UddesavibhaṅgasuttaРазъяснение и сводка
Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → evamme (th) | evaṁ → evam (pts)Так мной услышано.
ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.Одно время Благословенный располагается в Саваттхи, в роще Джеты, в парке Анатхапиндики.
Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi:Здесь он обратился к монахам так:
“bhikkhavo”ti.
bhikkhavoti → bhikkhavo ti (pts)“Монахи!”
“Bhadante”ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.
bhadanteti → bhadante ti (pts)“Достопочтенный” – те монахи Благословенному ответили.
Bhagavā etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)Благословенный сказал следующее:
“uddesavibhaṅgaṁ vo, bhikkhave, desessāmi.
desessāmi → desissāmi (bj, sya-all, pts)“Монахи, я научу вас сводке и разъяснению.
Taṁ suṇātha, sādhukaṁ manasi karotha, bhāsissāmī”ti.
manasi karotha → manasikarotha (th, pts)Слушайте внимательно то, о чём я буду говорить”.
“Evaṁ, bhante”ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.
evaṁ bhanteti → evambhanteti (th) | bhanteti → bhante ti (pts)“Да, почтенный”, – отвечали они.
Bhagavā etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)Благословенный сказал следующее:
“Tathā tathā, bhikkhave, bhikkhu upaparikkheyya yathā yathā upaparikkhato bahiddhā cassa viññāṇaṁ avikkhittaṁ avisaṭaṁ, ajjhattaṁ asaṇṭhitaṁ anupādāya na paritasseyya.
yathā yathā → yathā yathāssu (bj); yathā yathāssa (sya-all, km, pts1ed) | yathāssu → yathā yathāssa (bj: syā, PTS); yathā yathā (bj: machasaṁ, sīmu) | yathā → yathā yathāssa (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | + → ssa (pts) | cassa → assa (pts)“Монахи, монах должен исследовать вещи так, чтобы по мере того как он исследует их, его сознание не отвлекалось и не распылялось внешне, но и не застревало внутренне, и чтобы он посредством не-цепляния не становился взволнованным.
Bahiddhā, bhikkhave, viññāṇe avikkhitte avisaṭe sati ajjhattaṁ asaṇṭhite anupādāya aparitassato āyatiṁ jātijarāmaraṇadukkhasamudayasambhavo na hotī”ti.Если его сознание не отвлекается и не распыляется внешне, и не застревает внутренне, и если он посредством не-цепляния не становится взволнованным, то тогда для него нет скапливания боли – рождения, старения и смерти в будущем”.
Idamavoca bhagavā.
idamavoca → idam avoca (pts)Так сказал Благословенный.
Idaṁ vatvāna sugato uṭṭhāyāsanā vihāraṁ pāvisi.
vatvāna → vatvā (bjt, pts) | uṭṭhāyāsanā → uṭṭhāy āsanā (pts)Сказав так, Высочайший поднялся с сиденья и ушёл в хижину.
Atha kho tesaṁ bhikkhūnaṁ, acirapakkantassa bhagavato, etadahosi:
etadahosi → etad ahosi (pts)И вскоре после того как Благословенный ушёл, монахи подумали:
“idaṁ kho no, āvuso, bhagavā saṅkhittena uddesaṁ uddisitvā vitthārena atthaṁ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṁ paviṭṭho:
uṭṭhāyāsanā → (sya-all) | saṅkhittena → saṁkhittena (my, ms2005, pts) | uṭṭhāyāsanā → uṭṭhāy āsanā (pts)“Итак, товарищи, Благословенный поднялся с сиденья и ушёл в хижину после того, как дал краткую сводку, не дав подробного объяснения значения.
‘tathā tathā, bhikkhave, bhikkhu upaparikkheyya yathā yathā upaparikkhato bahiddhā cassa viññāṇaṁ avikkhittaṁ avisaṭaṁ, ajjhattaṁ asaṇṭhitaṁ anupādāya na paritasseyya.
yathā → yathāssu (bj); yathāssa (sya-all) | yathāssu → yathā yathāssa (bj: syā, PTS); yathā yathā (bj: machasaṁ, sīmu) | + → ssa (pts) | cassa → assa (pts)
Bahiddhā, bhikkhave, viññāṇe avikkhitte avisaṭe sati ajjhattaṁ asaṇṭhite anupādāya aparitassato āyatiṁ jātijarāmaraṇadukkhasamudayasambhavo na hotī’ti.
Ko nu kho imassa bhagavatā saṅkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṁ avibhattassa vitthārena atthaṁ vibhajeyyā”ti?
saṅkhittena → saṁkhittena (my, ms2005, pts)Кто сможет объяснить подробно краткую сводку, данную Благословенным?”
Atha kho tesaṁ bhikkhūnaṁ etadahosi:
etadahosi → etad ahosi (pts)Затем они подумали:
“ayaṁ kho āyasmā mahākaccāno satthu ceva saṁvaṇṇito sambhāvito ca viññūnaṁ sabrahmacārīnaṁ;
mahākaccāno → mahā-kaccāno (pts) | ceva → eva (pts)“Уважаемый Махакаччана восхваляем Учителем и уважаем его мудрыми товарищами по святой жизни.
pahoti cāyasmā mahākaccāno imassa bhagavatā saṅkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṁ avibhattassa vitthārena atthaṁ vibhajituṁ.
saṅkhittena → saṁkhittena (my, ms2005, pts) | cāyasmā mahākaccāno → āyasmā mahā-kaccāno (pts)Уважаемый Махакаччана сможет подробно разъяснить значение этого краткого утверждения, которое вкратце было дано Благословенным без подробного разъяснения значения.
Yannūna mayaṁ yenāyasmā mahākaccāno tenupasaṅkameyyāma; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ mahākaccānaṁ etamatthaṁ paṭipuccheyyāmā”ti.
yannūna → yaṁnūna (my) | yenāyasmā → yen āyasmā (pts) | tenupasaṅkameyyāma upasaṅkamitvā → ten upasaṁkameyyāma upasaṁkamitvā (pts) | mahākaccānaṁ etamatthaṁ → mahā-kaccānaṁ etam atthaṁ (pts)Что если мы отправимся к нему и спросим его о значении этого?”
Atha kho te bhikkhū yenāyasmā mahākaccāno tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā āyasmatā mahākaccānena saddhiṁ sammodiṁsu.
yenāyasmā mahākaccāno tenupasaṅkamiṁsu upasaṅkamitvā → yen āyasmā mahā-kaccāno ten upasaṁkamiṁsu upasaṁkamitvā (pts) | mahākaccānena → mahā-kaccānena (pts)И тогда монахи отправились к уважаемому Махакаччане и обменялись с ним приветствиями.
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinnā kho te bhikkhū āyasmantaṁ mahākaccānaṁ etadavocuṁ:
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj, sya-all, pts) | mahākaccānaṁ etadavocuṁ → mahā-kaccānaṁ etad avocuṁ (pts)После обмена вежливыми приветствиями и любезностями они сели рядом, и рассказали ему обо всём случившемся, добавив:
“Idaṁ kho no, āvuso kaccāna, bhagavā saṅkhittena uddesaṁ uddisitvā vitthārena atthaṁ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṁ paviṭṭho:
saṅkhittena → saṁkhittena (my, ms2005, pts) | uṭṭhāyāsanā → uṭṭhāy āsanā (pts)
‘tathā tathā, bhikkhave, bhikkhu upaparikkheyya yathā yathā upaparikkhato bahiddhā cassa viññāṇaṁ avikkhittaṁ avisaṭaṁ, ajjhattaṁ asaṇṭhitaṁ anupādāya na paritasseyya.
yathā → yathāssu (bj); yathāssa (sya-all) | yathāssu → yathāyathāssa (bj: syā, PTS)
Bahiddhā, bhikkhave, viññāṇe avikkhitte avisaṭe sati ajjhattaṁ asaṇṭhite anupādāya aparitassato āyatiṁ jātijarāmaraṇadukkhasamudayasambhavo na hotī’ti.
jātijarāmaraṇadukkhasamudayasambhavo → jātijarāmaraṇa dukkhasamudayasambhavo (th)
Tesaṁ no, āvuso kaccāna, amhākaṁ, acirapakkantassa bhagavato, etadahosi:
tesaṁ no → tesanno (th) | tesaṁ → tesan (pts) | etadahosi → etad ahosi (pts)
‘idaṁ kho no, āvuso, bhagavā saṅkhittena uddesaṁ uddisitvā vitthārena atthaṁ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṁ paviṭṭho:
vitthārena atthaṁ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā → (pts) | saṅkhittena → saṁkhittena (my, ms2005, pts)
“tathā tathā, bhikkhave, bhikkhu upaparikkheyya, yathā yathā upaparikkhato bahiddhā cassa viññāṇaṁ avikkhittaṁ avisaṭaṁ ajjhattaṁ asaṇṭhitaṁ anupādāya na paritasseyya.
yathā → yathāssu (bj); yathāssa (sya-all) | yathāssu → yathāyathāssa (bj: syā, PTS)
Bahiddhā, bhikkhave, viññāṇe avikkhitte avisaṭe sati ajjhattaṁ asaṇṭhite anupādāya aparitassato āyatiṁ jātijarāmaraṇadukkhasamudayasambhavo na hotī”ti.
hotīti → hotī ti (ms2005)
Ko nu kho imassa bhagavatā saṅkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṁ avibhattassa vitthārena atthaṁ vibhajeyyā’ti.
saṅkhittena → saṁkhittena (my, ms2005, pts)
Tesaṁ no, āvuso kaccāna, amhākaṁ etadahosi:
tesaṁ no → tesanno (th) | tesaṁ → tesan (pts) | etadahosi → etad ahosi (pts)
‘ayaṁ kho āyasmā mahākaccāno satthu ceva saṁvaṇṇito, sambhāvito ca viññūnaṁ sabrahmacārīnaṁ.
Pahoti cāyasmā mahākaccāno imassa bhagavatā saṅkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṁ avibhattassa vitthārena atthaṁ vibhajituṁ.
saṅkhittena → saṁkhittena (my, ms2005)
Yannūna mayaṁ yenāyasmā mahākaccāno tenupasaṅkameyyāma; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ mahākaccānaṁ etamatthaṁ paṭipuccheyyāmā’ti—
yannūna → yaṁnūna (my)
vibhajatāyasmā mahākaccāno”ti.
vibhajatāyasmā mahākaccānoti → vibhajat āyasmā mahā-kaccāno ti (pts)“Пусть уважаемый Махакаччана объяснит нам”.
“Seyyathāpi, āvuso, puriso sāratthiko sāragavesī sārapariyesanaṁ caramāno mahato rukkhassa tiṭṭhato sāravato atikkammeva mūlaṁ atikkamma khandhaṁ sākhāpalāse sāraṁ pariyesitabbaṁ maññeyya,
sākhāpalāse → sākhāphalāse (pts) | sārapariyesanaṁ caramāno → sārapariyesanañcaramāno (th) | sārapariyesanaṁ → sārapariyesanañ (pts) | atikkammeva → atikkamm eva (pts) | atikkamma → atikamma (pts)[Тот ответил]: “Товарищи, это как если бы человеку понадобилась сердцевина дерева, он искал сердцевину дерева, бродил в поисках сердцевины дерева, и прошёл мимо корней и ствола, думая, что сердцевину великого дерева с сердцевиной нужно искать среди ветвей и листьев.
evaṁ sampadamidaṁ āyasmantānaṁ satthari sammukhībhūte taṁ bhagavantaṁ atisitvā amhe etamatthaṁ paṭipucchitabbaṁ maññatha.
evaṁ sampadamidaṁ → evaṁ-sampadam idaṁ (pts) | etamatthaṁ → etam atthaṁ (pts)Так и с вами, уважаемые: вы сидели лицом к лицу с Учителем, но прошли мимо Благословенного, думая, что о значении нужно спрашивать меня.
So hāvuso, bhagavā jānaṁ jānāti, passaṁ passati, cakkhubhūto ñāṇabhūto dhammabhūto brahmabhūto vattā pavattā atthassa ninnetā amatassa dātā dhammassāmī tathāgato.
dhammassāmī → dhammasāmī (th, pts) | hāvuso → h āvuso (pts)Ведь зная, Благословенный знает; видя, он видит; он стал видением, он стал знанием, он стал Дхаммой, он стал святым. Это он – разъяснитель, глашатай, толкователь значения, даритель Бессмертного, властелин Дхаммы, Татхагата.
So ceva panetassa kālo ahosi yaṁ bhagavantaṁyeva etamatthaṁ paṭipuccheyyātha;
bhagavantaṁyeva → bhagavantaṁ yeva (bjt) | ceva panetassa → eva pan etassa (pts) | bhagavantaṁyeva etamatthaṁ → bhagavantaṁ yeva etam atthaṁ (pts)В тот момент вам следовало спросить у Благословенного о значении.
yathā vo bhagavā byākareyya tathā naṁ dhāreyyāthā”ti.
vo → no (bj, sya-all) | byākareyya → vyākareyya (bjt)То, как он объяснил бы это, так вы это бы и запомнили”.
“Addhāvuso kaccāna, bhagavā jānaṁ jānāti, passaṁ passati, cakkhubhūto ñāṇabhūto dhammabhūto brahmabhūto vattā pavattā atthassa ninnetā amatassa dātā dhammassāmī tathāgato.
dhammassāmī → dhammasāmī (th, pts) | addhāvuso → addhā vuso (pts)“Вне сомнений, Каччана, товарищ, зная, Благословенный знает, видя, он видит. он стал видением, он стал знанием, он стал Дхаммой, он стал святым. Это он – разъяснитель, глашатай, толкователь значения, даритель Бессмертного, властелин Дхаммы, Татхагата.
So ceva panetassa kālo ahosi yaṁ bhagavantaṁyeva etamatthaṁ paṭipuccheyyāma;
ahosi → (pts) | ceva panetassa → eva pan etassa (pts) | bhagavantaṁyeva etamatthaṁ → bhagavantaṁ yeva etam atthaṁ (pts)В тот момент вам следовало спросить у Благословенного о значении.
yathā no bhagavā byākareyya tathā naṁ dhāreyyāma.
byākareyya → vyākareyya (bjt)И то, как он объяснил бы это, так мы это бы и запомнили.
Api cāyasmā mahākaccāno satthu ceva saṁvaṇṇito sambhāvito ca viññūnaṁ sabrahmacārīnaṁ.
api cāyasmā → apicāyasmā (th) | api cāyasmā → āpi āyasmā (pts) | ceva → eva (pts)Но всё-же, уважаемый Махакаччана восхваляем Учителем и уважаем его мудрыми товарищами по святой жизни.
Pahoti cāyasmā mahākaccāno imassa bhagavatā saṅkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṁ avibhattassa vitthārena atthaṁ vibhajituṁ.
saṅkhittena → saṁkhittena (my, ms2005, pts) | cāyasmā mahākaccāno → āyasmā mahā-kaccāno (pts)Уважаемый Махакаччана сможет подробно разъяснить значение этого краткого утверждения, которое вкратце было дано Благословенным без подробного разъяснения значения.
Vibhajatāyasmā mahākaccāno agaruṁ karitvā”ti.
agaruṁ karitvāti tena hāvuso → agarukaritvāti tenahāvuso (sya-all) | agaruṁ karitvāti → agarukaritvā ti (pts)Пусть уважаемый Махакаччана не увидит в этом беспокойства и даст разъяснение”.
“Tena hāvuso, suṇātha, sādhukaṁ manasi karotha, bhāsissāmī”ti.
tena hāvuso → tenahāvuso (th) | manasi karotha → manasikarotha (th, pts) | hāvuso → h āvuso (pts)“В таком случае, товарищи, слушайте внимательно то, что я скажу”.
“Evamāvuso”ti kho te bhikkhū āyasmato mahākaccānassa paccassosuṁ.
evamāvusoti → evam āvuso ti (pts) | mahākaccānassa → mahā-kaccānassa (pts)“Да, товарищ” – ответили монахи.
Āyasmā mahākaccāno etadavoca:
mahākaccāno etadavoca → mahā-kaccāno etad avoca (pts)Уважаемый Махакаччана сказал следующее:
“Yaṁ kho no, āvuso, bhagavā saṅkhittena uddesaṁ uddisitvā vitthārena atthaṁ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṁ paviṭṭho:
saṅkhittena → saṁkhittena (my, ms2005, pts) | uṭṭhāyāsanā → uṭṭhāy āsanā (pts)“Итак, товарищи, Благословенный поднялся с сиденья и ушёл в хижину после того, как дал краткую сводку, не дав подробного объяснения значения, то есть:
‘tathā tathā, bhikkhave, bhikkhu upaparikkheyya, yathā yathā upaparikkhato bahiddhā cassa viññāṇaṁ avikkhittaṁ avisaṭaṁ ajjhattaṁ asaṇṭhitaṁ anupādāya na paritasseyya, bahiddhā, bhikkhave, viññāṇe avikkhitte avisaṭe sati ajjhattaṁ asaṇṭhite anupādāya aparitassato āyatiṁ jātijarāmaraṇadukkhasamudayasambhavo na hotī’ti.
yathā → yathāssu (bj); yathāssa (sya-all) | jātijarāmaraṇadukkhasamudayasambhavo → jātijarāmaraṇa dukkhasamudayasambhavo (th)“Монахи, монах должен исследовать вещи так, чтобы по мере того как он исследует их, его сознание не отвлекалось и не распылялось внешне, но и не застревало внутренне, и чтобы он посредством не-цепляния не становился взволнованным. Если его сознание не отвлекается и не распыляется внешне, и не застревает внутренне, и если он посредством не-цепляния не становится взволнованным, то тогда для него нет скапливания боли – рождения, старения и смерти в будущем”.
Imassa kho ahaṁ, āvuso, bhagavatā saṅkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṁ avibhattassa evaṁ vitthārena atthaṁ ājānāmi.
saṅkhittena → saṁkhittena (my, ms2005, pts)И вот как я понимаю подробное значение этого.
Kathañcāvuso, bahiddhā viññāṇaṁ vikkhittaṁ visaṭanti vuccati?
kathañcāvuso → kathañ āvuso (pts) | visaṭanti → visaṭan ti (pts)“И почему, товарищи, сознание называется “отвлечённым и распылённым внешне?”
Idhāvuso, bhikkhuno cakkhunā rūpaṁ disvā rūpanimittānusāri viññāṇaṁ hoti rūpanimittassādagadhitaṁ rūpanimittassādavinibandhaṁ rūpanimittassādasaṁyojanasaṁyuttaṁ bahiddhā viññāṇaṁ vikkhittaṁ visaṭanti vuccati.
rūpanimittassādagadhitaṁ rūpanimittassādavinibandhaṁ → rūpanimittassādagathitaṁ rūpanimittassādavinibaddhaṁ (bj, pts) | rūpanimittānusāri → rūpanimittānusārī (pts) | rūpanimittassādagathitaṁ → rūpanimittassādagadhitaṁ (bj: machasaṁ, syā) | rūpanimittassādavinibaddhaṁ → vinibandhaṁ (bj: machasaṁ, syā) | rūpanimittassādagadhitaṁ → …gathitaṁ (cck: sī. pī.) | rūpanimittassādavinibandhaṁ → …vinibandhaṁ (cck: sī. pī.) | rūpanimittassādavinibaddhaṁ → So Sky; Si bandhaṁ. (pts note) | rūpanimittassādasaṁyojanasaṁyuttaṁ → rūpanimittassādasaññojanasaṁyuttaṁ (th) | idhāvuso → idh āvuso (pts) | visaṭanti → visaṭan ti (pts)Вот, когда монах видит форму глазом, то если его сознание следует за образом формы и привязано и приковано привлекательностью образа формы, опутано путами привлекательности образа формы, то тогда его сознание называется “отвлечённым и распылённым внешне”.
Sotena saddaṁ sutvā …pe…Когда он слышит звук ухом…
ghānena gandhaṁ ghāyitvā …Когда он нюхает запах носом…
jivhāya rasaṁ sāyitvā …Когда он пробует вкус языком…
kāyena phoṭṭhabbaṁ phusitvā …Когда он касается осязаемого телом…
manasā dhammaṁ viññāya dhammanimittānusāri viññāṇaṁ hoti; dhammanimittassādagadhitaṁ dhammanimittassādavinibandhaṁ dhammanimittassādasaṁyojanasaṁyuttaṁ bahiddhā viññāṇaṁ vikkhittaṁ visaṭanti vuccati.
dhammanimittānusāri → dhammanimittānusārī (bj, cck, pts) | dhammanimittassādagadhitaṁ dhammanimittassādavinibandhaṁ → dhammanimittassādagathitaṁ dhammanimittassādavinibaddhaṁ (bj, pts) | dhammanimittassādasaṁyojanasaṁyuttaṁ → dhammanimittassādasaññojanasaṁyuttaṁ (th) | dhammanimittānusāri → dhamanimittānusārī (pts) | visaṭanti → visaṭan ti (pts)Когда он познает явление умом, то если его сознание следует за образом явления, привязано и приковано привлекательностью образа явления, опутано путами привлекательности образа явления, то тогда его сознание называется “отвлечённым и распылённым внешне”.
Evaṁ kho, āvuso, bahiddhā viññāṇaṁ vikkhittaṁ visaṭanti vuccati.
visaṭanti → visaṭan ti (pts)Вот как сознание бывает отвлечённым и распылённым внешне.
Kathañcāvuso, bahiddhā viññāṇaṁ avikkhittaṁ avisaṭanti vuccati?
kathañcāvuso → kathañ āvuso (pts) | avisaṭanti → avisaṭan ti (pts)И почему, товарищи, сознание бывает не отвлечённым и не распылённым внешне?
Idhāvuso, bhikkhuno cakkhunā rūpaṁ disvā na rūpanimittānusāri viññāṇaṁ hoti, na rūpanimittassādagadhitaṁ na rūpanimittassādavinibandhaṁ na rūpanimittassādasaṁyojanasaṁyuttaṁ bahiddhā viññāṇaṁ avikkhittaṁ avisaṭanti vuccati.
rūpanimittassādagadhitaṁ → rūpanimittassādagathitaṁ (bj, pts) | rūpanimittassādavinibandhaṁ → rūpanimittassādavinibaddhaṁ (bj) | na → (cck) | rūpanimittānusāri → rūpanimittānusārī (pts) | rūpanimittassādasaṁyojanasaṁyuttaṁ → rūpanimittassādasaññojanasaṁyuttaṁ (th) | idhāvuso → idh āvuso (pts) | rūpanimittassādavinibandhaṁ na rūpanimittassādasaṁyojanasaṁyuttaṁ → rūpanimittassādasaṁyojanosaṁyuttaṁ (pts) | avisaṭanti → avisaṭan ti (pts)Вот, когда монах увидел форму глазом, то если его сознание не следует за образом формы и не привязано и не приковано привлекательностью образа формы, не опутано путами привлекательности образа формы, то тогда его сознание называется “не отвлечённым и не распылённым внешне”.
Sotena saddaṁ sutvā …pe…Когда он слышит звук ухом…
ghānena gandhaṁ ghāyitvā …Когда он нюхает запах носом…
jivhāya rasaṁ sāyitvā …Когда он пробует вкус языком…
kāyena phoṭṭhabbaṁ phusitvā …Когда он касается осязаемого телом…
manasā dhammaṁ viññāya na dhammanimittānusāri viññāṇaṁ hoti na dhammanimittassādagadhitaṁ na dhammanimittassādavinibandhaṁ na dhammanimittassādasaṁyojanasaṁyuttaṁ bahiddhā viññāṇaṁ avikkhittaṁ avisaṭanti vuccati.
dhammanimittānusāri → dhammanimittānusārī (bj, cck, pts) | dhammanimittassādagadhitaṁ → dhammanimittassādagathitaṁ (bj, pts) | dhammanimittassādavinibandhaṁ → dhammanimittassādavinibaddhaṁ (bj, pts) | dhammanimittassādasaṁyojanasaṁyuttaṁ → dhammanimittassādasaññojanasaṁyuttaṁ (th) | avisaṭanti → avisaṭan ti (pts)Когда он познает явление умом, то если его сознание не следует за образом явления, не привязано и не приковано привлекательностью образа явления, не опутано путами привлекательности образа явления, то тогда его сознание называется “не отвлечённым и не распылённым внешне”.
Evaṁ kho, āvuso, bahiddhā viññāṇaṁ avikkhittaṁ avisaṭanti vuccati.
avisaṭanti → avisaṭan ti (pts)Вот как сознание бывает не отвлечённым и не распылённым внешне.
Kathañcāvuso, ajjhattaṁ saṇṭhitanti vuccati?
ajjhattaṁ → ajjhattaṁ cittaṁ (bj, sya-all, km, pts1ed) | saṇṭhitanti → cittaṁ saṇṭhitan ti (pts) | saṇṭhitanti → ajjhattaṁ saṇṭhitanti (bj: machasaṁ) | ajjhattaṁ → ajjhattaṁ cittaṁ (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | kathañcāvuso → kathañ āvuso (pts)И почему, товарищи, ум называется “застрявшим внутренне”?
Idhāvuso, bhikkhu vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṁ savicāraṁ vivekajaṁ pītisukhaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
paṭhamaṁ jhānaṁ → paṭhamajjhānaṁ (pts) | idhāvuso → idh āvuso (pts) | vivicceva → eva (pts)Вот, будучи отстранённым от желаний, отстранённым от неблагих состояний [ума], монах входит и пребывает в первой джхане, которая сопровождается направлением и удержанием [ума на объекте медитации], с озарённостью и приятным, что возникли из-за [этой] отстранённости.
Tassa vivekajapītisukhānusāri viññāṇaṁ hoti vivekajapītisukhassādagadhitaṁ vivekajapītisukhassādavinibandhaṁ vivekajapītisukhassādasaṁyojanasaṁyuttaṁ ajjhattaṁ cittaṁ saṇṭhitanti vuccati.
vivekajapītisukhassādagadhitaṁ vivekajapītisukhassādavinibandhaṁ → vivekajapītisukhassādagathitaṁ vivekajapītisukhassādavinibaddhaṁ (bj, pts) | vivekajapītisukhānusāri → vivekajapītisukhānusārī (pts) | vivekajapītisukhassādasaṁyojanasaṁyuttaṁ → vivekajapītisukhassādasaññojanasaṁyuttaṁ (th) | saṇṭhitanti → saṇṭhitan ti (pts)Если его сознание следует за озарённостью и приятным, что возникли из-за [этой] отстранённости, и привязано и приковано привлекательностью озарённости и приятного, что возникли из-за [этой] отстранённости, то тогда его ум называется “застрявшим внутренне”.
Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu vitakkavicārānaṁ vūpasamā ajjhattaṁ sampasādanaṁ cetaso ekodibhāvaṁ avitakkaṁ avicāraṁ samādhijaṁ pītisukhaṁ dutiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
dutiyaṁ jhānaṁ → dutiyajjhānaṁ (pts) | caparaṁ → ca paraṁ (pts)Далее, с угасанием направления и удержания [ума на объекте], монах входит и пребывает во второй джхане, в которой наличествуют уверенность в себе и единение ума, в которой нет направления и удержания, но есть озарённость и приятное, что возникли посредством сосредоточения.
Tassa samādhijapītisukhānusāri viññāṇaṁ hoti samādhijapītisukhassādagadhitaṁ samādhijapītisukhassādavinibandhaṁ samādhijapītisukhassādasaṁyojanasaṁyuttaṁ ajjhattaṁ cittaṁ saṇṭhitanti vuccati.
samādhijapītisukhassādagadhitaṁ samādhijapītisukhassādavinibandhaṁ → samādhijapītisukhassādagathitaṁ samādhijapītisukhassādavinibaddhaṁ (bj, pts) | samādhijapītisukhānusāri → samādhijapītisukhānusārī (pts) | samādhijapītisukhassādasaṁyojanasaṁyuttaṁ → samādhijapītisukhassādasaññojanasaṁyuttaṁ (th) | saṇṭhitanti → saṇṭhitan ti (pts)Если его сознание следует за озарённостью и приятным, что возникли из-за [этого] сосредоточения, и привязано и приковано привлекательностью озарённости и приятного, что возникли из-за [этого] сосредоточения, то тогда его ум называется “застрявшим внутренне”.
Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu pītiyā ca virāgā upekkhako ca viharati sato ca sampajāno sukhañca kāyena paṭisaṁvedeti, yaṁ taṁ ariyā ācikkhanti: ‘upekkhako satimā sukhavihārī’ti tatiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
ācikkhanti upekkhako → acikkhanti upekhako (pts) | tatiyaṁ jhānaṁ → tatiyajjhānaṁ (pts) | + → taṁ (bjt) | yaṁ taṁ → yantaṁ (th) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | sukhañca → sukhañ ca (pts) | yaṁ → yan (pts)Далее, с угасанием упоения он пребывает напрямую-видящим, памятующим, сознательным, всё ещё ощущая приятное телом. Он входит и пребывает в третьей джхане, о которой Благородные говорят так: “Он напрямую-видящий, памятующий, в приятном пребывающий”.
Tassa upekkhānusāri viññāṇaṁ hoti upekkhāsukhassādagadhitaṁ upekkhāsukhassādavinibandhaṁ upekkhāsukhassādasaṁyojanasaṁyuttaṁ ajjhattaṁ cittaṁ saṇṭhitanti vuccati.
upekkhānusāri → upekkhāsukhānusāri (bj); upekhānusārī (pts) | upekkhāsukhassādagadhitaṁ upekkhāsukhassādavinibandhaṁ → upekkhāsukhassādagathitaṁ upekkhāsukhassādavinibaddhaṁ (bj) | upekkhāsukhānusāri → upekkhā nusārī (bj: sī) | upekkhāsukhassādasaṁyojanasaṁyuttaṁ → upekkhāsukhassādasaññojanasaṁyuttaṁ (th) | upekkhāsukhassādagadhitaṁ upekkhāsukhassādavinibandhaṁ upekkhāsukhassādasaṁyojanasaṁyuttaṁ → upekhāsukhassādagathitaṁ upekhāsukhassādavinibaddhaṁ upekhāsukhassādasaṁyojanasaṁyuttaṁ (pts) | saṇṭhitanti → saṇṭhitan ti (pts)Если его сознание следует за невозмутимостью и привязано и приковано привлекательностью невозмутимости, то тогда его ум называется “застрявшим внутренне”.
Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā pubbeva somanassadomanassānaṁ atthaṅgamā adukkhamasukhaṁ upekkhāsatipārisuddhiṁ catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
adukkhamasukhaṁ → adukkhaṁ asukhaṁ (bjt) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | pubbeva → pubbe va (pts) | atthaṅgamā adukkhamasukhaṁ upekkhāsatipārisuddhiṁ catutthaṁ jhānaṁ → atthagamā adukkhaṁasukhaṁ upekhāsatipārisuddhiṁ catutthajjhānaṁ (pts)Далее, с оставлением приятного и боли, равно как и с предыдущим угасанием радости и грусти, он входит и пребывает в четвёртой джхане, которая является ни-болезненной-ни-приятной, характеризуется чистым памятованием из-за невозмутимости.
Tassa adukkhamasukhānusāri viññāṇaṁ hoti adukkhamasukhassādagadhitaṁ adukkhamasukhassādavinibandhaṁ adukkhamasukhassādasaṁyojanasaṁyuttaṁ ajjhattaṁ cittaṁ asaṇṭhitanti vuccati.
ajjhattaṁ → ajjhattaṁ cittaṁ (bj, sya-all, km, pts1ed) | adukkhamasukhassādagadhitaṁ adukkhamasukhassādavinibandhaṁ → adukkhamasukhassādagathitaṁ adukkhamasukhassādavinibaddhaṁ (bj, pts) | asaṇṭhitanti → saṇṭhitanti (bj, cck, sya-all, pts) | adukkhamasukhānusāri → adukkhamasukhānusārī (pts) | adukkhamasukhassādasaṁyojanasaṁyuttaṁ → adukkhamasukhassādasaññojanasaṁyuttaṁ (th) | asaṇṭhitanti → saṇṭhitan ti (pts)Если его сознание следует за ни-болью-ни-приятным, и привязано и приковано привлекательностью ни-боли-ни-приятного, то тогда его ум называется “застрявшим внутренне”.
Evaṁ kho, āvuso, ajjhattaṁ saṇṭhitanti vuccati.
ajjhattaṁ → ajjhattaṁ cittaṁ (bj, sya-all) | saṇṭhitanti → cittaṁ saṇṭhitan ti (pts) | saṇṭhitanti → ajjhattaṁ saṇṭhitanti (bj: machasaṁ) | ajjhattaṁ → ajjhattaṁ cittaṁ (cck: sī. syā. kaṁ. pī.)Вот как ум бывает застрявшим внутренне.
Kathañcāvuso, ajjhattaṁ asaṇṭhitanti vuccati?
ajjhattaṁ → ajjhattaṁ cittaṁ (bj, sya-all, km, pts1ed) | asaṇṭhitanti → cittaṁ asaṇṭhitan ti (pts) | asaṇṭhitanti → ajjhattaṁ asaṇṭhitanti (bj: machasaṁ) | ajjhattaṁ → ajjhattaṁ cittaṁ (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | kathañcāvuso → kathañ āvuso (pts)И почему, товарищи, ум называется “не застрявшим внутренне”?
Idhāvuso, bhikkhu vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
vivicca akusalehi dhammehi → (bj, sya-all) | idhāvuso → idh āvuso (pts) | vivicceva → eva (pts) | vivicca akusalehi dhammehi paṭhamaṁ jhānaṁ → pe-paṭhamajjhānaṁ (pts)Вот, будучи отстранённым от желаний, отстранённым от неблагих состояний [ума], монах входит и пребывает в первой джхане, которая сопровождается направлением и удержанием [ума на объекте медитации], с озарённостью и приятным, что возникли из-за [этой] отстранённости.
Tassa na vivekajapītisukhānusāri viññāṇaṁ hoti na vivekajapītisukhassādagadhitaṁ na vivekajapītisukhassādavinibandhaṁ na vivekajapītisukhassādasaṁyojanasaṁyuttaṁ ajjhattaṁ cittaṁ asaṇṭhitanti vuccati.
vivekajapītisukhassādagadhitaṁ → vivekajapītisukhassādagathitaṁ (bj, pts) | vivekajapītisukhassādavinibandhaṁ → vivekajapītisukhassādavinibaddhaṁ (bj, pts) | vivekajapītisukhānusāri → vivekajapītisukhānusārī (pts) | vivekajapītisukhassādasaṁyojanasaṁyuttaṁ → vivekajapītisukhassādasaññojanasaṁyuttaṁ (th) | asaṇṭhitanti → asaṇṭhitan ti (pts)Если его сознание не следует за озарённостью и приятным, что возникли из-за [этой] отстранённости, и не привязано и не приковано привлекательностью озарённости и приятного, что возникли из-за [этой] отстранённости, то тогда его ум называется “не застрявшим внутренне”.
Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu vitakkavicārānaṁ vūpasamā …pe… dutiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
dutiyaṁ jhānaṁ → dutiyajjhānaṁ (pts) | caparaṁ → ca paraṁ (pts)Далее… входит и пребывает во второй джхане…
Tassa na samādhijapītisukhānusāri viññāṇaṁ hoti na samādhijapītisukhassādagadhitaṁ na samādhijapītisukhassādavinibandhaṁ na samādhijapītisukhassādasaṁyojanasaṁyuttaṁ ajjhattaṁ cittaṁ asaṇṭhitanti vuccati.
samādhijapītisukhassādagadhitaṁ → samādhijapītisukhassādagathitaṁ (bj, pts) | samādhijapītisukhassādavinibandhaṁ → samādhijapītisukhassādavinibaddhaṁ (bj, pts) | samādhijapītisukhānusāri → samādhijapītisukhānusārī (pts) | cittaṁ asaṇṭhitanti → asaṇṭhitan ti (pts) | samādhijapītisukhassādasaṁyojanasaṁyuttaṁ → samādhijapītisukhassādasaññojanasaṁyuttaṁ (th)Если его сознание не следует за озарённостью и приятным, что возникли из-за [этого] сосредоточения..
Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu pītiyā ca virāgā …pe… tatiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
caparaṁ → ca paraṁ (pts) | tatiyaṁ jhānaṁ → pe-tatiyajjhānaṁ (pts)Далее… входит и пребывает во третьей джхане…
Tassa na upekkhānusāri viññāṇaṁ hoti na upekkhāsukhassādagadhitaṁ na upekkhāsukhassādavinibandhaṁ na upekkhāsukhassādasaṁyojanasaṁyuttaṁ ajjhattaṁ cittaṁ asaṇṭhitanti vuccati.
upekkhānusāri → upekkhāsukhānusāri (bj); upekhāsukhānusārī (pts) | upekkhāsukhassādagadhitaṁ → upekkhāsukhassādagathitaṁ (bj, pts) | upekkhāsukhassādavinibandhaṁ → upekkhāsukhassādavinibaddhaṁ (bj, pts) | upekkhāsukhānusāri → upekkhā nusāri (bj: sī) | upekkhāsukhassādasaṁyojanasaṁyuttaṁ → upekkhāsukhassādasaññojanasaṁyuttaṁ (th) | upekkhāsukhassādagadhitaṁ → upekhāsukhassādagathitaṁ (pts) | upekkhāsukhassādavinibandhaṁ → upekhāsukhassādavinibaddhaṁ (pts) | upekkhāsukhassādasaṁyojanasaṁyuttaṁ → upekhāsukhassādasaṁyojanasaṁyuttaṁ (pts) | asaṇṭhitanti → asaṇṭhitan ti (pts)Если его сознание не следует за невозмутимостью и не привязано и не приковано привлекательностью невозмутимости, то тогда его ум называется “не застрявшим внутренне”.
Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā pubbeva somanassadomanassānaṁ atthaṅgamā adukkhamasukhaṁ upekkhāsatipārisuddhiṁ catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.Далее… входит и пребывает во четвёртой джхане…
Tassa na adukkhamasukhānusāri viññāṇaṁ hoti na adukkhamasukhassādagadhitaṁ na adukkhamasukhassādavinibandhaṁ na adukkhamasukhassādasaṁyojanasaṁyuttaṁ ajjhattaṁ cittaṁ asaṇṭhitanti vuccati.
ajjhattaṁ → ajjhattaṁ cittaṁ (bj, sya-all, km, pts1ed) | adukkhamasukhassādagadhitaṁ → adukkhamasukhassādagathitaṁ (bj, pts) | adukkhamasukhassādavinibandhaṁ → adukkhamasukhassādavinibaddhaṁ (bj, pts) | adukkhamasukhānusāri → adukkhamasukhānusārī (pts) | adukkhamasukhassādasaṁyojanasaṁyuttaṁ → adukkhamasukhassādasaññojanasaṁyuttaṁ (th) | asaṇṭhitanti → asaṇṭhitan ti (pts)Если его сознание не следует за ни-болью-ни-приятным, и не привязано и не приковано привлекательностью ни-боли-ни-приятного, то тогда его ум называется “не застрявшим внутренне”.
Evaṁ kho, āvuso, ajjhattaṁ asaṇṭhitanti vuccati.
ajjhattaṁ → ajjhattaṁ cittaṁ (bj, sya-all) | asaṇṭhitanti → cittaṁ asaṇṭhitan ti (pts) | asaṇṭhitanti → ajjhattaṁ asaṇṭhitanti (bj: machasaṁ) | ajjhattaṁ → ajjhattaṁ cittaṁ (cck: sī. syā. kaṁ. pī.)Вот как ум бывает не застрявшим внутренне.
Kathañcāvuso, anupādā paritassanā hoti?
kathañcāvuso → kathañ āvuso (pts)И почему, товарищи, имеет место взволнованность из-за цепляния?
Idhāvuso, assutavā puthujjano ariyānaṁ adassāvī ariyadhammassa akovido ariyadhamme avinīto sappurisānaṁ adassāvī sappurisadhammassa akovido sappurisadhamme avinīto
idhāvuso assutavā → idh āvuso asutavā (pts)Вот, монах, необученный заурядный человек, который не уважает Благородных, который неумелый и нетренированный в их Дхамме, который не уважает чистых людей, который неумелый и нетренированный в их Дхамме,
rūpaṁ attato samanupassati rūpavantaṁ vā attānaṁ attani vā rūpaṁ rūpasmiṁ vā attānaṁ.считает что материальная форма – это “я”; или что “я” владеет материальной формой; или что материальная форма находится внутри “я”; или что “я” находится в материальной форме.
Tassa taṁ rūpaṁ vipariṇamati, aññathā hoti.
vipariṇamati → vipariṇāmati (sya-all, pts)Эта его материальная форма изменяется и становится иной.
Tassa rūpavipariṇāmaññathābhāvā rūpavipariṇāmānuparivatti viññāṇaṁ hoti.Со становлением иной и изменением этой материальной формы его сознание захвачено изменением материальной формы.
Tassa rūpavipariṇāmānuparivattajā paritassanā dhammasamuppādā cittaṁ pariyādāya tiṭṭhanti.
+ → rūpaṁ vipariṇāmānuparivatti viññāṇaṁ hoti tassa (pts)Взволнованные умственные состояния, рождённые охваченностью изменением материальной формы, возникают совместно и продолжают завладевать его умом.
Cetaso pariyādānā uttāsavā ca hoti vighātavā ca apekkhavā ca anupādāya ca paritassati.
apekkhavā → upekhavā (pts) | apekkhavā → upekkhavā (bj: PTS)Поскольку его ум охвачен, он встревожен, обеспокоен, озабочен, и из-за цепляния становится взволнованным.
Vedanaṁ …pe…Он считает, что чувство…
saññaṁ …восприятие…
saṅkhāre …
saṅkhāre → saṁkhāre (pts)составляющие…
viññāṇaṁ attato samanupassati viññāṇavantaṁ vā attānaṁ attani vā viññāṇaṁ viññāṇasmiṁ vā attānaṁ.сознание – это “я”; или что “я” владеет сознанием; или что сознание находится внутри “я”; или что “я” находится в сознании.
Tassa taṁ viññāṇaṁ vipariṇamati, aññathā hoti.
vipariṇamati → vipariṇāmati (sya-all) | vipariṇamati aññathā → vipariṇāmati aññāthā (pts)Но это его сознание изменяется и становится иным.
Tassa viññāṇavipariṇāmaññathābhāvā viññāṇavipariṇāmānuparivatti viññāṇaṁ hoti.
viññāṇavipariṇāmaññathābhāvā → viññāṇavipariṇāmaññāthābhāvā (pts)С изменением и становлением иным этого сознания, его сознание захвачено изменением сознания.
Tassa viññāṇavipariṇāmānuparivattajā paritassanā dhammasamuppādā cittaṁ pariyādāya tiṭṭhanti.Взволнованные умственные состояния, рождённые охваченностью изменением сознания, возникают совместно и продолжают завладевать его умом.
Cetaso pariyādānā uttāsavā ca hoti vighātavā ca apekkhavā ca anupādāya ca paritassati.
ca → (bj) | apekkhavā → upekhavā (pts)Поскольку его ум охвачен, он встревожен, обеспокоен, озабочен, и из-за цепляния становится взволнованным.
Evaṁ kho, āvuso, anupādā paritassanā hoti.Вот каким образом имеет место взволнованность из-за цепляния.
Kathañcāvuso, anupādānā aparitassanā hoti?
anupādā → anupādānā (bj: machasaṁ) | kathañcāvuso anupādānā → kathañ āvuso anupādā (pts)И почему, товарищи, имеет место не-взволнованность из-за не-цепляния?
Idhāvuso, sutavā ariyasāvako ariyānaṁ dassāvī ariyadhammassa kovido ariyadhamme suvinīto sappurisānaṁ dassāvī sappurisadhammassa kovido sappurisadhamme suvinīto
idhāvuso → idh āvuso (pts)Вот, монах, хорошо обученный благородный ученик, который уважает Благородных, умелый и тренированный в их Дхамме, который уважает чистых людей, умелый и тренированный в их Дхамме,
na rūpaṁ attato samanupassati na rūpavantaṁ vā attānaṁ na attani vā rūpaṁ na rūpasmiṁ vā attānaṁ.не считает, что материальная форма – это “я” или что “я” владеет материальной формой; или что материальная форма находится внутри “я”; или что “я” находится в материальной форме.
Tassa taṁ rūpaṁ vipariṇamati, aññathā hoti.
vipariṇamati → vipariṇāmati (sya-all, pts)Когда эта его материальная форма изменяется и становится иной,
Tassa rūpavipariṇāmaññathābhāvā na ca rūpavipariṇāmānuparivatti viññāṇaṁ hoti.
ca → (sya-all, pts)со становлением иной и изменением этой материальной формы его сознание не захвачено изменением материальной формы.
Tassa na rūpavipariṇāmānuparivattajā paritassanā dhammasamuppādā cittaṁ pariyādāya tiṭṭhanti.
cittaṁ → cittaṁ na (bj, pts)Взволнованные умственные состояния, рождённые охваченностью изменением материальной формы, не возникают совместно и не завладевают его умом.
Cetaso pariyādānā na cevuttāsavā hoti na ca vighātavā na ca apekkhavā anupādāya ca na paritassati.
na cevuttāsavā → na ceva uttāsavā (bj, sya-all) | pariyādānā → apariyādānā (sya-all, pts) | apekkhavā → upekhavā (pts) | uttāsavā → na cevuttāsavā (bj: machasaṁ) | cevuttāsavā → na ca uttāsavā (cck: sī.) | cevuttāsavā → ev uttāsavā (pts)Поскольку его ум не охвачен, он не встревожен, не обеспокоен, не озабочен, и из-за не-цепляния не становится взволнованным.
Na vedanaṁ …Он не считает, что чувство…
na saññaṁ …восприятие…
na saṅkhāre …
saṅkhāre → saṁkhāre (pts)составляющие…
na viññāṇaṁ attato samanupassati na viññāṇavantaṁ vā attānaṁ na attani vā viññāṇaṁ na viññāṇasmiṁ vā attānaṁ.
viññāṇasmiṁ → viññā ṇasmiṁ (th)сознание – это “я”; или что “я” владеет сознанием; или что сознание находится внутри “я”; или что “я” находится в сознании.
Tassa taṁ viññāṇaṁ vipariṇamati, aññathā hoti.
vipariṇamati → vipariṇāmati (sya-all, pts)Когда это его сознание изменяется и становится иным,
Tassa viññāṇavipariṇāmaññathābhāvā na ca viññāṇavipariṇāmānuparivatti viññāṇaṁ hoti.
ca → (sya-all, pts)с изменением и становлением иным этого сознания, его сознание не захвачено изменением сознания.
Tassa na viññāṇavipariṇāmānuparivattajā paritassanā dhammasamuppādā cittaṁ pariyādāya tiṭṭhanti.Взволнованные умственные состояния, рождённые охваченностью изменением сознания, не возникают совместно и не продолжают завладевать его умом.
Cetaso pariyādānā na cevuttāsavā hoti na ca vighātavā na ca apekkhavā, anupādāya ca na paritassati.
cevuttāsavā → ceva uttāsavā (bj, sya-all) | pariyādānā → apariyādānā (sya-all) | apekkhavā → upekhavā (pts) | cevuttāsavā → ev uttāsavā (pts)Поскольку его ум не охвачен, он не встревожен, не обеспокоен, не озабочен, и из-за не-цепляния не становится взволнованным.
Evaṁ kho, āvuso, anupādā aparitassanā hoti.Вот каким образом имеет место не-взволнованность из-за не-цепляния.
Yaṁ kho no, āvuso, bhagavā saṅkhittena uddesaṁ uddisitvā vitthārena atthaṁ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṁ paviṭṭho:
saṅkhittena → saṁkhittena (my, ms2005, pts) | uṭṭhāyāsanā → uṭṭhāy āsanā (pts)Товарищи, когда Благословенный поднялся с сиденья и ушёл в жилище, дав краткую сводку, но не дав подробного разъяснения, то есть:
‘tathā tathā, bhikkhave, bhikkhu upaparikkheyya yathā yathā upaparikkhato bahiddhā cassa viññāṇaṁ avikkhittaṁ avisaṭaṁ, ajjhattaṁ asaṇṭhitaṁ anupādāya na paritasseyya.
yathā → yathāssu (bj); yathāssa (sya-all)“Монахи, монах должен исследовать вещи так, чтобы по мере того как он исследует их, его сознание не отвлекалось и не распылялось внешне, но и не застревало внутренне, и чтобы он посредством не-цепляния не становился взволнованным.
Bahiddhā, bhikkhave, viññāṇe avikkhitte avisaṭe sati ajjhattaṁ asaṇṭhite anupādāya aparitassato āyatiṁ jātijarāmaraṇadukkhasamudayasambhavo na hotī’ti.
jātijarāmaraṇadukkhasamudayasambhavo → jātijarāmaraṇa dukkhasamudayasambhavo (th)Если его сознание не отвлекается и не распыляется внешне, и не застревает внутренне, и если он посредством не-цепляния не становится взволнованным, то тогда для него нет скапливания боли – рождения, старения и смерти в будущем”.
Imassa kho ahaṁ, āvuso, bhagavatā saṅkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṁ avibhattassa evaṁ vitthārena atthaṁ ājānāmi.
saṅkhittena → saṁkhittena (my, ms2005, pts)И вот как я понимаю подробное значение этого.
Ākaṅkhamānā ca pana tumhe āyasmanto bhagavantaṁyeva upasaṅkamitvā etamatthaṁ paṭipuccheyyātha;
bhagavantaṁyeva upasaṅkamitvā etamatthaṁ → bhagavantaṁ yeva upasaṁkamitvā etam atthaṁ (pts)Теперь, товарищи, если хотите, отправляйтесь к Благословенному и спросите его о значении этого.
yathā vo bhagavā byākaroti tathā naṁ dhāreyyāthā”ti.
vo → no (sya-all) | dhāreyyāthāti → dhāreyyathāti (pts) | byākaroti → vyākaroti (bjt)То, как Благословенный объяснит, так вам и следует это запомнить”.
Atha kho te bhikkhū āyasmato mahākaccānassa bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā uṭṭhāyāsanā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṁ etadavocuṁ:
bhikkhū → bhikkhu (pts) | mahākaccānassa → mahā-kaccānassa (pts) | uṭṭhāyāsanā → uṭṭhāy āsanā (pts) | tenupasaṅkamiṁsu upasaṅkamitvā → ten upasaṁkamiṁsu upasaṁkamitvā (pts) | etadavocuṁ → etad avocuṁ (pts)И тогда монахи, довольные и обрадованные словами уважаемого Махакаччаны, встали с сидений и отправились к Благословенному. Поклонившись ему, они сели рядом и рассказали Благословенному обо всём, что произошло, добавив:
“Yaṁ kho no, bhante, bhagavā saṅkhittena uddesaṁ uddisitvā vitthārena atthaṁ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṁ paviṭṭho:
saṅkhittena → saṁkhittena (my, bjt, ms2005, pts) | uṭṭhāyāsanā → uṭṭhāy āsanā (pts)
‘tathā tathā, bhikkhave, bhikkhu upaparikkheyya yathā yathā upaparikkhato bahiddhā cassa viññāṇaṁ avikkhittaṁ avisaṭaṁ, ajjhattaṁ asaṇṭhitaṁ anupādāya na paritasseyya.
yathā → yathāssu (bj); yathāssa (sya-all)
Bahiddhā, bhikkhave, viññāṇe avikkhitte avisaṭe sati ajjhattaṁ asaṇṭhite anupādāya aparitassato āyatiṁ jātijarāmaraṇadukkhasamudayasambhavo na hotī’ti.
jātijarāmaraṇadukkhasamudayasambhavo → jātijarāmaraṇa dukkhasamudayasambhavo (th)
Tesaṁ no, bhante, amhākaṁ, acirapakkantassa bhagavato, etadahosi:
tesaṁ no → tesanno (th) | tesaṁ → tesan (pts) | etadahosi → etad ahosi (pts)
‘idaṁ kho no, āvuso, bhagavā saṅkhittena uddesaṁ uddisitvā vitthārena atthaṁ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṁ paviṭṭho—
vitthārena atthaṁ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā → (pts) | saṅkhittena → saṁkhittena (my, ms2005, pts)
tathā tathā, bhikkhave, bhikkhu upaparikkheyya, yathā yathā upaparikkhato bahiddhā cassa viññāṇaṁ avikkhittaṁ avisaṭaṁ, ajjhattaṁ asaṇṭhitaṁ anupādāya na paritasseyya.
yathā → yathāssu (bj); yathāssa (sya-all)
Bahiddhā, bhikkhave, viññāṇe avikkhitte avisaṭe sati ajjhattaṁ asaṇṭhite anupādāya aparitassato āyatiṁ jātijarāmaraṇadukkhasamudayasambhavo na hotīti.
jātijarāmaraṇadukkhasamudayasambhavo → jātijarāmaraṇa dukkhasamudayasambhavo (th)
Ko nu kho imassa bhagavatā saṅkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṁ avibhattassa vitthārena atthaṁ vibhajeyyā’ti?
vitthārena → (pts) | saṅkhittena → saṁkhittena (my, ms2005, pts)
Tesaṁ no, bhante, amhākaṁ etadahosi:
tesaṁ no → tesanno (th) | tesaṁ → tesan (pts) | etadahosi → etad ahosi (pts)
‘ayaṁ kho āyasmā mahākaccāno satthu ceva saṁvaṇṇito sambhāvito ca viññūnaṁ sabrahmacārīnaṁ.
Pahoti cāyasmā mahākaccāno imassa bhagavatā saṅkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṁ avibhattassa vitthārena atthaṁ vibhajituṁ.
saṅkhittena → saṁkhittena (my, ms2005)
Yannūna mayaṁ yenāyasmā mahākaccāno tenupasaṅkameyyāma; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ mahākaccānaṁ etamatthaṁ paṭipuccheyyāmā’ti.
yannūna → yaṁnūna (my)
Atha kho mayaṁ, bhante, yenāyasmā mahākaccāno tenupasaṅkamimha; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ mahākaccānaṁ etamatthaṁ paṭipucchimha.
yenāyasmā mahākaccāno tenupasaṅkamimha upasaṅkamitvā → yen āyasmā mahā-kaccāno ten upasaṁkamimha upasaṁkamitvā (pts) | mahākaccānaṁ etamatthaṁ → mahā-kaccānaṁ etam atthaṁ (pts)
Tesaṁ no, bhante, āyasmatā mahākaccānena imehi ākārehi imehi padehi imehi byañjanehi attho vibhatto”ti.
tesaṁ no bhante → tesanno (sya-all) | tesaṁ → tesan (pts) | mahākaccānena → mahā-kaccānena (pts) | vibhattoti → vibhatto ti (pts)“И тогда, почтенный, мы отправились к уважаемому Махакаччане и спросили его о значении. Уважаемый Махакаччана объяснил значение в таких-то терминах, утверждениях и формулировках”.
“Paṇḍito, bhikkhave, mahākaccāno; mahāpañño, bhikkhave, mahākaccāno.
mahākaccāno → mahā-kaccāno (pts)[Благословенный ответил]: “Махакаччана понимающий, монахи, Махакаччана наделён великим пониманием.
Mañcepi tumhe, bhikkhave, etamatthaṁ paṭipuccheyyātha, ahampi evamevaṁ byākareyyaṁ yathā taṁ mahākaccānena byākataṁ.
mañcepi → maṁ cepi (my) | + → taṁ (bjt) | byākareyyaṁ → vyākareyyaṁ (bjt) | yathā taṁ → yathātaṁ (th) | mañcepi → mañ ce pi (pts) | etamatthaṁ → etam atthaṁ (pts) | ahampi evamevaṁ → aham pi taṁ evam evaṁ (pts) | mahākaccānena → mahā-kaccānena (pts)Если бы вы спросили меня о значении этого, то я бы объяснил точно так же, как это объяснил Махакаччана.
Eso cevetassa attho. Evañca naṁ dhāreyyāthā”ti.
cevetassa → eso ceva tassa (sya-all, km); eso cetassa (pts1ed); esoyeva tassa (mr) | dhāreyyāthāti idamavoca → dhārethāti idam avoca (pts) | cevetassa → eso cetassa (cck: sī. pī.); eso ceva tassa (cck: syā. kaṁ.); esoyeva tassa (cck: ka.) | evañca → evaṁ ca (bjt) | cevetassa → etassa (pts) | evañca → evañ ca (pts)Таково значение этого, и так вам следует это запомнить”.
Idamavoca bhagavā.
idamavoca → idam avoca (pts)Так сказал Благословенный.
Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṁ abhinandunti.
abhinandunti → abhinandun ti (pts)Монахи были довольны и восхитились словами Благословенного.
Uddesavibhaṅgasuttaṁ niṭṭhitaṁ aṭṭhamaṁ.
uddesavibhaṅgasuttaṁ niṭṭhitaṁ → uddesavibhaṅga suttaṁ (bjt)