā, ādibrahmacariyaṁ paṭijānanti, tesāhamasmi.
sāmaṁyeva → sāmaññeva (bjt) | sāmaṁyeva → sāmaṁ yeva (pts) | tesāhamasmi → tesāham asmi tad aminā p (pts)
Я, Бхарадваджа, один из этих шраманов и брахманов, которые, напрямую познав Дхамму для себя среди вещей, не слышанных прежде, заявляют [о том, что учат] основам святой жизни после достижения завершения и совершенства прямого знания здесь и сейчас.
Tadamināpetaṁ, bhāradvāja, pariyāyena veditabbaṁ, yathā ye te samaṇabrāhmaṇā pubbe ananussutesu dhammesu sāmaṁyeva dhammaṁ abhiññāya diṭṭhadhammābhiññāvosānapāramippattā, ādibrahmacariyaṁ paṭijānanti, tesāhamasmi.
tesāhamasmi → tesāhamasmīti (bj) | tadamināpetaṁ → tadimināpetaṁ (sya-all) | diṭṭhadhammābhiññāvosānapāramippattā → diṭṭhadhammābhiññavosānapāramippattā (pts) | sāmaṁyeva → sāmaññeva (bjt) | tadamināpetaṁ → etaṁ (pts) | sāmaṁyeva → sāmaṁ yeva (pts) | tesāhamasmi → tesāham asmi (pts)
И то, почему я один из этих шраманов и брахманов, можно понять следующим образом.

Idha me, bhāradvāja, pubbeva sambodhā anabhisambuddhassa bodhisattasseva sato etadahosi:
me → Bm omits me. (pts note) | pubbeva → pubbe va (pts) | bodhisattasseva → bodhisattass eva (pts) | etadahosi → etad ahosi (pts)
Бхарадваджа, до своего пробуждения, когда я всё ещё был только лишь непробуждённым бодхисаттой, я думал так:
‘sambādho gharāvāso rajāpatho, abbhokāso pabbajjā.
rajāpatho → rājāpatho (pts) | abbhokāso → Bm a-se. (pts note)
“Домохозяйская жизнь тесная и пыльная. Бездомная жизнь подобна бескрайним просторам.
Nayidaṁ sukaraṁ agāraṁ ajjhāvasatā ekantaparipuṇṇaṁ ekantaparisuddhaṁ saṅkhalikhitaṁ brahmacariyaṁ carituṁ.Непросто, проживая дома, вести святую жизнь всецело чистую и совершенную, словно отполированная морская раковина. Yannūnāhaṁ kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajeyyan’ti.
yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my) | pabbajeyyanti → pabbajeyyan ti (pts)
Что, если я, обрив волосы и бороду и надев жёлтые одежды, оставлю домохозяйскую жизнь ради жизни бездомной?”
So kho ahaṁ, bhāradvāja, aparena samayena daharova samāno susukāḷakeso bhadrena yobbanena samannāgato paṭhamena vayasā akāmakānaṁ mātāpitūnaṁ assumukhānaṁ rudantānaṁ kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajiṁ.
mātāpitūnaṁ → mātāpitunnaṁ (bj) | rudantānaṁ → rodantānaṁ (sya-all)
Позже, будучи всё ещё черноволосым юношей, наделённым благословением молодости на первом этапе жизни, я обрил волосы и бороду, надел жёлтые одежды и оставил жизнь домохозяйскую ради жизни бездомной.

So evaṁ pabbajito samāno kiṅkusalagavesī anuttaraṁ santivarapadaṁ pariyesamāno yena āḷāro kālāmo tenupasaṅkamiṁ; upasaṅkamitvā āḷāraṁ kālāmaṁ etadavocaṁ:
kiṅkusalagavesī → kiṁkusalagavesī (my, bjt, th, ms2005)
Уйдя в бездомную жизнь, монахи, в поисках благого, ища непревзойдённое состояние высочайшего покоя, я отправился к [отшельнику] Алара Каламе и сказал ему:
‘icchāmahaṁ, āvuso kālāma, imasmiṁ dhammavinaye brahmacariyaṁ caritun’ti.Калама, товарищ, я бы хотел вести святую жизнь в этой Дхамме и Винае”.

Evaṁ vutte, bhāradvāja, āḷāro kālāmo maṁ etadavoca:Алара Калама ответил: ‘viharatāyasmā.“Уважаемый может оставаться здесь. Tādiso ayaṁ dhammo yattha viññū puriso nacirasseva sakaṁ ācariyakaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihareyyā’ti.
sayaṁ → (sya-all) | nacirasseva → na cirasseva (bjt)
Эта Дхамма такова, что мудрец вскоре сможет войти и пребывать в ней, реализовав для себя посредством прямого знания доктрину своего учителя”.

So kho ahaṁ, bhāradvāja, nacirasseva khippameva taṁ dhammaṁ pariyāpuṇiṁ.И вскоре я быстро выучил ту Дхамму. So kho ahaṁ, bhāradvāja, tāvatakeneva oṭṭhapahatamattena lapitalāpanamattena ‘ñāṇavādañca vadāmi, theravādañca jānāmi, passāmī’ti ca paṭijānāmi, ahañceva aññe ca.
oṭṭhapahatamattena → oṭṭhappahatamattena (bjt)
До той степени, до которой излагалось его учение посредством простой декламации губами и повторения [заученного], я мог говорить со знанием и уверенностью, и я заявлял: “Я знаю и вижу”. И были и другие, кто делал так же.

Tassa mayhaṁ, bhāradvāja, etadahosi:И тогда я подумал: ‘na kho āḷāro kālāmo imaṁ dhammaṁ kevalaṁ saddhāmattakena sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharāmīti pavedeti;“Не только за счёт одной веры Алара Калама заявляет: “Реализовав для себя посредством прямого знания, я вхожу и пребываю в этой Дхамме”. addhā āḷāro kālāmo imaṁ dhammaṁ jānaṁ passaṁ viharatī’ti.Вне сомнений, Алара Калама [на самом деле] пребывает, зная и видя эту Дхамму”.

Atha khvāhaṁ, bhāradvāja, yena āḷāro kālāmo tenupasaṅkamiṁ; upasaṅkamitvā āḷāraṁ kālāmaṁ etadavocaṁ:Тогда я отправился к Алара Каламе и сказал: ‘kittāvatā no, āvuso kālāma, imaṁ dhammaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharāmīti pavedesī’ti?
pavedesīti → pavedemīti (bj) | viharāmīti → (sya-all)
“Алара, товарищ, каким образом ты заявляешь, что, реализовав для себя посредством прямого знания, ты входишь и пребываешь в этой Дхамме?”
Evaṁ vutte, bhāradvāja, āḷāro kālāmo ākiñcaññāyatanaṁ pavedesi.В ответ на это он заявил о сфере отсутствия всего.

Tassa mayhaṁ, bhāradvāja, etadahosi:И тогда я подумал: ‘na kho āḷārasseva kālāmassa atthi saddhā, mayhampatthi saddhā;
mayhampatthi → mayhaṁpatthi (my, th)
“Не только Алара Калама имеет веру,
na kho āḷārasseva kālāmassa atthi vīriyaṁ …pe…
vīriyaṁ → viriyaṁ (bjt) | vīriyaṁ → viriyaṁ mayhaṁpatthi viriyaṁ (th)
усердие…
sati …памятование, samādhi …сосредоточение… paññā, mayhampatthi paññā.
mayhampatthi → mayhaṁpatthi (my, th)
и понимание. У меня тоже есть вера, усердие, памятование, сосредоточение и понимание.
Yannūnāhaṁ yaṁ dhammaṁ āḷāro kālāmo sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharāmīti pavedeti tassa dhammassa sacchikiriyāya padaheyyan’ti.
yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my)
Что, если я постараюсь реализовать Дхамму, о которой Алара Калама заявляет, что входит и пребывает в ней, реализовав для себя посредством прямого знания”?
So kho ahaṁ, bhāradvāja, nacirasseva khippameva taṁ dhammaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihāsiṁ.
nacirasseva → na cirasseva (bjt)
И вскоре я быстро вошёл и пребывал в той Дхамме, реализовав [её] для себя посредством прямого знания.

Atha khvāhaṁ, bhāradvāja, yena āḷāro kālāmo tenupasaṅkamiṁ; upasaṅkamitvā āḷāraṁ kālāmaṁ etadavocaṁ:Тогда я отправился к Алара Каламе и сказал: ‘ettāvatā no, āvuso kālāma, imaṁ dhammaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja pavedesī’ti?“Калама, товарищ, таким ли образом ты заявляешь, что входишь и пребываешь в этой Дхамме, реализовав [её] для себя посредством прямого знания”?

‘Ettāvatā kho ahaṁ, āvuso, imaṁ dhammaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja pavedemī’ti.“Таким образом, товарищ”.

‘Ahampi kho, āvuso, ettāvatā imaṁ dhammaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharāmī’ti.“Таким же образом, товарищ, я также вхожу и пребываю в этой Дхамме, реализовав [её] для себя посредством прямого знания”.

‘Lābhā no, āvuso, suladdhaṁ no, āvuso,
āvuso → avuso (bj)
“Какое благо для нас, товарищ, какое огромное благо,
ye mayaṁ āyasmantaṁ tādisaṁ sabrahmacāriṁ passāma.что у нас есть такой уважаемый, как наш товарищ по святой жизни. Iti yāhaṁ dhammaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja pavedemi taṁ tvaṁ dhammaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharasi;
viharasi → vihāsi (sya-all)
Та Дхамма, о которой я заявляю, что вхожу и пребываю в ней, реализовав [её] для себя посредством прямого знания, является [той же самой] Дхаммой, в которую ты входишь и пребываешь, реализовав [её] для себя посредством прямого знания.
yaṁ tvaṁ dhammaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharasi tamahaṁ dhammaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja pavedemi.
viharasi → vihāsi (sya-all)
И та Дхамма, в которую ты входишь и пребываешь, реализовав [её] для себя посредством прямого знания, является [той же самой], о которой я заявляю, что вхожу и пребываю в ней, реализовав [её] для себя посредством прямого знания.
Iti yāhaṁ dhammaṁ jānāmi taṁ tvaṁ dhammaṁ jānāsi, yaṁ tvaṁ dhammaṁ jānāsi tamahaṁ dhammaṁ jānāmi.Так что ты знаешь Дхамму, которую я знаю, и я знаю Дхамму, которую знаешь ты. Iti yādiso ahaṁ tādiso tuvaṁ, yādiso tuvaṁ tādiso ahaṁ.Каков я, таков и ты. Каков ты, таков и я. Ehi dāni, āvuso, ubhova santā imaṁ gaṇaṁ pariharāmā’ti.
ehi dāni → ehidāni (th) | ubhova santā → ubho vasantā (th)
Ну же, товарищ! Будем теперь вместе вести эту общину [учеников]”.

Iti kho, bhāradvāja, āḷāro kālāmo ācariyo me samāno attano antevāsiṁ maṁ samānaṁ attanā samasamaṁ ṭhapesi, uḷārāya ca maṁ pūjāya pūjesi.
attanā → attenā (bj); attano (sya-all) | attano → (sya-all)
Так мой учитель, Алара Калама, поставил меня, своего ученика, наравне с собой, и оказал мне наивысшее почтение.

Tassa mayhaṁ, bhāradvāja, etadahosi:И тогда я подумал: ‘nāyaṁ dhammo nibbidāya na virāgāya na nirodhāya na upasamāya na abhiññāya na sambodhāya na nibbānāya saṁvattati, yāvadeva ākiñcaññāyatanūpapattiyā’ti.
ākiñcaññāyatanūpapattiyāti → ākiñcaññāyanūpapattiyāti (bj) | sambodhāya na → (sya-all) | saṁvattati → savattati (sya-all)
“Эта Дхамма не ведёт к утрате очарованности, к бесстрастию, к прекращению, к покою, к прямому знанию, к пробуждению, к ниббане, но [ведёт только] к перерождению в сфере отсутствия всего”.
So kho ahaṁ, bhāradvāja, taṁ dhammaṁ analaṅkaritvā tasmā dhammā nibbijja apakkamiṁ.
apakkamiṁ → pakkāmiṁ (sya-all)
Не будучи удовлетворённым этой Дхаммой, разочарованный ею, я ушёл.

So kho ahaṁ, bhāradvāja, kiṅkusalagavesī anuttaraṁ santivarapadaṁ pariyesamāno yena udako rāmaputto tenupasaṅkamiṁ; upasaṅkamitvā udakaṁ rāmaputtaṁ etadavocaṁ:
uddako → udako (bj: machasaṁ) | kiṅkusalagavesī → kiṁkusalagavesī (my, bjt, th, ms2005) | udakaṁ → uddakaṁ (bjt, th)
Будучи всё ещё в поисках благого, ища непревзойдённое состояние высочайшего покоя, я отправился к [отшельнику] Уддака Рамапутте и сказал ему:
‘icchāmahaṁ, āvuso, imasmiṁ dhammavinaye brahmacariyaṁ caritun’ti.
āvuso → āvuso rāma (bj, sya-all) | rāma → āvuso (bj: machasaṁ) | āvuso → passa ma. ni. 1.278 pāsarāsisutte (cck note)
Товарищ, я бы хотел вести святую жизнь в этой Дхамме и Винае”.

Evaṁ vutte, bhāradvāja, udako rāmaputto maṁ etadavoca:
udako → uddako (bjt, th)
Уддака Рамапутта ответил:
‘viharatāyasmā.“Уважаемый может оставаться здесь. Tādiso ayaṁ dhammo yattha viññū puriso nacirasseva sakaṁ ācariyakaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihareyyā’ti.
sayaṁ → (sya-all) | nacirasseva → na cirasseva (bjt)
Эта Дхамма такова, что мудрец вскоре сможет войти и пребывать в ней, реализовав для себя посредством прямого знания доктрину своего учителя”.

So kho ahaṁ, bhāradvāja, nacirasseva khippameva taṁ dhammaṁ pariyāpuṇiṁ.
nacirasseva → na cirasseva (bjt)
И вскоре я быстро выучил ту Дхамму.
So kho ahaṁ, bhāradvāja, tāvatakeneva oṭṭhapahatamattena lapitalāpanamattena ‘ñāṇavādañca vadāmi, theravādañca jānāmi, passāmī’ti ca paṭijānāmi, ahañceva aññe ca.
lapitalāpanamattena → lapita lāpanamattena (bjt)
До той степени, до которой излагалось его учение посредством простой декламации губами и повторения [заученного], я мог говорить со знанием и уверенностью, и я заявлял: “Я знаю и вижу”. И были и другие, кто делал так же.

Tassa mayhaṁ, bhāradvāja, etadahosi:И тогда я подумал: ‘na kho rāmo imaṁ dhammaṁ kevalaṁ saddhāmattakena sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharāmīti pavedesi;
pavedesi → pavedeti (sya-all)
“Не только за счёт одной веры Рама заявляет: “Реализовав для себя посредством прямого знания, я вхожу и пребываю в этой Дхамме”.
addhā rāmo imaṁ dhammaṁ jānaṁ passaṁ vihāsī’ti.
vihāsīti → viharatīti (sya-all)
Вне сомнений, Рама [на самом деле] пребывает, зная и видя эту Дхамму”.

Atha khvāhaṁ, bhāradvāja, yena udako rāmaputto tenupasaṅkamiṁ; upasaṅkamitvā udakaṁ rāmaputtaṁ etadavocaṁ:
uddako → udako (bj: machasaṁ) | udakaṁ → uddakaṁ (bjt, th)
Тогда я отправился к [отшельнику] Уддака Рамапутте и сказал ему:
‘kittāvatā no, āvuso, rāmo imaṁ dhammaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharāmīti pavedesī’ti?
rāmo → rāma (sya-all) | viharāmīti → (sya-all)
“Товарищ, каким образом Рама заявлял, что, реализовав для себя посредством прямого знания, он входил и пребывал в этой Дхамме?”
Evaṁ vutte, bhāradvāja, udako rāmaputto nevasaññānāsaññāyatanaṁ pavedesi.
udako → uddako (bjt, th)
В ответ на это Уддака Рамапутта заявил о сфере ни-восприятия-ни-не-восприятия.

Tassa mayhaṁ, bhāradvāja, etadahosi:И тогда я подумал: ‘na kho rāmasseva ahosi saddhā, mayhampatthi saddhā;
mayhampatthi → mayhaṁpatthi (my, th)
“Не только у Рамы были вера,
na kho rāmasseva ahosi vīriyaṁ …pe…
vīriyaṁ → viriyaṁ (bjt, th)
усердие…
sati …памятование, samādhi …сосредоточение… paññā, mayhampatthi paññā.
mayhampatthi → mayhaṁpatthi (my, th)
и понимание. У меня тоже есть вера, усердие, памятование, сосредоточение и понимание.
Yannūnāhaṁ yaṁ dhammaṁ rāmo sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharāmīti pavedesi tassa dhammassa sacchikiriyāya padaheyyan’ti.
yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my)
Что, если я постараюсь реализовать Дхамму, о которой Рама заявляет, что входит и пребывает в ней, реализовав для себя посредством прямого знания”?
So kho ahaṁ, bhāradvāja, nacirasseva khippameva taṁ dhammaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihāsiṁ.
nacirasseva → na cirasseva (bjt)
И вскоре я быстро вошёл и пребывал в той Дхамме, реализовав [её] для себя посредством прямого знания.

Atha khvāhaṁ, bhāradvāja, yena udako rāmaputto tenupasaṅkamiṁ; upasaṅkamitvā udakaṁ rāmaputtaṁ etadavocaṁ:
udako → uddako (bjt, th) | udakaṁ → uddakaṁ (bjt, th)
Тогда я отправился к [отшельнику] Уддака Рамапутте и сказал ему:
‘ettāvatā no, āvuso, rāmo imaṁ dhammaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja pavedesī’ti?
rāmo → rāma (bj, sya-all) | rāma → āvuso (bj: machasaṁ)
“Товарищ, таким ли образом Рама заявлял, что входил и пребывал в этой Дхамме, реализовав [её] для себя посредством прямого знания”?

‘Ettāvatā kho, āvuso, rāmo imaṁ dhammaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja pavedesī’ti.
rāmo → (bj, sya-all) | pavedesīti → pavedemīti (bj, sya-all) | kho → kho ahaṁ (sya-all)
“Таким образом, товарищ”.

‘Ahampi kho, āvuso, ettāvatā imaṁ dhammaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharāmī’ti.“Таким же образом, товарищ, я также вхожу и пребываю в этой Дхамме, реализовав [её] для себя посредством прямого знания”.

‘Lābhā no, āvuso, suladdhaṁ no, āvuso,“Какое благо для нас, товарищ, какое огромное благо, ye mayaṁ āyasmantaṁ tādisaṁ sabrahmacāriṁ passāma.
sabrahmacāriṁ → brahmacāriṁ (bj)
что у нас есть такой уважаемый, как наш товарищ по святой жизни.
Iti yaṁ dhammaṁ rāmo sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja pavedesi taṁ tvaṁ dhammaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharasi;
viharasi → vihāsi (sya-all)
Та Дхамма, о которой Рама заявлял, что входил и пребывал в ней, реализовав [её] для себя посредством прямого знания, является [той же самой] Дхаммой, в которую ты входишь и пребываешь, реализовав [её] для себя посредством прямого знания.
yaṁ tvaṁ dhammaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharasi taṁ dhammaṁ rāmo sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja pavedesi.
viharasi → vihāsi (sya-all)
И та Дхамма, в которую ты входишь и пребываешь, реализовав [её] для себя посредством прямого знания, является [той же самой], о которой Рама заявлял, что входил и пребывал в ней, реализовав [её] для себя посредством прямого знания.
Iti yaṁ dhammaṁ rāmo abhiññāsi taṁ tvaṁ dhammaṁ jānāsi, yaṁ tvaṁ dhammaṁ jānāsi taṁ dhammaṁ rāmo abhiññāsi.Так что ты знаешь Дхамму, которую знал Рама, и Рама знал Дхамму, которую знаешь ты. Iti yādiso rāmo ahosi tādiso tuvaṁ, yādiso tuvaṁ tādiso rāmo ahosi.Каков был Рама, таков и ты. Каков ты, таков был и Рама. Ehi dāni, āvuso, tuvaṁ imaṁ gaṇaṁ pariharā’ti.
ehi dāni → ehidāni (th)
Ну же, товарищ! Ну же, товарищ, веди теперь эту общину [учеников]”.
Iti kho, bhāradvāja, udako rāmaputto sabrahmacārī me samāno ācariyaṭṭhāne maṁ ṭhapesi, uḷārāya ca maṁ pūjāya pūjesi.
ācariyaṭṭhāne → ācariyaṭṭhāneva (sya-all) | udako → uddako (bjt, th)
Так мой товарищ по святой жизни, Уддака Рамапутта, поставил меня учителем и оказал мне наивысшее почтение.

Tassa mayhaṁ, bhāradvāja, etadahosi:И тогда я подумал: ‘nāyaṁ dhammo nibbidāya na virāgāya na nirodhāya na upasamāya na abhiññāya na sambodhāya na nibbānāya saṁvattati, yāvadeva nevasaññānāsaññāyatanūpapattiyā’ti.“Эта Дхамма не ведёт к утрате очарованности, к бесстрастию, к прекращению, к покою, к прямому знанию, к пробуждению, к ниббане, Но [ведёт только] к перерождению в сфере ни-восприятия-ни-не-восприятия”. So kho ahaṁ, bhāradvāja, taṁ dhammaṁ analaṅkaritvā tasmā dhammā nibbijja apakkamiṁ.
apakkamiṁ → pakkāmiṁ (sya-all) | analaṅkaritvā → analaṁkaritvā (bjt)
Не будучи удовлетворённым этой Дхаммой, разочарованный ею, я ушёл.

So kho ahaṁ, bhāradvāja, kiṅkusalagavesī anuttaraṁ santivarapadaṁ pariyesamāno magadhesu anupubbena cārikaṁ caramāno yena uruvelā senānigamo tadavasariṁ.
uruvelā → uruveḷā (cck) | kiṅkusalagavesī → kiṁkusalagavesī (my, bjt, th, ms2005) | tadavasariṁ → tadavasari (th)
Будучи всё ещё в поисках благого, ища непревзойдённое состояние высочайшего покоя, Я странствовал переходами по стране Магадхов, пока со временем не прибыл в Урувелу, в Сенанигаму.
Tatthaddasaṁ ramaṇīyaṁ bhūmibhāgaṁ, pāsādikañca vanasaṇḍaṁ, nadiñca sandantiṁ setakaṁ supatitthaṁ ramaṇīyaṁ, samantā ca gocaragāmaṁ.
setakaṁ → sītūdakaṁ (sya-all) | ca → (sya-all)
Там я увидел чудесную местность с восхитительной рощей, кристально чистой рекой с приятными пологими берегами И близлежащей деревней для сбора подаяний.
Tassa mayhaṁ, bhāradvāja, etadahosi:И тогда я подумал: ‘ramaṇīyo vata bho bhūmibhāgo, pāsādiko ca vanasaṇḍo, nadī ca sandati setakā supatitthā ramaṇīyā, samantā ca gocaragāmo.
bho → (sya-all) | sandati setakā → sandantī sītūdakā (sya-all)
“Это чудесная местность с восхитительной рощей, кристально чистой рекой с приятными пологими берегами и с близлежащей деревней для сбора подаяний.
Alaṁ vatidaṁ kulaputtassa padhānatthikassa padhānāyā’ti.Это послужит старанию представителя клана, настроившегося на старание”. So kho ahaṁ, bhāradvāja, tattheva nisīdiṁ:И я сел там, думая: ‘alamidaṁ padhānāyā’ti.
alamidaṁ → alamimaṁ (bj) | alamidaṁ → alam idaṁ (pts)
“Это послужит старанию”.

Apissu maṁ, bhāradvāja, tisso upamā paṭibhaṁsu anacchariyā pubbe assutapubbā.
upamā → upamāyo (bj)
Затем эти три образа – спонтанные и никогда прежде не слышанные – возникли у меня.
Seyyathāpi, bhāradvāja, allaṁ kaṭṭhaṁ sasnehaṁ udake nikkhittaṁ.Это как если бы мокрый кусок дерева лежал в воде, Atha puriso āgaccheyya uttarāraṇiṁ ādāya:и пришёл бы человек с верхней палкой для розжига, думая: ‘aggiṁ abhinibbattessāmi, tejo pātukarissāmī’ti.“Я зажгу огонь, я произведу тепло”. Taṁ kiṁ maññasi, bhāradvāja,Как ты думаешь, Бхарадваджа, api nu so puriso amuṁ allaṁ kaṭṭhaṁ sasnehaṁ udake nikkhittaṁ uttarāraṇiṁ ādāya abhimanthento aggiṁ abhinibbatteyya, tejo pātukareyyā”ti?
abhimanthento → abhimatthento (sya-all)
Смог бы он разжечь огонь и создать тепло трением верхней палки для розжига в мокром куске дерева, лежащем в воде?”

“No hidaṁ, bho gotama.“Нет, господин Готама. Taṁ kissa hetu?И почему? Aduñhi, bho gotama, allaṁ kaṭṭhaṁ sasnehaṁ, tañca pana udake nikkhittaṁ;
aduñhi → aduṁ hi (bjt)
Потому что кусок дерева мокрый и лежит в воде.
yāvadeva ca pana so puriso kilamathassa vighātassa bhāgī assā”ti.Со временем человека постигли бы усталость и разочарование”.

“Evameva kho, bhāradvāja, ye hi keci samaṇā vā brāhmaṇā vā kāyena ceva cittena ca kāmehi avūpakaṭṭhā viharanti, yo ca nesaṁ kāmesu kāmacchando kāmasneho kāmamucchā kāmapipāsā kāmapariḷāho so ca ajjhattaṁ na suppahīno hoti na suppaṭippassaddho, opakkamikā cepi te bhonto samaṇabrāhmaṇā dukkhā tibbā kharā kaṭukā vedanā vedayanti, abhabbāva te ñāṇāya dassanāya anuttarāya sambodhāya. No cepi te bhonto samaṇabrāhmaṇā opakkamikā dukkhā tibbā kharā kaṭukā vedanā vedayanti abhabbāva te ñāṇāya dassanāya anuttarāya sambodhāya.
cittena ca → (bj, sya-all) | tibbā kharā → tippā (bj, sya-all) | vedayanti → vediyanti (bj, sya-all) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇabrāhmaṇa (bj) | cepi → capi (cck) | tippā → tibbā kharā (bj: machasaṁ) | suppahīno → supahīno (th) | suppaṭippassaddho → supaṭippassaddho (th)
“Так и с теми шраманами или брахманами, которые живут, всё ещё телесно не отлучив себя от желаний, И чьё желание, увлечение, любовь, жажда и страсть к желаниям не были полностью отброшены и сдержаны внутренне. Даже если эти почтенные шраманы и брахманы испытывают болезненные, мучительные, пронзающие чувства из-за своего старания, они неспособны на знание и видение [а также] и на непревзойдённое пробуждение. Даже если эти почтенные шраманы и брахманы не испытывают болезненных, мучительных, пронзающих чувств из-за своего старания, они не способны на знание и видение, [а также] и на непревзойдённое пробуждение.
Ayaṁ kho maṁ, bhāradvāja, paṭhamā upamā paṭibhāsi anacchariyā pubbe assutapubbā.Таким был первый образ, что пришёл ко мне спонтанно, никогда прежде не слышанный.

Aparāpi kho maṁ, bhāradvāja, dutiyā upamā paṭibhāsi anacchariyā pubbe assutapubbā.
kho → (bj)
Затем второй образ спонтанно пришёл ко мне, никогда прежде не слышанный.
Seyyathāpi, bhāradvāja, allaṁ kaṭṭhaṁ sasnehaṁ ārakā udakā thale nikkhittaṁ.Это как если бы мокрый кусок дерева лежал на сухой земле вдали от воды, Atha puriso āgaccheyya uttarāraṇiṁ ādāya:и пришёл бы человек с верхней палкой для розжига, думая: ‘aggiṁ abhinibbattessāmi, tejo pātukarissāmī’ti.“Я зажгу огонь, я произведу тепло”. Taṁ kiṁ maññasi, bhāradvāja,Как ты думаешь, Бхарадваджа, api nu so puriso amuṁ allaṁ kaṭṭhaṁ sasnehaṁ ārakā udakā thale nikkhittaṁ uttarāraṇiṁ ādāya abhimanthento aggiṁ abhinibbatteyya tejo pātukareyyā”ti?
abhimanthento → abhimatthento (sya-all) | api nu → apinu (bjt)
Смог бы он разжечь огонь и создать тепло трением верхней палки для розжига в мокром куске дерева, лежащем на сухой земле вдали от воды?”

“No hidaṁ, bho gotama.“Нет, господин Готама. Taṁ kissa hetu?И почему? Aduñhi, bho gotama, allaṁ kaṭṭhaṁ sasnehaṁ, kiñcāpi ārakā udakā thale nikkhittaṁ;
aduñhi → aduṁ hi (bjt)
Потому что кусок дерева мокрый, хоть и лежит на сухой земле вдали от воды.
yāvadeva ca pana so puriso kilamathassa vighātassa bhāgī assā”ti. “Evameva kho, bhāradvāja, ye hi keci samaṇā vā brāhmaṇā vā kāyena ceva cittena ca kāmehi vūpakaṭṭhā viharanti, yo ca nesaṁ kāmesu kāmacchando kāmasneho kāmamucchā kāmapipāsā kāmapariḷāho so ca ajjhattaṁ na suppahīno hoti na suppaṭippassaddho, opakkamikā cepi te bhonto samaṇabrāhmaṇā dukkhā tibbā kharā kaṭukā vedanā vedayanti, abhabbāva te ñāṇāya dassanāya anuttarāya sambodhāya. No cepi te bhonto samaṇabrāhmaṇā opakkamikā dukkhā tibbā kharā kaṭukā vedanā vedayanti, abhabbāva te ñāṇāya dassanāya anuttarāya sambodhāya.
ceva cittena ca → kheā (bj) | kāmasneho → kāmasineho (bj) | tibbā kharā → tippā (bj, sya-all) | vedayanti → vediyanti (bj, sya-all) | assāti → assāta (sya-all) | cittena ca → (sya-all) | vediyanti → vedayanti (bj: machasaṁ) | suppahīno → supahīno (th) | suppaṭippassaddho → supaṭippassaddho (th)
Потому что кусок дерева мокрый, хоть и лежит на сухой земле вдали от воды. Со временем человека постигли бы усталость и разочарование”. “Так и с теми шраманами или брахманами, которые живут, всё ещё телесно не отлучив себя от желаний, но чьё желание, увлечение, любовь, жажда и страсть к желаниям не были полностью отброшены и сдержаны внутренне. Даже если эти почтенные шраманы и брахманы испытывают болезненные, мучительные, пронзающие чувства из-за своего старания, они неспособны на знание и видение [а также] и на непревзойдённое пробуждение. Даже если эти почтенные шраманы и брахманы не испытывают болезненных, мучительных, пронзающих чувств из-за своего старания, они не способны на знание и видение, [а также] и на непревзойдённое пробуждение.
Ayaṁ kho maṁ, bhāradvāja, dutiyā upamā paṭibhāsi anacchariyā pubbe assutapubbā.
paṭibhāsi → paṭikāsi (sya-all)
Таким был второй образ, что пришёл ко мне спонтанно, никогда прежде не слышанный.

Aparāpi kho maṁ, bhāradvāja, tatiyā upamā paṭibhāsi anacchariyā pubbe assutapubbā.Затем третий образ спонтанно пришёл ко мне, никогда прежде не слышанный. Seyyathāpi, bhāradvāja, sukkhaṁ kaṭṭhaṁ koḷāpaṁ ārakā udakā thale nikkhittaṁ.
koḷāpaṁ → kolāpaṁ (bj)
Это как если бы сухой, высохший кусок дерева лежал на сухой земле вдали от воды,
Atha puriso āgaccheyya uttarāraṇiṁ ādāya:и пришёл бы человек с верхней палкой для розжига, думая: ‘aggiṁ abhinibbattessāmi, tejo pātukarissāmī’ti.“Я зажгу огонь, я произведу тепло”. Taṁ kiṁ maññasi, bhāradvāja,Как ты думаешь, Бхарадваджа, api nu so puriso amuṁ sukkhaṁ kaṭṭhaṁ koḷāpaṁ ārakā udakā thale nikkhittaṁ uttarāraṇiṁ ādāya abhimanthento aggiṁ abhinibbatteyya, tejo pātukareyyā”ti?
koḷāpaṁ → kolāpaṁ (bj) | abhimanthento → abhimatthento (sya-all) | api nu → apinu (bjt)
Смог бы он разжечь огонь и создать тепло трением верхней палки для розжига в сухом, высохшем куске дерева, лежащем на сухой земле вдали от воды?”

“Evaṁ, bho gotama.“Да, господин Готама. Taṁ kissa hetu?И почему? Aduñhi, bho gotama, sukkhaṁ kaṭṭhaṁ koḷāpaṁ, tañca pana ārakā udakā thale nikkhittan”ti.
koḷāpaṁ → kolāpaṁ (bj) | aduñhi → aduṁ hi (bjt)
Потому что кусок дерева сухой, высохший и лежит на сухой земле вдали от воды”.

“Evameva kho, bhāradvāja, ye hi keci samaṇā vā brāhmaṇā vā kāyena ceva cittena ca kāmehi vūpakaṭṭhā viharanti, yo ca nesaṁ kāmesu kāmacchando kāmasneho kāmamucchā kāmapipāsā kāmapariḷāho so ca ajjhattaṁ suppahīno hoti suppaṭippassaddho, opakkamikā cepi te bhonto samaṇabrāhmaṇā dukkhā tibbā kharā kaṭukā vedanā vedayanti, bhabbāva te ñāṇāya dassanāya anuttarāya sambodhāya. No cepi te bhonto samaṇabrāhmaṇā opakkamikā dukkhā tibbā kharā kaṭukā vedanā vedayanti, bhabbāva te ñāṇāya dassanāya anuttarāya sambodhāya.
tibbā kharā → tippā (bj, sya-all) | cittena ca → (sya-all) | vedayanti → vediyanti (sya-all) | suppahīno → supahīno (th) | suppaṭippassaddho → supaṭippassaddho (th)
“Так и с теми шраманами или брахманами, которые живут, телесно отлучив себя от желаний, и чьё желание, увлечение, любовь, жажда и страсть к желаниям были полностью отброшены и сдержаны внутренне. Даже если эти почтенные шраманы и брахманы испытывают болезненные, мучительные, пронзающие чувства из-за своего старания, они способны на знание и видение [а также] и на непревзойдённое пробуждение. Даже если эти почтенные шраманы и брахманы не испытывают болезненных, мучительных, пронзающих чувств из-за своего старания, они способны на знание и видение [а также] и на непревзойдённое пробуждение.
Ayaṁ kho maṁ, bhāradvāja, tatiyā upamā paṭibhāsi anacchariyā pubbe assutapubbā.Таким был третий образ, что пришёл ко мне спонтанно, никогда прежде не слышанный. Imā kho maṁ, bhāradvāja, tisso upamā paṭibhaṁsu anacchariyā pubbe assutapubbā.
assutapubbā → assutapubā (th)
Таковы были три образа, спонтанные и никогда прежде не слышанные, что возникли у меня.

Tassa mayhaṁ, bhāradvāja, etadahosi:И тогда я подумал: ‘yannūnāhaṁ dantebhidantamādhāya, jivhāya tāluṁ āhacca, cetasā cittaṁ abhiniggaṇheyyaṁ abhinippīḷeyyaṁ abhisantāpeyyan’ti.
yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my) | dantebhidantamādhāya → dantebhi dantamādhāya (th)
“Что, если я, стиснув зубы и поджав к нёбу язык, собью, сдержу и сокрушу свой ум своим умом?”
So kho ahaṁ, bhāradvāja, dantebhidantamādhāya, jivhāya tāluṁ āhacca, cetasā cittaṁ abhiniggaṇhāmi abhinippīḷemi abhisantāpemi.
dantebhidantamādhāya → dantebhi dantamādhāya (th)
По мере того как я делал так,
Tassa mayhaṁ, bhāradvāja, dantebhidantamādhāya, jivhāya tāluṁ āhacca, cetasā cittaṁ abhiniggaṇhato abhinippīḷayato abhisantāpayato kacchehi sedā muccanti.
dantebhidantamādhāya → dantebhi dantamādhāya (th)
пот лился ручьём из подмышек.
Seyyathāpi, bhāradvāja, balavā puriso dubbalataraṁ purisaṁ sīse vā gahetvā khandhe vā gahetvā abhiniggaṇheyya abhinippīḷeyya abhisantāpeyya;Это как сильный человек, схватив слабого за голову или плечи, мог бы сбивать его, сдерживать и сокрушать, – evameva kho me, bhāradvāja, dantebhidantamādhāya, jivhāya tāluṁ āhacca, cetasā cittaṁ abhiniggaṇhato abhinippīḷayato abhisantāpayato kacchehi sedā muccanti.
dantebhidantamādhāya → dantebhi dantamādhāya (th)
так и я, стиснув зубы и поджав к нёбу язык, сбивал, сдерживал и сокрушал свой ум своим умом, и пот лился ручьём из подмышек.
Āraddhaṁ kho pana me, bhāradvāja, vīriyaṁ hoti asallīnaṁ, upaṭṭhitā sati asammuṭṭhā; sāraddho ca pana me kāyo hoti appaṭippassaddho, teneva dukkhappadhānena padhānābhitunnassa sato.
asammuṭṭhā → apammuṭṭhā (bj, sya-all) | vīriyaṁ → viriyaṁ (bjt, th) | asammuṭṭhā → appammuṭṭhā (th)
И хотя неутомимое усердие было зарождено мной и утверждено неослабевающее памятование, моё тело было взволновано и неспокойно, поскольку я был истощён болезненным старанием.

Tassa mayhaṁ, bhāradvāja, etadahosi:И тогда я подумал: ‘yannūnāhaṁ appāṇakaṁyeva jhānaṁ jhāyeyyan’ti.
appāṇakaṁyeva → appānakaṁ (sya-all) | appāṇakaṁ → appāṇakaṁyeva (bj: machasaṁ) | yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my)
“Что, если я буду практиковать медитацию не-дыхания?”
So kho ahaṁ, bhāradvāja, mukhato ca nāsato ca assāsapassāse uparundhiṁ.
assāsapassāse → assāsa passāse (th)
Так я прекратил вдохи и выдохи носом и ртом.
Tassa mayhaṁ, bhāradvāja, mukhato ca nāsato ca assāsapassāsesu uparuddhesu kaṇṇasotehi vātānaṁ nikkhamantānaṁ adhimatto saddo hoti.
nikkhamantānaṁ → nikkhantānaṁ (sya-all) | assāsapassāsesu → assāsa passāsesu (th)
И по мере того как я делал так, громкий звук ветров исходил из моих ушей.
Seyyathāpi nāma kammāragaggariyā dhamamānāya adhimatto saddo hoti;Это как из раздувающихся мехов кузнеца исходит громкий звук, – точно так же, когда я прекратил вдохи и выдохи носом и ртом, громкий звук ветров исходил из моих ушей. evameva kho me, bhāradvāja, mukhato ca nāsato ca assāsapassāsesu uparuddhesu kaṇṇasotehi vātānaṁ nikkhamantānaṁ adhimatto saddo hoti.
nikkhamantānaṁ → nikkhantānaṁ (sya-all) | assāsapassāsesu → assāsa passāsesu (th)
Āraddhaṁ kho pana me, bhāradvāja, vīriyaṁ hoti asallīnaṁ, upaṭṭhitā sati asammuṭṭhā; sāraddho ca pana me kāyo hoti appaṭippassaddho, teneva dukkhappadhānena padhānābhitunnassa sato.
asammuṭṭhā → apammuṭṭhā (bj, sya-all) | apammuṭṭhā → asammuṭṭhā (bj: machasaṁ) | vīriyaṁ → viriyaṁ (bjt, th) | asammuṭṭhā → appammuṭṭhā (th)
И хотя неутомимое усердие было зарождено мной и утверждено неослабевающее памятование, моё тело было взволновано и неспокойно, поскольку я был истощён болезненным старанием.

Tassa mayhaṁ, bhāradvāja, etadahosi:И тогда я подумал: ‘yannūnāhaṁ appāṇakaṁyeva jhānaṁ jhāyeyyan’ti.
appāṇakaṁyeva → appānakaṁyeva (sya-all) | yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my)
“Что, если я дальше буду практиковать медитацию не-дыхания?”
So kho ahaṁ, bhāradvāja, mukhato ca nāsato ca kaṇṇato ca assāsapassāse uparundhiṁ.
kaṇṇato → kaṇṇasotato (sya-all) | assāsapassāse → assāsa passāse (th)
Так я прекратил вдохи и выдохи носом и ртом.
Tassa mayhaṁ, bhāradvāja, mukhato ca nāsato ca kaṇṇato ca assāsapassāsesu uparuddhesu adhimattā vātā muddhani ūhananti.
muddhani → muddhānaṁ (bj) | kaṇṇato → kaṇṇasotato (sya-all) | muddhani ūhananti → muddhānaṁ ohananti (sya-all) | muddhānaṁ → muddhani (bj: machasaṁ) | assāsapassāsesu → assāsa passāsesu (th)
И по мере того как я делал так, жестокие ветры прорезали мою голову.
Seyyathāpi, bhāradvāja, balavā puriso, tiṇhena sikharena muddhani abhimattheyya;
abhimattheyya → abhimantheyya (bj) | muddhani → muddhānaṁ (sya-all)
Это как если бы сильный человек сокрушил мою голову концом острого меча, – точно так же, когда я прекратил вдохи и выдохи носом, ртом и ушами, жестокие ветры прорезали мою голову.
evameva kho me, bhāradvāja, mukhato ca nāsato ca kaṇṇato ca assāsapassāsesu uparuddhesu adhimattā vātā muddhani ūhananti.
kaṇṇato → kaṇṇasotato (sya-all) | muddhani ūhananti → muddhānaṁ ohananti (sya-all) | assāsapassāsesu → assāsa passāsesu (th)
Āraddhaṁ kho pana me, bhāradvāja, vīriyaṁ hoti asallīnaṁ, upaṭṭhitā sati asammuṭṭhā; sāraddho ca pana me kāyo hoti appaṭippassaddho, teneva dukkhappadhānena padhānābhitunnassa sato.
asammuṭṭhā → apammuṭṭhā (bj, sya-all) | vīriyaṁ → viriyaṁ (bjt, th) | asammuṭṭhā → appammuṭṭhā (th)
И хотя неутомимое усердие было зарождено мной и утверждено неослабевающее памятование, моё тело было взволновано и неспокойно, поскольку я был истощён болезненным старанием.

Tassa mayhaṁ, bhāradvāja, etadahosi:И тогда я подумал: ‘yannūnāhaṁ appāṇakaṁyeva jhānaṁ jhāyeyyan’ti.
appāṇakaṁyeva → appānakaṁyeva (sya-all) | yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my)
“Что, если я дальше буду практиковать медитацию не-дыхания?”
So kho ahaṁ, bhāradvāja, mukhato ca nāsato ca kaṇṇato ca assāsapassāse uparundhiṁ.
kaṇṇato → kaṇṇasotato (sya-all) | assāsapassāse → assāsa passāse (th)
Так я прекратил вдохи и выдохи носом и ртом.
Tassa mayhaṁ, bhāradvāja, mukhato ca nāsato ca kaṇṇato ca assāsapassāsesu uparuddhesu adhimattā sīse sīsavedanā honti.
kaṇṇato → kaṇṇasotato (sya-all) | assāsapassāsesu → assāsa passāsesu (th)
По мере того как я делал так, жестокие боли возникали в моей голове.
Seyyathāpi, bhāradvāja, balavā puriso daḷhena varattakkhaṇḍena sīse sīsaveṭhaṁ dadeyya;
varattakkhaṇḍena → varattakabandhena (bj); varattakkhandhena (sya-all) | sīsaveṭhaṁ → sīsavedhanaṁ (sya-all) | varattakabandhena → varattakkhaṇḍena (bj: machasaṁ)
Это как если бы сильный человек затягивал на моей голове тюрбан из прочных кожаных ремней, – точно так же, когда я прекратил вдохи и выдохи носом, ртом и ушами, жестокие боли возникали в моей голове.
evameva kho, bhāradvāja, mukhato ca nāsato ca kaṇṇato ca assāsapassāsesu uparuddhesu adhimattā sīse sīsavedanā honti.
kho → kho me (sya-all) | kaṇṇato → kaṇṇasotato (sya-all) | honti → hoti (sya-all) | assāsapassāsesu → assāsa passāsesu (th)
Āraddhaṁ kho pana me, bhāradvāja, vīriyaṁ hoti asallīnaṁ, upaṭṭhitā sati asammuṭṭhā; sāraddho ca pana me kāyo hoti appaṭippassaddho, teneva dukkhappadhānena padhānābhitunnassa sato.
asammuṭṭhā → apammuṭṭhā (bj, sya-all) | vīriyaṁ → viriyaṁ (bjt, th) | asammuṭṭhā → appammuṭṭhā (th)
И хотя неутомимое усердие было зарождено мной и утверждено неослабевающее памятование, моё тело было взволновано и неспокойно, поскольку я был истощён болезненным старанием.

Tassa mayhaṁ, bhāradvāja, etadahosi:И тогда я подумал: ‘yannūnāhaṁ appāṇakaṁyeva jhānaṁ jhāyeyyan’ti.
appāṇakaṁyeva → appānakaṁyeva (sya-all) | yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my)
“Что, если я дальше буду практиковать медитацию не-дыхания?”
So kho ahaṁ, bhāradvāja, mukhato ca nāsato ca kaṇṇato ca assāsapassāse uparundhiṁ.
kaṇṇato → kaṇṇasotato (sya-all) | assāsapassāse → assāsa passāse (th)
Так я прекратил вдохи и выдохи носом и ртом.
Tassa mayhaṁ, bhāradvāja, mukhato ca nāsato ca kaṇṇato ca assāsapassāsesu uparuddhesu adhimattā vātā kucchiṁ parikantanti.
kaṇṇato → kaṇṇasotato (sya-all) | assāsapassāsesu → assāsa passāsesu (th)
По мере того как я делал так, жестокие ветры вскрывали мой живот.
Seyyathāpi, bhāradvāja, dakkho goghātako vā goghātakantevāsī vā tiṇhena govikantanena kucchiṁ parikanteyya;Это как если бы умелый мясник или его ученик вскрывали брюхо быка острым мясницким ножом, – точно так же, когда я прекратил вдохи и выдохи носом, ртом и ушами, жестокие ветры вскрывали мой живот. evameva kho me, bhāradvāja, mukhato ca nāsato ca kaṇṇato ca assāsapassāsesu uparuddhesu adhimattā vātā kucchiṁ parikantanti.
me → (sya-all) | kaṇṇato → kaṇṇasotato (sya-all) | assāsapassāsesu → assāsa passāsesu (th)
Āraddhaṁ kho pana me, bhāradvāja, vīriyaṁ hoti asallīnaṁ upaṭṭhitā sati asammuṭṭhā; sāraddho ca pana me kāyo hoti appaṭippassaddho, teneva dukkhappadhānena padhānābhitunnassa sato.
asammuṭṭhā → apammuṭṭhā (bj, sya-all) | vīriyaṁ → viriyaṁ (bjt, th) | asammuṭṭhā → appammuṭṭhā (th)
И хотя неутомимое усердие было зарождено мной и утверждено неослабевающее памятование, моё тело было взволновано и неспокойно, поскольку я был истощён болезненным старанием.

Tassa mayhaṁ, bhāradvāja, etadahosi:И тогда я подумал: ‘yannūnāhaṁ appāṇakaṁyeva jhānaṁ jhāyeyyan’ti.
appāṇakaṁyeva → appānakaṁyeva (sya-all) | yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my)
“Что, если я дальше буду практиковать медитацию не-дыхания?”
So kho ahaṁ, bhāradvāja, mukhato ca nāsato ca kaṇṇato ca assāsapassāse uparundhiṁ.
kaṇṇato → kaṇṇasotato (sya-all) | assāsapassāse → assāsa passāse (th)
Так я прекратил вдохи и выдохи носом и ртом.
Tassa mayhaṁ, bhāradvāja, mukhato ca nāsato ca kaṇṇato ca assāsapassāsesu uparuddhesu adhimatto kāyasmiṁ ḍāho hoti.
kaṇṇato → kaṇṇasotato (sya-all) | assāsapassāsesu → assāsa passāsesu (th)
По мере того как я делал так, моё тело жестоко горело.
Seyyathāpi, bhāradvāja, dve balavanto purisā dubbalataraṁ purisaṁ nānābāhāsu gahetvā aṅgārakāsuyā santāpeyyuṁ samparitāpeyyuṁ;
santāpeyyuṁ samparitāpeyyuṁ → santāpeyya samparitāpeyya (bj) | dve → (sya-all) | samparitāpeyyuṁ → (sya-all)
Это как если бы два сильных человека, схватив слабого человека за руки, поджаривали его над ямой с горячими углями, – точно так же, когда я прекратил вдохи и выдохи носом, ртом и ушами, в моём теле было жестокое горение.
evameva kho me, bhāradvāja, mukhato ca nāsato ca kaṇṇato ca assāsapassāsesu uparuddhesu adhimatto kāyasmiṁ ḍāho hoti.
kaṇṇato → kaṇṇasotato (sya-all) | assāsapassāsesu → assāsa passāsesu (th)
Āraddhaṁ kho pana me, bhāradvāja, vīriyaṁ hoti asallīnaṁ, upaṭṭhitā sati asammuṭṭhā, sāraddho ca pana me kāyo hoti appaṭippassaddho, teneva dukkhappadhānena padhānābhitunnassa sato.
asammuṭṭhā → apammuṭṭhā (bj, sya-all) | vīriyaṁ → viriyaṁ (bjt, th) | asammuṭṭhā → appammuṭṭhā (th)
И хотя неутомимое усердие было зарождено мной и утверждено неослабевающее памятование, моё тело было взволновано и неспокойно, поскольку я был истощён болезненным старанием.

Apissu maṁ, bhāradvāja, devatā disvā evamāhaṁsu:Тогда одни божества, увидев меня, сказали: ‘kālaṅkato samaṇo gotamo’ti.
kālaṅkato → kālakato (bj, sya-all) | kālakato → kālaṅkato (bj: machasaṁ)
“Отшельник Готама мёртв”.
Ekaccā devatā evamāhaṁsu:Третьи божества сказали: ‘na kālaṅkato samaṇo gotamo, api ca kālaṁ karotī’ti.
kālaṅkato → kālakato (bj, sya-all) | kālaṁ karotīti → kālaṅkarotīti (my, bjt) | api ca → apica (th)
“Он не мёртв, но умирает”.
Ekaccā devatā evamāhaṁsu:Третьи божества сказали: ‘na kālaṅkato samaṇo gotamo, nāpi kālaṁ karoti;
kālaṅkato → kālakato (bj, sya-all) | nāpi kālaṁ karoti → napi kālaṅkaroti (bj) | nāpi → napi (sya-all) | na’pi → nāpi (bj: machasaṁ)
“Он ни мёртв, ни умирает, А он – арахант, потому что таким образом живут араханты”.
arahaṁ samaṇo gotamo, vihāro tveva so arahato evarūpo hotī’ti.
vihāro tveva so → vihārotveveso (bj) | vihārotveveso → vihārotveva so (bj: machasaṁ)

Tassa mayhaṁ, bhāradvāja, etadahosi:И тогда я подумал: ‘yannūnāhaṁ sabbaso āhārupacchedāya paṭipajjeyyan’ti.
āhārupacchedāya → āhārūpacchedāya (bj, sya-all) | yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my)
“Что, если я буду практиковать полностью без пищи?”

Atha kho maṁ, bhāradvāja, devatā upasaṅkamitvā etadavocuṁ:
+ → tā (th)
Тогда божества пришли ко мне и сказали:
‘mā kho tvaṁ, mārisa, sabbaso āhārupacchedāya paṭipajji.
āhārupacchedāya → āhārūpacchedāya (bj)
“Почтенный, пожалуйста, не практикуйте полностью без пищи.
Sace kho tvaṁ, mārisa, sabbaso āhārupacchedāya paṭipajjissasi, tassa te mayaṁ dibbaṁ ojaṁ lomakūpehi ajjhohāressāma.
āhārupacchedāya → āhārūpacchedāya (bj) | ajjhohāressāma → ajjhoharissāma (sya-all) | ajjhohāressāma → ajjhohāressāma (bj: machasaṁ)
Если вы сделаете так, мы будем вливать через ваши поры кожи божественное питание, и на этом вы выживете”.
Tāya tvaṁ yāpessasī’ti.
yāpessasīti → yāpessatīti (bj) | tvaṁ → tuvaṁ (sya-all)

Tassa mayhaṁ, bhāradvāja, etadahosi:И тогда я подумал: ‘ahañceva kho pana sabbaso ajajjitaṁ paṭijāneyyaṁ, imā ca me devatā dibbaṁ ojaṁ lomakūpehi ajjhohāreyyuṁ, tāya cāhaṁ yāpeyyaṁ.
ajajjitaṁ → ajaddhukaṁ (bj); jaddhukaṁ (sya-all) | ajjhohāreyyuṁ → ajjhohareyyuṁ (sya-all) | ajaddhukaṁ → ajajjitaṁ (bj: machasaṁ) | jaddhukaṁ → ajaddhukanti dissati (sya-all: yu.) | ahañceva → ahaṁ ceva (th) | + → kho (th)
“Если бы я заявил об абсолютном голодании, а эти божества стали бы вливать через поры моей кожи божественное питание, то я солгал бы [сам себе]”.
Taṁ mamassa musā’ti.
mamassa → mama assa (sya-all)
So kho ahaṁ, bhāradvāja, tā devatā paccācikkhāmi, ‘halan’ti vadāmi.
halanti → alanti (sya-all)
А потому я приказал им уйти, сказав: “Довольно”.

Tassa mayhaṁ, bhāradvāja, etadahosi:И тогда я подумал: ‘yannūnāhaṁ thokaṁ thokaṁ āhāraṁ āhāreyyaṁ pasataṁ pasataṁ, yadi vā muggayūsaṁ, yadi vā kulatthayūsaṁ, yadi vā kaḷāyayūsaṁ, yadi vā hareṇukayūsan’ti.
kaḷāyayūsaṁ → kalāyayūsaṁ (bj) | āhāreyyaṁ → āhareyyaṁ (sya-all) | yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my)
“Что, если я буду принимать только чуть-чуть пищи за один раз, только горсть бобового супа, супа из чечевицы, супа из вика или супа из гороха?”
So kho ahaṁ, bhāradvāja, thokaṁ thokaṁ āhāraṁ āhāresiṁ pasataṁ pasataṁ, yadi vā muggayūsaṁ, yadi vā kulatthayūsaṁ, yadi vā kaḷāyayūsaṁ, yadi vā hareṇukayūsaṁ.
kaḷāyayūsaṁ → kalāyayūsaṁ (bj)
По мере того как я делал так,
Tassa mayhaṁ, bhāradvāja, thokaṁ thokaṁ āhāraṁ āhārayato pasataṁ pasataṁ, yadi vā muggayūsaṁ, yadi vā kulatthayūsaṁ, yadi vā kaḷāyayūsaṁ, yadi vā hareṇukayūsaṁ, adhimattakasimānaṁ patto kāyo hoti.
kaḷāyayūsaṁ → kalāyayūsaṁ (bj)
Моё тело стало неимоверно истощено.
Seyyathāpi nāma āsītikapabbāni vā kāḷapabbāni vā; evamevassu me aṅgapaccaṅgāni bhavanti tāyevappāhāratāya.
āsītikapabbāni → asītikapabbāni (sya-all)
Из-за того, что я так мало ел, мои члены тела стали похожи на соединённые части стеблей лозы или стеблей бамбука.
Seyyathāpi nāma oṭṭhapadaṁ; evamevassu me ānisadaṁ hoti tāyevappāhāratāya;Из-за того, что я так мало ел, мои ягодицы стали похожи на верблюжье копыто… seyyathāpi nāma vaṭṭanāvaḷī; evamevassu me piṭṭhikaṇṭako uṇṇatāvanato hoti tāyevappāhāratāya.
vaṭṭanāvaḷī → vaṭṭanāvalī (bj) | uṇṇatāvanato → unnatāvanato (bj); uṇṇatāvaṇato (sya-all)
мой позвоночник выступал, словно ожерелье из бусин…
Seyyathāpi nāma jarasālāya gopānasiyo oluggaviluggā bhavanti; evamevassu me phāsuḷiyo oluggaviluggā bhavanti tāyevappāhāratāya.
phāsuḷiyo → phāsuliyo (bj) | jarasālāya gopānasiyo → jajjarasālāya gopāṇasiyo (sya-all)
мои рёбра выперли наружу, будто балки старого сарая без крыши…
Seyyathāpi nāma gambhīre udapāne udakatārakā gambhīragatā okkhāyikā dissanti; evamevassu me akkhikūpesu akkhitārakā gambhīragatā okkhāyikā dissanti tāyevappāhāratāya.
udapāne → odapāne (sya-all)
Из-за того, что я так мало ел, блеск моих глаз утонул в глазницах, точно блеск воды, что утонул в глубоком колодце.
Seyyathāpi nāma tittakālābu āmakacchinno vātātapena samphuṭito hoti sammilāto; evamevassu me sīsacchavi samphuṭitā hoti sammilātā tāyevappāhāratāya.
tittakālābu → tittikālābu (sya-all) | samphuṭito → saṁphusito (sya-all) | samphuṭitā → saṁphusitā (sya-all) | samphuṭito → saṁphuṭito (my) | samphuṭitā → saṁphuṭitā (my) | tittakālābu → tittakā lābu (bjt)
Из-за того, что я так мало ел, кожа моей головы сморщилась и иссохла, это как зелёная горькая тыква высыхает и сморщивается на солнце и ветре.
So kho ahaṁ, bhāradvāja, ‘udaracchaviṁ parimasissāmī’ti piṭṭhikaṇṭakaṁyeva pariggaṇhāmi, ‘piṭṭhikaṇṭakaṁ parimasissāmī’ti udaracchaviṁyeva pariggaṇhāmi; yāvassu me, bhāradvāja, udaracchavi piṭṭhikaṇṭakaṁ allīnā hoti tāyevappāhāratāya.
parimasissāmīti → parāmasissāmīti (bj) | pariggaṇhāmi → parigaṇhāmi (bjt)
Из-за того, что я так мало ел, кожа живота настолько прилипла к позвоночнику, что когда я трогал живот, то касался также и позвоночника, а когда я трогал позвоночник, то касался также и кожи живота.
So kho ahaṁ, bhāradvāja, ‘vaccaṁ vā muttaṁ vā karissāmī’ti tattheva avakujjo papatāmi tāyevappāhāratāya.Из-за того, что я так мало ел, если я мочился или испражнялся, я там же падал лицом вниз. So kho ahaṁ, bhāradvāja, imameva kāyaṁ assāsento pāṇinā gattāni anumajjāmi. Tassa mayhaṁ, bhāradvāja, pāṇinā gattāni anumajjato pūtimūlāni lomāni kāyasmā papatanti tāyevappāhāratāya.Из-за того, что я так мало ел, если я хотел расслабить тело, потерев его части руками, сгнившие у корней волосы выпадали с тела по мере того, как я его растирал.

Apissu maṁ, bhāradvāja, manussā disvā evamāhaṁsu: ‘kāḷo samaṇo gotamo’ti.Одни люди, видя меня, говорили: “Отшельник Готама – чёрный”. Ekacce manussā evamāhaṁsu: ‘na kāḷo samaṇo gotamo, sāmo samaṇo gotamo’ti.Другие говорили: “Отшельник Готама не чёрный. Он коричневый”. Ekacce manussā evamāhaṁsu: ‘na kāḷo samaṇo gotamo napi sāmo, maṅguracchavi samaṇo gotamo’ti;
maṅguracchavi → maṅguracchavī (sya-all)
Третьи говорили: “Отшельник Готама ни чёрный, ни коричневый, У отшельника Готамы золотистая кожа”.
yāvassu me, bhāradvāja, tāva parisuddho chavivaṇṇo pariyodāto upahato hoti tāyevappāhāratāya.
tāva → (sya-all)
Вот как сильно испортился чистый и яркий цвет моей кожи – из-за того, что я так мало ел.

Tassa mayhaṁ, bhāradvāja, etadahosi:И тогда я подумал: ‘ye kho keci atītamaddhānaṁ samaṇā vā brāhmaṇā vā opakkamikā dukkhā tibbā kharā kaṭukā vedanā vedayiṁsu, etāvaparamaṁ, nayito bhiyyo;
tibbā kharā → tippā (bj, sya-all) | vedayiṁsu etāvaparamaṁ → vediyiṁsu etāva paramaṁ (bj) | vedayiṁsu → vediyiṁsu (sya-all) | tippā → tibbā kharā (bj: machasaṁ) | vediyiṁsu → vedayiṁsu (bj: machasaṁ)
“Какие бы шраманы и брахманы в прошлом ни испытывали болезненных, мучительных, пронзающих чувств из-за старания, это [моё болезненное чувство] – наивысшее, сильнее его нет. Какие бы шраманы и брахманы будущего ни испытали болезненных, мучительных, пронзающих чувств из-за старания, это [моё болезненное чувство] – наивысшее, сильнее его нет. Какие бы шраманы и брахманы настоящего ни испытывали болезненных, мучительных, пронзающих чувств из-за старания, это [моё болезненное чувство] – наивысшее, сильнее его нет.
yepi hi keci anāgatamaddhānaṁ samaṇā vā brāhmaṇā vā opakkamikā dukkhā tibbā kharā kaṭukā vedanā vedayissanti, etāvaparamaṁ, nayito bhiyyo;
tibbā kharā → tippā (bj, sya-all) | vedayissanti etāvaparamaṁ → vediyissanti etāva paramaṁ (bj) | hi → (sya-all) | vedayissanti → vediyissanti (sya-all) | tippā → tibbā kharā (bj: machasaṁ) | vediyissanti → vedayissanti (bj: machasaṁ)
yepi hi keci etarahi samaṇā vā brāhmaṇā vā opakkamikā dukkhā tibbā kharā kaṭukā vedanā vedayanti, etāvaparamaṁ, nayito bhiyyo.
tibbā kharā → tippā (bj, sya-all) | vedayanti etāvaparamaṁ → vediyanti etāva paramaṁ (bj) | hi → (sya-all) | vedayanti → vediyanti (sya-all) | vediyanti → vedayanti (bj: machasaṁ)
Na kho panāhaṁ imāya kaṭukāya dukkarakārikāya adhigacchāmi uttari manussadhammā alamariyañāṇadassanavisesaṁ.
dukkarakārikāya → dukkarakāriyāya (bj) | uttari → uttariṁ (sya-all) | uttari manussadhammā → uttarimanussadhammā (bjt)
Но этими мучительными аскезами я не достиг какого-либо сверхчеловеческого состояния, какого-либо отличия в знании и видении, достойного благородных.
Siyā nu kho añño maggo bodhāyā’ti?
bodhāyāti → bodhiyāti (sya-all)
Может ли существовать иной путь к пробуждению?”

Tassa mayhaṁ, bhāradvāja, etadahosi:И тогда я подумал: ‘abhijānāmi kho panāhaṁ pitu sakkassa kammante sītāya jambucchāyāya nisinno vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṁ savicāraṁ vivekajaṁ pītisukhaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharitā.
jambucchāyāya → jambūchāyāya (sya-all) | pitu sakkassa → pitusakkassa (bjt)
“Я помню, как однажды, когда мой отец из клана Сакьев работал, я сидел в прохладной тени миртового дерева, И тогда, отстранённый от желаний, отстранённый от неблагих состояний [ума], я вошёл и пребывал в первой джхане, которая сопровождалась направлением и удержанием [ума на объекте медитации] с озарённостью и приятным, что возникли из-за [этой] отстранённости.
Siyā nu kho eso maggo bodhāyā’ti?
bodhāyāti → bodhiyāti (sya-all) | nu kho → nukho (bjt)
Могло ли это быть путём к пробуждению?”
Tassa mayhaṁ, bhāradvāja, satānusāri viññāṇaṁ ahosi:
satānusāri viññāṇaṁ → satānusāriviññāṇaṁ (th)
Вслед за этим воспоминанием пришло озарение:
‘eseva maggo bodhāyā’ti.
eseva → esova (bj) | bodhāyāti → bodhiyāti (sya-all) | eso’va → eseva (bj: machasaṁ)
-“Воистину, это путь к пробуждению!”

Tassa mayhaṁ, bhāradvāja, etadahosi:И тогда я подумал: ‘kiṁ nu kho ahaṁ tassa sukhassa bhāyāmi yaṁ taṁ sukhaṁ aññatreva kāmehi aññatra akusalehi dhammehī’ti?
nu kho → nukho (bjt) | kiṁ nu → kinnu (th) | yaṁ taṁ → yantaṁ (th)
“Так почему я боюсь этого приятного [джханы], которое не имеет ничего общего ни с желанием, ни с неблагими состояниями [ума]?”
Tassa mayhaṁ, bhāradvāja, etadahosi:Я подумал: ‘na kho ahaṁ tassa sukhassa bhāyāmi yaṁ taṁ sukhaṁ aññatreva kāmehi aññatra akusalehi dhammehī’ti.
yaṁ taṁ → yantaṁ (th)
“Я не боюсь этого приятного, ведь оно не имеет ничего общего ни с желанием, ни с неблагими состояниями [ума]”.

Tassa mayhaṁ, bhāradvāja, etadahosi:И тогда я подумал: ‘na kho taṁ sukaraṁ sukhaṁ adhigantuṁ evaṁ adhimattakasimānaṁ pattakāyena.“Непросто достичь этого приятного с настолько истощённым телом. Что, если я приму какую-нибудь твёрдую пищу – немного варёного риса и каши?” Yannūnāhaṁ oḷārikaṁ āhāraṁ āhāreyyaṁ odanakummāsan’ti.
āhāreyyaṁ odanakummāsanti → āhareyyaṁ odanaṁ kummāsanti (sya-all) | yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my)
So kho ahaṁ, bhāradvāja, oḷārikaṁ āhāraṁ āhāresiṁ odanakummāsaṁ.
odanakummāsaṁ → odanaṁ kummāsaṁ (sya-all)
Так я принял твёрдую пищу – немного варёного риса и каши.

Tena kho pana maṁ, bhāradvāja, samayena pañcavaggiyā bhikkhū paccupaṭṭhitā honti:
pañcavaggiyā → pañca (th)
В то время пять монахов, которые наблюдали за мной, думали:
‘yaṁ kho samaṇo gotamo dhammaṁ adhigamissati taṁ no ārocessatī’ti.
kho → no (sya-all) | taṁ no → tanno (th)
“Если наш отшельник Готама достигнет какого-либо высшего состояния, он скажет нам”.
Yato kho ahaṁ, bhāradvāja, oḷārikaṁ āhāraṁ āhāresiṁ odanakummāsaṁ, atha me te pañcavaggiyā bhikkhū nibbijja pakkamiṁsu:
odanakummāsaṁ → odanaṁ kummāsaṁ (sya-all) | pañcavaggiyā → pañca (th)
Но когда они увидели, как я ем твёрдую пищу – немного варёного риса и каши, – они в отвращении покинули меня, думая так:
‘bāhulliko samaṇo gotamo padhānavibbhanto āvatto bāhullāyā’ti.
bāhuliko → bāhulliko (bj: machasaṁ)
“Отшельник Готама теперь живёт в роскоши. Он оставил своё старание и вернулся к роскоши”.

So kho ahaṁ, bhāradvāja, oḷārikaṁ āhāraṁ āhāretvā balaṁ gahetvā vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja vihāsiṁ.
ahaṁ → ayaṁ (bj) | āhāretvā → āharitvā (sya-all) | paṭhamaṁ jhānaṁ → paṭhamajjhānaṁ (pts) | vivicceva → eva (pts)
И затем, когда я поел твёрдой пищи и восполнил силы, отстранённый от желаний, отстранённый от неблагих состояний [ума], я вошёл и пребывал в первой джхане, которая сопровождалась направлением и удержанием [ума на объекте медитации] с озарённостью и приятным, что возникли из-за [этой] отстранённости.
Vitakkavicārānaṁ vūpasamā ajjhattaṁ sampasādanaṁ cetaso ekodibhāvaṁ avitakkaṁ avicāraṁ samādhijaṁ pītisukhaṁ dutiyaṁ jhānaṁ …
pe → spelled out in full (th) | dutiyaṁ jhānaṁ → dutiyajjhānaṁ (pts)
Затем, с успокоением направления и удержания [ума], я вошёл и пребывал во второй джхане…
tatiyaṁ jhānaṁ …
pe → spelled out in full (th)
третьей джхане…
catutthaṁ jhānaṁ upasampajja vihāsiṁ.
catutthaṁ jhānaṁ → tatiyajjhānaṁ (pts)
четвёртой джхане…

So evaṁ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte pubbenivāsānussatiñāṇāya cittaṁ abhininnāmesiṁ.
āneñjappatte → aneñjappatte (bj) | kammaniye → kammiye (sya-all); kammaṇiye (pts) | āneñjappatte pubbenivāsānussatiñāṇāya cittaṁ abhininnāmesiṁ → ānejjappatte as (pts)
Когда мой ум стал таким сосредоточенным, очищенным, ярким, безупречным, избавленным от недостатков, гибким, податливым, устойчивым и непоколебимым, я направил его к знанию воспоминаний прошлых жизней.
So anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ anussarāmi, seyyathidaṁ—ekampi jātiṁ dvepi jātiyo …pe… iti sākāraṁ sauddesaṁ anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ anussarāmi.
seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th)
Я вспомнил свои многочисленные прошлые жизни. Одну, две, три, четыре, пять, десять, двадцать, тридцать, сорок, пятьдесят, сто, тысячу, сто тысяч, многие циклы свёртывания мира, многие циклы развёртывания мира, многие циклы свёртывания и развёртывания мира. Так я вспомнил свои многочисленные прошлые жизни в подробностях и деталях.

Ayaṁ kho me, bhāradvāja, rattiyā paṭhame yāme paṭhamā vijjā adhigatā,Это было первым истинным знанием, которое я обрёл в первую стражу ночи. avijjā vihatā, vijjā uppannā; tamo vihato, āloko uppanno; yathā taṁ appamattassa ātāpino pahitattassa viharato.
yathā taṁ → yathātaṁ (th)
Неведение было уничтожено; истинное знание появилось; тьма была уничтожена, возник свет – так происходит с тем, кто пребывает прилежным, старательным и решительным.

So evaṁ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte sattānaṁ cutūpapātañāṇāya cittaṁ abhininnāmesiṁ.Когда мой ум стал таким сконцентрированным, очищенным, ярким, незапятнанным, лишённым нечистоты, гибким, покорённым, устойчивым и погруженным в неколебимость, я направил к знанию смерти и перерождения существ. So dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passāmi cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe sugate duggate yathākammūpage satte pajānāmi …pe…
upapajjamāne → upapajjamānena (sya-all)
Посредством божественного видения, очищенного и превосходящего человеческое, я увидел как существа покидают жизнь и перерождаются, и распознал низменных и высоких, прекрасных и уродливых, в благом уделе и в неблагом уделе. Я понял, как существа переходят [из жизни в жизнь] в соответствии с их поступками.

ayaṁ kho me, bhāradvāja, rattiyā majjhime yāme dutiyāЭто было вторым истинным знанием, которое я обрёл в среднюю стражу ночи. vijjā adhigatā, avijjā vihatā, vijjā uppannā; tamo vihato, āloko uppanno; yathā taṁ appamattassa ātāpino pahitattassa viharato.
yathā taṁ → yathātaṁ (th)
Неведение было уничтожено; истинное знание появилось; тьма была уничтожена, возник свет – так происходит с тем, кто пребывает прилежным, старательным и решительным.

So evaṁ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte āsavānaṁ khayañāṇāya cittaṁ abhininnāmesiṁ.Когда мой ум стал таким сконцентрированным — очищенным, ярким, незапятнанным, лишённым нечистоты, гибким, покорённым, устойчивым и погруженным в неколебимость, я направил его к знанию уничтожения пятен [умственных загрязнений]. So ‘idaṁ dukkhan’ti yathābhūtaṁ abbhaññāsiṁ, ‘ayaṁ dukkhasamudayo’ti yathābhūtaṁ abbhaññāsiṁ, ‘ayaṁ dukkhanirodho’ti yathābhūtaṁ abbhaññāsiṁ, ‘ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṁ abbhaññāsiṁ;
dukkhasamudayoti → dukkhanirodhagāminīpaṭipadāti (bj)
Так 'это - боль' как-есть познал, 'это - боли-скапливание' как-есть познал, 'это - боли-устранение' как-есть познал, 'это к боли-устранению ведущая практика' как-есть познал;
‘ime āsavā’ti yathābhūtaṁ abbhaññāsiṁ, ‘ayaṁ āsavasamudayo’ti yathābhūtaṁ abbhaññāsiṁ, ‘ayaṁ āsavanirodho’ti yathābhūtaṁ abbhaññāsiṁ, ‘ayaṁ āsavanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṁ abbhaññāsiṁ.'эти - истечения' как-есть познал, 'это - истечения-скапливание' как-есть познал, 'это - истечения-устранение' как-есть познал, 'это к истечения-устранению ведущая практика' как-есть познал.

Tassa me evaṁ jānato evaṁ passato kāmāsavāpi cittaṁ vimuccittha, bhavāsavāpi cittaṁ vimuccittha, avijjāsavāpi cittaṁ vimuccittha.
me → mayhaṁ (sya-all)
У меня так знающего так видящего от желания-истечения в том числе ум высвободился, от вовлечённости-истечения в том числе ум высвободился, от неразличения-истечения в том числе ум высвободился.
Vimuttasmiṁ vimuttamiti ñāṇaṁ ahosi.
ahosi → hoti (sya-all)
Когда он освободился, пришло знание: “Он освобождён”.

‘Khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyā’ti abbhaññāsiṁ.Я напрямую познал: “Рождение уничтожено, святая жизнь прожита, сделано то, что следовало сделать, не будет более появления в каком-либо состоянии существования”.

Ayaṁ kho me, bhāradvāja, rattiyā pacchime yāme tatiyāЭто было третьим истинным знанием, которое я обрёл в последнюю стражу ночи. vijjā adhigatā, avijjā vihatā, vijjā uppannā; tamo vihato, āloko uppanno; yathā taṁ appamattassa ātāpino pahitattassa viharato”ti.
yathā taṁ → yathātaṁ (th)
Неведение было уничтожено; истинное знание появилось; тьма была уничтожена, возник свет – так происходит с тем, кто пребывает прилежным, старательным и решительным.

Evaṁ vutte, saṅgāravo māṇavo bhagavantaṁ etadavoca:
saṅgāravo → sagāravo (sya-all) | etadavoca aṭṭhitavataṁ → etad avoca aṭṭhita vata (pts) | Aṭṭhita → So Sk Bm Si. (pts note)
Когда так было сказано, брахманский ученик Сангарава сказал Благословенному:
“aṭṭhitavataṁ bhoto gotamassa padhānaṁ ahosi, sappurisavataṁ bhoto gotamassa padhānaṁ ahosi;
aṭṭhitavataṁ → aṭṭhitavata (sya-all, km, pts1ed) | sappurisavataṁ → sappurisavata (sya-all, km, pts1ed) | sappurisavataṁ → sappurisa vata (pts) | aṭṭhitavataṁ → aṭṭhita vata (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | sappurisavataṁ → sappurisa vata (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | vata → Bm omits vata. (pts note) | sappurisa → So Sk Bm Si. (pts note)
“Старание господина Готамы было недрогнувшим, старание господина Готамы было как у того, кто является чистым человеком,
yathā taṁ arahato sammāsambuddhassa.
yathā taṁ → yathātaṁ (th)
как оно и должно быть с тем, кто достойный и Правильно Пробуждённый.
Kiṁ nu kho, bho gotama, atthi devā”ti?
atthi devā”ti → adhidevāti (mr) | devā’’ti → adhidevāti (ka.) evaṁ sabbesu ‘atthi devā’tipadesu (cck note) | kho → Sk omit kho. (pts note) | kiṁ nu → kinnu (bjt) | kiṁ → kin (pts) | devāti → devā ti (pts)
Но, господин Готама, существуют ли божества?”

“Ṭhānaso metaṁ, bhāradvāja, viditaṁ yadidaṁ—
Ṭhānaso metaṁ → ṭhānaso kho panetaṁ (sya-all, km); kho panetaṁ (mr) | metaṁ → kho panetaṁ (cck: syā. kaṁ. ka.) | taṁ → Bm Si kho pan etaṁ. (pts note) | metaṁ → me taṁ (pts)
“Мне известно, что это так, Бхарадваджа, – божества существуют”.
adhidevā”ti.
adhidevā”ti → atthi devāti (bj, sya-all, km, pts1ed); atidevāti (?) | adhidevāti kiṁ nu → atthi devāti kinnu (bj, sya-all) | adhidevāti kiṁ → atthi devā ti kin (pts) | adhidevā’’ti → atthi devāti (sī. syā. kaṁ. pī.), atidevāti (?) evaṁ sabbesu ‘adhidevā’tipadesu (cck note)

“Kiṁ nu kho, bho gotama, ‘atthi devā’ti puṭṭho samāno ‘ṭhānaso metaṁ, bhāradvāja, viditaṁ yadidaṁ adhidevā’ti vadesi.
adhidevāti → atthi devāti (bj, sya-all, pts) | metaṁ → panetaṁ (sya-all) | devāti → adhidevāti (bj: sīmu8) | taṁ → Si pan'; etaṁ; Bm kho pan'; etaṁ. (pts note) | ti → Sk Si omit yadidaṁ; Bm reads adhidevā (as throughout). (pts note) | kiṁ nu → devāti kinnu (bjt, th) | kiṁ → ti kin (pts) | devāti → devā ti (pts) | metaṁ → me taṁ (pts) | adhidevāti → atthi devā ti (pts)
“Но как же так, господин Готама? Будучи спрошенным: “Существуют ли божества?”, вы говорите: “Мне известно, что это так, Бхарадваджа, – божества существуют”?
Nanu, bho gotama, evaṁ sante tucchā musā hotī”ti?
tucchā → tucchā (bj: sīmu8) | Nanu → Bm Si nānu (pts note) | nanu → na nu (bjt)
Если так, то не является ли то, что вы говорите, неправдой и пустыми словами?”

“‘Atthi devā’ti, bhāradvāja, puṭṭho samāno ‘atthi devā’ti yo vadeyya, ‘ṭhānaso me viditā’ti yo vadeyya;
puṭṭho samāno ‘atthi devā’ti yo vadeyya, ‘ṭhānaso me viditā’ti → ṭhānaso viditā me viditāti (sya-all, km, pts1ed); ṭhānaso me viditā atidevāti (?) | ṭhānaso → ṭhānaso viditā (sya-all, pts) | viditā’ti → ṭhānaso viditā me viditāti (cck: sī. syā. kaṁ. pī.); ṭhānaso me viditā atidevāti (cck: ?) | vadeyya → So Si; Sk omits ṭhānaso . . . vadeyya; Bm ṭhānaso me viditā ti yo vadeyya. (pts note) | devāti → devā ti (pts)
“Бхарадваджа, когда кого-либо спрашивают: “Существуют ли божества?”, то отвечает ли он “Божества существуют” или же “Мне известно, что это так” –
atha khvettha viññunā purisena ekaṁsena niṭṭhaṁ gantabbaṁ yadidaṁ:
gantabbaṁ → gantuṁ vā (sya-all, km); gantuṁ (mr) | khvettha → khevattha (bj) | viññunā purisena → viññūpurisena (sya-all, pts) | purisena → viññūpurisena (bj: PTS, syā) | gantabbaṁ → gantuṁ vā (bj: syā) | gantabbaṁ → gantuṁ (cck: ka.); gantuṁ vā (cck: syā. kaṁ.) | khvettha → So Bm Si; Sk kho tvaṁ. (pts note) | gantabbaṁ → Bm gantuṁ; Si gantuṁ vā. (pts note)
мудрый человек должен сделать однозначный вывод,
‘atthi devā’”ti.
devāti → devā ti (pts)
что божества существуют”.

“Kissa pana me bhavaṁ gotamo ādikeneva na byākāsī”ti?
gotamo ādikeneva na byākāsī”ti → gotamo ādikeneva byākāsīti (mr); gotamo atthi devāti na byākāsīti (?) | byākāsī’’ti → gotamo ādikeneva byākāsīti (cck: ka.); gotamo atthi devāti na byākāsīti (cck: ?) | na → Sk omits na. (pts note) | ādikeneva → ādiken eva (pts)
“Но почему господин Готама не ответил мне первым способом?”

“Uccena sammataṁ kho etaṁ, bhāradvāja, lokasmiṁ yadidaṁ:
Ucce → So Sk Bu; Bm Si uccena. (pts note)
“[Потому что] в мире [и так] широко принято считать, Бхарадваджа,
‘atthi devā’”ti.
atthi → So Si Bu; Sk (here only) adhidevā, like Bm always. (pts note) | devāti → devā ti (pts)
что божества существуют”.

Evaṁ vutte, saṅgāravo māṇavo bhagavantaṁ etadavoca:
saṅgāravo → sagāravo (sya-all) | etadavoca → etad avoca (pts)
Когда так было сказано, брахманский ученик Сангарава сказал Благословенному:
“abhikkantaṁ, bho gotama, abhikkantaṁ, bho gotama.
abhikkantaṁ → abhikkantam (pts)
“Великолепно, господин Готама! Великолепно!
Seyyathāpi, bho gotama, nikkujjitaṁ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṁ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṁ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṁ dhāreyya: ‘cakkhumanto rūpāni dakkhantī’ti; evamevaṁ bhotā gotamena anekapariyāyena dhammo pakāsito.
dakkhantīti → dakkhintīti (bj) | dakkhantīti evamevaṁ → dakkhintīti evam evaṁ (pts) | evamevaṁ → evameva (th) | nikkujjitaṁ → nikujjitaṁ (pts)
Как если бы он поставил на место то, что было перевёрнуто, раскрыл спрятанное, показал путь тому, кто потерялся, внёс лампу во тьму, чтобы зрячий да мог увидеть, точно так же господин Готама различными способами прояснил Дхамму.
Esāhaṁ bhavantaṁ gotamaṁ saraṇaṁ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca.
bhavantaṁ → bhagavantaṁ (pts) | bhikkhusaṅghañca → bhikkhusaṁghañca (ms2005) | dhammañca bhikkhusaṅghañca → dhammañ ca bhikkhusaṁghañ ca (pts)
Я принимаю прибежище в господине Готаме, прибежище в Дхамме и прибежище в Сангхе монахов.
Upāsakaṁ maṁ bhavaṁ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇaṁ gatan”ti.
upāsakaṁ → upāsakā (bj) | saraṇaṁ gatanti → saraṇaṅgatanti (bjt) | saraṇaṁ gatanti → saraṇaṅgatanti sagāravasuttaṁ (th) | saraṇaṁ gatanti → saraṇagatan (pts)
Пусть господин Готама помнит меня как мирского последователя, принявшего в нём прибежище с этого дня и на всю жизнь”.

Saṅgāravasuttaṁ niṭṭhitaṁ dasamaṁ.

Brāhmaṇavaggo niṭṭhito pañcamo.
+ → tassa vaggassa uddānaṁ (bjt)

Tassuddānaṁ

Brahmāyu selassalāyano, ghoṭamukho ca brāhmaṇo;
brahmāyu selassalāyano → ti (pts) brāhmaṇo → brāhmaṇo phasu (bj)
Caṅkī esu dhanañjāni, vāseṭṭho subhagāravoti.
esu → (bj) | caṅkī esu dhanañjāni → esucaṅkī dhanañjānī (sya-all) mAJJHIMAPAṆṆĀSAṂ → Bm Majjhimā Paṇṇāsakā; Si Majjhimapaṇṇāsakaṁ. (pts note) | subhagāravoti → subha gāravoti (bjt) | subhagāravoti → subhagāravo (th)

Idaṁ vaggānamuddānaṁ

Vaggo gahapati bhikkhu, paribbājakanāmako; Rājavaggo brāhmaṇoti, pañca majjhimaāgame.

Majjhimapaṇṇāsakaṁ samattaṁ.
SAMATTAṂ → So Si; Bm Sk omit. (pts note)

Принципы · Обоснование · Глоссарий · 6 изданий Пали
MP3: пали · русский


Переводы: English · Русский · Deutsch · Italiano