Найдите Истину

В Палийских Суттах и Винае

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Заметка:Переводы, словари и комментарии сделаны не Благословенным.Сверяйтесь с Пали в 4 основных никаях.

  • Majjhima Nikāya 101Мадджхима Никая 101

DevadahasuttaВ Девадахе

Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → evamme (th) | evaṁ → evam (pts)
Так мной услышано.
ekaṁ samayaṁ bhagavā sakkesu viharati devadahaṁ nāma sakyānaṁ nigamo.
sakyānaṁ → sakkānaṁ (pts)
Одно время Благословенный проживал в стране Сакьев, где был город Сакьев под названием Девадаха.
Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi:Здесь он обратился к монахам так: “bhikkhavo”ti.
bhikkhavoti → bhikkhavo ti (pts)
“Монахи!”

“Bhadante”ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.
bhadanteti → bhadante ti (pts)
“Достопочтенный” – те монахи Благословенному ответили.
Bhagavā etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)
Благословенный сказал следующее:

“santi, bhikkhave, eke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino:
evaṁvādino evaṁdiṭṭhino → evaṁ vādino evaṁ diṭṭhino (bjt) | evaṁvādino evaṁdiṭṭhino → evaṁ-vādino evaṁ-diṭṭhino (pts)
“Монахи, есть некоторые шраманы и брахманы, придерживающиеся такой доктрины и взгляда, как этот:
‘yaṁ kiñcāyaṁ purisapuggalo paṭisaṁvedeti sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā, sabbaṁ taṁ pubbekatahetu.
yaṁ kiñcāyaṁ → yaṅkiñcāyaṁ (bjt, th) | sabbaṁ taṁ pubbekatahetu → sabbantaṁ pubbe katahetu (th) | sabbaṁ → sabban (pts)
“Что бы человек ни чувствовал – приятное, боль или ни-болезненное-ни-приятное – всё это обусловлено тем, что было [им] сделано в прошлом.
Iti purāṇānaṁ kammānaṁ tapasā byantībhāvā, navānaṁ kammānaṁ akaraṇā, āyatiṁ anavassavo;
byantībhāvā → byantibhāvā (sya-all, pts) | vyantībhāvā → byantībhāvā (bj: machasaṁ); byantibhāvā (bj: syā) | byantībhāvā → vyantibhāvā (pts)
Поэтому, истребляя аскезой прошлые действия и не делая новых действий, вы не будете иметь последствий в будущем.
āyatiṁ anavassavā kammakkhayo; kammakkhayā dukkhakkhayo; dukkhakkhayā vedanākkhayo; vedanākkhayā sabbaṁ dukkhaṁ nijjiṇṇaṁ bhavissatī’ti.Когда нет последствий в будущем, имеет место уничтожение действия. С уничтожением действия имеет место уничтожение боли. С уничтожением боли имеет место уничтожение чувств. С уничтожением чувств вся боль будет истощена”. Evaṁvādino, bhikkhave, nigaṇṭhā.
nigaṇṭhā → niganthā (sya-all) | nigaṇṭhā → niganthā (bj: syā) | evaṁvādino → evaṁ-vādino (pts)
Так говорят нигантхи, монахи.

Evaṁvādāhaṁ, bhikkhave, nigaṇṭhe upasaṅkamitvā evaṁ vadāmi:
nigaṇṭhe → niganthe (sya-all) | evaṁvādāhaṁ → evaṁ vādāhaṁ (bjt) | evaṁvādāhaṁ → evaṁ-vādāhaṁ (pts) | upasaṅkamitvā → upasaṁkamitvā (pts)
Я отправился к нигантхам, которые говорят так, и я сказал:
‘saccaṁ kira tumhe, āvuso nigaṇṭhā, evaṁvādino evaṁdiṭṭhino—
nigaṇṭhā → niganthā (sya-all) | evaṁvādino evaṁdiṭṭhino → evaṁ vādino evaṁ-diṭṭhino (pts)
“Нигантхи товарищи, правда ли, что вы придерживаетесь такой доктрины и взгляда, как этот: “Что бы человек ни чувствовал… боль будет истощена”?”
yaṁ kiñcāyaṁ purisapuggalo paṭisaṁvedeti sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā, sabbaṁ taṁ pubbekatahetu.
yaṁ kiñcāyaṁ → yaṅkiñcāyaṁ (bjt, th) | sabbaṁ taṁ pubbekatahetu → sabbantaṁ pubbe katahetu (th) | sabbaṁ → sabban (pts)
Iti purāṇānaṁ kammānaṁ tapasā byantībhāvā, navānaṁ kammānaṁ akaraṇā, āyatiṁ anavassavo;
byantībhāvā → byantibhāvā (sya-all, pts) | vyantībhāvā → byantībhāvā (bj: machasaṁ); byantibhāvā (bj: syā) | byantībhāvā → vyantibhāvā (pts)
āyatiṁ anavassavā kammakkhayo; kammakkhayā dukkhakkhayo; dukkhakkhayā vedanākkhayo; vedanākkhayā sabbaṁ dukkhaṁ nijjiṇṇaṁ bhavissatī’ti?
dukkhaṁ → dukkaṁ (pts)
Te ca me, bhikkhave, nigaṇṭhā evaṁ puṭṭhā ‘āmā’ti paṭijānanti.
ca → ce (bj, sya-all, pts) | nigaṇṭhā → niganthā (sya-all) | āmāti → āmā ti (pts)
Будучи спрошенными так, нигантхи подтвердили это и сказали: “Да”.

Tyāhaṁ evaṁ vadāmi:Тогда я сказал им: ‘kiṁ pana tumhe, āvuso nigaṇṭhā, jānātha—
nigaṇṭhā → niganthā (sya-all)
“Но, товарищи, знаете ли вы,
ahuvamheva mayaṁ pubbe, na nāhuvamhā’ti?
ahuvamheva → ahuvām eva (pts)
что вы существовали в прошлом и что не так оно вовсе, что вас не было в прошлом?”

‘No hidaṁ, āvuso’.
hidaṁ āvuso → h idaṁ avuso (pts)
“Нет, товарищ”.

‘Kiṁ pana tumhe, āvuso nigaṇṭhā, jānātha—
nigaṇṭhā → niganthā (sya-all)
“Но, товарищи, знаете ли вы,
akaramheva mayaṁ pubbe pāpakammaṁ, na nākaramhā’ti?
pāpakammaṁ → pāpaṁ kammaṁ (bj, pts) | akaramheva → akarām eva (pts)
что вы совершали порочные деяния в прошлом не не совершали?”

‘No hidaṁ, āvuso’.
hidaṁ → h idaṁ (pts)
“Нет, товарищ”.

‘Kiṁ pana tumhe, āvuso nigaṇṭhā, jānātha—
nigaṇṭhā → niganthā (sya-all)
“Но, товарищи, знаете ли вы,
evarūpaṁ vā evarūpaṁ vā pāpakammaṁ akaramhā’ti?
evarūpaṁ vā pāpakammaṁ → pāpaṁ kammaṁ (bj) | pāpakammaṁ → pāpaṁ kammaṁ (pts)
что вы совершали такие-то и такие-то порочные деяния?”

‘No hidaṁ, āvuso’.
hidaṁ → h idaṁ (pts)
“Нет, товарищ”.

‘Kiṁ pana tumhe, āvuso nigaṇṭhā, jānātha—
nigaṇṭhā → niganthā (sya-all)
“Но, товарищи, знаете ли вы,
ettakaṁ vā dukkhaṁ nijjiṇṇaṁ, ettakaṁ vā dukkhaṁ nijjīretabbaṁ, ettakamhi vā dukkhe nijjiṇṇe sabbaṁ dukkhaṁ nijjiṇṇaṁ bhavissatī’ti?
nijjīretabbaṁ → nijjiretabbaṁ (sya-all, pts) | nijjīretabbaṁ → nijjiretabbaṁ (bj: machasaṁ)
что столько-то боли уже было истощено, или столько-то боли ещё следует истощить, или что если истощить столько-то боли, то вся боль истощится?”

‘No hidaṁ, āvuso’.
hidaṁ → h idaṁ (pts)
“Нет, товарищ”.

‘Kiṁ pana tumhe, āvuso nigaṇṭhā, jānātha—
nigaṇṭhā → niganthā (sya-all)
“Но, товарищи, знаете ли вы,
diṭṭheva dhamme akusalānaṁ dhammānaṁ pahānaṁ, kusalānaṁ dhammānaṁ upasampadan’ti?
diṭṭheva → diṭṭhe va (pts) | upasampadanti → upasampadan ti (pts)
что такое отбрасывание неблагих состояний и что такое взращивание благих состояний здесь и сейчас?”

‘No hidaṁ, āvuso’.
hidaṁ → h idaṁ (pts)
“Нет, товарищ”.

‘Iti kira tumhe, āvuso nigaṇṭhā, na jānātha—
nigaṇṭhā → niganthā (sya-all)
“Итак, товарищи, выходит, что вы не знаете, существовали ли вы в прошлом… не знаете, что такое отбрасывание неблагих состояний и что такое взращивание благих состояний здесь и сейчас.
ahuvamheva mayaṁ pubbe, na nāhuvamhāti, na jānātha—
ahuvamheva → ahuvām eva (pts)
akaramheva mayaṁ pubbe pāpakammaṁ, na nākaramhāti, na jānātha—
pāpakammaṁ → pāpaṁ kammaṁ (bj, pts) | akaramheva → akarām eva (pts) | nākaramhāti → nākaramāti (pts)
evarūpaṁ vā evarūpaṁ vā pāpakammaṁ akaramhāti, na jānātha—
pāpakammaṁ → pāpaṁ kammaṁ (bj, pts)
ettakaṁ vā dukkhaṁ nijjiṇṇaṁ, ettakaṁ vā dukkhaṁ nijjīretabbaṁ, ettakamhi vā dukkhe nijjiṇṇe sabbaṁ dukkhaṁ nijjiṇṇaṁ bhavissatīti, na jānātha—
nijjīretabbaṁ → nijjiretabbaṁ (sya-all, pts) | nijjīretabbaṁ → nijjiretabbaṁ (bj: machasaṁ)
diṭṭheva dhamme akusalānaṁ dhammānaṁ pahānaṁ, kusalānaṁ dhammānaṁ upasampadaṁ;
upasampadaṁ → Cf. I 93 for the foregeing argument. (pts note) | diṭṭheva → diṭṭhe va (pts)
evaṁ sante āyasmantānaṁ nigaṇṭhānaṁ na kallamassa veyyākaraṇāya:
nigaṇṭhānaṁ → niganthānaṁ (sya-all) | kallamassa → kallaṁ assa (pts)
В таком случае уважаемым нигантхам не стоит утверждать: “Что бы человек ни чувствовал – приятное, боль или ни-боль-ни-приятное – всё это обусловлено тем, что было [им] сделано в прошлом. Поэтому, истребляя аскезой прошлые действия и не делая новых действий, [аскет делает так], что не будет последствий в будущем. Когда нет последствий в будущем, имеет место уничтожение действия. С уничтожением действия имеет место уничтожение боли. С уничтожением боли имеет место уничтожение чувств. С уничтожением чувств вся боль будет истощена”.
“yaṁ kiñcāyaṁ purisapuggalo paṭisaṁvedeti sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā, sabbaṁ taṁ pubbekatahetu.
yaṁ kiñcāyaṁ → yaṅkiñcāyaṁ (bjt, th) | pubbekatahetu → pubbe katahetu (bjt) | sabbaṁ taṁ pubbekatahetu → sabbantaṁ pubbe katahetu (th) | sabbaṁ → sabban (pts)
Iti purāṇānaṁ kammānaṁ tapasā byantībhāvā, navānaṁ kammānaṁ akaraṇā, āyatiṁ anavassavo;
byantībhāvā → byantibhāvā (sya-all, pts) | akaraṇā → Sk here akaraṇe, supra akaranaṁ generally. (pts note) | byantībhāvā → vyantībhāvā (bjt) | byantībhāvā → vyantibhāvā (pts)
āyatiṁ anavassavā kammakkhayo; kammakkhayā dukkhakkhayo; dukkhakkhayā vedanākkhayo; vedanākkhayā sabbaṁ dukkhaṁ nijjiṇṇaṁ bhavissatī”ti.
anavassavā → anassavā (pts) | bhavissatīti → bhavissatī ti (ms2005) | dukkhakkhayā → dukhakkhayā (pts)

Sace pana tumhe, āvuso nigaṇṭhā, jāneyyātha—
pana → (bj, pts) | nigaṇṭhā → niganthā (sya-all) | sace → sace pana (bj: sīmu, machasaṁ,syā) | Sace → Si adds pana. (pts note) | Nigaṇṭhā → Here in Sk begins an undecipherable passage {extending} to sesaṅ ca ṅāṇadassanaṁ on page 218 (pts note)
Если, нигантхи товарищи, вы бы знали, что вы существовали в прошлом… знали, что такое отбрасывание неблагих состояний и что такое взращивание благих состояний здесь и сейчас,
ahuvamheva mayaṁ pubbe, na nāhuvamhāti, jāneyyātha—
ahuvamheva → ahuvām eva (pts)
akaramheva mayaṁ pubbe pāpakammaṁ, na nākaramhāti, jāneyyātha—
pāpakammaṁ → pāpaṁ kammaṁ (bj, pts) | akaramheva → akarām eva (pts)
evarūpaṁ vā evarūpaṁ vā pāpakammaṁ akaramhāti, jāneyyātha—
pāpakammaṁ → pāpaṁ kammaṁ (bj); pāpaṁ dhammaṁ (pts)
ettakaṁ vā dukkhaṁ nijjiṇṇaṁ, ettakaṁ vā dukkhaṁ nijjīretabbaṁ, ettakamhi vā dukkhe nijjiṇṇe sabbaṁ dukkhaṁ nijjiṇṇaṁ bhavissatīti, jāneyyātha—
nijjīretabbaṁ → nijjiretabbaṁ (sya-all, pts) | nijjīretabbaṁ → nijjiretabbaṁ (bj: machasaṁ)
diṭṭheva dhamme akusalānaṁ dhammānaṁ pahānaṁ, kusalānaṁ dhammānaṁ upasampadaṁ;
kusalānaṁ → kusasānaṁ (sya-all) | diṭṭheva → diṭṭhe va (pts)
evaṁ sante āyasmantānaṁ nigaṇṭhānaṁ kallamassa veyyākaraṇāya:
nigaṇṭhānaṁ → niganthānaṁ (sya-all) | kallamassa → kallaṁ assa (pts)
то было бы уместно уважаемым нигантхам утверждать: “Что бы человек ни чувствовал… боль будет истощена”.
“yaṁ kiñcāyaṁ purisapuggalo paṭisaṁvedeti sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā, sabbaṁ taṁ pubbekatahetu.
yaṁ kiñcāyaṁ → yaṅkiñcāyaṁ (bjt, th) | sabbaṁ taṁ pubbekatahetu → sabbantaṁ pubbe katahetu (th) | sabbaṁ → sabban (pts)
Iti purāṇānaṁ kammānaṁ tapasā byantībhāvā, navānaṁ kammānaṁ akaraṇā, āyatiṁ anavassavo;
byantībhāvā → byantibhāvā (sya-all, pts) | byantībhāvā → vyantībhāvā (bjt) | byantībhāvā → vyantibhāvā (pts)
āyatiṁ anavassavā kammakkhayo; kammakkhayā dukkhakkhayo; dukkhakkhayā vedanākkhayo; vedanākkhayā sabbaṁ dukkhaṁ nijjiṇṇaṁ bhavissatī”ti.
bhavissatīti → bhavissatī ti (ms2005) | kammakkhayā → kammakkhayyā (pts)

Seyyathāpi, āvuso nigaṇṭhā, puriso sallena viddho assa savisena gāḷhūpalepanena;
nigaṇṭhā → niganthā (sya-all) | gāḷhūpalepanena → gāḷhupalepanena (sya-all) | savisena → savīsena (pts) | gāḷhūpalepanena → gāḷhapalepanena (cck: ka.) | gāḷhūpalepanena → Si gāḷhupalepanena; Bm gāḷapalepanena; Bu gāḷhūpalepanenāti bahalūpanena. (pts note)
Нигантхи товарищи, это как если бы человека ранили стрелой, густо смазанной ядом,
so sallassapi vedhanahetu dukkhā tibbā kaṭukā vedanā vediyeyya.
vedhanahetu → vedanāhetu (bj, pts1ed, mr) | tibbā → tippā (bj, sya-all, km, pts1ed) | sallassapi vedhanahetu → sallassa pi vedanāhetu (pts) | tibbā → tippā (pts) | vedanāhetu → vedanahetu (bj: syā) | tippā → tibbā (bj: machasaṁ) | vedhanahetu → vedanāhetu (cck: sī. pī. ka.) | tibbā → tippā (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | vedanāhetu → Si vedaṇahetu. (pts note)
и из-за этого он испытывал болезненные, мучительные, пронзающие чувства.
Tassa mittāmaccā ñātisālohitā bhisakkaṁ sallakattaṁ upaṭṭhāpeyyuṁ.
upaṭṭhāpeyyuṁ → upaṭṭhapeyyuṁ (sya-all, pts) | upaṭṭhapeyyum → Bu upaṭṭhāpeyyuṁ. (pts note)
Тогда его друзья и товарищи, его близкие и родственники привели бы врача, чтобы излечить его.
Tassa so bhisakko sallakatto satthena vaṇamukhaṁ parikanteyya;
satthena → setthana (bjt)
Врач сделал бы круговой надрез вокруг раны ножом,
so satthenapi vaṇamukhassa parikantanahetu dukkhā tibbā kaṭukā vedanā vediyeyya.
tibbā → tippā (bj, sya-all, pts) | tippā → tibbā (bj: machasaṁ) | tippā → Bm Si tibbā throughout, as Sk sometimes. (pts note) | satthenapi → setthanapi (bjt) | satthenapi → satthena pi (pts)
и из-за этого он испытывал болезненные, мучительные, пронзающие чувства.
Tassa so bhisakko sallakatto esaniyā sallaṁ eseyya;Врач прощупал бы стрелу зондом, so esaniyāpi sallassa esanāhetu dukkhā tibbā kaṭukā vedanā vediyeyya.
tibbā → tippā (bj, sya-all, pts) | esanāhetu → esanahetu (sya-all) | hetu → esanahetu (bj: syā); esaṇāhetu (bj: sīmu) | tippā → tibbā (bj: machasaṁ) | esanāhetu → Si esanaetu. (pts note) | esanāhetu → esanā hetu (bjt) | esaniyāpi → esaniyā pi (pts)
и из-за этого он испытывал болезненные, мучительные, пронзающие чувства.
Tassa so bhisakko sallakatto sallaṁ abbuheyya;
abbuheyya → abbaheyya (bj); abbhūṇheyya (sya-all, km); abbyaheyya (pts1ed) | abbuheyya → abbyaheyya (pts) | abbaheyya → abbhuṇaheyya (bj: syā); abbyaheyya (bj: PTS) | abbuheyya → abbuyheyya (cck: sī.); abbhūṇheyya (cck: syā. kaṁ.) | abbyaheyya → Si abbūṇheyya. (pts note)
Врач извлёк бы стрелу,
so sallassapi abbuhanahetu dukkhā tibbā kaṭukā vedanā vediyeyya.
abbuhanahetu → abbahanahetu (bj); abbhūṇhanahetu (sya-all, km); abbyahanahetu (pts1ed) | tibbā → tippā (bj, sya-all, pts) | sallassapi abbuhanahetu → sallassa pi abbyahanahetu (pts) | abbahanahetu → abbhuṇhanahetu (bj: syā); abbyahanahetu (bj: PTS) | abbuhanahetu → abbuyhanahetu (cck: sī.); abbhūṇhanahetu (cck: syā. kaṁ.) | abbyahanahetu → Si abbūṇhanahetu. (pts note)
и из-за этого он испытывал болезненные, мучительные, пронзающие чувства.
Tassa so bhisakko sallakatto agadaṅgāraṁ vaṇamukhe odaheyya;Врач приложил бы к ране целебный порошок, so agadaṅgārassapi vaṇamukhe odahanahetu dukkhā tibbā kaṭukā vedanā vediyeyya.
tibbā → tippā (bj, sya-all, pts) | agadaṅgārassapi → agadaṅgārassa pi (pts)
и из-за этого он испытывал болезненные, мучительные, пронзающие чувства.
So aparena samayena rūḷhena vaṇena sañchavinā arogo assa sukhī serī sayaṁvasī yena kāmaṅgamo.
rūḷhena → Bm ruḷhena. (pts note) | saṁchavinā → Si saṅchavinā (pts note) | yena kāmaṅgamo → yenakāmaṅgamo (th)
Но затем, позже, когда рана зажила и затянулась кожей, он стал бы доволен и в приятном, освобождён, стал бы хозяином самому себе, мог пойти куда бы ему вздумалось.

Tassa evamassa:
evamassa → evam assa (pts)
Тогда он мог бы подумать:
“ahaṁ kho pubbe sallena viddho ahosiṁ savisena gāḷhūpalepanena.
gāḷhūpalepanena → gāḷhupalepanena (sya-all) | kho → ko (pts) | sallena → (pts) | savisena → savīsena (pts)
“Прежде я был пронзён стрелой, густо смазанной ядом,
Sohaṁ sallassapi vedhanahetu dukkhā tibbā kaṭukā vedanā vediyiṁ.
vedhanahetu → vedanāhetu (bj) | tibbā → tippā (bj, sya-all, pts) | sohaṁ sallassapi vedhanahetu → so haṁ sallassa pi vedanāhetu (pts)
и из-за этого я испытывал болезненные, мучительные, пронзающие чувства.
Tassa me mittāmaccā ñātisālohitā bhisakkaṁ sallakattaṁ upaṭṭhapesuṁ.
upaṭṭhapesuṁ → upaṭṭhāpesuṁ (bj) | upaṭṭhāpesuṁ → upaṭṭhapesuṁ (bj: machasaṁ, syā)
Тогда мои друзья и товарищи, мои близкие и родственники привели бы врача, чтобы излечить меня.
Tassa me so bhisakko sallakatto satthena vaṇamukhaṁ parikanti;
parikanti → parikantati (sya-all) | parikanti → Si parikantati. (pts note)
Врач сделал круговой надрез вокруг раны ножом, прощупал стрелу зондом, извлёк стрелу, приложил к ране целебный порошок, и на каждом этапе я испытывал болезненные, мучительные, пронзающие чувства.
sohaṁ satthenapi vaṇamukhassa parikantanahetu dukkhā tibbā kaṭukā vedanā vediyiṁ.
tibbā → tippā (bj, sya-all, pts) | sohaṁ satthenapi → so haṁ sallena pi (pts) | satthenapi → sallenapi (bj: PTS)
Tassa me so bhisakko sallakatto esaniyā sallaṁ esi; so ahaṁ esaniyāpi sallassa esanāhetu dukkhā tibbā kaṭukā vedanā vediyiṁ.
so ahaṁ → sohaṁ (bj, sya-all) | tibbā → tippā (bj, sya-all, pts) | esanāhetu → esanahetu (sya-all) | ahaṁ esaniyāpi → haṁ esaniyā pi (pts) | esanāhetu → esanahetu (bj: syā); esaṇāhetu (bj: sīmu)
Tassa me so bhisakko sallakatto sallaṁ abbuhi;
abbuhi → abbahi (bj); abbhūṇhi (sya-all, km); abbyahi (pts1ed) | abbahi → abbyahi (bj: PTS); abbhuṇhi (bj: syā) | abbuhi → abbuyhi (cck: sī.); abbhūṇhi (cck: syā. kaṁ.) | abbyahi → Si abbhūṇhi. (pts note)
sohaṁ sallassapi abbuhanahetu dukkhā tibbā kaṭukā vedanā vediyiṁ.
sallassapi abbuhanahetu → sallassāpi abbahanahetu (bj) | tibbā → tippā (bj, sya-all, pts) | abbuhanahetu → abbhūṇhanahetu (sya-all) | abbahanahetu → abbhuṇhanahetu (bj: syā); abbyahanahetu (bj: PTS) | abbyahanahetu → Si abbhūṇhanahetu. (pts note) | sohaṁ sallassapi abbuhanahetu → so haṁ sallassa pi abbyahanahetu (pts)
Tassa me so bhisakko sallakatto agadaṅgāraṁ vaṇamukhe odahi; sohaṁ agadaṅgārassapi vaṇamukhe odahanahetu dukkhā tibbā kaṭukā vedanā vediyiṁ.
tibbā → tippā (bj, sya-all, pts) | sohaṁ agadaṅgārassapi → so haṁ agadaṅgārassa pi (pts)
Somhi etarahi rūḷhena vaṇena sañchavinā arogo sukhī serī sayaṁvasī yena kāmaṅgamo”ti.
somhi → sohaṁ (sya-all) | mhi → Si so 'haṁ. (pts note) | yena kāmaṅgamoti → yenakāmaṅgamoti (th) | kāmaṅgamoti → kāmaṅgamo ti (ms2005, pts) | somhi → so mhi (pts) | sañchavinā → saṁchavinā (pts)
Но теперь рана зажила и затянулась кожей, я доволен и в приятном, освобождён, хозяин самому себе, могу пойти куда мне вздумается”.

Evameva kho, āvuso nigaṇṭhā, sace tumhe jāneyyātha—
nigaṇṭhā → niganthā (sya-all) | evameva → evam eva (pts)
Точно так же, нигантхи товарищи, если бы вы знали, что вы существовали в прошлом… знали, что такое отбрасывание неблагих состояний и что такое взращивание благих состояний здесь и сейчас,
ahuvamheva mayaṁ pubbe, na nāhuvamhāti, jāneyyātha—
ahuvamheva → ahuvām eva (pts)
akaramheva mayaṁ pubbe pāpakammaṁ, na nākaramhāti, jāneyyātha—
pāpakammaṁ → pāpaṁ kammaṁ (bj, pts) | akaramheva → akarām eva (pts)
evarūpaṁ vā evarūpaṁ vā pāpakammaṁ akaramhāti, jāneyyātha—
pāpakammaṁ → pāpaṁ kammaṁ (bj, pts)
ettakaṁ vā dukkhaṁ nijjiṇṇaṁ, ettakaṁ vā dukkhaṁ nijjīretabbaṁ, ettakamhi vā dukkhe nijjiṇṇe sabbaṁ dukkhaṁ nijjiṇṇaṁ bhavissatīti, jāneyyātha—
nijjīretabbaṁ → nijjiretabbaṁ (sya-all, pts)
diṭṭheva dhamme akusalānaṁ dhammānaṁ pahānaṁ, kusalānaṁ dhammānaṁ upasampadaṁ;
dhammānaṁ → kammānaṁ (pts) | diṭṭheva → diṭṭhe va (pts)
evaṁ sante āyasmantānaṁ nigaṇṭhānaṁ kallamassa veyyākaraṇāya:
nigaṇṭhānaṁ → niganthānaṁ (sya-all) | kallamassa → kallam assa (pts)
то было бы уместно уважаемым нигантхам утверждать:
“yaṁ kiñcāyaṁ purisapuggalo paṭisaṁvedeti sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā, sabbaṁ taṁ pubbekatahetu.
yaṁ kiñcāyaṁ → yaṅkiñcāyaṁ (bjt, th) | sabbaṁ taṁ pubbekatahetu → sabbantaṁ pubbe katahetu (th) | sabbaṁ → sabban (pts)
“Что бы человек ни чувствовал…
Iti purāṇānaṁ kammānaṁ tapasā byantībhāvā, navānaṁ kammānaṁ akaraṇā, āyatiṁ anavassavo;
byantībhāvā → byantibhāvā (sya-all, pts) | byantībhāvā → vyantībhāvā (bjt) | byantībhāvā → vyantibhāvā (pts)
āyatiṁ anavassavā kammakkhayo; kammakkhayā dukkhakkhayo; dukkhakkhayā vedanākkhayo; vedanākkhayā sabbaṁ dukkhaṁ nijjiṇṇaṁ bhavissatī”ti.
bhavissatīti → bhavissatī ti (ms2005)
боль будет истощена”.

Yasmā ca kho tumhe, āvuso nigaṇṭhā, na jānātha—
nigaṇṭhā → niganthā (sya-all)
Но поскольку, нигантхи товарищи, вы не знаете,
ahuvamheva mayaṁ pubbe, na nāhuvamhāti, na jānātha—
ahuvamheva → ahuvām eva (pts)
что вы существовали в прошлом…
akaramheva mayaṁ pubbe pāpakammaṁ, na nākaramhāti, na jānātha—
pāpakammaṁ → pāpaṁ kammaṁ (bj, pts) | akaramheva → akarām eva (pts) | nākaramhāti → nākaramāti (pts)
evarūpaṁ vā evarūpaṁ vā pāpakammaṁ akaramhāti, na jānātha—
pāpakammaṁ → pāpaṁ kammaṁ (bj)
не знаете, что такое отбрасывание неблагих состояний и что такое взращивание благих состояний здесь и сейчас,
ettakaṁ vā dukkhaṁ nijjiṇṇaṁ, ettakaṁ vā dukkhaṁ nijjīretabbaṁ, ettakamhi vā dukkhe nijjiṇṇe sabbaṁ dukkhaṁ nijjiṇṇaṁ bhavissatīti, na jānātha—
nijjīretabbaṁ → nijjiretabbaṁ (sya-all, pts)
diṭṭheva dhamme akusalānaṁ dhammānaṁ pahānaṁ, kusalānaṁ dhammānaṁ upasampadaṁ;
diṭṭheva → diṭṭhe va (pts)
tasmā āyasmantānaṁ nigaṇṭhānaṁ na kallamassa veyyākaraṇāya:
nigaṇṭhānaṁ → niganthānaṁ (sya-all) | kallamassa veyyākaraṇāya → kallam assa veyyākaranāya (pts)
то не стоит уважаемым нигантхам утверждать:
“yaṁ kiñcāyaṁ purisapuggalo paṭisaṁvedeti sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā, sabbaṁ taṁ pubbekatahetu.
yaṁ kiñcāyaṁ → yaṅkiñcāyaṁ (th) | sabbaṁ taṁ pubbekatahetu → sabbantaṁ pubbe katahetu (th) | sabbaṁ → sabban (pts)
“Что бы человек ни чувствовал…
Iti purāṇānaṁ kammānaṁ tapasā byantībhāvā, navānaṁ kammānaṁ akaraṇā, āyatiṁ anavassavo;
byantībhāvā → byantibhāvā (sya-all, pts) | byantībhāvā → vyantībhāvā (bjt) | byantībhāvā → vyantibhāvā (pts)
āyatiṁ anavassavā kammakkhayo; kammakkhayā dukkhakkhayo; dukkhakkhayā vedanākkhayo; vedanākkhayā sabbaṁ dukkhaṁ nijjiṇṇaṁ bhavissatī”’ti.
dukkhaṁ → sabbaṁ taṁ dukkhaṁ (bj: PTS) | bhavissatīti → bhavissatī ti (ms2005) | sabbaṁ → sabban taṁ (pts)
боль будет истощена””.

Evaṁ vutte, bhikkhave, te nigaṇṭhā maṁ etadavocuṁ:
nigaṇṭhā → niganthā (sya-all) | etadavocuṁ → etad avocuṁ (pts)
Когда так было сказано, нигантхи сказали мне:
‘nigaṇṭho, āvuso, nāṭaputto sabbaññū sabbadassāvī, aparisesaṁ ñāṇadassanaṁ paṭijānāti.
nāṭaputto → nātaputto (bj) | nigaṇṭho → nigantho (sya-all) | nigaṇṭho → nigattho (bj: syā) | nātaputto → nāṭaputto (bj: machasaṁ, syā) | nāṭaputto → nāthaputto (cck: sī.) | Nāṭaputto → So Bm Si. (pts note) | aparisesaṁ → Bm aparaṁ sesnñ ca. (pts note) | sabbadassāvī → sabbadassavī (pts)
“Товарищ, Нигантха Натапутта – всезнающий и всевидящий, он заявляет о том, что обладает абсолютным знанием и видением –
“Carato ca me tiṭṭhato ca suttassa ca jāgarassa ca satataṁ samitaṁ ñāṇadassanaṁ paccupaṭṭhitan”ti.
paccupaṭṭhitanti → paccupaṭṭhitan ti (ms2005, pts)
“Иду ли я, стою, сплю или бодрствую, знание и видение постоянно и непрерывно наличествуют у меня”.

So evamāha:
evamāha → evam āha (pts)
Он говорит:
“atthi kho vo, āvuso nigaṇṭhā, pubbeva pāpakammaṁ kataṁ, taṁ imāya kaṭukāya dukkarakārikāya nijjīretha,
pāpakammaṁ → pāpaṁ kammaṁ (bj) | kho → (sya-all) | nigaṇṭhā pubbeva → niganthā pubbe (sya-all) | nijjīretha → nijjiretha (sya-all) | nijjīretha → nijjiretha (bj: sīmu, machasaṁ) | vo → Si atthi vo; Bm atthi nu kho te. (pts note) | Taṁ → Sk omits avuso & taṁ. (pts note) | nijjaretha → Bm Si nijjiretha. (pts note) | pubbeva pāpakammaṁ → pubbe pāpaṁ kammaṁ (pts) | dukkarakārikāya nijjīretha → dukkarakārīkāya nijjaretha (pts)
“Нигантхи, в прошлом вы совершали порочные деяния. Истощите их исполнением пронзающей аскезы.
yaṁ panettha etarahi kāyena saṁvutā vācāya saṁvutā manasā saṁvutā taṁ āyatiṁ pāpakammassa akaraṇaṁ.
pāpakammassa → pāpassa kammassa (bj) | kammassa → pāpakammassa (bj: machasaṁ) | yaṁ panettha → yampanettha (bjt) | panettha → pan ettha (pts)
А когда вы здесь и сейчас сдержанны в теле, речи и уме, это является не-деланием порочных деяний на будущее.
Iti purāṇānaṁ kammānaṁ tapasā byantībhāvā, navānaṁ kammānaṁ akaraṇā, āyatiṁ anavassavo;
kammānaṁ → (sya-all) | byantībhāvā → byantibhāvā (sya-all) | vyantibhāvā → Sk here vy-ve. (pts note) | byantībhāvā → vyantībhāvā (bjt) | kammānaṁ → kammānam (pts)
Поэтому, истребляя аскезой прошлые действия и не делая новых действий, вы не будете иметь последствий в будущем.
āyatiṁ anavassavā kammakkhayo; kammakkhayā dukkhakkhayo; dukkhakkhayā vedanākkhayo; vedanākkhayā sabbaṁ dukkhaṁ nijjiṇṇaṁ bhavissatī”ti.
bhavissatīti → bhavissatī ti (ms2005)
Когда нет последствий в будущем, имеет место уничтожение действия. С уничтожением действия имеет место уничтожение боли. С уничтожением боли имеет место уничтожение чувств. С уничтожением чувств вся боль будет истощена”.
Tañca panamhākaṁ ruccati ceva khamati ca, tena camhā attamanā’ti.
tañca panamhākaṁ → tañ ca pan amhakaṁ (pts) | ceva → eva (pts) | camhā attamanāti → amhā attamanā ti (pts)
Такова [доктрина], которую мы одобряем и принимаем, мы довольны ей”.

Evaṁ vutte, ahaṁ, bhikkhave, te nigaṇṭhe etadavocaṁ:
nigaṇṭhe → niganthe (sya-all) | etadavocaṁ → etad avocaṁ (pts)
Когда так было сказано, я сказал нигантхам:
‘pañca kho ime, āvuso nigaṇṭhā, dhammā diṭṭheva dhamme dvidhāvipākā.
nigaṇṭhā → niganthā (sya-all) | āvuso → Sk omits āvuso. (pts note) | diṭṭheva dhamme dvidhāvipākā → diṭṭhevadhamme dvidhā vipākā (bjt) | diṭṭheva → diṭṭhe va (pts) | dvidhāvipākā → dvidhā vipākā (pts)
“Есть пять явлений, нигантхи товарищи, которые могут двояко обернуться здесь и сейчас.
Katame pañca?Какие пять? Saddhā, ruci, anussavo, ākāraparivitakko, diṭṭhinijjhānakkhanti—
diṭṭhinijjhānakkhanti → diṭṭhi nijjhānakkhanti (bjt) | diṭṭhinijjhānakkhanti → diṭṭhinijjhānakhanti (pts)
Вера, одобрение, устная традиция, умозаключение посредством обдумывания, согласие со взглядом после рассмотрения.
ime kho, āvuso nigaṇṭhā, pañca dhammā diṭṭheva dhamme dvidhāvipākā.
nigaṇṭhā → niganthā (sya-all) | dvidhāvipākā → dvidhā vipākā (bjt, pts) | diṭṭheva → diṭṭhe va (pts)
Эти пять явлений могут двояко обернуться здесь и сейчас.
Tatrāyasmantānaṁ nigaṇṭhānaṁ kā atītaṁse satthari saddhā, kā ruci, ko anussavo, ko ākāraparivitakko, kā diṭṭhinijjhānakkhantī’ti.
nigaṇṭhānaṁ → niganthānaṁ (sya-all) | ruci → rūci (pts) | tatrāyasmantānaṁ → tatr āyasmantānaṁ (pts) | diṭṭhinijjhānakkhantīti → diṭṭhinijjhānakhantīti (pts)
Таким образом, какой вид веры имеется у уважаемых нигантхов к учителю, который говорит о прошлом? Какой вид одобрения, какой вид устной традиции, какой вид умозаключения посредством обдумывания, какой вид согласия со взглядом после рассмотрения?”
Evaṁvādī kho ahaṁ, bhikkhave, nigaṇṭhesu na kañci sahadhammikaṁ vādapaṭihāraṁ samanupassāmi.
Evaṁvādī → evaṁvādīsu (mr) | kañci → kiñci (bj, cck, pts1ed, mr) | nigaṇṭhesu → niganthesu (sya-all) | kañci → kiñci (pts) | vādapaṭihāraṁ → vādaparihāraṁ (pts) | vādapaṭihāraṁ → parihāraṁ (bj: machasaṁ, sīmu, syā) | Evaṁvādī → evaṁvādīsu (cck: ka.) | kañci → kiñci (cck: sī. pī. ka.) | Evaṁvādī → Bm evaṁvādīsu. (pts note) | vādapaṭihāraṁ → vādappaṭihāraṁ (th)
Когда так было сказано, монахи, я не увидел какой-либо обоснованной защиты нигантхами собственной позиции.

Puna caparāhaṁ, bhikkhave, te nigaṇṭhe evaṁ vadāmi:
Puna caparāhaṁ → puna ca parāhaṁ (pts1ed); puna ca panāhaṁ (mr) | nigaṇṭhe → niganthe (sya-all) | caparāhaṁ → ca panāhaṁ (pts) | caparāhaṁ → puna ca panāhaṁ (cck: sī. pī. ka.)
Далее, монахи, я сказал нигантхам:
‘taṁ kiṁ maññatha, āvuso nigaṇṭhā.
kiṁ maññatha āvuso → kimmaññathāvuso (bj) | nigaṇṭhā → niganthā (sya-all) | kiṁ maññatha → kim maññath (pts)
“Нигантхи товарищи, как вы думаете?
Yasmiṁ vo samaye tibbo upakkamo hoti tibbaṁ padhānaṁ, tibbā tasmiṁ samaye opakkamikā dukkhā tibbā kaṭukā vedanā vediyetha;
tibbo → tippo (pts1ed) | yasmiṁ → yasmiṁ hi (bj) | tibbā → tippā (bj, sya-all, pts) | vediyetha → vediyatha (sya-all, pts) | tibbo → tippo (pts) | tibbaṁ → tippaṁ (pts) | tibbā tasmiṁ → tippā tamhi (pts) | tibbā → tippaṁ, tippā (bj: PTS) | tibbo → tippo (cck: pī.) | vo → Sk omits here, inserting hi here & after samaye. (pts note) | vediyatha → Sk v-ā; Bm yediyetha throughout. (pts note)
Когда имеет место напряжённое старание, напряжённое рвение, испытываете ли вы болезненные, мучительные, пронзающие чувства из-за [этого] напряжённого старания?
yasmiṁ pana vo samaye na tibbo upakkamo hoti na tibbaṁ padhānaṁ, na tibbā tasmiṁ samaye opakkamikā dukkhā tibbā kaṭukā vedanā vediyethā’ti?
tibbā → tippā (bj, sya-all, pts) | vediyethāti → vediyathāti (sya-all, pts) | tibbo → tippo (pts) | tibbaṁ → tippaṁ (pts) | tibbā tasmiṁ → tippā tamhi (pts) | tasmiṁ → tamhi (bj: PTS) | vo → Sk te. (pts note) | tippā → Sk padhānantiyā. (pts note) | tamhi → Si tasmiṁ. (pts note)
Но когда нет напряжённого старания, напряжённого рвения, разве не так оно, что вы не испытываете каких-либо болезненных, мучительных, пронзающих чувств из-за [этого] напряжённого старания?”

‘Yasmiṁ no, āvuso gotama, samaye tibbo upakkamo hoti tibbaṁ padhānaṁ, tibbā tasmiṁ samaye opakkamikā dukkhā tibbā kaṭukā vedanā vediyāma;
tibbā → tippā (bj, sya-all, pts) | tibbo → tippo (pts) | tibbaṁ → tippaṁ (pts) | tibbā tasmiṁ → tippā tamhi (pts) | yasmiṁ → ba. yasmiṁ pana noti dissati (sya-all note) | Yasmiṁ → Bm adds pana. (pts note)
“Когда имеет место напряжённое старание, Готама, товарищ, напряжённое рвение, тогда мы испытываем болезненные, мучительные, пронзающие чувства;
yasmiṁ pana no samaye na tibbo upakkamo hoti na tibbaṁ padhānaṁ, na tibbā tasmiṁ samaye opakkamikā dukkhā tibbā kaṭukā vedanā vediyāmā’ti.
tibbā → tippā (bj, sya-all, pts) | tibbo → tippo (pts) | tibbaṁ → tippaṁ (pts) | tibbā tasmiṁ → tippā tamhi (pts)
но когда нет напряжённого старания, напряжённого рвения, мы не испытываем каких-либо болезненных, мучительных, пронзающих чувств из-за [этого] напряжённого старания”.

‘Iti kira, āvuso nigaṇṭhā, yasmiṁ vo samaye tibbo upakkamo hoti tibbaṁ padhānaṁ, tibbā tasmiṁ samaye opakkamikā dukkhā tibbā kaṭukā vedanā vediyetha;
kira āvuso → kirāvuso (bj) | tibbā → tippā (bj, sya-all, pts) | kira āvuso nigaṇṭhā → kirāvuso niganthā (sya-all) | vediyetha → vediyatha (sya-all, pts) | tibbo → tippo (pts) | tibbaṁ → tippaṁ (pts) | tibbā tasmiṁ → tippā tamhi (pts) | kirāvuso → kira āvuso (bj: sīmu, machasaṁ) | vo → yasmiṁ vo pana (bj: sīmu) | vo → Sk kho. (pts note) | kira → kir (pts)
“Выходит, нигантхи товарищи, что когда имеет место напряжённое старание… вы испытываете…
yasmiṁ pana vo samaye na tibbo upakkamo hoti na tibbaṁ padhānaṁ, na tibbā tasmiṁ samaye opakkamikā dukkhā tibbā kaṭukā vedanā vediyetha.
tibbā → tippā (bj, sya-all, pts) | vediyetha → vediyatha (sya-all, pts) | yasmiṁ → yasmiṁ paṇa vo (pts) | vo → (pts) | tibbo → tippo (pts) | tibbaṁ → tippaṁ (pts) | tibbā tasmiṁ → tippā tamhi (pts) | paṇa → Sk omits. (pts note)
когда нет напряжённого старания… вы не испытываете каких-либо болезненных, мучительных, пронзающих чувств из-за [этого] напряжённого старания.
Evaṁ sante āyasmantānaṁ nigaṇṭhānaṁ na kallamassa veyyākaraṇāya:
nigaṇṭhānaṁ → niganthānaṁ (sya-all) | na kallamassa → kallam assa (pts) | assa → Sk na kalla. (pts note)
В таком случае не стоит уважаемым нигантхам утверждать:
“yaṁ kiñcāyaṁ purisapuggalo paṭisaṁvedeti sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā, sabbaṁ taṁ pubbekatahetu.
pubbekatahetu → pubbe katahetu (bjt) | yaṁ kiñcāyaṁ → yaṅkiñcāyaṁ (th) | sabbaṁ taṁ pubbekatahetu → sabbantaṁ pubbe katahetu (th) | yaṁ → yam (pts) | sabbaṁ → sabban (pts)
“Что бы человек ни чувствовал – приятное, боль или ни-болезненное-ни-приятное – всё это обусловлено тем, что было [им] сделано в прошлом…
Iti purāṇānaṁ kammānaṁ tapasā byantībhāvā, navānaṁ kammānaṁ akaraṇā, āyatiṁ anavassavo;
byantībhāvā → byantibhāvā (sya-all, pts) | byantībhāvā → vyantībhāvā (bjt) | byantībhāvā → vyantibhāvā (pts)
āyatiṁ anavassavā kammakkhayo; kammakkhayā dukkhakkhayo; dukkhakkhayā vedanākkhayo; vedanākkhayā sabbaṁ dukkhaṁ nijjiṇṇaṁ bhavissatī”ti.
bhavissatīti → bhavissatī ti (ms2005)

Sace, āvuso nigaṇṭhā, yasmiṁ vo samaye tibbo upakkamo hoti tibbaṁ padhānaṁ, na tibbā tasmiṁ samaye opakkamikā dukkhā tibbā kaṭukā vedanā vediyetha;
tasmiṁ samaye opakkamikā dukkhā tibbā kaṭukā vedanā vediyetha → tiṭṭheyyeva tasmiṁ samaye … vedanā (sya-all, km, pts1ed) | tibbā → tippā (bj, sya-all, pts) | nigaṇṭhā → niganthā (sya-all) | na tibbā → tiṭṭheyyeva (sya-all) | tibbo → tippo (pts) | tibbaṁ → tippaṁ (pts) | na tibbā tasmiṁ → tiṭṭheyy eva tamhi (pts) | vediyetha → (pts) | vo → Sk omits. (pts note) | samaye → Sk samayena. (pts note) | eva → So si; Bm tibbā; Sk na tibbā (pts note)
Если, нигантхи товарищи, когда имело бы место напряжённое старание, напряжённое рвение и наличествовали болезненные, мучительные, пронзающие чувства из-за [этого] напряжённого старания,
yasmiṁ pana vo samaye na tibbo upakkamo hoti na tibbaṁ padhānaṁ, tibbā tasmiṁ samaye opakkamikā dukkhā tibbā kaṭukā vedanā vediyetha;
tibbā → tippā (bj, sya-all, pts); tiṭṭheyyeva (sya-all, pts) | vediyetha → (sya-all, pts) | tibbo → tippo (pts) | vediyetha → padhānaṁ, tiṭṭheyyeva tasmiṁ samaye… vedanā (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | vo → Sk vo pana. (pts note) | eva → Se Si; Bm na tibbā; Sk tibbā. (pts note) | vedanā → Bm adds vediyetha. (pts note) | tibbā → tiṭṭheyy eva (pts)
а также когда не было бы напряжённого старания, напряжённого рвения, но всё ещё наличествовали бы болезненные, мучительные, пронзающие чувства из-за [этого] напряжённого старания,
evaṁ sante āyasmantānaṁ nigaṇṭhānaṁ kallamassa veyyākaraṇāya:
nigaṇṭhānaṁ → niganthānaṁ (sya-all) | kallamassa → kallam assa (pts)
то было бы уместно уважаемым нигантхам утверждать: “Что бы человек ни чувствовал… боль будет истощена”.
“yaṁ kiñcāyaṁ purisapuggalo paṭisaṁvedeti sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā, sabbaṁ taṁ pubbekatahetu.
yaṁ kiñcāyaṁ → yaṅkiñcāyaṁ (th) | sabbaṁ taṁ pubbekatahetu → sabbantaṁ pubbe katahetu (th) | paṭisaṁvedeti → paṭisaṁvediti (pts) | sabbaṁ → sabban (pts)
Iti purāṇānaṁ kammānaṁ tapasā byantībhāvā, navānaṁ kammānaṁ akaraṇā, āyatiṁ anavassavo;
byantībhāvā → byantibhāvā (sya-all, pts) | pe → Bm Si omit pe & recite in extenso. (pts note)
āyatiṁ anavassavā kammakkhayo; kammakkhayā dukkhakkhayo; dukkhakkhayā vedanākkhayo; vedanākkhayā sabbaṁ dukkhaṁ nijjiṇṇaṁ bhavissatī”ti.
bhavissatīti → bhavissatī ti (ms2005)

Yasmā ca kho, āvuso nigaṇṭhā, yasmiṁ vo samaye tibbo upakkamo hoti tibbaṁ padhānaṁ, tibbā tasmiṁ samaye opakkamikā dukkhā tibbā kaṭukā vedanā vediyetha;
tibbā → tippā (bj, sya-all) | nigaṇṭhā → niganthā (sya-all) | vediyetha → vediyatha (sya-all) | pana → Sk omits pana. (pts note) | tibbo → tippo (pts) | tibbaṁ → tippaṁ (pts) | tibbā tasmiṁ → tippā tamhi (pts)
Но поскольку, нигантхи товарищи, когда имеет место напряжённое старание, напряжённое рвение, и тогда вы испытываете болезненные, мучительные, пронзающие чувства из-за [этого] напряжённого старания, а когда нет напряжённого старания, напряжённого рвения, то вы не испытываете болезненных, мучительных, пронзающих чувств из-за [этого] напряжённого старания, –
yasmiṁ pana vo samaye na tibbo upakkamo hoti na tibbaṁ padhānaṁ, na tibbā tasmiṁ samaye opakkamikā dukkhā tibbā kaṭukā vedanā vediyetha;
tibbā → tippā (bj, sya-all) | vediyetha → vediyatha (sya-all) | vo → Sk vo pana. (pts note) | na → Sk omits. (pts note) | tibbo → tippo (pts) | tibbaṁ → tippaṁ (pts) | tibbā tasmiṁ → tippaṁ tamhi (pts)
te tumhe sāmaṁyeva opakkamikā dukkhā tibbā kaṭukā vedanā vedayamānā avijjā aññāṇā sammohā vipaccetha:
tibbā → tippā (bj, sya-all) | vedayamānā → vediyamānā (bj, sya-all) | aññāṇā → Si añāṇā. (pts note) | sāmaṁyeva → sāmaññeva (bjt) | sāmaṁyeva → sāmaṁ yeva (pts)
то вы испытываете только болезненные, мучительные, пронзающие чувства из-за наложенного на себя старания и из-за неведения, незнания, заблуждения вы ошибочно полагаете:
“yaṁ kiñcāyaṁ purisapuggalo paṭisaṁvedeti sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā, sabbaṁ taṁ pubbekatahetu.
yaṁ kiñcāyaṁ → yaṅkiñcāyaṁ (th) | sabbaṁ taṁ pubbekatahetu → sabbantaṁ pubbe katahetu (th) | sabbaṁ → sabban (pts)
“Что бы человек ни чувствовал – приятное, боль или ни-болезненное-ни-приятное – всё это обусловлено тем, что было [им] сделано в прошлом… …боль будет истощена””.
Iti purāṇānaṁ kammānaṁ tapasā byantībhāvā, navānaṁ kammānaṁ akaraṇā, āyatiṁ anavassavo;
byantībhāvā → byantibhāvā (sya-all) | byantībhāvā → vyantibhāvā (pts)
āyatiṁ anavassavā kammakkhayo; kammakkhayā dukkhakkhayo; dukkhakkhayā vedanākkhayo; vedanākkhayā sabbaṁ dukkhaṁ nijjiṇṇaṁ bhavissatī”’ti.
bhavissatīti → bhavissatī ti (ms2005)
Evaṁvādīpi kho ahaṁ, bhikkhave, nigaṇṭhesu na kañci sahadhammikaṁ vādapaṭihāraṁ samanupassāmi.
Evaṁvādīpi → evaṁvādīsupi (mr) | kañci → kiñci (bj, pts) | nigaṇṭhesu → niganthesu (sya-all) | kiñci → kiñci (bj: sīmu, PTS) | Evaṁvādīpi → evaṁvādīsupi (cck: ka.) | pi → So Sk Si; Bm evaṁvādisu pi. (pts note) | evaṁvādīpi → evaṁ vādīpi (bjt) | vādapaṭihāraṁ → vādappaṭihāraṁ (th) | evaṁvādīpi → evaṁvādī pi (pts)
Когда так было сказано, монахи, я не увидел какой-либо обоснованной защиты нигантхами собственной позиции.

Puna caparāhaṁ, bhikkhave, te nigaṇṭhe evaṁ vadāmi:
nigaṇṭhe → niganthe (sya-all) | caparāhaṁ → ca panāhaṁ (pts) | caparāhaṁ → punacapanāhaṁ (bj: PTS) | panāhaṁ → Si parāhaṁ. (pts note)
Далее, монахи, я сказал нигантхам:
‘taṁ kiṁ maññathāvuso nigaṇṭhā, yamidaṁ kammaṁ diṭṭhadhammavedanīyaṁ taṁ upakkamena vā padhānena vā samparāyavedanīyaṁ hotūti labbhametan’ti?
nigaṇṭhā → niganthā (sya-all) | diṭṭhadhammavedanīyaṁ → Sk & Bu d-iyaṁ. (pts note) | kiṁ maññathāvuso → kim maññath āvuso (pts) | yamidaṁ → yam idaṁ (pts) | labbhametanti → labbham etan ti (pts)
“Нигантхи товарищи, как вы думаете? Может ли действие, [результат которого] переживается здесь и сейчас, за счёт старания и рвения стать таким, [результат которого] переживается в следующей жизни?”

‘No hidaṁ, āvuso’.
hidaṁ → h idaṁ (pts)
“Нет, товарищ”.

‘Yaṁ panidaṁ kammaṁ samparāyavedanīyaṁ taṁ upakkamena vā padhānena vā diṭṭhadhammavedanīyaṁ hotūti labbhametan’ti?
yaṁ panidaṁ → yampanidaṁ (th) | yaṁ panidaṁ → yam pan idaṁ (pts) | labbhametanti → labbham etan ti (pts)
“Но может ли действие, [результат которого] переживается в следующей жизни, за счёт старания и рвения стать таким, [результат которого] переживается здесь и сейчас?”

‘No hidaṁ, āvuso’.
hidaṁ → h idaṁ (pts)
“Нет, товарищ”.

‘Taṁ kiṁ maññathāvuso nigaṇṭhā, yamidaṁ kammaṁ sukhavedanīyaṁ taṁ upakkamena vā padhānena vā dukkhavedanīyaṁ hotūti labbhametan’ti?
nigaṇṭhā → niganthā (sya-all) | kiṁ maññathāvuso → kim maññath āvuso (pts) | yamidaṁ → yam idaṁ (pts) | labbhametanti → labbham etan ti (pts)
“Нигантхи товарищи, как вы думаете? Может ли действие, [результат которого] переживается приятным, за счёт старания и рвения стать таким, [результат которого] переживается болезненным?”

‘No hidaṁ, āvuso’.
hidaṁ → h idaṁ (pts)
“Нет, товарищ”.

‘Yaṁ panidaṁ kammaṁ dukkhavedanīyaṁ taṁ upakkamena vā padhānena vā sukhavedanīyaṁ hotūti labbhametan’ti?
yaṁ panidaṁ → yampanidaṁ (th) | panidaṁ → pan idaṁ (pts) | labbhametanti → labbham etan ti (pts)
“Но может ли действие, [результат которого] переживается болезненным, за счёт старания и рвения стать таким, [результат которого] переживается приятным?”

‘No hidaṁ, āvuso’.
hidaṁ → h idaṁ (pts)
“Нет, товарищ”.

‘Taṁ kiṁ maññathāvuso nigaṇṭhā, yamidaṁ kammaṁ paripakkavedanīyaṁ taṁ upakkamena vā padhānena vā aparipakkavedanīyaṁ hotūti labbhametan’ti?
nigaṇṭhā → niganthā (sya-all) | aparipakkavedanīyaṁ → apparipakkavedanīyaṁ (th) | kiṁ maññathāvuso → kim maññath āvuso (pts) | yamidaṁ → yam idaṁ (pts) | taṁ → tam (pts) | labbhametanti → labbham etan ti (pts)
“Нигантхи товарищи, как вы думаете? Может ли действие, [результат которого] переживается в зрелой [личности], за счёт старания и рвения стать таким, [результат которого] переживается в незрелой [личности]?”

‘No hidaṁ, āvuso’.
hidaṁ → h idaṁ (pts)
“Нет, товарищ”.

‘Yaṁ panidaṁ kammaṁ aparipakkavedanīyaṁ taṁ upakkamena vā padhānena vā paripakkavedanīyaṁ hotūti labbhametan’ti?
yaṁ panidaṁ → yampanidaṁ (th) | aparipakkavedanīyaṁ → apparipakkavedanīyaṁ (th) | panidaṁ → pan idaṁ (pts) | labbhametanti → labbham etan ti (pts)
“Но может ли действие, [результат которого] переживается в незрелой [личности], за счёт старания и рвения стать таким, [результат которого] переживается в зрелой [личности]?”

‘No hidaṁ, āvuso’.
hidaṁ → h idaṁ (pts)
“Нет, товарищ”.

‘Taṁ kiṁ maññathāvuso nigaṇṭhā, yamidaṁ kammaṁ bahuvedanīyaṁ taṁ upakkamena vā padhānena vā appavedanīyaṁ hotūti labbhametan’ti?
nigaṇṭhā → niganthā (sya-all) | kiṁ maññathāvuso → kim maññath āvuso (pts) | yamidaṁ → yam idaṁ (pts) | labbhametanti → labbham etan ti (pts)
“Нигантхи товарищи, как вы думаете? Может ли действие, [результат которого] переживается значительно, за счёт старания и рвения стать таким, [результат которого] переживается незначительно?”

‘No hidaṁ, āvuso’.
hidaṁ → h idaṁ (pts)
“Нет, товарищ”.

‘Yaṁ panidaṁ kammaṁ appavedanīyaṁ taṁ upakkamena vā padhānena vā bahuvedanīyaṁ hotūti labbhametan’ti?
yaṁ panidaṁ → yampanidaṁ (th) | panidaṁ → pan idaṁ (pts) | labbhametanti → labbham etan ti (pts)
“Но может ли действие, [результат которого] переживается незначительно, за счёт старания и рвения стать таким, [результат которого] переживается значительно?”

‘No hidaṁ, āvuso’.
hidaṁ → h idaṁ (pts)
“Нет, товарищ”.

‘Taṁ kiṁ maññathāvuso nigaṇṭhā, yamidaṁ kammaṁ savedanīyaṁ taṁ upakkamena vā padhānena vā avedanīyaṁ hotūti labbhametan’ti?
savedanīyaṁ → vedanīyaṁ (bj, sya-all, pts) | nigaṇṭhā → niganthā (sya-all) | kiṁ maññathāvuso → kim maññath āvuso (pts) | yamidaṁ → yam idaṁ (pts) | labbhametanti → labbham etan ti (pts)
“Нигантхи товарищи, как вы думаете? “Нигантхи товарищи, как вы думаете? Может ли действие, [результат которого] переживается, за счёт старания и рвения стать таким, [результат которого] не переживается?”

‘No hidaṁ, āvuso’.
hidaṁ → h idaṁ (pts)
“Нет, товарищ”.

‘Yaṁ panidaṁ kammaṁ avedanīyaṁ taṁ upakkamena vā padhānena vā savedanīyaṁ hotūti labbhametan’ti?
savedanīyaṁ → vedanīyaṁ (bj, sya-all, pts) | yaṁ panidaṁ → yampanidaṁ (th) | panidaṁ → pan idaṁ (pts) | labbhametanti → labbham etan ti (pts)
“Но может ли действие, [результат которого] не переживается, за счёт старания и рвения стать таким, [результат которого] переживается?”

‘No hidaṁ, āvuso’.
hidaṁ → h idaṁ (pts)
“Нет, товарищ”.

‘Iti kira, āvuso nigaṇṭhā, yamidaṁ kammaṁ diṭṭhadhammavedanīyaṁ taṁ upakkamena vā padhānena vā samparāyavedanīyaṁ hotūti alabbhametaṁ, yaṁ panidaṁ kammaṁ samparāyavedanīyaṁ taṁ upakkamena vā padhānena vā diṭṭhadhammavedanīyaṁ hotūti alabbhametaṁ, yamidaṁ kammaṁ sukhavedanīyaṁ taṁ upakkamena vā padhānena vā dukkhavedanīyaṁ hotūti alabbhametaṁ, yamidaṁ kammaṁ dukkhavedanīyaṁ taṁ upakkamena vā padhānena vā sukhavedanīyaṁ hotūti alabbhametaṁ, yamidaṁ kammaṁ paripakkavedanīyaṁ taṁ upakkamena vā padhānena vā aparipakkavedanīyaṁ hotūti alabbhametaṁ, yamidaṁ kammaṁ aparipakkavedanīyaṁ taṁ upakkamena vā padhānena vā paripakkavedanīyaṁ hotūti alabbhametaṁ, yamidaṁ kammaṁ bahuvedanīyaṁ taṁ upakkamena vā padhānena vā appavedanīyaṁ hotūti alabbhametaṁ, yamidaṁ kammaṁ appavedanīyaṁ taṁ upakkamena vā padhānena vā bahuvedanīyaṁ hotūti alabbhametaṁ, yamidaṁ kammaṁ savedanīyaṁ taṁ upakkamena vā padhānena vā avedanīyaṁ hotūti alabbhametaṁ, yamidaṁ kammaṁ avedanīyaṁ taṁ upakkamena vā padhānena vā savedanīyaṁ hotūti alabbhametaṁ;
kira āvuso → kirāvuso (bj) | yaṁ panidaṁ → yamidaṁ (bj, sya-all) | savedanīyaṁ → vedanīyaṁ (bj, sya-all, pts) | kira āvuso nigaṇṭhā → kirāvuso niganthā (sya-all) | kammaṁ aparipakkavedanīyaṁ → apparipakkavedanīyaṁ (sya-all) | alabbhametaṁ yaṁ panidaṁ → alabbham etaṁ yam idam (pts) | padhānena vā → (pts) | yamidaṁ → yaṁ panidaṁ (bj: sīmu, machasaṁ) | alabbham → Sk labbhaṁ. (pts note) | yam → Bm adds pana. (pts note) | p → Si omits pi. (pts note) | vedanīyaṁ → Bm savedanīyaṁ. (pts note) | kira → kir (pts) | yamidaṁ → yam idaṁ (pts) | alabbhametaṁ yamidaṁ → alabbham etaṁ yam p idaṁ (pts) | alabbhametaṁ yamidaṁ kammaṁ → alabbham etaṁ yam p idaṁ kammam (pts) | alabbhametaṁ yamidaṁ → alabbham etaṁ yam p idam (pts)
“Выходит, нигантхи товарищи, не может быть такого, что действие, [результат которого] переживается здесь и сейчас, за счёт старания и рвения станет таким, [результат которого] переживается в следующей жизни… за счёт старания и рвения стать таким, [результат которого] переживается.
evaṁ sante āyasmantānaṁ nigaṇṭhānaṁ aphalo upakkamo hoti, aphalaṁ padhānaṁ’.
nigaṇṭhānaṁ → niganthānaṁ (sya-all) | hoti → Sk hotīti. (pts note)
В таком случае старание уважаемых нигантхов тщетно, их рвение тщетно”.

Evaṁvādī, bhikkhave, nigaṇṭhā.
nigaṇṭhā → niganthā (sya-all)
Так говорят нигантхи, монахи.
Evaṁvādīnaṁ, bhikkhave, nigaṇṭhānaṁ dasa sahadhammikā vādānuvādā gārayhaṁ ṭhānaṁ āgacchanti.
nigaṇṭhānaṁ → niganthānaṁ (sya-all) | gārayhaṁ ṭhānaṁ → gārayhaṭṭhānaṁ (sya-all) | ṭhānaṁ → gārayhaṭṭhānaṁ (bj: syā) | Nigaṇṭhānaṁ → Sk omits these three words; Si (not Bu) Niganth-. (pts note) | ṭhānaṁ → So Sk Bu; Bm gārayhaṭhānaṁ; Si gāreyhaṭṭhānaṁ; Bu adds: vādānuppattā garayhā thānā ti pi pāṭho. (pts note)
И поскольку нигантхи так говорят, есть десять разумных выводов из их утверждений, что дают почву для их критики.

Sace, bhikkhave, sattā pubbekatahetu sukhadukkhaṁ paṭisaṁvedenti;
pubbekatahetu → pubbe katahetu (th)
Если приятное и боль, переживаемые существами, обусловлены тем, что было сделано в прошлом,
addhā, bhikkhave, nigaṇṭhā pubbe dukkaṭakammakārino yaṁ etarahi evarūpā dukkhā tibbā kaṭukā vedanā vediyanti.
dukkaṭakammakārino → dukkatakammakārino (bj) | tibbā → tippā (bj, sya-all, pts) | nigaṇṭhā → niganthā (sya-all) | pubbe dukkaṭakammakārino → pubbedukkatakammakārino (pts) | pubbedukkatakammakārino → So Sk Bu; Bm Si dukkaṭak-. (pts note)
то тогда нигантхи, вне сомнений, должны были совершать плохие поступки в прошлом, ведь теперь они переживают такие болезненные, мучительные, пронзающие чувства.
Sace, bhikkhave, sattā issaranimmānahetu sukhadukkhaṁ paṭisaṁvedenti;
issaranimmānahetu → issaranimmāṇahetu (bj)
Если приятное и боль, переживаемые существами, обусловлены созидательным актом Верховного Бога,
addhā, bhikkhave, nigaṇṭhā pāpakena issarena nimmitā yaṁ etarahi evarūpā dukkhā tibbā kaṭukā vedanā vediyanti.
tibbā → tippā (bj, sya-all, pts) | nigaṇṭhā → niganthā (sya-all)
то тогда нигантхи, вне сомнений, должны были быть сотворены злым Верховным Богом, ведь теперь они переживают такие болезненные, мучительные, пронзающие чувства.
Sace, bhikkhave, sattā saṅgatibhāvahetu sukhadukkhaṁ paṭisaṁvedenti;Если приятное и боль, переживаемые существами, обусловлены обстоятельствами и природой, addhā, bhikkhave, nigaṇṭhā pāpasaṅgatikā yaṁ etarahi evarūpā dukkhā tibbā kaṭukā vedanā vediyanti.
tibbā → tippā (bj, sya-all, pts) | nigaṇṭhā → niganthā (sya-all)
то тогда нигантхам, вне сомнений, не повезло, ведь теперь они переживают такие болезненные, мучительные, пронзающие чувства.
Sace, bhikkhave, sattā abhijātihetu sukhadukkhaṁ paṭisaṁvedenti;Если приятное и боль, переживаемые существами, обусловлены классом [среди шести классов рождений], addhā, bhikkhave, nigaṇṭhā pāpābhijātikā yaṁ etarahi evarūpā dukkhā tibbā kaṭukā vedanā vediyanti.
tibbā → tippā (bj, sya-all, pts) | nigaṇṭhā → niganthā (sya-all)
то тогда нигантхи, вне сомнений, принадлежат к плохому классу, ведь теперь они переживают такие болезненные, мучительные, пронзающие чувства.
Sace, bhikkhave, sattā diṭṭhadhammūpakkamahetu sukhadukkhaṁ paṭisaṁvedenti;
diṭṭhadhammūpakkamahetu → diṭṭhadhammupakkamahetu (sya-all); diṭṭhādhammupakkamahetu (pts) | diṭṭhādhammupakkamahetu → Bm - dhammūp-. (pts note)
Если приятное и боль, переживаемые существами, обусловлены старанием здесь и сейчас,
addhā, bhikkhave, nigaṇṭhā evarūpā diṭṭhadhammūpakkamā yaṁ etarahi evarūpā dukkhā tibbā kaṭukā vedanā vediyanti.
evarūpā diṭṭhadhammūpakkamā → pāpadiṭṭhadhammūpakkamā (bj); pāpadiṭṭhadhammupakkamā (pts) | nigaṇṭhā evarūpā diṭṭhadhammūpakkamā → niganthā pāpadiṭṭhadhammupakkamā (sya-all) | tibbā → tippā (sya-all, pts) | pāpadiṭṭhadhammūpakkamā → evarūpā diṭṭhadhammūpakkamā (bj: sīmu, machasaṁ) | pāpadiṭṭhadhammupakkamā → Bm Nigaṇṭhā evarūpā diṭṭhadhammūpakkamā. (pts note)
то тогда нигантхи, вне сомнений, плохо стараются здесь и сейчас, ведь теперь они переживают такие болезненные, мучительные, пронзающие чувства.

Sace, bhikkhave, sattā pubbekatahetu sukhadukkhaṁ paṭisaṁvedenti, gārayhā nigaṇṭhā;
nigaṇṭhā → niganthā (sya-all) | pubbekatahetu → pubbe katahetu (th)
Если приятное и боль, переживаемые существами, обусловлены тем, что было сделано в прошлом, то нигантхи заслуживают порицания; если нет, то всё равно нигантхи заслуживают порицания.
no ce sattā pubbekatahetu sukhadukkhaṁ paṭisaṁvedenti, gārayhā nigaṇṭhā.
nigaṇṭhā → niganthā (sya-all) | pubbekatahetu → pubbe katahetu (th)
Sace, bhikkhave, sattā issaranimmānahetu sukhadukkhaṁ paṭisaṁvedenti, gārayhā nigaṇṭhā;
issaranimmānahetu → issaranimmāṇahetu (bj); issarinimmānahetu (pts) | nigaṇṭhā → niganthā (sya-all)
Если приятное и боль, переживаемые существами, обусловлены созидательным актом Верховного Бога…
no ce sattā issaranimmānahetu sukhadukkhaṁ paṭisaṁvedenti, gārayhā nigaṇṭhā.
issaranimmānahetu → issaranimmāṇahetu (bj); issarinimmānahetu (pts) | nigaṇṭhā → niganthā (sya-all)
Sace, bhikkhave, sattā saṅgatibhāvahetu sukhadukkhaṁ paṭisaṁvedenti, gārayhā nigaṇṭhā;
nigaṇṭhā → niganthā (sya-all)
обстоятельствами и природой…
no ce sattā saṅgatibhāvahetu sukhadukkhaṁ paṭisaṁvedenti, gārayhā nigaṇṭhā.
nigaṇṭhā → niganthā (sya-all)
Sace, bhikkhave, sattā abhijātihetu sukhadukkhaṁ paṭisaṁvedenti, gārayhā nigaṇṭhā;
nigaṇṭhā → niganthā (sya-all)
обусловлены классом…
no ce sattā abhijātihetu sukhadukkhaṁ paṭisaṁvedenti, gārayhā nigaṇṭhā.
nigaṇṭhā → niganthā (sya-all)
Sace, bhikkhave, sattā diṭṭhadhammūpakkamahetu sukhadukkhaṁ paṭisaṁvedenti, gārayhā nigaṇṭhā;
diṭṭhadhammūpakkamahetu → diṭṭhadhammupakkamahetu (sya-all, pts) | nigaṇṭhā → niganthā (sya-all)
обусловлены старанием здесь и сейчас, то Татхагата заслуживает похвалы; если нет, то всё равно Татхагата заслуживает похвалы.
no ce sattā diṭṭhadhammūpakkamahetu sukhadukkhaṁ paṭisaṁvedenti, gārayhā nigaṇṭhā.
diṭṭhadhammūpakkamahetu → diṭṭhadhammupakkamahetu (sya-all, pts) | nigaṇṭhā → niganthā (sya-all)
Evaṁvādī, bhikkhave, nigaṇṭhā.
nigaṇṭhā → niganthā (sya-all)
Так говорят нигантхи, монахи.
Evaṁvādīnaṁ, bhikkhave, nigaṇṭhānaṁ ime dasa sahadhammikā vādānuvādā gārayhaṁ ṭhānaṁ āgacchanti.
nigaṇṭhānaṁ → niganthānaṁ (sya-all) | gārayhaṁ ṭhānaṁ → gārayhaṭṭhānaṁ (sya-all) | Nigaṇṭhānaṁ → Sk omits these three words. (pts note) | dasa → Sk sace ime, omitting dasa. (pts note)
И поскольку нигантхи так говорят, есть эти десять разумных выводов из их утверждений, что дают почву для их критики.
Evaṁ kho, bhikkhave, aphalo upakkamo hoti, aphalaṁ padhānaṁ.Так их старание тщетно, их рвение тщетно.

Kathañca, bhikkhave, saphalo upakkamo hoti, saphalaṁ padhānaṁ?
kathañca → kathañ ca (pts)
И какое старание плодотворно, какое рвение плодотворно?
Idha, bhikkhave, bhikkhu na heva anaddhabhūtaṁ attānaṁ dukkhena addhabhāveti, dhammikañca sukhaṁ na pariccajati, tasmiñca sukhe anadhimucchito hoti.
anadhimucchito → anadhimucchite (bj: PTS) | tasmiñca → tasmiṁ ca (th) | anaddhabhūtaṁ → anaddha bhūtaṁ (pts) | dhammikañca → dhammikañ ca (pts) | pariccajati tasmiñca → paricajjati tasmiñ ca (pts)
Вот, монахи, монах, будучи не подавленным, не подавляет себя болью; и он не оставляет приятное, согласующегося с Дхаммой, хотя и не ослеплён этим приятным.
So evaṁ pajānāti:Он понимает так: ‘imassa kho me dukkhanidānassa saṅkhāraṁ padahato saṅkhārappadhānā virāgo hoti, imassa pana me dukkhanidānassa ajjhupekkhato upekkhaṁ bhāvayato virāgo hotī’ti.
upekkhaṁ → upekhaṁ (bj: PTS) | saṁkhārappadhānā → So Sk Si; Bm Bu saṁkhārapadhānā. (pts note) | ajjhupekkhato → So all MSS. & Bu. (pts note) | upekham → So Sk Bu; Bm Si upekkhaṁ. (pts note) | saṅkhāraṁ → saṁkhāraṁ (pts)
“Когда я стараюсь с решимостью, этот конкретный источник боли исчезает у меня из-за этого решительного старания; и когда я смотрю с невозмутимостью, этот конкретный источник боли исчезает у меня по мере того, как я развиваю невозмутимость”.
So yassa hi khvāssa dukkhanidānassa saṅkhāraṁ padahato saṅkhārappadhānā virāgo hoti, saṅkhāraṁ tattha padahati.
yassa hi khvāssa → yassa kho hi panassa (si); yassa hi khvassa (sya-all); yassa khvāssa (pts1ed) | hi → (pts) | khvāssa → yassa hi khopanassa (bj: sīmu); yassa khvāssa (bj: PTS) | khvāssa → yassa kho panassa (cck: sī.); yassa khvāssa (cck: pī.) | khvāssa → So Bu; Si yassa hi khvassa; Bm yassa hi khvāssa; Sk yassa hi kho pan'; assa. (pts note) | tattha → So Si Bu; Sk tattha s. p.; Bm tattha pṣ. (pts note) | saṅkhāraṁ → saṁkhāraṁ (pts) | saṅkhārappadhānā → saṁkhārappadhānā (pts)
Он старается с решительностью в отношении этого конкретного источника боли, который исчезает у него из-за этого решительного старания;
Yassa panassa dukkhanidānassa ajjhupekkhato upekkhaṁ bhāvayato virāgo hoti, upekkhaṁ tattha bhāveti.
panassa → yassa hi khvāssa (bj: sīmu) | ajjhupekkhato → ajjhu pekkhato (bjt) | panassa → pana (pts) | upekkhaṁ → upekham (pts) | upekkhaṁ → upekhaṁ (pts)
и он развивает невозмутимость в отношении этого конкретного источника боли, который исчезает у него по мере того, как он развивает невозмутимость.
Tassa tassa dukkhanidānassa saṅkhāraṁ padahato saṅkhārappadhānā virāgo hoti—
tassa → (pts) | hoti → Sk hotīti. (pts note) | saṅkhāraṁ → saṁkhāraṁ (pts) | saṅkhārappadhānā → saṁkhārappadhānā (pts)
Когда он старается с решимостью, такой-то и такой-то источник боли исчезает у него из-за этого решительного старания;
evampissa taṁ dukkhaṁ nijjiṇṇaṁ hoti.
nijjiṇṇaṁ → Sk here nijiṇṇaṁ. (pts note) | evampissa → evam pi ssa (pts)
так боль истощается у него.
Tassa tassa dukkhanidānassa ajjhupekkhato upekkhaṁ bhāvayato virāgo hoti—
upekkhaṁ → upekhaṁ (pts)
Когда он смотрит с невозмутимостью, такой-то и такой-то источник боли исчезает у него по мере того, как он развивает невозмутимость;
evampissa taṁ dukkhaṁ nijjiṇṇaṁ hoti.
evampissa → evam pi ssa (pts)
так боль истощается.

Seyyathāpi, bhikkhave, puriso itthiyā sāratto paṭibaddhacitto tibbacchando tibbāpekkho.
tibbāpekkho → tibbāpekho (bj: PTS) | tibbacchando → So Sk Bu; Bm Si tibbachando. (pts note) | tibbāpekho → So Sk Bu; Bm Si tibbāpekkho. (pts note)
Это как, монахи, мужчина, влюблённый в женщину, с умом, прикованным к ней сильным желанием и страстью.
So taṁ itthiṁ passeyya aññena purisena saddhiṁ santiṭṭhantiṁ sallapantiṁ sañjagghantiṁ saṁhasantiṁ.
aññena → Sk adds vā. (pts note) | saddhiṁ → saddhim (pts)
Он мог бы увидеть, как та женщина стоит с другим мужчиной, болтает, шутит, смеётся.

Taṁ kiṁ maññatha, bhikkhave,Как вы думаете монахи? api nu tassa purisassa amuṁ itthiṁ disvā aññena purisena saddhiṁ santiṭṭhantiṁ sallapantiṁ sañjagghantiṁ saṁhasantiṁ uppajjeyyuṁ sokaparidevadukkhadomanassūpāyāsā”ti?
sokaparidevadukkhadomanassūpāyāsāti → sokaparidevadukkhadomanassupāyāsāti (bj, sya-all) | sokaparidevadukkhadomanassūpāyāsāti evaṁ → sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā ti evam (pts) | sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā → Bm s-upayāsa. (pts note) | sokaparidevadukkhadomanassūpāyāsāti → soka parideva dukkhadomanassu pāyāsāti (th)
Возникли бы у того мужчины страдание, плач, боль, недовольство и тоска, когда он видит, как та женщина стоит с другим мужчиной, болтает, шутит, смеётся?”

“Evaṁ, bhante”.
evaṁ → evam (pts)
“Да, почтенный.
“Taṁ kissa hetu”?И почему? “Amu hi, bhante, puriso amussā itthiyā sāratto paṭibaddhacitto tibbacchando tibbāpekkho.
amu → asu (bj) | tibbacchando → tibbacchendā (bj) | tibbāpekkho → tibbāpekko (pts) | hi → amuhi (bj: PTS) | tibbāpekkho → tibbāpekho (bj: PTS)
Ведь тот мужчина любит ту женщину, с умом, прикованным к ней сильным желанием и страстью.
Tasmā taṁ itthiṁ disvā aññena purisena saddhiṁ santiṭṭhantiṁ sallapantiṁ sañjagghantiṁ saṁhasantiṁ uppajjeyyuṁ sokaparidevadukkhadomanassūpāyāsā”ti.
sokaparidevadukkhadomanassūpāyāsāti → sokaparidevadukkhadomanassupāyāsāti (bj) | uppajjeyyuṁ sokaparidevadukkhadomanassūpāyāsāti → uppajjanti sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā ti (pts) | uppajjeyyuṁ sokaparidevadukkhadomanassūpāyāsāti → uppajjanti soka parideva dukkhadomanassu pāyāsāti (th)
Вот почему страдание, плач, боль, недовольство и тоска возникнут у него, когда он увидит, как та женщина стоит с другим мужчиной, болтает, шутит, смеётся”.

“Atha kho, bhikkhave, tassa purisassa evamassa:
evamassa → evam assa (pts)
“Затем, монахи, мужчина подумал бы:
‘ahaṁ kho amussā itthiyā sāratto paṭibaddhacitto tibbacchando tibbāpekkho.
amussā → Sk āvuso. (pts note) | tibbāpekho → Sk here tibbāpakko. (pts note)
“Я люблю эту женщину, с умом, прикованным к ней сильным желанием и страстью.
Tassa me amuṁ itthiṁ disvā aññena purisena saddhiṁ santiṭṭhantiṁ sallapantiṁ sañjagghantiṁ saṁhasantiṁ uppajjanti sokaparidevadukkhadomanassūpāyāsā.
sokaparidevadukkhadomanassūpāyāsā → sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā (bj, sya-all) | sokaparidevadukkhadomanassūpāyāsā yannūnāhaṁ → sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā yan nūnāhaṁ (pts) | saṁhasantiṁ → Sk omits. (pts note) | sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā → Bm adds so. (pts note) | sokaparidevadukkhadomanassūpāyāsā → soka parideva dukkhadomanassu pāyāsā (th)
Так страдание, плач, боль, недовольство и тоска возникают у меня, когда я вижу, как та женщина стоит с другим мужчиной, болтает, шутит, смеётся.
Yannūnāhaṁ yo me amussā itthiyā chandarāgo taṁ pajaheyyan’ti.
yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my) | yannūnāhaṁ → yan nūnāhaṁ (pts) | pajaheyyanti → pajaheyyan ti (pts)
Что если я отброшу моё желание и страсть к этой женщине?”
So yo amussā itthiyā chandarāgo taṁ pajaheyya.И он бы отбросил желание и страсть к этой женщине. So taṁ itthiṁ passeyya aparena samayena aññena purisena saddhiṁ santiṭṭhantiṁ sallapantiṁ sañjagghantiṁ saṁhasantiṁ.И после он мог бы увидеть, как та женщина стоит с другим мужчиной, болтает, шутит, смеётся.

Taṁ kiṁ maññatha, bhikkhave,Как вы думаете монахи? api nu tassa purisassa amuṁ itthiṁ disvā aññena purisena saddhiṁ santiṭṭhantiṁ sallapantiṁ sañjagghantiṁ saṁhasantiṁ uppajjeyyuṁ sokaparidevadukkhadomanassūpāyāsā”ti?
sokaparidevadukkhadomanassūpāyāsāti → sokaparidevadukkhadomanassupāyāsāti (bj, pts) | itthiṁ → iṭṭhiṁ (pts) | sokaparidevadukkhadomanassūpāyāsāti → soka parideva dukkha domanassu pāyāsāti (th) | sokaparidevadukkhadomanassūpāyāsāti → sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā ti (pts)
Возникли бы у того мужчины страдание, плач, боль, недовольство и тоска, когда он видит, как та женщина стоит с другим мужчиной, болтает, шутит, смеётся?”

“No hetaṁ, bhante”.
hetaṁ → h etaṁ (pts)
“Нет, почтенный.
“Taṁ kissa hetu”?И почему? “Amu hi, bhante, puriso amussā itthiyā virāgo.
amu → asu (bj) | virāgo → vītarāgo (bj, sya-all, pts)
Потому что тот мужчина более не любит эту женщину. Вот почему страдание, плач, боль, недовольство и тоска не возникают у него, когда он видит, как та женщина стоит с другим мужчиной, болтает, шутит, смеётся”.
Tasmā taṁ itthiṁ disvā aññena purisena saddhiṁ santiṭṭhantiṁ sallapantiṁ sañjagghantiṁ saṁhasantiṁ na uppajjeyyuṁ sokaparidevadukkhadomanassūpāyāsā”ti.
sokaparidevadukkhadomanassūpāyāsāti → sokaparidevadukkhadomanassupāyāsāti (bj, sya-all) | na → Sk omits na. (pts note) | sokaparidevadukkhadomanassūpāyāsāti → soka parideva dukkhadomanassu pāyāsāti (th) | uppajjeyyuṁ sokaparidevadukkhadomanassūpāyāsāti → uppajjanti sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā ti (pts)

“Evameva kho, bhikkhave, bhikkhu na heva anaddhabhūtaṁ attānaṁ dukkhena addhabhāveti, dhammikañca sukhaṁ na pariccajati, tasmiñca sukhe anadhimucchito hoti.
heva → bhikkhave naheva (bj: PTS) | paricajati → Sk paricajati. (pts note) | hoti → Sk omits hoti. (pts note) | tasmiñca → tasmiṁ ca (th) | evameva → evam eva (pts) | dhammikañca → dhammikañ ca (pts) | pariccajati tasmiñca → paricajati tasmiñ ca (pts)
“Точно так же, монахи, когда монах, будучи не подавленным, не подавляет себя болью… так боль истощается у него. Так, монахи, [это] старание плодотворно, рвение плодотворно.
So evaṁ pajānāti:Он понимает так: ‘imassa kho me dukkhanidānassa saṅkhāraṁ padahato saṅkhārappadhānā virāgo hoti, imassa pana me dukkhanidānassa ajjhupekkhato upekkhaṁ bhāvayato virāgo hotī’ti.
upekkhaṁ bhāvayato → upekhabhāvayato (pts) | hotīti → So Sk; Bm Si hoti. (pts note) | saṅkhāraṁ → saṁkhāraṁ (pts) | saṅkhārappadhānā → saṁkhārappadhānā (pts)
“Когда я стараюсь с решимостью, этот конкретный источник боли исчезает у меня из-за этого решительного старания; и когда я смотрю с невозмутимостью, этот конкретный источник боли исчезает у меня по мере того, как я развиваю невозмутимость”.
So yassa hi khvāssa dukkhanidānassa saṅkhāraṁ padahato saṅkhārappadhānā virāgo hoti, saṅkhāraṁ tattha padahati;
hi → (bj, pts) | khvāssa → khvassa (sya-all) | khvāssa → Sk yassa hi kho pan'; assa. (pts note) | saṅkhāraṁ → saṁkhāraṁ (pts) | saṅkhārappadhānā → saṁkhārappadhānā (pts)
Он старается с решительностью в отношении этого конкретного источника боли, который исчезает у него из-за этого решительного старания;
yassa panassa dukkhanidānassa ajjhupekkhato upekkhaṁ bhāvayato virāgo hoti, upekkhaṁ tattha bhāveti.
panassa → pan assa (pts) | upekkhaṁ → upekhaṁ (pts)
и он развивает невозмутимость в отношении этого конкретного источника боли, который исчезает у него по мере того, как он развивает невозмутимость.
Tassa tassa dukkhanidānassa saṅkhāraṁ padahato saṅkhārappadhānā virāgo hoti—
saṅkhāraṁ → saṁkhāraṁ (pts) | saṅkhārappadhānā → saṁkhārappadhānā (pts)
Когда он старается с решимостью, такой-то и такой-то источник боли исчезает у него из-за этого решительного старания;
evampissa taṁ dukkhaṁ nijjiṇṇaṁ hoti.
evampissa → evam pi ssa (pts)
так боль истощается у него.
Tassa tassa dukkhanidānassa ajjhupekkhato upekkhaṁ bhāvayato virāgo hoti—
upekkhaṁ → upekhaṁ (pts)
Когда он смотрит с невозмутимостью, такой-то и такой-то источник боли исчезает у него по мере того, как он развивает невозмутимость;
evampissa taṁ dukkhaṁ nijjiṇṇaṁ hoti.
evampissa taṁ → evam pi ssa (pts) | dukkhaṁ → evampissa dukkhaṁ (bj: PTS)
так боль истощается у него.
Evampi, bhikkhave, saphalo upakkamo hoti, saphalaṁ padhānaṁ.
evampi → evam pi (pts)
Так, монахи, [это] старание плодотворно, рвение плодотворно.

Puna caparaṁ, bhikkhave, bhikkhu iti paṭisañcikkhati:
caparaṁ → ca paraṁ (pts)
Далее, монахи, монах считает так:
‘yathāsukhaṁ kho me viharato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti;
kho → Sk omits kho. (pts note) | abhivaḍḍhanti → Sk omits from here to kusalā dhammā abhivaḍḍhanti. (pts note)
“Когда я живу как мне приятно, неблагие состояния увеличиваются у меня, а благие состояния уменьшаются;
dukkhāya pana me attānaṁ padahato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti.но когда я прилагаю усилие в том, что болезненно, неблагие состояния уменьшаются у меня, а благие увеличиваются. Yannūnāhaṁ dukkhāya attānaṁ padaheyyan’ti.
yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my) | padaheyyanti → padaheyyan ti (pts)
Что если я буду прилагать усилия в том, что болезненно?”
So dukkhāya attānaṁ padahati.Он прилагает усилия в том, что болезненно. Tassa dukkhāya attānaṁ padahato akusalā dhammā parihāyanti kusalā dhammā abhivaḍḍhanti.По мере того как он делает так, неблагие состояния уменьшаются у него, а благие увеличиваются. So na aparena samayena dukkhāya attānaṁ padahati.вот почему спустя какое-то время он не прилагает усилия в том, что болезненно. Taṁ kissa hetu?И почему? Yassa hi so, bhikkhave, bhikkhu atthāya dukkhāya attānaṁ padaheyya svāssa attho abhinipphanno hoti.Цель, ради которой тот монах прилагал усилия в болезненном, была достигнута; вот почему спустя какое-то время он не прилагает усилия в том, что болезненно. Tasmā na aparena samayena dukkhāya attānaṁ padahati.

Seyyathāpi, bhikkhave, usukāro tejanaṁ dvīsu alātesu ātāpeti paritāpeti ujuṁ karoti kammaniyaṁ.
usukāro → Bm ussukāro. (pts note) | ujuṁ → Bm ujukaṁ. (pts note)
Это как, монахи, если бы изготовитель стрел нагревал и высушивал древко стрелы между двумя источниками огня, делая его прямым и подходящим.
Yato kho, bhikkhave, usukārassa tejanaṁ dvīsu alātesu ātāpitaṁ hoti paritāpitaṁ ujuṁ kataṁ kammaniyaṁ, na so taṁ aparena samayena usukāro tejanaṁ dvīsu alātesu ātāpeti paritāpeti ujuṁ karoti kammaniyaṁ.
kataṁ → ujuṁ kataṁ hoti (bj); ujukataṁ (sya-all) | paritāpitaṁ → paritāpitaṁ hoti (bj, pts) | ujuṁ kataṁ → ujukataṁ (sya-all) | kataṁ → ujuṁ kataṁ hoti (cck: sī.) | paritāpitaṁ → Sk ātāpīṇaṁ & paritāpiṇaṁ. (pts note) | kataṁ → So Bm; Sk ujukaṁ kataṁ; Si ujukataṁ. (pts note) | taṁ → Sk omits so taṁ. (pts note)
Когда древко стрелы было нагрето и высушено между двумя источниками огня, было сделано прямым и подходящим, спустя какое-то время он бы не нагревал вновь и не высушивал древко стрелы, делая его прямым и подходящим.
Taṁ kissa hetu?И почему? Yassa hi so, bhikkhave, atthāya usukāro tejanaṁ dvīsu alātesu ātāpeyya paritāpeyya ujuṁ kareyya kammaniyaṁ svāssa attho abhinipphanno hoti.
alātesu → atālesu (pts) | paritāpeyya → paritapeyya (pts) | abhinipphanno → abinipphanno (pts) | tejanaṁ → tejanam (pts)
Цель, ради которой тот изготовитель стрел нагревал… была достигнута. Вот почему спустя какое-то время он бы не нагревал вновь и не высушивал древко стрелы, делая его прямым и подходящим.
Tasmā na aparena samayena usukāro tejanaṁ dvīsu alātesu ātāpeti paritāpeti ujuṁ karoti kammaniyaṁ.
usukāro → usukāro ca (pts) | alātesu → alāpesu (pts)

Evameva kho, bhikkhave, bhikkhu iti paṭisañcikkhati:
evameva → evam eva (pts)
Точно так же монах считает так:
‘yathāsukhaṁ kho me viharato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti;
me → Sk yathā su me. (pts note)
“Когда я живу как мне приятно, неблагие состояния увеличиваются у меня, а благие состояния уменьшаются;
dukkhāya pana me attānaṁ padahato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti.но когда я прилагаю усилие в том, что болезненно, неблагие состояния уменьшаются у меня, а благие увеличиваются. Yannūnāhaṁ dukkhāya attānaṁ padaheyyan’ti.
yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my) | padaheyyanti → padaheyyan ti (pts)
Что если я буду прилагать усилия в том, что болезненно?”…
So dukkhāya attānaṁ padahati. Tassa dukkhāya attānaṁ padahato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti. So na aparena samayena dukkhāya attānaṁ padahati.
na → Sk omits na. (pts note)
Taṁ kissa hetu? Yassa hi so, bhikkhave, bhikkhu atthāya dukkhāya attānaṁ padaheyya svāssa attho abhinipphanno hoti. Tasmā na aparena samayena dukkhāya attānaṁ padahati.
padahati → padahatīti (sya-all) | padahati → Si padahatīti. (pts note)
вот почему спустя какое-то время он не прилагает усилия в том, что болезненно.
Evampi, bhikkhave, saphalo upakkamo hoti, saphalaṁ padhānaṁ.
evampi → evam pi (pts)
Так, монахи, [это] старание тоже плодотворно, рвение плодотворно.

Puna caparaṁ, bhikkhave, idha tathāgato loke uppajjati arahaṁ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṁ buddho bhagavā.
caparaṁ → ca paraṁ (pts) | anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṁ buddho bhagavā → repeat (pts)
Далее, монахи, в мире возникает Татхагата – тот, кто достиг совершенства, Правильно Пробуждённый, видением и поведением наделённый, высочайший, знаток миров, непревзойдённый вожак тех, кто должен обуздать себя, учитель богов и людей, пробуждённый, благословенный.
So imaṁ lokaṁ sadevakaṁ samārakaṁ sabrahmakaṁ sassamaṇabrāhmaṇiṁ pajaṁ sadevamanussaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā pavedeti.Он провозглашает этот мир с богами и людьми, Марами и Брахмами, с поколением шраманов и брахманов, князей и [простых] людей, который он сам реализовал посредством прямого знания. So dhammaṁ deseti ādikalyāṇaṁ majjhekalyāṇaṁ pariyosānakalyāṇaṁ sātthaṁ sabyañjanaṁ, kevalaparipuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ pakāseti.Он обучает Дхамме – прекрасной в начале, прекрасной в середине и прекрасной в конце – в правильных значениях и формулировках. Он раскрывает святую жизнь, всецело совершенную и чистую.

Taṁ dhammaṁ suṇāti gahapati vā gahapatiputto vā aññatarasmiṁ vā kule paccājāto.
paccājāto → pacchā jāto (sya-all)
Домохозяин или сын домохозяина, или некто, рождённый в каком-либо другом клане, слышит эту Дхамму.
So taṁ dhammaṁ sutvā tathāgate saddhaṁ paṭilabhati.Услышав Дхамму, он обретает веру в Татхагату. So tena saddhāpaṭilābhena samannāgato iti paṭisañcikkhati:Обладая верой, он размышляет: ‘sambādho gharāvāso rajāpatho, abbhokāso pabbajjā.“Домохозяйская жизнь тесная и пыльная. Бездомная жизнь подобна бескрайним просторам. Nayidaṁ sukaraṁ agāraṁ ajjhāvasatā ekantaparipuṇṇaṁ ekantaparisuddhaṁ saṅkhalikhitaṁ brahmacariyaṁ carituṁ.Непросто, проживая дома, вести святую жизнь всецело чистую и совершенную, словно отполированная морская раковина. Yannūnāhaṁ kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajeyyan’ti.
yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my)
Что, если я, обрив волосы и бороду и надев жёлтые одежды, оставлю домохозяйскую жизнь ради жизни бездомной?”
So aparena samayena appaṁ vā bhogakkhandhaṁ pahāya mahantaṁ vā bhogakkhandhaṁ pahāya, appaṁ vā ñātiparivaṭṭaṁ pahāya mahantaṁ vā ñātiparivaṭṭaṁ pahāya kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajati.Так через некоторое время он оставляет всё богатство – большое или малое. Оставляет круг родных – большой или малый. Обривает волосы и бороду, надевает жёлтые одежды и оставляет домохозяйскую жизнь ради бездомной.

So evaṁ pabbajito samāno bhikkhūnaṁ sikkhāsājīvasamāpanno pāṇātipātaṁ pahāya pāṇātipātā paṭivirato hoti nihitadaṇḍo nihitasattho, lajjī dayāpanno sabbapāṇabhūtahitānukampī viharati.Когда он ушёл в бездомную жизнь, наделённый монашеской тренировкой и образом жизни, Отбрасывая убийство живых существ, он отказался от убийства живых существ, откинув дубину, откинув оружие. Он пребывает в сострадании ко всем живым существам, мягкий, доброжелательный. Adinnādānaṁ pahāya adinnādānā paṭivirato hoti dinnādāyī dinnapāṭikaṅkhī, athenena sucibhūtena attanā viharati.Отбрасывая взятие того, что не дано, он отказался от взятия того, что [ему] не было дано. Он берёт только то, что дают, ожидает только того, что дают, не крадёт, пребывает в чистоте. Abrahmacariyaṁ pahāya brahmacārī hoti ārācārī virato methunā gāmadhammā.Отбрасывая не-целомудрие, он соблюдает целомудрие, живёт отдельно, отважен от половых сношений, что привычны среди простых людей. Musāvādaṁ pahāya musāvādā paṭivirato hoti saccavādī saccasandho theto paccayiko avisaṁvādako lokassa.Отбрасывая лживую речь, он отказался от лживой речи. он говорит истину, держится за истину, [в этом] прочен, надёжен, не обманывает мир. Pisuṇaṁ vācaṁ pahāya pisuṇāya vācāya paṭivirato hoti; ito sutvā na amutra akkhātā imesaṁ bhedāya, amutra vā sutvā na imesaṁ akkhātā amūsaṁ bhedāya—iti bhinnānaṁ vā sandhātā sahitānaṁ vā anuppadātā samaggārāmo samaggarato samagganandī samaggakaraṇiṁ vācaṁ bhāsitā hoti.Отбрасывая злонамеренную речь, он отказался от злонамеренной речи. То, что он слышал здесь, он не рассказывает там, чтобы не посеять рознь между этими людьми и теми. То, что он слышал там, он не рассказывает здесь, чтобы не посеять рознь между тамошними людьми и здешними. Так он примиряет тех, кто поругался, любит согласие, радуется согласию, наслаждается согласием, говорит слова, которые способствуют согласию. Pharusaṁ vācaṁ pahāya pharusāya vācāya paṭivirato hoti; yā sā vācā nelā kaṇṇasukhā pemanīyā hadayaṅgamā porī bahujanakantā bahujanamanāpā tathārūpiṁ vācaṁ bhāsitā hoti.Отбрасывая грубую речь, он отказался от грубой речи. Он говорит мягкие слова, приятные уху, любящие, проникающие в сердце, вежливые, приятные и нравящиеся большинству людей. Samphappalāpaṁ pahāya samphappalāpā paṭivirato hoti kālavādī bhūtavādī atthavādī dhammavādī vinayavādī, nidhānavatiṁ vācaṁ bhāsitā kālena sāpadesaṁ pariyantavatiṁ atthasaṁhitaṁ.
dhammavādī → (bj) | atthasaṁhitaṁ → atthasañhitaṁ (th)
Отбрасывая болтовню, он отказался от болтовни. Он говорит в нужный момент, говорит действительное, полезное, говорит о Дхамме, о Винае. В должный момент он говорит ценные слова, разумные, сдержанные, полезные.
So bījagāmabhūtagāmasamārambhā paṭivirato hoti.
bījagāmabhūtagāmasamārambhā → bījagāma bhūtagāmasamārambhā (th)
Он отказался от нанесения вреда семенам и растениям.
Ekabhattiko hoti rattūparato virato vikālabhojanā.
virato → paṭivirato (sya-all)
Он практикует принятие пищи один раз в день, отважен от еды ночью и вне надлежащего времени.
Naccagītavāditavisūkadassanā paṭivirato hoti.
naccagītavāditavisūkadassanā → nacca gīta vādita visūkadassanā (th)
Он отказался от танцев, пения, музыки и зрелищ.
Mālāgandhavilepanadhāraṇamaṇḍanavibhūsanaṭṭhānā paṭivirato hoti.
mālāgandhavilepanadhāraṇamaṇḍanavibhūsanaṭṭhānā → mālā gandha vilepana dhāraṇa maṇḍana vibhūsanaṭṭhānā (th)
Он отказался от ношения гирлянд и от украшения себя ароматами и мазями.
Uccāsayanamahāsayanā paṭivirato hoti.
uccāsayanamahāsayanā → uccāsayana mahāsayanā (th)
Он отказался от высоких и больших кроватей.
Jātarūparajatapaṭiggahaṇā paṭivirato hoti.Он отказался от принятия золота и серебра. Āmakadhaññapaṭiggahaṇā paṭivirato hoti.Он отказался от принятия сырого зерна… Āmakamaṁsapaṭiggahaṇā paṭivirato hoti.сырого мяса… Itthikumārikapaṭiggahaṇā paṭivirato hoti.
itthikumārikapaṭiggahaṇā → itthikumārikā paṭiggahaṇā (bj); itthī kumārikāpaṭiggahaṇā (sya-all) | itthikumārikā → itthikumārika (bj: sīmu, machasaṁ)
женщин и девушек…
Dāsidāsapaṭiggahaṇā paṭivirato hoti.
dāsidāsapaṭiggahaṇā → dāsī dāsapaṭiggahaṇā (sya-all)
рабов и рабынь…
Ajeḷakapaṭiggahaṇā paṭivirato hoti.
ajeḷakapaṭiggahaṇā → aje ḷakapaṭiggahaṇā (th)
овец и коз…
Kukkuṭasūkarapaṭiggahaṇā paṭivirato hoti.
kukkuṭasūkarapaṭiggahaṇā → kukkuṭa sūkarapaṭiggahaṇā (th)
птиц и свиней…
Hatthigavassavaḷavapaṭiggahaṇā paṭivirato hoti.
hatthigavassavaḷavapaṭiggahaṇā → hatthigavāssavaḷavā paṭiggahaṇā (bj); hatthigavā ssa valavapaṭiggahaṇā (sya-all) | hatthigavāssavaḷavā → gavāssavaḷava (bj: sīmu, machasaṁ)
слонов, коров, жеребцов и кобыл…
Khettavatthupaṭiggahaṇā paṭivirato hoti.
khettavatthupaṭiggahaṇā → khetta vatthupaṭiggahaṇā (th)
полей и земель.
Dūteyyapahiṇagamanānuyogā paṭivirato hoti.
dūteyyapahiṇagamanānuyogā → dūteyya pahīṇagamanānuyogā (sya-all)
Он отказался от взятия на себя обязанности посыльного…
Kayavikkayā paṭivirato hoti.
kayavikkayā → kaya vikkayā (th)
от покупки и продажи…
Tulākūṭakaṁsakūṭamānakūṭā paṭivirato hoti.
tulākūṭakaṁsakūṭamānakūṭā → tulākūṭa kaṁsakūṭamānakūṭā (th)
от жульничества на весах, в металлах и мерах…
Ukkoṭanavañcananikatisāciyogā paṭivirato hoti.
ukkoṭanavañcananikatisāciyogā → ukkoṭana vañcana nikati sāviyogā (sya-all) | Ukkoṭanavañcananikatisāciyogā → sāviyogā (syā. kaṁ. ka.) ettha sācisaddo kuṭilapariyāyo (cck note)
от взяточничества, обмана и мошенничества.
Chedanavadhabandhanaviparāmosaālopasahasākārā paṭivirato hoti.
hoti → passa ma. ni. 1.293 cūḷahatthipadopame (cck note) | chedanavadhabandhanaviparāmosaālopasahasākārā → chedana vadha bandhana viparāmosa ālopa sahasākārā (th)
Он отказался от нанесения увечий, убийств, пленения, разбоя, грабежа и насилия.

So santuṭṭho hoti kāyaparihārikena cīvarena, kucchiparihārikena piṇḍapātena. So yena yeneva pakkamati samādāyeva pakkamati.
so → (sya-all)
Он довольствуется одеяниями для защиты тела и едой с подаяний для утоления голода. Куда бы он ни отправился, он берёт с собой лишь только это.
Seyyathāpi nāma pakkhī sakuṇo yena yeneva ḍeti sapattabhārova ḍeti;Подобно птице, которая куда бы ни отправилась, крылья – её единственный груз, evameva bhikkhu santuṭṭho hoti kāyaparihārikena cīvarena, kucchiparihārikena piṇḍapātena; so yena yeneva pakkamati samādāyeva pakkamati.
so → (sya-all)
точно так же и монах довольствуется одеяниями для защиты тела и едой с подаяний для утоления голода. Куда бы он ни отправился, он берёт с собой лишь только это.
So iminā ariyena sīlakkhandhena samannāgato ajjhattaṁ anavajjasukhaṁ paṭisaṁvedeti.Наделённый этой совокупностью благородной нравственности, в себе он ощущает блаженство от безукоризненности.

So cakkhunā rūpaṁ disvā na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī.Видя форму глазом, он не цепляется за её образ и черты. Yatvādhikaraṇamenaṁ cakkhundriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ tassa saṁvarāya paṭipajjati, rakkhati cakkhundriyaṁ, cakkhundriye saṁvaraṁ āpajjati.
abhijjhādomanassā → abhijjhā domanassā (bjt)
Ведь если бы он оставлял способность глаза неохраняемой, плохие, неблагие состояния алчности и грусти могли бы наводнить его. Он практикует путь сдерживания, он охраняет способность глаза, он предпринимает сдерживание способности глаза.
Sotena saddaṁ sutvā …pe…Слыша звук ухом… ghānena gandhaṁ ghāyitvā …pe…Нюхая запах носом… jivhāya rasaṁ sāyitvā …pe…Пробуя вкус языком… kāyena phoṭṭhabbaṁ phusitvā …pe…Касаясь осязаемого телом… manasā dhammaṁ viññāya na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī.Познавая явление умом, он не цепляется за его образ и черты. Yatvādhikaraṇamenaṁ manindriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ tassa saṁvarāya paṭipajjati, rakkhati manindriyaṁ, manindriye saṁvaraṁ āpajjati.Ведь если бы он оставлял способность ума неохраняемой, плохие, неблагие состояния алчности и грусти могли бы наводнить его. Он практикует путь сдерживания, он охраняет способность ума, он предпринимает сдерживание способности ума. So iminā ariyena indriyasaṁvarena samannāgato ajjhattaṁ abyāsekasukhaṁ paṭisaṁvedeti.Наделённый этой благородной сдержанностью способностей, он внутренне ощущает блаженство от безукоризненности.

So abhikkante paṭikkante sampajānakārī hoti, ālokite vilokite sampajānakārī hoti, samiñjite pasārite sampajānakārī hoti, saṅghāṭipattacīvaradhāraṇe sampajānakārī hoti, asite pīte khāyite sāyite sampajānakārī hoti, uccārapassāvakamme sampajānakārī hoti, gate ṭhite nisinne sutte jāgarite bhāsite tuṇhībhāve sampajānakārī hoti.
samiñjite → sammiñjite (bj, sya-all, km) | sammiñjite → samiñjite (bj: machasaṁ) | samiñjite → sammiñjite (cck: sī. syā. kaṁ. pī.)
Он становится тем, кто действует сознательно, когда идёт вперёд и возвращается; кто действует сознательно, когда смотрит вперёд и в сторону… когда сгибает и разгибает члены тела… когда несёт одеяния, внешнее одеяние, чашу… когда ест, пьёт, жуёт, пробует… когда мочится и испражняется… когда идёт, стоит, сидит, засыпает, просыпается, разговаривает и молчит.

So iminā ca ariyena sīlakkhandhena samannāgato, imāya ca ariyāya santuṭṭhiyā samannāgato, iminā ca ariyena indriyasaṁvarena samannāgato, iminā ca ariyena satisampajaññena samannāgato
samannāgato → samannāgato so (sya-all) | samannāgato → passa ma. ni. 1.296 cūḷahatthipadopame (cck note)
Наделённый этой совокупностью благородной нравственности, этой благородной сдержанностью способностей, этим благородным памятованием и сознательностью,
vivittaṁ senāsanaṁ bhajati araññaṁ rukkhamūlaṁ pabbataṁ kandaraṁ giriguhaṁ susānaṁ vanapatthaṁ abbhokāsaṁ palālapuñjaṁ.
palālapuñjaṁ → paḷālapuñjaṁ (bj) | kandaraṁ → (sya-all)
он затворяется в уединённом обиталище: в лесу, у подножия дерева, на горе, в ущелье, в пещере на склоне холма, на кладбище, в джунглях, на открытой местности, у стога соломы.
So pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkanto nisīdati pallaṅkaṁ ābhujitvā, ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya, parimukhaṁ satiṁ upaṭṭhapetvā.После принятия пищи, вернувшись с хождения за подаяниями, он садится со скрещёнными ногами, держит тело выпрямленным, устанавливает памятование впереди.

So abhijjhaṁ loke pahāya vigatābhijjhena cetasā viharati, abhijjhāya cittaṁ parisodheti.Оставляя алчность к миру, он пребывает с умом, свободным от алчности. Он очищает ум от алчности. Byāpādapadosaṁ pahāya abyāpannacitto viharati sabbapāṇabhūtahitānukampī, byāpādapadosā cittaṁ parisodheti.Оставляя недоброжелательность и злость, он пребывает с умом, свободным от недоброжелательности, сострадательный ко всем живым существам. Он очищает ум от недоброжелательности и злости. Thinamiddhaṁ pahāya vigatathinamiddho viharati ālokasaññī sato sampajāno, thinamiddhā cittaṁ parisodheti.
thinamiddhaṁ → thīnamiddhaṁ (bj, sya-all) | vigatathinamiddho → vigatathīnamiddho (bj, sya-all) | thinamiddhā → thīnamiddhā (bj, sya-all)
Оставляя лень и апатию, он пребывает свободным от лени и апатии – памятующим, сознательным, воспринимая свет. Он очищает ум от лени и апатии.
Uddhaccakukkuccaṁ pahāya anuddhato viharati ajjhattaṁ vūpasantacitto, uddhaccakukkuccā cittaṁ parisodheti.Отбрасывая неугомонность и сожаление, он пребывает невзволнованным, с внутренне умиротворённым умом. Он очищает ум от неугомонности и сожаления. Vicikicchaṁ pahāya tiṇṇavicikiccho viharati akathaṅkathī kusalesu dhammesu, vicikicchāya cittaṁ parisodheti.
akathaṅkathī → akathaṁkathī (my, bjt, th, ms2005)
Отбрасывая сомнение, он пребывает, выйдя за пределы сомнения, не имея замешательства в отношении [понимания] благих [умственных] состояний. Он очищает ум от сомнения.

So ime pañca nīvaraṇe pahāya cetaso upakkilese paññāya dubbalīkaraṇe
nīvaraṇe → Bm nivaraṇe. (pts note)
Оставив эти пять помех – изъянов ума, что ослабляют понимание,
vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṁ savicāraṁ vivekajaṁ pītisukhaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
paṭhamaṁ jhānaṁ → paṭhamajjhānaṁ (pts) | paṭhamajjhānaṁ → So Sk; Bm Si paṭhamaṁ jhāmaṁ &c., as usual. (pts note) | vivicceva → eva (pts)
Будучи отстранённым от желаний, отстранённым от неблагих состояний [ума], он входит и пребывает в первой джхане, которая сопровождается направлением и удержанием [ума на объекте медитации], с озарённостью и приятным, что возникли из-за [этой] отстранённости.
Evampi, bhikkhave, saphalo upakkamo hoti, saphalaṁ padhānaṁ.
evampi → evam pi (pts)
Так, монахи, [это] старание тоже плодотворно, рвение плодотворно.

Puna caparaṁ, bhikkhave, bhikkhu vitakkavicārānaṁ vūpasamā ajjhattaṁ sampasādanaṁ cetaso ekodibhāvaṁ avitakkaṁ avicāraṁ samādhijaṁ pītisukhaṁ dutiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
dutiyaṁ jhānaṁ → dutiyajjhānaṁ (pts) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | sampasādanaṁ → saṁpasādanaṁ (pts)
Далее, с угасанием направления и удержания [ума на объекте], монах входит и пребывает во второй джхане, в которой наличествуют уверенность в себе и единение ума, в которой нет направления и удержания, но есть озарённость и приятное, что возникли посредством сосредоточения.
Evampi, bhikkhave, saphalo upakkamo hoti, saphalaṁ padhānaṁ.
evampi → evam pi (pts)
Так, монахи, [это] старание тоже плодотворно, рвение плодотворно.

Puna caparaṁ, bhikkhave, bhikkhu pītiyā ca virāgā upekkhako ca viharati sato ca sampajāno, sukhañca kāyena paṭisaṁvedeti. Yaṁ taṁ ariyā ācikkhanti: ‘upekkhako satimā sukhavihārī’ti tatiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
sukhavihārīti tatiyaṁ jhānaṁ → sukhavihārī ti tatiyajjhānaṁ (pts) | upekhako → Bm Si upekkhako. (pts note) | tatiyajjhānaṁ → Bm Si tatiyaṁ jhānaṁ. (pts note) | + → taṁ (bjt) | yaṁ taṁ → yantaṁ (th) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | sukhañca → sukhañ ca (pts) | yaṁ → yan (pts)
С угасанием упоения он пребывает напрямую-видящим, памятующим, сознательным, всё ещё ощущая приятное телом. Он входит и пребывает в третьей джхане, о которой Благородные говорят так: “Он напрямую-видящий, памятующий, в приятном пребывающий”.
Evampi, bhikkhave, saphalo upakkamo hoti, saphalaṁ padhānaṁ.
evampi → evam pi (pts)
Так, монахи, [это] старание тоже плодотворно, рвение плодотворно.

Puna caparaṁ, bhikkhave, bhikkhu sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā, pubbeva somanassadomanassānaṁ atthaṅgamā, adukkhamasukhaṁ upekkhāsatipārisuddhiṁ catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
atthaṅgamā → atthagamā (pts) | upekkhāsatipārisuddhiṁ catutthaṁ jhānaṁ → upekhāsatipārisuddhiṁ catutthajjhānaṁ (pts) | va → Sk adds kho. (pts note) | atthagamā → Bm Si atthangamā. (pts note) | catutthajjhānaṁ → Bm Si catutthaṁ jhānaṁ. (pts note) | adukkhamasukhaṁ → adukkhaṁ asukhaṁ (bjt) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | pubbeva → pubbe va (pts)
С оставлением приятного и боли, равно как и с предыдущим угасанием радости и грусти, он входит и пребывает в четвёртой джхане, которая является ни-болезненной-ни-приятной, характеризуется чистым памятованием из-за невозмутимости.
Evampi, bhikkhave, saphalo upakkamo hoti, saphalaṁ padhānaṁ.
evampi → evam pi (pts)
Так, монахи, [это] старание тоже плодотворно, рвение плодотворно.

So evaṁ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte pubbenivāsānussatiñāṇāya cittaṁ abhininnāmeti.Когда его ум стал таким сосредоточенным, очищенным, ярким, безупречным, избавленным от недостатков, гибким, податливым, устойчивым и непоколебимым, он направляет его к знанию воспоминаний прошлых жизней. So anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ anussarati, seyyathidaṁ—ekampi jātiṁ dvepi jātiyo tissopi jātiyo catassopi jātiyo pañcapi jātiyo dasapi jātiyo vīsampi jātiyo tiṁsampi jātiyo cattālīsampi jātiyo paññāsampi jātiyo jātisatampi jātisahassampi jātisatasahassampi anekepi saṁvaṭṭakappe anekepi vivaṭṭakappe anekepi saṁvaṭṭavivaṭṭakappe: ‘amutrāsiṁ evaṁnāmo evaṅgotto evaṁvaṇṇo evamāhāro evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī evamāyupariyanto, so tato cuto amutra udapādiṁ; tatrāpāsiṁ evaṁnāmo evaṅgotto evaṁvaṇṇo evamāhāro evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī evamāyupariyanto, so tato cuto idhūpapanno’ti. Iti sākāraṁ sauddesaṁ anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ anussarati.
seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (bj, sya-all, km, pts1ed) | cattālīsampi → cattāḷīsampi (bj, sya-all) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | evaṅgotto → evaṁgotto (my, bjt, th, ms2005) | evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī → evaṁsukhadukkhapaṭisaṁvedī (bjt) | pubbenivāsaṁ → pubbe nivāsaṁ (bjt) | evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī → evaṁ sukhadukkhapaṭisaṁvedī (th)
Он вспоминает множество своих прошлых жизней – одну, две… пять… десять… пятьдесят, сто, тысячу, сто тысяч, за многие эпохи сжатия мира, за многие эпохи расширения мира, за многие эпохи сжатия и расширения мира. Он вспоминает: “здесь я носил такое-то имя, принадлежал к такому-то сословию, таковой была моя внешность. Таковой была моя пища, таковым был мой опыт приятного и боли, таковым было окончание той моей жизни. Умерев там, я появился где-то ещё; и здесь я тоже носил такое-то имя, принадлежал к такому-то сословию, таковой была моя внешность. Таковой была моя пища, таковым был мой опыт приятного и боли, таковым было окончание той моей жизни. Умерев там, я появился тут”. Так они вспоминают множество своих жизней во всех их вариациях и деталях.
Evampi, bhikkhave, saphalo upakkamo hoti, saphalaṁ padhānaṁ.
evampi → evam pi (pts)
Так, монахи, [это] старание тоже плодотворно, рвение плодотворно.

So evaṁ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte sattānaṁ cutūpapātañāṇāya cittaṁ abhininnāmeti.
āneñjappatte → aneñjappatte (bj)
Когда его ум стал таким сконцентрированным, очищенным, ярким, незапятнанным, лишённым нечистоты, гибким, покорённым, устойчивым и погруженным в неколебимость, он направляет к знанию смерти и перерождения существ.
So dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passati cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe, sugate duggate yathākammūpage satte pajānāti: ‘ime vata bhonto sattā kāyaduccaritena samannāgatā vacīduccaritena samannāgatā manoduccaritena samannāgatā ariyānaṁ upavādakā micchādiṭṭhikā micchādiṭṭhikammasamādānā, te kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapannā. Ime vā pana bhonto sattā kāyasucaritena samannāgatā vacīsucaritena samannāgatā manosucaritena samannāgatā ariyānaṁ anupavādakā sammādiṭṭhikā sammādiṭṭhikammasamādānā, te kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapannā’ti. Iti dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passati cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe, sugate duggate yathākammūpage satte pajānāti.
paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th)
Посредством божественного видения, очищенного и превосходящего человеческое, он видит как существа покидают жизнь и перерождаются, и он распознаёт низменных и высоких, прекрасных и уродливых, удачливых и неудачливых. Он понимает, как существа переходят [из жизни в жизнь] в соответствии с их поступками: “Эти существа, которые придерживались плохого поведения в поступках, речах и мыслях, оскорбляли благородных, были привержены неверным взглядам, предпринимая действия на основе неверных взглядов. С распадом тела, после смерти, они возникают в состоянии лишения, в неблагом уделе, в погибели, даже в аду. А эти существа, которые придерживались хорошего поведения в поступках, речах и мыслях, не оскорбляли благородных, были привержены верным взглядам, предпринимая действия на основе верных взглядов, с остановкой жизнедеятельности тела, после смерти, возрождаются в хороших участях, в небесных мирах”. Так, божественным глазом, очищенным и превосходящим человеческий, они видят умирающих и перерождающихся существ, [распознают] низких и высочайших, красивых и уродливых, удачливых и неудачливых. Он понимает, как существа переходят [из жизни в жизнь] в соответствии с их поступками.
Evampi, bhikkhave, saphalo upakkamo hoti, saphalaṁ padhānaṁ.
evampi → evam pi (pts)
Так, монахи, [это] старание тоже плодотворно, рвение плодотворно.

So evaṁ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte āsavānaṁ khayañāṇāya cittaṁ abhininnāmeti.Когда его ум становится сконцентрированным, очищенным, ярким, незапятнанным, лишённым нечистоты, гибким, покорённым, устойчивым и погруженным в неколебимость, он направляет его к знанию уничтожения пятен [умственных загрязнений]. So ‘idaṁ dukkhan’ti yathābhūtaṁ pajānāti, ‘ayaṁ dukkhasamudayo’ti yathābhūtaṁ pajānāti, ‘ayaṁ dukkhanirodho’ti yathābhūtaṁ pajānāti, ‘ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṁ pajānāti;Он напрямую познаёт как-есть: “Вот боль… Вот скапливание боли… Вот устранение боли… Вот к устранению боли ведущая практика… ‘ime āsavā’ti yathābhūtaṁ pajānāti, ‘ayaṁ āsavasamudayo’ti yathābhūtaṁ pajānāti, ‘ayaṁ āsavanirodho’ti yathābhūtaṁ pajānāti, ‘ayaṁ āsavanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṁ pajānāti.Это – пятна [загрязнений ума]… Это – происхождение пятен… Это – прекращение пятен… Это – путь, ведущий к прекращению пятен”.

Tassa evaṁ jānato evaṁ passato kāmāsavāpi cittaṁ vimuccati, bhavāsavāpi cittaṁ vimuccati, avijjāsavāpi cittaṁ vimuccati.Когда он знает и видит так, его ум освобождается от пятна желания, от пятна существования, от пятна неведения. Vimuttasmiṁ vimuttamiti ñāṇaṁ hoti.Когда он освободился, приходит знание: “Он освобождён”.

‘Khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyā’ti pajānāti.Он понимает: “Рождение уничтожено, святая жизнь прожита, сделано то, что следовало сделать, не будет более появления в каком-либо состоянии существования”. Evampi kho, bhikkhave, saphalo upakkamo hoti, saphalaṁ padhānaṁ.
evampi → evaṁ (sya-all, pts) | kho → evaṁ kho (bj: PTS)
Так, монахи, [это] старание тоже плодотворно, рвение плодотворно.
Evaṁvādī, bhikkhave, tathāgatā.
tathāgatā evaṁvādīnaṁ → tathāgetā evaṁvādiṁ (bj); tathāgato evaṁvādiṁ (sya-all, pts) | tathāgetā → tathāgatā (bj: sīmu, machasaṁ)
Так говорит Татхагата, монахи.
Evaṁvādīnaṁ, bhikkhave, tathāgatānaṁ dasa sahadhammikā pāsaṁsaṭṭhānā āgacchanti.
tathāgatānaṁ → tathāgataṁ (bj, sya-all, pts) | pāsaṁsaṭṭhānā → pāsaṁsaṭṭhānaṁ (sya-all) | evaṁvādiṁ → evaṁ vādīnaṁ (bj: sīmu, machasaṁ) | tathāgataṁ → tathāgatānaṁ (bj: sīmu, machasaṁ) | tathāgatānaṁ → tathāgato, evaṁvādiṁ bhikkhave tathāgataṁ (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | Tathāgataṁ → Bm evaṁvādīnaṁ b. Tathāgatānaṁ. (pts note)
И поскольку Татхагата говорит так, есть десять разумных оснований для его похвалы.

Sace, bhikkhave, sattā pubbekatahetu sukhadukkhaṁ paṭisaṁvedenti;
pubbekatahetu → pubbe katahetu (th)
Если приятное и боль, переживаемые существами, обусловлены тем, что было сделано в прошлом,
addhā, bhikkhave, tathāgato pubbe sukatakammakārī yaṁ etarahi evarūpā anāsavā sukhā vedanā vedeti.
Tathāgato → Sk T-te. (pts note) | pubbe sukatakammakārī → pubbesukatakammakārī (pts)
то тогда Татхагата, вне сомнений, должен был совершать хорошие поступки в прошлом, ведь теперь он переживает такие незапятнанные приятные чувства.
Sace, bhikkhave, sattā issaranimmānahetu sukhadukkhaṁ paṭisaṁvedenti;
issaranimmānahetu → issaranimmāṇahetu (bj)
Если приятное и боль, переживаемые существами, обусловлены созидательным актом Верховного Бога,
addhā, bhikkhave, tathāgato bhaddakena issarena nimmito yaṁ etarahi evarūpā anāsavā sukhā vedanā vedeti.то тогда Татхагата, вне сомнений, должен был быть сотворён добрым Верховным Богом, ведь теперь он переживает такие незапятнанные приятные чувства. Sace, bhikkhave, sattā saṅgatibhāvahetu sukhadukkhaṁ paṭisaṁvedenti;Если приятное и боль, переживаемые существами, обусловлены обстоятельствами и природой, addhā, bhikkhave, tathāgato kalyāṇasaṅgatiko yaṁ etarahi evarūpā anāsavā sukhā vedanā vedeti.то тогда Татхагате, вне сомнений, повезло, ведь теперь он переживает такие незапятнанные приятные чувства. Sace, bhikkhave, sattā abhijātihetu sukhadukkhaṁ paṭisaṁvedenti;Если приятное и боль, переживаемые существами, обусловлены классом [среди шести классов рождений], addhā, bhikkhave, tathāgato kalyāṇābhijātiko yaṁ etarahi evarūpā anāsavā sukhā vedanā vedeti.то тогда Татхагата, вне сомнений, принадлежит к хорошему классу, ведь теперь он переживает такие незапятнанные приятные чувства. Sace, bhikkhave, sattā diṭṭhadhammūpakkamahetu sukhadukkhaṁ paṭisaṁvedenti;
diṭṭhadhammūpakkamahetu → diṭṭhadhammupakkamahetu (pts)
Если приятное и боль, переживаемые существами, обусловлены старанием здесь и сейчас,
addhā, bhikkhave, tathāgato kalyāṇadiṭṭhadhammūpakkamo yaṁ etarahi evarūpā anāsavā sukhā vedanā vedeti.
kalyāṇadiṭṭhadhammūpakkamo → kalyāṇadiṭṭhadhammupakkamo (pts)
то тогда Татхагата, вне сомнений, хорошо старается здесь и сейчас, ведь теперь он переживает такие незапятнанные приятные чувства.

Sace, bhikkhave, sattā pubbekatahetu sukhadukkhaṁ paṭisaṁvedenti, pāsaṁso tathāgato;
pubbekatahetu → pubbe katahetu (th)
Если приятное и боль, переживаемые существами, обусловлены тем, что было сделано в прошлом, то Татхагата заслуживает похвалы; если нет, то всё равно Татхагата заслуживает похвалы.
no ce sattā pubbekatahetu sukhadukkhaṁ paṭisaṁvedenti, pāsaṁso tathāgato.
pubbekatahetu → pubbe katahetu (th)
Sace, bhikkhave, sattā issaranimmānahetu sukhadukkhaṁ paṭisaṁvedenti, pāsaṁso tathāgato;
issaranimmānahetu → issaranimmāṇahetu (bj)
Если приятное и боль, переживаемые существами, обусловлены созидательным актом Верховного Бога…
no ce sattā issaranimmānahetu sukhadukkhaṁ paṭisaṁvedenti, pāsaṁso tathāgato.
issaranimmānahetu → issaranimmāṇahetu (bj) | Tathāgato → Sk {omits} the whole of this sentence from sace. (pts note)
Sace, bhikkhave, sattā saṅgatibhāvahetu sukhadukkhaṁ paṭisaṁvedenti, pāsaṁso tathāgato;обстоятельствами и природой… no ce sattā saṅgatibhāvahetu sukhadukkhaṁ paṭisaṁvedenti, pāsaṁso tathāgato. Sace, bhikkhave, sattā abhijātihetu sukhadukkhaṁ paṭisaṁvedenti, pāsaṁso tathāgato;обусловлены классом… no ce sattā abhijātihetu sukhadukkhaṁ paṭisaṁvedenti, pāsaṁso tathāgato. Sace, bhikkhave, sattā diṭṭhadhammūpakkamahetu sukhadukkhaṁ paṭisaṁvedenti, pāsaṁso tathāgato;
diṭṭhadhammūpakkamahetu → diṭṭhadhammupakkamahetu (pts)
no ce sattā diṭṭhadhammūpakkamahetu sukhadukkhaṁ paṭisaṁvedenti, pāsaṁso tathāgato.
diṭṭhadhammūpakkamahetu → diṭṭhadhammupakkamahetu (pts)
обусловлены старанием здесь и сейчас, то Татхагата заслуживает похвалы; если нет, то всё равно Татхагата заслуживает похвалы.
Evaṁvādī, bhikkhave, tathāgatā.
tathāgatā evaṁvādīnaṁ → tathāgetā evaṁvādiṁ (bj); tathāgato evaṁvādiṁ (sya-all, pts) | tathāgetā → tathāgatā (bj: sīmu, machasaṁ) | Tathāgato → So Si; Bm T-tā; Sk T-taṁ. (pts note)
Так говорит Татхагата, монахи.
Evaṁvādīnaṁ, bhikkhave, tathāgatānaṁ ime dasa sahadhammikā pāsaṁsaṭṭhānā āgacchantī”ti.
tathāgatānaṁ → tathāgataṁ (bj, sya-all, pts) | pāsaṁsaṭṭhānā → pāsaṁsaṭṭhānaṁ (sya-all) | evaṁvādiṁ → evaṁ vādīnaṁ (bj: sīmu, machasaṁ) | tathāgataṁ → tathāgatānaṁ (bj: sīmu, machasaṁ) | Tathāgataṁ → So Si; Sk omits these three words; Bm evaṁvādīnaṁ b. Tathāgatānaṁ. (pts note) | āgacchantīti → Sk āgacchanti. (pts note)
И поскольку Татхагата говорит так, есть эти десять разумных оснований для его похвалы”.

Idamavoca bhagavā.
idamavoca → idam avoca (pts)
Так сказал Благословенный.
Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṁ abhinandunti.
abhinandunti → abhinandun ti (pts)
Монахи были довольны и восхитились словами Благословенного.

Devadahasuttaṁ niṭṭhitaṁ paṭhamaṁ.

Принципы · Обоснование · Глоссарий · 6 изданий Пали
MP3: пали · русский


Переводы: English · Русский · Deutsch · Italiano