Найдите Истину

В Палийских Суттах и Винае

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Заметка:Переводы, словари и комментарии сделаны не Благословенным.Сверяйтесь с Пали в 4 основных никаях.

  • Majjhima Nikāya 140Мадджхима Никая 140

DhātuvibhaṅgasuttaРазъяснение элементов

Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → evamme (th) | evaṁ → evam (pts)
Так мной услышано.
ekaṁ samayaṁ bhagavā magadhesu cārikaṁ caramāno yena rājagahaṁ tadavasari;
cārikaṁ caramāno → cārikañcaramāno (th) | tadavasari → tad avasari (pts)
Одно время Благословенный странствовал по стране Магадхов и со временем прибыл в Раджагаху.
yena bhaggavo kumbhakāro tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhaggavaṁ kumbhakāraṁ etadavoca:
tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
Там он отправился к гончару Бхаггаве и сказал ему:
“sace te, bhaggava, agaru viharemu āvesane ekarattan”ti.
viharemu āvesane → viharāma āvesane (bj); viharāma nivesane (sya-all, km); viharāmāvesane (pts1ed); viharemu nivesane (mr) | viharemu → viharema (bj); viharām (pts) | ekarattanti → ekarattinti (bj, pts) | viharemu āvesane ekarattanti → viharāma nivesane ekarattinti (sya-all) | āvesane → viharemu āvesane (bj: machasaṁ); viharāma nivesane (bj: syā) | āvesane → viharāmāvesane (cck: sī. pī.); viharāma nivesane (cck: syā. kaṁ.); viharemu nivesane (cck: ka.) | nivesane → viharāmāvesane (sya-all: sī.) | āvesane → Si nivesane, with note that the Sinhalese reading is as in text. (pts note) | ekarattanti → ekarattin ti (pts)
“Если это тебе не доставит неудобств, Бхаггава, я останусь на одну ночь в твоей мастерской”.

“Na kho me, bhante, garu.“Мне это не доставит неудобств, почтенный, Atthi cettha pabbajito paṭhamaṁ vāsūpagato.
vāsūpagato → vāsūpagato hoti (sya-all); vāsupagato (pts) | cettha → ettha (pts)
но там уже проживает один бездомный.
Sace so anujānāti, viharatha, bhante, yathāsukhan”ti.
viharatha → vihara (bj: PTS) | viharatha → vihara (cck: sī. pī.) | vihara → Si viharatha. (pts note) | yathāsukhanti → yathāsukhan ti (pts)
Если он согласится, тогда оставайтесь на столько, насколько пожелаете, почтенный”.

Tena kho pana samayena pukkusāti nāma kulaputto bhagavantaṁ uddissa saddhāya agārasmā anagāriyaṁ pabbajito.
pukkusāti → pukkhusāti (pts) | saddhā → saddhāya (bj: sīmu, machasaṁ, PTS) | saddhāya → Sky saddhā. (pts note)
В то время представитель клана по имени Пуккусати благодаря вере оставил жизнь домохозяйскую ради жизни бездомной под [учительством] Благословенного.
So tasmiṁ kumbhakārāvesane paṭhamaṁ vāsūpagato hoti.
kumbhakārāvesane → kumbhakāranivesane (sya-all) | vāsūpagato → vāsupagato (pts) | kumbhakārāvesane → kumbhakāranivesane (cck: syā. kaṁ. ka.) | kumbhakāranivesane → kumbhakārāvesane (sya-all: sī.)
И в то время он уже проживал в мастерской гончара.
Atha kho bhagavā yenāyasmā pukkusāti tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ pukkusātiṁ etadavoca:
yenāyasmā → yen āyasmā (pts) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
Тогда Благословенный пошёл к уважаемому Пуккусати и сказал ему:
“sace te, bhikkhu, agaru viharemu āvesane ekarattan”ti.
viharemu → viharema (bj); vihārām (pts) | ekarattanti urundaṁ → ekarattinti ūrundaṁ (bj, pts) | viharemu āvesane ekarattanti urundaṁ → viharāma nivesane ekarattinti ūrundaṁ (sya-all) | ekarattanti → ekarattin ti (pts)
“Монах, если это тебе не доставит неудобств, я останусь на одну ночь в мастерской”.

“Urundaṁ, āvuso, kumbhakārāvesanaṁ.
Urundaṁ → ūrundaṁ (sya-all, km, pts1ed); uruddhaṁ (mr) | kumbhakārāvesanaṁ → kumbhakāranivesanaṁ (sya-all) | āvuso → ūrūndaṁ (sī. syā. kaṁ. pī.), urūddhaṁ (ka.) dī. ni. 2 sakkapañhasuttaṭīkā oloketabbā (cck note) | Ūrundaṁ → So Si Bu; Sky ur. (pts note)
“Товарищ, гончарная мастерская довольно большая.
Viharatāyasmā yathāsukhan”ti.
viharatāyasmā yathāsukhanti → viharat āyasmā yathāsukhan ti (pts)
Пусть уважаемый остаётся на столько, насколько пожелает”.

Atha kho bhagavā kumbhakārāvesanaṁ pavisitvā ekamantaṁ tiṇasanthārakaṁ paññāpetvā nisīdi pallaṅkaṁ ābhujitvā ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya parimukhaṁ satiṁ upaṭṭhapetvā.
kumbhakārāvesanaṁ → kumbhakāranivesanaṁ (sya-all) | tiṇasanthārakaṁ → tiṇasantharakaṁ (sya-all, pts) | tiṇasanthārakaṁ → tiṇasantharikaṁ (cck: sī.); tiṇasantharakaṁ (cck: syā. kaṁ.)
Тогда Благословенный вошёл в гончарную мастерскую, подготовил подстилку из травы в конце [мастерской], сел, скрестив ноги, держа тело выпрямленным, установив памятование впереди.
Atha kho bhagavā bahudeva rattiṁ nisajjāya vītināmesi.
vītināmesi āyasmāpi → vītināmeti āyasmā pi (pts) | bahudeva → bahud eva (pts)
И затем Благословенный провёл большую часть ночи сидя [в медитации],
Āyasmāpi kho pukkusāti bahudeva rattiṁ nisajjāya vītināmesi.
āyasmāpi → āyasmā pi (pts) | bahudeva → bahud eva (pts)
и уважаемый Пуккусати также провёл большую часть ночи сидя [в медитации].

Atha kho bhagavato etadahosi:
etadahosi → etad ahosi (pts)
И тогда мысль пришла Благословенному:
“pāsādikaṁ kho ayaṁ kulaputto iriyati.
iriyati → irīyati (bj) | + → nu (th, pts)
“Этот представитель клана ведёт себя так, что [это] внушает доверие.
Yannūnāhaṁ puccheyyan”ti.
yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my) | puccheyyanti → puccheyyan ti (pts)
Что, если я задам ему вопрос?”

Atha kho bhagavā āyasmantaṁ pukkusātiṁ etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)
И тогда Благословенный обратился к уважаемому Пуккусати так:
“kaṁsi tvaṁ, bhikkhu, uddissa pabbajito? Ko vā te satthā? Kassa vā tvaṁ dhammaṁ rocesī”ti?
kaṁsi → kaṁ si (pts)
“Под чьим [учительством] ты ушёл в бездомную жизнь, друг? Кто твой Учитель? Чью Дхамму ты признаёшь?”

“Atthāvuso, samaṇo gotamo sakyaputto sakyakulā pabbajito.
atthāvuso → atth āvuso (pts)
“Товарищ, есть отшельник Готама, сын Сакьев, который ушёл в бездомную жизнь из клана Сакьев.
Taṁ kho pana bhagavantaṁ gotamaṁ evaṁ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato:
bhagavantaṁ → bhavantaṁ (sya-all) | evaṁ kalyāṇo → evaṁkalyāṇo (th)
И об этом господине Готаме распространилась такая славная молва:
‘itipi so bhagavā arahaṁ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṁ buddho bhagavā’ti.
itipi → iti pi (pts) | bhagavāti → bhagavā ti (pts)
“Благословенный – это тот, кто достиг совершенства, Правильно Пробуждённый, видением и поведением наделённый, высочайший, знаток миров, непревзойдённый вожак тех, кто должен обуздать себя, учитель богов и людей, пробуждённый, благословенный”.
Tāhaṁ bhagavantaṁ uddissa pabbajito.Я ушёл в бездомную жизнь под [учительством] этого Благословенного. So ca me bhagavā satthā.Этот Благословенный мой учитель. Tassa cāhaṁ bhagavato dhammaṁ rocemī”ti.
tassa cāhaṁ → tassāhaṁ (bj, sya-all, pts) | tassāhaṁ → tassa cāhaṁ (bj: machasaṁ)
Я признаю Дхамму этого Благословенного”.

“Kahaṁ pana, bhikkhu, etarahi so bhagavā viharati arahaṁ sammāsambuddho”ti.
sammāsambuddhoti → sammāsambuddho ti (pts)
“Но, монах, где сейчас проживает этот Благословенный, достойный и Правильно Пробуждённый?”

“Atthāvuso, uttaresu janapadesu sāvatthi nāma nagaraṁ.
sāvatthi → sāvatthī (sya-all, pts) | atthāvuso → atth āvuso (pts)
“Товарищ, в северной стране есть город под названием Саваттхи.
Tattha so bhagavā etarahi viharati arahaṁ sammāsambuddho”ti.
sammāsambuddhoti → sammāsambuddho ti (pts)
Благословенный, достойный и Правильно Пробуждённый, сейчас проживает там”.

“Diṭṭhapubbo pana te, bhikkhu, so bhagavā;“Но, монах, видел ли ты когда-либо этого Благословенного прежде? disvā ca pana jāneyyāsī”ti?Ты бы распознал его, если бы увидел его?”

“Na kho me, āvuso, diṭṭhapubbo so bhagavā;“Нет, товарищ, я никогда прежде не видел этого Благословенного, disvā cāhaṁ na jāneyyan”ti.
disvā cāhaṁ → disvāhaṁ (sya-all) | jāneyyanti → jāneyyan ti (pts)
и не распознал бы его, если бы увидел его”.

Atha kho bhagavato etadahosi:
etadahosi mamañca → etad ahosi maṁ (pts)
И тогда мысль пришла Благословенному:
“mamañca khvāyaṁ kulaputto uddissa pabbajito.
mamañca khvāyaṁ → mamaṁ khvāyaṁ (bj, sya-all, km); maṁ khvāyaṁ (pts1ed) | mamañca → mamaṁ (bj, sya-all) | khvāyaṁ → mamañca khavāyaṁ (bj: machasaṁ, sīmu); maṁ khavāyaṁ (bj: PTS) | khvāyaṁ → maṁ tvāyaṁ (cck: sī.); mamaṁ khvāyaṁ (cck: syā. kaṁ.); maṁ khvāyaṁ (cck: pī.)
“Этот представитель клана оставил жизнь домохозяйскую ради жизни бездомной под моим [учительством].
Yannūnassāhaṁ dhammaṁ deseyyan”ti.
yannūnassāhaṁ → yaṁnūnassāhaṁ (my) | yannūnassāhaṁ → yannūn assāhaṁ (pts) | deseyyanti → deseyyan ti (pts)
Что, если я научу его Дхамме?”

Atha kho bhagavā āyasmantaṁ pukkusātiṁ āmantesi:И тогда Благословенный обратился к уважаемому Пуккусати так: “dhammaṁ te, bhikkhu, desessāmi.
desessāmi → desissāmi (bj, pts); desissāmiya (sya-all) | te → vo (sya-all) | te → So Sky Bu; Si vo. (pts note) | dhammaṁ → dhamman (pts)
“Монах, я научу тебя Дхамме.
Taṁ suṇāhi, sādhukaṁ manasi karohi; bhāsissāmī”ti.
manasi karohi → manasikarohi (th, pts)
Слушай внимательно то, о чём я буду говорить”.

“Evamāvuso”ti kho āyasmā pukkusāti bhagavato paccassosi.
evamāvusoti → evam āvuso ti (pts)
“Да, товарищ” – ответил уважаемый Пуккусати.
Bhagavā etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)
Благословенный сказал следующее:

“‘Cha dhāturo ayaṁ, bhikkhu, puriso cha phassāyatano aṭṭhārasa manopavicāro caturādhiṭṭhāno;
Cha dhāturo → chaddhāturo (bj) | cha phassāyatano aṭṭhārasa manopavicāro → chaphassāyatano aṭṭhādasamanopavicāro (pts) | chaddhāturo → chadhāturo (bj: machasaṁ, sīmu, PTS) | Chadhāturo → chaddhāturo (cck: sī.) | cha phassāyatano aṭṭhārasa manopavicāro → chaphassāyatano aṭṭhārasamanopavicāro (my, th) | aṭṭhārasa manopavicāro → aṭṭhārasamanopavicāro (bjt)
“Монах, эта личность состоит из шести элементов, шести сфер контакта, восемнадцати видов умственного исследования, и у неё есть четыре основания”.
yattha ṭhitaṁ maññassavā nappavattanti, maññassave kho pana nappavattamāne muni santoti vuccati.
maññassavā → maññussavā (bj, pts) | maññassave → maññussave (bj) | maññussavā → So Bu; Sky maññassavā here, and infra maññussace; Si maññassavā. (pts note) | santoti → santo ti (pts)
Приливы измышления не накрывают того, кто стоит на этих [основаниях], а когда приливы измышления более не накрывают его, он зовётся умиротворённым мудрецом.
Paññaṁ nappamajjeyya, saccamanurakkheyya, cāgamanubrūheyya, santimeva so sikkheyyā’ti—
sikkheyyāti → sikkheyya (sya-all) | saccamanurakkheyya cāgamanubrūheyya santimeva → saccam anurakkheyya cāgam anubrūheyya santim eva (pts)
Не стоит пренебрегать пониманием, стоит хранить истину, следует взращивать оставление, следует тренироваться для [обретения] покоя.
ayamuddeso dhātuvibhaṅgassa.
dhātuvibhaṅgassa cha dhāturo → chadhātu vibhaṅgassa chaddhāturo (bj, sya-all) | ayamuddeso dhātuvibhaṅgassa cha dhāturo → ayam uddeso chadhātuvibhaṅgassa chadhāturo (pts) | dhātuvibhaṅgassa → chadhātuvibhaṅgassa (cck: sī. syā. kaṁ. pī.)
Такова сводка разъяснения шести элементов.

‘Cha dhāturo ayaṁ, bhikkhu, puriso’ti—
cha dhāturo → chadhāturo (my, th, pts) | cha dhāturo → vibhaṅgassa chaddhāturo (bjt) | purisoti → puriso ti (pts)
“Монах, эта личность состоит из шести элементов” –
iti kho panetaṁ vuttaṁ. Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?
vuttaṁ → Si continues (cf. A. I. 175-6): Chayimā, bhikkhu, dhātuyo. (pts note) | panetaṁ → pan etaṁ (pts) | kiñcetaṁ → kiñ etaṁ (pts)
так было сказано. В отношении чего так было сказано?
Chayimā, bhikkhu, dhātuyo—
Chayimā, bhikkhu, dhātuyo → etthantare pāṭho si, pts1ed potthakesu | chayimā bhikkhu dhātuyo pathavīdhātu → paṭhavīdhātu (bj, pts) | dhātuyo → ( ) natthi sī. pī. potthakesu (cck note)
Есть эти шесть элементов:
pathavīdhātu, āpodhātu, tejodhātu, vāyodhātu, ākāsadhātu, viññāṇadhātu.
pathavīdhātu → paṭhavīdhātu (sya-all)
элемент земли, элемент воды, элемент огня, элемент воздуха, элемент пространства, элемент сознания.
‘Cha dhāturo ayaṁ, bhikkhu, puriso’ti—
chaddhāturo → chadhāturo (bj: machasaṁ, sīmu, PTS) | purisoti → puriso ti (pts)
“Монах, эта личность состоит из шести элементов” –
iti yaṁ taṁ vuttaṁ, idametaṁ paṭicca vuttaṁ.
yaṁ taṁ → yantaṁ (th) | yaṁ → yan (pts) | idametaṁ → idaṁ etaṁ (pts)
в отношении этого так было сказано.

‘Cha phassāyatano ayaṁ, bhikkhu, puriso’ti—
cha phassāyatano → chaphassāyatano (my, bjt, th, pts) | purisoti → puriso ti (pts)
“Монах, эта личность состоит из шести сфер контакта” –
iti kho panetaṁ vuttaṁ. Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?
panetaṁ → pan etaṁ (pts) | kiñcetaṁ → kiñ etaṁ (pts)
так было сказано. В отношении чего так было сказано?
Cakkhusamphassāyatanaṁ, sotasamphassāyatanaṁ, ghānasamphassāyatanaṁ, jivhāsamphassāyatanaṁ, kāyasamphassāyatanaṁ, manosamphassāyatanaṁ.
sotasamphassāyatanaṁ → Si cakkhuphassāyatanaṁ. &c. (pts note)
Есть сфера контакта глаза, сфера контакта уха, сфера контакта носа, сфера контакта языка, сфера контакта тела, сфера контакта ума.
‘Cha phassāyatano ayaṁ, bhikkhu, puriso’ti—
cha phassāyatano → chaphassāyatano (my, bjt, th, pts) | purisoti → puriso ti (pts)
“Монах, эта личность состоит из шести сфер контакта” –
iti yaṁ taṁ vuttaṁ, idametaṁ paṭicca vuttaṁ.
yaṁ taṁ → yantaṁ (th) | yaṁ → yan (pts) | idametaṁ → idam etaṁ (pts)
в отношении этого так было сказано.

‘Aṭṭhārasa manopavicāro ayaṁ, bhikkhu, puriso’ti—
aṭṭhārasa manopavicāro → aṭṭhādasamanopavicāro (pts) | aṭṭhārasa manopavicāro → aṭṭhārasamanopavicāro (my, bjt, th) | purisoti → puriso ti (pts)
“Монах, эта личность состоит из восемнадцати видов умственного исследования” –
iti kho panetaṁ vuttaṁ. Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?
panetaṁ → pan etaṁ (pts) | kiñcetaṁ → kiñ etaṁ (pts)
так было сказано. В отношении чего так было сказано?
Cakkhunā rūpaṁ disvā somanassaṭṭhāniyaṁ rūpaṁ upavicarati, domanassaṭṭhāniyaṁ rūpaṁ upavicarati, upekkhāṭṭhāniyaṁ rūpaṁ upavicarati;
upekkhāṭṭhāniyaṁ → upekkhaṭṭhānīyaṁ (sya-all, pts) | cakkhunā → cakkhumā (pts) | somanassaṭṭhāniyaṁ → somanassaṭṭhānīyaṁ (my, th, pts) | domanassaṭṭhāniyaṁ → domanassaṭṭhānīyaṁ (my, th, pts) | upekkhāṭṭhāniyaṁ → upekkhāṭṭhānīyaṁ (my)
Видя форму глазом, человек исследует форму, порождающую радость, он исследует форму, порождающую грусть, он исследует форму, порождающую невозмутимость.
sotena saddaṁ sutvā …pe…Слыша ухом звук… ghānena gandhaṁ ghāyitvā …Обоняя носом запах… jivhāya rasaṁ sāyitvā …Пробуя языком вкус…

kāyena phoṭṭhabbaṁ phusitvā …Ощущая телом прикосновение… manasā dhammaṁ viññāya somanassaṭṭhāniyaṁ dhammaṁ upavicarati, domanassaṭṭhāniyaṁ dhammaṁ upavicarati, upekkhāṭṭhāniyaṁ dhammaṁ upavicarati—
upekkhāṭṭhāniyaṁ → upekkhaṭṭhānīyaṁ (sya-all, pts) | somanassaṭṭhāniyaṁ → somanassaṭṭhānīyaṁ (my, th, pts) | domanassaṭṭhāniyaṁ → domanassaṭṭhānīyaṁ (my, th, pts) | upekkhāṭṭhāniyaṁ → upekkhāṭṭhānīyaṁ (my)
Познавая умом явление, человек исследует явление, порождающее радость… грусть… невозмутимость.
iti cha somanassupavicārā, cha domanassupavicārā, cha upekkhupavicārā.
somanassupavicārā → somanassūpavicārā (bj) | domanassupavicārā → domanassūpavicārā (bj) | upekkhupavicārā aṭṭhārasa manopavicāro → upekkhūpavicārā aṭṭhārasamanopavicāro (bj, sya-all); upekkhūpavicārā aṭṭhādasamanopavicāro (pts)
“Монах, эта личность состоит из восемнадцати видов умственного исследования”.
‘Aṭṭhārasa manopavicāro ayaṁ, bhikkhu, puriso’ti—
aṭṭhārasa manopavicāro → aṭṭhārasamanopavicāro (my, bjt, th) | aṭṭhārasa manopavicāro → aṭṭhādasamanopavicāro (pts) | purisoti → puriso ti (pts)
“Монах, эта личность состоит из восемнадцати видов умственного исследования” –
iti yaṁ taṁ vuttaṁ, idametaṁ paṭicca vuttaṁ.
yaṁ taṁ → yantaṁ (th) | yaṁ → yan (pts) | idametaṁ → idam etaṁ (pts)
в отношении этого так было сказано.

‘Caturādhiṭṭhāno ayaṁ, bhikkhu, puriso’ti—
purisoti → puriso ti (pts)
“Монах, у этой личности есть четыре основания” –
iti kho panetaṁ vuttaṁ. Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?
panetaṁ → pan etaṁ (pts) | kiñcetaṁ → kiñ etaṁ (pts)
так было сказано. В отношении чего так было сказано?
Paññādhiṭṭhāno, saccādhiṭṭhāno, cāgādhiṭṭhāno, upasamādhiṭṭhāno.
upasamādhiṭṭhāno → upasamādiṭṭhāno (pts)
Есть основание понимания, основание истины, основание оставления, основание покоя.
‘Caturādhiṭṭhāno ayaṁ, bhikkhu, puriso’ti—
purisoti → puriso ti (pts)
“Монах, у этой личности есть четыре основания” –
iti yaṁ taṁ vuttaṁ idametaṁ paṭicca vuttaṁ.
yaṁ taṁ → yantaṁ (th) | yaṁ → yan (pts) | idametaṁ → idam etaṁ (pts)
в отношении этого так было сказано.

‘Paññaṁ nappamajjeyya, saccamanurakkheyya, cāgamanubrūheyya, santimeva so sikkheyyā’ti—
saccamanurakkheyya cāgamanubrūheyya santimeva → saccam anurakkheyya cāgam anubrūheyya santim eva (pts)
“Не следует пренебрегать пониманием, следует хранить истину, следует взращивать оставление, следует тренироваться для [обретения] покоя” –
iti kho panetaṁ vuttaṁ. Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?
panetaṁ → pan etaṁ (pts) | kiñcetaṁ → kiñ etaṁ (pts)
так было сказано. В отношении чего так было сказано?

Kathañca, bhikkhu, paññaṁ nappamajjati?
kathañca → kathañ ca (pts)
И как, монах, человек не пренебрегает пониманием?
Chayimā, bhikkhu, dhātuyo—
chayimā → cha imā (bj) | bhikkhu → (pts)
Есть эти шесть элементов:
pathavīdhātu, āpodhātu, tejodhātu, vāyodhātu, ākāsadhātu, viññāṇadhātu.
pathavīdhātu → paṭhavīdhātu (bj, sya-all, pts)
элемент земли, элемент воды, элемент огня, элемент воздуха, элемент пространства, элемент сознания.

Katamā ca, bhikkhu, pathavīdhātu?
pathavīdhātu pathavīdhātu → paṭhavīdhātu paṭhavīdhātu (sya-all, pts)
И что такое элемент земли?
Pathavīdhātu siyā ajjhattikā siyā bāhirā.
pathavīdhātu → paṭhavīdhātu (th, pts)
Элемент земли может быть либо внутренним, либо внешним.
Katamā ca, bhikkhu, ajjhattikā pathavīdhātu?
pathavīdhātu → paṭhavīdhātu (bj, sya-all, pts)
И что такое внутренний элемент земли?
Yaṁ ajjhattaṁ paccattaṁ kakkhaḷaṁ kharigataṁ upādinnaṁ, seyyathidaṁ—
upādinnaṁ → upādiṇṇaṁ (cck, pts1ed, mr) | kakkhaḷaṁ → kakkhalaṁ (sya-all) | upādinnaṁ seyyathidaṁ → upādiṇṇaṁ seyyathīdaṁ (pts) | upādinnaṁ → upādiṇṇaṁ (cck: pī. ka.) | kakkhaḷaṁ → Si kakkhalaṁ. (pts note)
Всё внутреннее, принадлежащее себе, являющееся твёрдым, затвердевшим, удерживаемое цеплянием, то есть:
kesā lomā nakhā dantā taco maṁsaṁ nhāru aṭṭhi aṭṭhimiñjaṁ vakkaṁ hadayaṁ yakanaṁ kilomakaṁ pihakaṁ papphāsaṁ antaṁ antaguṇaṁ udariyaṁ karīsaṁ, yaṁ vā panaññampi kiñci ajjhattaṁ paccattaṁ kakkhaḷaṁ kharigataṁ upādinnaṁ—
aṭṭhimiñjaṁ → aṭṭhimiñjā (bj, pts1ed) | nhāru → nahāru (bj) | nhāru aṭṭhi → nahārū aṭṭhī (sya-all) | kakkhaḷaṁ → kakkhalaṁ (sya-all) | nhāru aṭṭhi aṭṭhimiñjaṁ → nahārū aṭṭhī aṭṭhimiñjā (pts) | upādinnaṁ → upādiṇṇaṁ (pts) | aṭṭhimiñjā → aṭṭhimiñjaṁ (bj: machasaṁ) | aṭṭhimiñjaṁ → aṭṭhimiñjā (cck: sī. pī.) | aṭṭhimiñjā → Si aṭṭhimiñjaṁ as at III.90. (pts note) | panaññampi → pan aññam pi (pts)
волосы на голове, волосы на теле, ногти, зубы, кожа, плоть, сухожилия, кости, костный мозг, почки, сердце, печень, диафрагма, селезёнка, лёгкие, толстые кишки, тонкие кишки, содержимое желудка, фекалии, или что-либо иное внутреннее, принадлежащее себе, являющееся твёрдым, затвердевшим, удерживаемое цеплянием, –
ayaṁ vuccati, bhikkhu, ajjhattikā pathavīdhātu.
pathavīdhātu → paṭhavīdhātu (bj, sya-all) | ajjhattikā pathavīdhātu → ajjhatikā paṭhavīdhātu (pts)
это называется внутренним элементом земли.
Yā ceva kho pana ajjhattikā pathavīdhātu yā ca bāhirā pathavīdhātu pathavīdhāturevesā.
pathavīdhātu → paṭhavīdhātu (bj, sya-all, pts) | pathavīdhātu pathavīdhāturevesā → paṭhavīdhātu paṭhavīdhāturevesā (bj, sya-all, pts) | ceva → eva (pts) | pathavīdhātu pathavīdhāturevesā → paṭhavīdhātu paṭhavīdhātur ev esā (pts)
И внутренний и внешний элементы земли – это просто лишь элемент земли.
‘Taṁ netaṁ mama nesohamasmi na meso attā’ti—evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya daṭṭhabbaṁ.
netaṁ → n etaṁ (pts) | nesohamasmi → n eso ham asmi (pts) | meso attāti evametaṁ → me so attā ti evam etaṁ (pts)
И его следует видеть правильным пониманием как-есть: “Это не моё, я не таков, это не моё “я”.
Evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya disvā pathavīdhātuyā nibbindati, pathavīdhātuyā cittaṁ virājeti.
pathavīdhātuyā → paṭhavīdhātuyā (bj, sya-all, pts) | evametaṁ → evam etaṁ (pts)
Когда кто-либо видит его как-есть правильным пониманием, он теряет очарованность элементом земли и делает ум беспристрастным по отношению к элементу земли.

Katamā ca, bhikkhu, āpodhātu?И что такое элемент воды? Āpodhātu siyā ajjhattikā siyā bāhirā.Элемент воды может быть либо внутренним, либо внешним. Katamā ca, bhikkhu, ajjhattikā āpodhātu?И что такое внутренний элемент воды? Yaṁ ajjhattaṁ paccattaṁ āpo āpogataṁ upādinnaṁ seyyathidaṁ—
paccattaṁ → (sya-all) | upādinnaṁ seyyathidaṁ → upādiṇṇaṁ seyyathīdaṁ (pts)
Всё внутреннее, принадлежащее себе, являющееся жидким и водянистым, удерживаемое цеплянием, то есть:
pittaṁ semhaṁ pubbo lohitaṁ sedo medo assu vasā kheḷo siṅghāṇikā lasikā muttaṁ, yaṁ vā panaññampi kiñci ajjhattaṁ paccattaṁ āpo āpogataṁ upādinnaṁ—
upādinnaṁ → upādiṇṇaṁ (pts) | kheḷo → Si khelo. (pts note) | panaññampi → pan aññam pi (pts)
желчь, мокрота, гной, кровь, пот, жир, слёзы, кожное масло, слюна, слизь, суставная жидкость, моча, или что-либо иное внутреннее, принадлежащее себе, являющееся жидким, водянистым, удерживаемое цеплянием, –
ayaṁ vuccati, bhikkhu, ajjhattikā āpodhātu.Это называется внутренним элементом воды. Yā ceva kho pana ajjhattikā āpodhātu yā ca bāhirā āpodhātu āpodhāturevesā.
ceva → eva (pts) | āpodhāturevesā → āpodhātur ev esā (pts)
И внутренний и внешний элементы воды – это просто лишь элемент воды.
‘Taṁ netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti—evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya daṭṭhabbaṁ.
netaṁ → n etaṁ (pts) | nesohamasmi → n eso ham asmi (pts) | meso attāti evametaṁ → me so attā ti evam etaṁ (pts)
И его следует видеть правильным пониманием как-есть: “Это не моё, я не таков, это не моё “я”.
Evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya disvā āpodhātuyā nibbindati, āpodhātuyā cittaṁ virājeti.
evametaṁ → evam etaṁ (pts)
Когда кто-либо видит его как-есть правильным пониманием, он теряет очарованность элементом воды и делает ум беспристрастным по отношению к элементу воды.

Katamā ca, bhikkhu, tejodhātu?И что такое элемент огня? Tejodhātu siyā ajjhattikā siyā bāhirā.Элемент огня может быть либо внутренним, либо внешним. Katamā ca, bhikkhu, ajjhattikā tejodhātu?И что такое внутренний элемент огня? Yaṁ ajjhattaṁ paccattaṁ tejo tejogataṁ upādinnaṁ, seyyathidaṁ—
upādinnaṁ seyyathidaṁ → upādiṇṇaṁ seyyathīdaṁ (pts)
Всё внутреннее, принадлежащее себе, являющееся горячим и жгучим, удерживаемое цеплянием, то есть:
yena ca santappati, yena ca jīrīyati, yena ca pariḍayhati, yena ca asitapītakhāyitasāyitaṁ sammā pariṇāmaṁ gacchati, yaṁ vā panaññampi kiñci ajjhattaṁ paccattaṁ tejo tejogataṁ upādinnaṁ—
jīrīyati → jiriyati (sya-all); janīyati (pts) | upādinnaṁ → upādiṇṇaṁ (pts) | santappati → santapati (bj: sīmu) | jīrīyati → jarīyati (bj: sīmu, PTS) | sammā pariṇāmaṁ → sammāpariṇāmaṁ (th, pts) | panaññampi → pan aññam pi (pts)
всё то, за счёт чего кто-либо согревается, стареет; всё употреблённое, и то, за счёт чего выпитое, съеденное, употреблённое, распробованное полностью переваривается; или что-либо иное внутреннее, принадлежащее себе, являющееся горячим и жгучим, удерживаемое цеплянием, –
ayaṁ vuccati, bhikkhu, ajjhattikā tejodhātu.это называется внутренним элементом огня. Yā ceva kho pana ajjhattikā tejodhātu yā ca bāhirā tejodhātu tejodhāturevesā.
yā ceva → ya eva (pts) | tejodhāturevesā → tejodhātur ev esā (pts)
И внутренний и внешний элементы огня – это просто лишь элемент огня.
‘Taṁ netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti—evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya daṭṭhabbaṁ.И его следует видеть правильным пониманием как-есть: “Это не моё, я не таков, это не моё “я”. Evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya disvā tejodhātuyā nibbindati, tejodhātuyā cittaṁ virājeti.Когда кто-либо видит его как-есть правильным пониманием, он теряет очарованность элементом огня и делает ум беспристрастным по отношению к элементу огня.

Katamā ca, bhikkhu, vāyodhātu?И что такое элемент воздуха? Vāyodhātu siyā ajjhattikā siyā bāhirā.Элемент воздуха может быть либо внутренним, либо внешним. Katamā ca, bhikkhu, ajjhattikā vāyodhātu?И что такое внутренний элемент воздуха? Yaṁ ajjhattaṁ paccattaṁ vāyo vāyogataṁ upādinnaṁ, seyyathidaṁ—
upādinnaṁ seyyathidaṁ → upādiṇṇaṁ seyyathīdam (pts) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th)
Всё внутреннее, принадлежащее себе, являющееся воздушным и ветреным, удерживаемое цеплянием, то есть:
uddhaṅgamā vātā adhogamā vātā kucchisayā vātā koṭṭhāsayā vātā aṅgamaṅgānusārino vātā assāso passāso iti, yaṁ vā panaññampi kiñci ajjhattaṁ paccattaṁ vāyo vāyogataṁ upādinnaṁ—
koṭṭhāsayā → koṭṭhasayā (bj, sya-all, km, pts1ed) | iti → (sya-all, pts) | koṭṭhāsayā → koṭṭhasayā (pts) | upādinnaṁ → upādiṇṇaṁ (pts) | koṭṭhasayā → koṭṭhāsayā (bj: machasaṁ, sīmu) | koṭṭhāsayā → koṭṭhasayā (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | panaññampi → pan aññam pi (pts)
восходящие ветры, нисходящие ветры, ветры в желудке, ветры в кишечнике, ветры, идущие по всем членам тела, вдохи и выдохи или что-либо иное внутреннее, принадлежащее себе, являющееся воздушным и ветреным, удерживаемое цеплянием, –
ayaṁ vuccati, bhikkhu, ajjhattikā vāyodhātu.это называется внутренним элементом воздуха. Yā ceva kho pana ajjhattikā vāyodhātu yā ca bāhirā vāyodhātu vāyodhāturevesā.
ceva → eva (pts) | vāyodhāturevesā → vāyodhātur ev esā (pts)
И внутренний и внешний элементы воздуха – это просто лишь элемент воздуха.
‘Taṁ netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti—evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya daṭṭhabbaṁ.И его следует видеть правильным пониманием как-есть: “Это не моё, я не таков, это не моё “я”. Evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya disvā vāyodhātuyā nibbindati, vāyodhātuyā cittaṁ virājeti.Когда кто-либо видит его как-есть правильным пониманием, он теряет очарованность элементом воздуха и делает ум беспристрастным по отношению к элементу воздуха.

Katamā ca, bhikkhu, ākāsadhātu?И что такое элемент пространства? Ākāsadhātu siyā ajjhattikā siyā bāhirā.Элемент пространства может быть либо внутренним, либо внешним. Katamā ca, bhikkhu, ajjhattikā ākāsadhātu?И что такое внутренний элемент пространства? Yaṁ ajjhattaṁ paccattaṁ ākāsaṁ ākāsagataṁ upādinnaṁ, seyyathidaṁ—
upādinnaṁ seyyathidaṁ kaṇṇacchiddaṁ nāsacchiddaṁ → upādiṇṇaṁ seyyathīdaṁ kaṇṇacchiddam nāsacchiddam (pts)
Всё внутреннее, принадлежащее себе, являющееся пространным и пространственным, удерживаемое цеплянием, то есть:
kaṇṇacchiddaṁ nāsacchiddaṁ mukhadvāraṁ yena ca asitapītakhāyitasāyitaṁ ajjhoharati, yattha ca asitapītakhāyitasāyitaṁ santiṭṭhati, yena ca asitapītakhāyitasāyitaṁ adhobhāgaṁ nikkhamati, yaṁ vā panaññampi kiñci ajjhattaṁ paccattaṁ ākāsaṁ ākāsagataṁ aghaṁ aghagataṁ vivaraṁ vivaragataṁ asamphuṭṭhaṁ maṁsalohitehi upādinnaṁ—
adhobhāgaṁ → adhobhāgā (bj, sya-all, km, pts1ed) | asitapītakhāyitasāyitaṁ → asitāpītakhāyitasāyitaṁ (pts) | adhobhāgaṁ → adhobhāgā (pts) | adhobhāgā → adhobhāgaṁ (bj: machasaṁ) | adhobhāgaṁ → adhobhāgā (sī. syā. kaṁ. pī.) devadūtasuttena sameti (cck note) | asitapītakhāyitasāyitaṁ → asitapītakhāyita sāyitaṁ (th) | asitapītakhāyitasāyitaṁ → asita pīta khāyita sāyitaṁ (th) | asitapītakhāyitasāyitaṁ adhobhāgaṁ → asita pīta khāyita sāyitaṁ adhobhāgā (th) | kaṇṇacchiddaṁ nāsacchiddaṁ → kaṇṇacchiddam nāsacchiddam (pts) | panaññampi → pan aññam pi (pts) | aghaṁ aghagataṁ vivaraṁ vivaragataṁ asamphuṭṭhaṁ maṁsalohitehi upādinnaṁ → upādiṇṇaṁ (pts)
ушные отверстия, ноздри, ротовая полость, и та [полость], куда проглатывается съеденное, выпитое, употреблённое, распробованное, и та [полость], где оно накапливается, и та [полость] снизу, откуда всё это выходит, или что-либо иное внутреннее, принадлежащее себе, являющееся пространным и пространственным, удерживаемое цеплянием, –
ayaṁ vuccati, bhikkhu, ajjhattikā ākāsadhātu.это называется внутренним элементом пространства. Yā ceva kho pana ajjhattikā ākāsadhātu yā ca bāhirā ākāsadhātu ākāsadhāturevesā.
ceva → eva (pts) | ākāsadhāturevesā → ākāsadhātur ev esā (pts)
И внутренний и внешний элементы пространства – это просто лишь элемент пространства.
‘Taṁ netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti—evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya daṭṭhabbaṁ.И его следует видеть правильным пониманием как-есть: “Это не моё, я не таков, это не моё “я”. Evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya disvā ākāsadhātuyā nibbindati, ākāsadhātuyā cittaṁ virājeti.Когда кто-либо видит его как-есть правильным пониманием, он теряет очарованность элементом пространства и делает ум беспристрастным по отношению к элементу пространства.

Athāparaṁ viññāṇaṁyeva avasissati parisuddhaṁ pariyodātaṁ.
viññāṇaṁyeva → viññāṇaṁ yeva (bjt, pts)
Затем [для рассмотрения] остаётся только сознание – чистое и яркое.
Tena ca viññāṇena kiṁ vijānāti?
Tena ca viññāṇena kiṁ → tena viññāṇena kiñci (sya-all, pts1ed) | vijānāti → jānāti (bj) | ca → (sya-all, pts) | kiṁ vijānāti → kiñci jānāti (sya-all) | kiṁ → tena viññāṇena kiñca (cck: sī.) | kiṁ → kiñci jānāti sukhan ti pi (pts)
И что человек познаёт этим сознанием?
‘Sukhan’tipi vijānāti, ‘dukkhan’tipi vijānāti, ‘adukkhamasukhan’tipi vijānāti.
sukhantipi → dukkhan ti pi (pts) | dukkhantipi → adukkhamasukhan ti pi (pts) | adukkhamasukhantipi vijānāti sukhavedaniyaṁ → sukhavedanīyaṁ (pts)
Он познаёт: “[Это] приятно”, он познаёт: “[Это] болезненно”, он познаёт: “[Это] ни-болезненно-ни-приятно”.
Sukhavedaniyaṁ, bhikkhu, phassaṁ paṭicca uppajjati sukhā vedanā.
sukhavedaniyaṁ → sukhavedanīyaṁ (th, pts)
В зависимости от контакта, переживаемого как приятный, возникает приятное чувство.
So sukhaṁ vedanaṁ vedayamāno ‘sukhaṁ vedanaṁ vedayāmī’ti pajānāti.
vedayamāno → vediyamāno (bj, sya-all, pts) | vedayāmīti → vediyāmīti (bj, sya-all, pts)
Когда человек чувствует приятное чувство, он понимает: “Я чувствую приятное чувство”.
‘Tasseva sukhavedaniyassa phassassa nirodhā yaṁ tajjaṁ vedayitaṁ sukhavedaniyaṁ phassaṁ paṭicca uppannā sukhā vedanā sā nirujjhati, sā vūpasammatī’ti pajānāti.
sukhavedaniyassa → sukhavedanīyassa (th) | sukhavedaniyaṁ → sukhavedanīyaṁ (th, pts) | tasseva sukhavedaniyassa → tass eva sukhavedanīyassa (pts)
Он понимает: “С прекращением этого самого контакта, переживаемого как приятный, соответствующее чувство – [то есть], приятное чувство, которое возникло в зависимости от этого контакта, переживаемого как приятный – прекращается и затухает”.

Dukkhavedaniyaṁ, bhikkhu, phassaṁ paṭicca uppajjati dukkhā vedanā.
dukkhavedaniyaṁ → dukkhavedanīyaṁ (th, pts)
В зависимости от контакта, переживаемого как болезненный, возникает болезненное чувство.
So dukkhaṁ vedanaṁ vedayamāno ‘dukkhaṁ vedanaṁ vedayāmī’ti pajānāti.
vedayamāno → vediyamāno (bj, sya-all, pts) | vedayāmīti → vediyāmīti (bj, sya-all, pts)
Когда человек чувствует болезненное чувство, он понимает: “Я чувствую болезненное чувство”.
‘Tasseva dukkhavedaniyassa phassassa nirodhā yaṁ tajjaṁ vedayitaṁ dukkhavedaniyaṁ phassaṁ paṭicca uppannā dukkhā vedanā sā nirujjhati, sā vūpasammatī’ti pajānāti.
tasseva dukkhavedaniyassa → tass eva dukkhavedaṇīyassa (pts) | dukkhavedaniyassa → dukkhavedanīyassa (th) | dukkhavedaniyaṁ → dukkhavedanīyaṁ (th, pts)
Он понимает: “С прекращением этого самого контакта, переживаемого как болезненный, соответствующее чувство – [то есть], болезненное чувство, которое возникло в зависимости от этого контакта, переживаемого как болезненный – прекращается и затухает”.

Adukkhamasukhavedaniyaṁ, bhikkhu, phassaṁ paṭicca uppajjati adukkhamasukhā vedanā.
adukkhamasukhavedaniyaṁ → adukkhamasukhavedanīyaṁ (th, pts)
В зависимости от контакта, переживаемого как ни-болезненный-ни-приятный, возникает ни-болезненное-ни-приятное чувство.
So adukkhamasukhaṁ vedanaṁ vedayamāno ‘adukkhamasukhaṁ vedanaṁ vedayāmī’ti pajānāti.
vedayamāno → vediyamāno (bj, sya-all, pts) | vedayāmīti → vediyāmīti (bj, sya-all, pts)
Когда человек чувствует ни-болезненное-ни-приятное чувство, он понимает: “Я чувствую ни-болезненное-ни-приятное чувство”.
‘Tasseva adukkhamasukhavedaniyassa phassassa nirodhā yaṁ tajjaṁ vedayitaṁ adukkhamasukhavedaniyaṁ phassaṁ paṭicca uppannā adukkhamasukhā vedanā sā nirujjhati, sā vūpasammatī’ti pajānāti.
tasseva adukkhamasukhavedaniyassa → tass eva adukkhamasukhavedaṇīyassa (pts) | adukkhamasukhavedaniyassa → adukkhamasukhavedanīyassa (th) | adukkhamasukhavedaniyaṁ → adukkhamasukhavedanīyaṁ (th, pts)
Он понимает: “С прекращением этого самого контакта, переживаемого как ни-болезненный-ни-приятный, соответствующее чувство – [то есть], ни-болезненное-ни-приятное чувство, которое возникло в зависимости от этого контакта, переживаемого как ни-болезненный-ни-приятный – прекращается и затухает”.

Seyyathāpi, bhikkhu, dvinnaṁ kaṭṭhānaṁ saṅghaṭṭā samodhānā usmā jāyati, tejo abhinibbattati, tesaṁyeva dvinnaṁ kaṭṭhānaṁ nānābhāvā vinikkhepā yā tajjā usmā sā nirujjhati, sā vūpasammati;
saṅghaṭṭā → samphassa (bj, pts1ed); saṅghaṭā (sya-all, km) | saṅghaṭṭā samodhānā → samphassasamodhānā (bj, pts) | vinikkhepā → vikkhepā (cck) | samphassasamodhānā → saṅghaṭṭā samodhānā (bj: machasaṁ, sīmu) | saṅghaṭṭā → samphassa (cck: sī. pī.); saṅghaṭā (cck: syā. kaṁ.) | saṅghaṭā → samphassasamodhānā (sya-all: sī.) | samphassasamodhānā → So Sky; Si saṁghaṭā samodhānā, with note that the Sinh. reading is as in text. (pts note) | tesaṁyeva → tesaṁ yeva (bjt, pts)
Монах, это как от контакта и трения двух палок для розжига порождается тепло, возникает огонь, а с отсоединением и разнесением этих двух палок для розжига соответствующее тепло прекращается и затухает –
evameva kho, bhikkhu, sukhavedaniyaṁ phassaṁ paṭicca uppajjati sukhā vedanā.
sukhavedaniyaṁ → sukhavedanīyaṁ (bjt, th, pts) | evameva → evam eva (pts)
точно так же, в зависимости от контакта, переживаемого как приятный, возникает приятное чувство…
So sukhaṁ vedanaṁ vedayamāno ‘sukhaṁ vedanaṁ vedayāmī’ti pajānāti.
vedayamāno → vediyamāno (bj, sya-all, pts) | vedayāmīti → vediyāmīti (bj, sya-all, pts)
‘Tasseva sukhavedaniyassa phassassa nirodhā yaṁ tajjaṁ vedayitaṁ sukhavedaniyaṁ phassaṁ paṭicca uppannā sukhā vedanā sā nirujjhati, sā vūpasammatī’ti pajānāti.
sukhavedaniyassa → sukhavedanīyassa (th) | sukhavedaniyaṁ → sukhavedanīyaṁ (th, pts) | tasseva sukhavedaniyassa → tass eva sukhavedanīyassa (pts)

Dukkhavedaniyaṁ, bhikkhu, phassaṁ paṭicca uppajjati dukkhā vedanā.
dukkhavedaniyaṁ → dukkhavedanīyaṁ (th, pts)
So dukkhaṁ vedanaṁ vedayamāno ‘dukkhaṁ vedanaṁ vedayāmī’ti pajānāti.
so → so dukkhā vedanaṁ vediyamāno (bj) | vedayamāno dukkhaṁ vedanaṁ vedayāmīti → vediyāmīti (bj, pts) | vedayamāno → vediyamāno (sya-all) | vedayāmīti → vediyāmīti (sya-all)
‘Tasseva dukkhavedaniyassa phassassa nirodhā yaṁ tajjaṁ vedayitaṁ dukkhavedaniyaṁ phassaṁ paṭicca uppannā dukkhā vedanā sā nirujjhati, sā vūpasammatī’ti pajānāti.
dukkhavedaniyassa → dukkhavedanīyassa (th) | dukkhavedaniyaṁ → dukkhavedanīyaṁ (th)

Adukkhamasukhavedaniyaṁ, bhikkhu, phassaṁ paṭicca uppajjati adukkhamasukhā vedanā.
adukkhamasukhavedaniyaṁ → adukkhamasukhavedanīyaṁ (th)
So adukkhamasukhaṁ vedanaṁ vedayamāno ‘adukkhamasukhaṁ vedanaṁ vedayāmī’ti pajānāti.
vedayamāno → vediyamāno (bj, sya-all) | vedayāmīti → vediyāmīti (bj, sya-all)
‘Tasseva adukkhamasukhavedaniyassa phassassa nirodhā yaṁ tajjaṁ vedayitaṁ adukkhamasukhavedaniyaṁ phassaṁ paṭicca uppannā adukkhamasukhā vedanā sā nirujjhati, sā vūpasammatī’ti pajānāti.
adukkhamasukhavedaniyassa → adukkhamasukhavedanīyassa (th) | adukkhamasukhavedaniyaṁ → adukkhamasukhavedanīyaṁ (th)
Он понимает: “С прекращением этого самого контакта, переживаемого как ни-болезненный-ни-приятный, соответствующее чувство – [то есть], ни-болезненное-ни-приятное чувство, которое возникло в зависимости от этого контакта, переживаемого как ни-болезненный-ни-приятный – прекращается и затухает”.

Athāparaṁ upekkhāyeva avasissati parisuddhā pariyodātā mudu ca kammaññā ca pabhassarā ca.
pariyodātā → pariyodāta (pts) | upekkhāyeva → upekhā yeva (pts)
И затем остаётся только невозмутимость – чистая и яркая, податливая, послушная, лучезарная.
Seyyathāpi, bhikkhu, dakkho suvaṇṇakāro vā suvaṇṇakārantevāsī vā ukkaṁ bandheyya, ukkaṁ bandhitvā ukkāmukhaṁ ālimpeyya, ukkāmukhaṁ ālimpetvā saṇḍāsena jātarūpaṁ gahetvā ukkāmukhe pakkhipeyya, tamenaṁ kālena kālaṁ abhidhameyya, kālena kālaṁ udakena paripphoseyya, kālena kālaṁ ajjhupekkheyya, taṁ hoti jātarūpaṁ sudhantaṁ niddhantaṁ nīhaṭaṁ ninnītakasāvaṁ mudu ca kammaññañca pabhassarañca, yassā yassā ca piḷandhanavikatiyā ākaṅkhati—yadi paṭṭikāya yadi kuṇḍalāya yadi gīveyyakāya yadi suvaṇṇamālāya tañcassa atthaṁ anubhoti;
ninnītakasāvaṁ → nihaṭakasāvaṁ (bj); nihatakasāvaṁ (mr) | sudhantaṁ niddhantaṁ → etthantare pāṭho sya-all potthakesu | jātarūpaṁ → jātarūpaṁ dhantaṁ (bj, pts1ed) | nīhaṭaṁ → nihataṁ (si, sya-all, km, mr) | paṭṭikāya → pavaddhikāya (bj); pavaṭṭikāya (sya-all, pts1ed) | ninnītakasāvaṁ → nīhaṭakasāvaṁ (bj) | sudhantaṁ niddhantaṁ nīhaṭaṁ → nihataṁ (sya-all) | yassā ca piḷandhanavikatiyā → yassāva pilandhanavikatiyā (sya-all) | sudhantaṁ → dhantaṁ suddhantaṁ (pts) | ca piḷandhanavikatiyā → va paḷindhanavikatiyā (pts) | paṭṭikāya → pavaṭṭikāya (pts) | dhantaṁ → dhantaṁ (bj: machasaṁ ūnaṁ.) | nīhaṭaṁ → nīhataṁ (bj: sīmu) | nīhaṭakasāvaṁ → ninnitakasāvaṁ (bj: sīmu, machasaṁ, PTS) | jātarūpaṁ → jātarūpaṁ dhantaṁ (cck: sī. pī.) | nīhaṭaṁ → nihataṁ (cck: syā. kaṁ. ka.) | ninnītakasāvaṁ → nihatakasāvaṁ (cck: ka.) | paṭṭikāya → pavaṭṭikāya (cck: sī. syā.) | jātarūpaṁ → ito paraṁ dhantaṁ suddhantaṁ niddhantanti vacanaṁ sīhaḷapotthake dissati (sya-all note) | ālimpeyya → So Si; Sky āl-; Bu ālamp-. (pts note) | niddhantaṁ → Si omits these three words. nothing that they are inserted in Sinh. MSS. (pts note) | nīhaṭaṁ → So Bu; Sky Si nihataṁ. (pts note) | ninnītakasāvaṁ → So Si Sky; Bu nīhaṭako. Cf. III. 137. (pts note) | kammaññañca → kammaññaṁ ca (bjt, th) | tamenaṁ → tam enaṁ (pts) | kammaññañca pabhassarañca → kammaññañ ca pabhassarañ ca (pts) | tañcassa → tañ assa (pts)
Это как, монах, если бы умелый золотых дел мастер или его ученик подготовил печь, разогрел тигель, взял щипцами золото, положил его в тигель. Время от времени он обдувал бы его, время от времени брызгал на него водой, время от времени просто осматривал его. Тогда это золото стало бы очищенным, хорошо очищенным, безупречным, избавленным от окалины, мягким, податливым, и лучезарным. И тогда какое бы украшение ни задумал сделать мастер – золотую гирлянду, серьгу, ожерелье, или золотую цепь – золото может послужить этой цели.
evameva kho, bhikkhu, athāparaṁ upekkhāyeva avasissati parisuddhā pariyodātā mudu ca kammaññā ca pabhassarā ca.
evameva → evam eva (pts) | upekkhāyeva → upekhā yeva (pts)
Точно так же, монах, затем там остаётся только невозмутимость – чистая и яркая, податливая, послушная, лучезарная.

So evaṁ pajānāti:Он понимает так: ‘imañce ahaṁ upekkhaṁ evaṁ parisuddhaṁ evaṁ pariyodātaṁ ākāsānañcāyatanaṁ upasaṁhareyyaṁ, tadanudhammañca cittaṁ bhāveyyaṁ.
imañce → imaṁ ce (bjt) | evaṁ parisuddhaṁ evaṁ pariyodātaṁ → evaṁparisuddhaṁ evaṁpariyodātaṁ (bjt) | imañce → imañ ce (pts) | upekkhaṁ → upekhaṁ (pts) | tadanudhammañca → tadanudhammañ ca (pts)
“Если бы я направил эту невозмутимость, такую чистую и яркую, к сфере безграничного пространства, и развивал бы свой ум соответствующе,
Evaṁ me ayaṁ upekkhā tannissitā tadupādānā ciraṁ dīghamaddhānaṁ tiṭṭheyya.
tannissitā → taṁnissitā (my) | evaṁ me → evamme (th) | evaṁ → evam (pts) | upekkhā → upekhā (pts)
тогда эта моя невозмутимость, поддерживаемая этой сферой, цепляющаяся к ней, осталась бы [там] на очень долгое время.
Imañce ahaṁ upekkhaṁ evaṁ parisuddhaṁ evaṁ pariyodātaṁ viññāṇañcāyatanaṁ upasaṁhareyyaṁ, tadanudhammañca cittaṁ bhāveyyaṁ.
imañce → imaṁ ce (bjt) | evaṁ parisuddhaṁ evaṁ pariyodātaṁ → evaṁparisuddhaṁ evaṁpariyodātaṁ (bjt) | imañce → imañ ce (pts) | upekkhaṁ → upekhaṁ (pts) | tadanudhammañca → tadanudhammañ ca (pts)
Если бы я направил эту невозмутимость, такую чистую и яркую, к сфере безграничного сознания, и развивал бы свой ум соответствующе,
Evaṁ me ayaṁ upekkhā tannissitā tadupādānā ciraṁ dīghamaddhānaṁ tiṭṭheyya.
tannissitā → taṁnissitā (my) | evaṁ me → evamme (th) | evaṁ → evam (pts) | upekkhā → upekhā (pts)
тогда эта моя невозмутимость, поддерживаемая этой сферой, цепляющаяся к ней, осталась бы [там] на очень долгое время.
Imañce ahaṁ upekkhaṁ evaṁ parisuddhaṁ evaṁ pariyodātaṁ ākiñcaññāyatanaṁ upasaṁhareyyaṁ, tadanudhammañca cittaṁ bhāveyyaṁ.
ākiñcaññāyatanaṁ → ākiñcāyatanaṁ (pts) | imañce → imaṁ ce (bjt) | evaṁ parisuddhaṁ evaṁ pariyodātaṁ → evaṁparisuddhaṁ evaṁpariyodātaṁ (bjt) | imañce → imañ ce (pts) | upekkhaṁ → upekhaṁ (pts) | tadanudhammañca → tadanudhammañ ca (pts)
“Если бы я направил эту невозмутимость, такую чистую и яркую, к сфере отсутствия всего, и развивал бы свой ум соответствующе,
Evaṁ me ayaṁ upekkhā tannissitā tadupādānā ciraṁ dīghamaddhānaṁ tiṭṭheyya.
tannissitā → taṁnissitā (my) | evaṁ me → evamme (th) | evaṁ → evam (pts) | upekkhā → upekhā (pts)
тогда эта моя невозмутимость, поддерживаемая этой сферой, цепляющаяся к ней, осталась бы [там] на очень долгое время.
Imañce ahaṁ upekkhaṁ evaṁ parisuddhaṁ evaṁ pariyodātaṁ nevasaññānāsaññāyatanaṁ upasaṁhareyyaṁ, tadanudhammañca cittaṁ bhāveyyaṁ.
imañce → imaṁ ce (bjt) | evaṁ parisuddhaṁ evaṁ pariyodātaṁ → evaṁparisuddhaṁ evaṁpariyodātaṁ (bjt) | imañce → imañ ce (pts) | upekkhaṁ → upekhaṁ (pts) | tadanudhammañca → tadanudhammañ ca (pts)
Если бы я направил эту невозмутимость, такую чистую и яркую, к сфере ни восприятия-ни-не-восприятия, и развивал бы свой ум соответствующе,
Evaṁ me ayaṁ upekkhā tannissitā tadupādānā ciraṁ dīghamaddhānaṁ tiṭṭheyyā’ti.
tannissitā → taṁnissitā (my) | evaṁ me → evamme (th) | evaṁ → evam (pts) | upekkhā → upekhā (pts)
тогда эта моя невозмутимость, поддерживаемая этой сферой, цепляющаяся к ней, осталась бы [там] на очень долгое время.

So evaṁ pajānāti:Он понимает так: ‘imañce ahaṁ upekkhaṁ evaṁ parisuddhaṁ evaṁ pariyodātaṁ ākāsānañcāyatanaṁ upasaṁhareyyaṁ, tadanudhammañca cittaṁ bhāveyyaṁ;
imañce → imaṁ ce (bjt) | evaṁ parisuddhaṁ evaṁ pariyodātaṁ → evaṁparisuddhaṁ evaṁpariyodātaṁ (bjt) | imañce → imañ ce (pts) | upekkhaṁ → upekhaṁ (pts) | tadanudhammañca → tadanudhammañ ca (pts)
“Если бы я направил эту невозмутимость, такую чистую и яркую, к сфере безграничного пространства, и развивал бы свой ум соответствующе,
saṅkhatametaṁ.
saṅkhatametaṁ → saṁkhatam etaṁ (pts)
то это было бы обусловленным.
Imañce ahaṁ upekkhaṁ evaṁ parisuddhaṁ evaṁ pariyodātaṁ viññāṇañcāyatanaṁ upasaṁhareyyaṁ, tadanudhammañca cittaṁ bhāveyyaṁ;
evaṁ parisuddhaṁ evaṁ pariyodātaṁ → evaṁparisuddhaṁ evaṁpariyodātaṁ (bjt) | imañce → imañ ce (pts) | upekkhaṁ → upekhaṁ (pts) | tadanudhammañca → tadanudhammañ ca (pts)
Если бы я направил эту невозмутимость, такую чистую и яркую, к сфере безграничного сознания, и развивал бы свой ум соответствующе…
saṅkhatametaṁ.
saṅkhatametaṁ → saṁkhatam etaṁ (pts)
Imañce ahaṁ upekkhaṁ evaṁ parisuddhaṁ evaṁ pariyodātaṁ ākiñcaññāyatanaṁ upasaṁhareyyaṁ, tadanudhammañca cittaṁ bhāveyyaṁ;
imañce → imaṁ ce (bjt) | evaṁ parisuddhaṁ evaṁ pariyodātaṁ → evaṁparisuddhaṁ evaṁpariyodātaṁ (bjt) | imañce → imañ ce (pts) | upekkhaṁ → upekhaṁ (pts) | tadanudhammañca → tadanudhammañ ca (pts)
сфере отсутствия всего…
saṅkhatametaṁ.
saṅkhatametaṁ → saṁkhatam etaṁ (pts)
Imañce ahaṁ upekkhaṁ evaṁ parisuddhaṁ evaṁ pariyodātaṁ nevasaññānāsaññāyatanaṁ upasaṁhareyyaṁ, tadanudhammañca cittaṁ bhāveyyaṁ;
evaṁ parisuddhaṁ evaṁ pariyodātaṁ → evaṁparisuddhaṁ evaṁpariyodātaṁ (bjt) | imañce → imañ ce (pts) | upekkhaṁ → upekhaṁ (pts) | tadanudhammañca → tadanudhammañ ca (pts)
сфере ни-восприятия-ни не-восприятия и развивал бы свой ум соответствующе,
saṅkhatametan’ti.
saṅkhatametanti → saṁkhatam etan ti (pts)
то это было бы обусловленным.

So neva taṁ abhisaṅkharoti, na abhisañcetayati bhavāya vā vibhavāya vā.
na abhisañcetayati → nābhisañcetayati (bj, pts) | neva taṁ abhisaṅkharoti na abhisañcetayati → nevābhisaṅkharoti nābhisañcetayati (th) | neva taṁ abhisaṅkharoti na abhisañcetayati → n eva abhisaṁkharoti nābhisañcetayati (pts)
Он не формирует какого-либо условия, не порождает какого-либо намерения, склоняющегося либо к существованию, либо к несуществованию.
So anabhisaṅkharonto anabhisañcetayanto bhavāya vā vibhavāya vā na kiñci loke upādiyati,
vā → (sya-all) | anabhisaṅkharonto → anabhisaṁkharonto (pts)
Поскольку он не формирует какого-либо условия, не порождает какого-либо намерения, склоняющегося либо к существованию, либо к несуществованию, он не цепляется ни к чему в этом мире.
anupādiyaṁ na paritassati, aparitassaṁ paccattaṁyeva parinibbāyati.
paccattaṁyeva → paccattaṁ yeva (pts)
Когда он не цепляется, он не взволнован. Когда он не взволнован, он лично достигает ниббаны.

‘Khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyā’ti pajānāti.Он понимает: “Рождение уничтожено, святая жизнь прожита, сделано то, что следовало сделать, не будет более появления в каком-либо состоянии существования”.

So sukhañce vedanaṁ vedeti, ‘sā aniccā’ti pajānāti, ‘anajjhositā’ti pajānāti, ‘anabhinanditā’ti pajānāti.
sukhañce → sukhaṁ ce (bjt) | sukhañce → sukhañ ce (pts) | aniccāti → aniccā ti (pts) | anajjhositāti → anajjhositā ti (pts) | anabhinanditāti → anabhinanditā ti (pts)
Если он чувствует приятное чувство, он понимает: “Оно ненадёжно”. Он понимает: “Нет цепляния за него”. Он понимает: “Нет наслаждения им”.
Dukkhañce vedanaṁ vedeti, ‘sā aniccā’ti pajānāti, ‘anajjhositā’ti pajānāti, ‘anabhinanditā’ti pajānāti.
anabhinanditāti → abhinanditāti (bj) | dukkhañce → dukkhaṁ ce (bjt) | dukkhañce → dukkhañ ce (pts) | aniccāti → aniccā ti (pts) | anajjhositāti → anajjhositā ti (pts) | anabhinanditāti → anabhinanditā ti (pts)
Если он чувствует болезненное чувство, он понимает: “Оно ненадёжно”. Он понимает: “Нет цепляния за него”. Он понимает: “Нет наслаждения им”.
Adukkhamasukhañce vedanaṁ vedeti, ‘sā aniccā’ti pajānāti, ‘anajjhositā’ti pajānāti, ‘anabhinanditā’ti pajānāti.
adukkhamasukhañce → adukkhamasukhañ ce (pts)
Если он чувствует ни-болезненное-ни-приятное чувство, он понимает: “Оно ненадёжно”. Он понимает: “Нет цепляния за него”. Он понимает: “Нет наслаждения им”.

So sukhañce vedanaṁ vedeti, visaṁyutto naṁ vedeti;
naṁ → taṁ na (bj) | vedeti → vedeti so (sya-all) | sukhañce → sukhaṁ ce (bjt) | sukhañce → sukhañ ce (pts)
Если он чувствует приятное чувство, он чувствует его, [будучи] отсоединённым [от него].
dukkhañce vedanaṁ vedeti, visaṁyutto naṁ vedeti;
dukkhañce → so dukkhaṁ ce (bj, pts) | naṁ → taṁ na (bj) | vedeti → visaṁyutto naṁ vedeti (bj: machasaṁ, PTS)
Если он чувствует болезненное чувство, он чувствует его, [будучи] отсоединённым [от него].
adukkhamasukhañce vedanaṁ vedeti, visaṁyutto naṁ vedeti.
naṁ → taṁ na (bj) | vedeti → visaṁyutto naṁ vedeti (bj: machasaṁ, PTS) | adukkhamasukhañce → adukkhamasukhaṁ ce (bjt) | adukkhamasukhañce → adukkhamasukhañ ce (pts)
Если он чувствует ни-болезненное-ни-приятное чувство, он чувствует его, [будучи] отсоединённым [от него].
So kāyapariyantikaṁ vedanaṁ vedayamāno ‘kāyapariyantikaṁ vedanaṁ vedayāmī’ti pajānāti, jīvitapariyantikaṁ vedanaṁ vedayamāno ‘jīvitapariyantikaṁ vedanaṁ vedayāmī’ti pajānāti,
vedayamāno → vediyamāno (bj, sya-all, pts) | vedayāmīti → vediyāmīti (bj, sya-all, pts) | pajānāti → pajānāti jīvitapa riyantikaṁ vedanaṁ vediyamāno (pts) | vedayamāno jīvitapariyantikaṁ vedanaṁ vedayāmīti → vediyāmīti (pts) | kāyapariyantikaṁ → So Sky Si, -- cf. 2 D. 128. Bu (?) -pariyattikaṁ. (pts note)
Когда он чувствует чувство, заканчивающееся вместе с телом, он понимает: “Я чувствую чувство, заканчивающееся вместе с телом”. Когда он чувствует чувство, заканчивающееся вместе с жизнью, он понимает: “Я чувствую чувство, заканчивающееся вместе с жизнью”.
‘kāyassa bhedā paraṁ maraṇā uddhaṁ jīvitapariyādānā idheva sabbavedayitāni anabhinanditāni sītībhavissantī’ti pajānāti.
paraṁ maraṇā → (sya-all, pts) | anabhinanditāni → abhinanditāni (sya-all) | anabhinanditāni sītībhavissantīti → abhinanditāni sītibhavissantīti (pts) | abhinanditāni → So Bu Si; Sky anabhin. (pts note) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt) | idheva → idh eva (pts)
Он понимает: “С распадом тела, с окончанием жизни, всё, что чувствуется, при отсутствии наслаждения в этом, прямо здесь и остынет”.

Seyyathāpi, bhikkhu, telañca paṭicca vaṭṭiñca paṭicca telappadīpo jhāyati;
vaṭṭiñ → Sky vaddhiñ as usual. (pts note) | telañca → telañ ca (pts) | vaṭṭiñca → vaṭṭiñ ca (pts)
Это, монах, как масляная лампа горит в зависимости от масла и фитиля,
tasseva telassa ca vaṭṭiyā ca pariyādānā aññassa ca anupahārā anāhāro nibbāyati;
anupahārā → anupāhārā (bj, pts1ed); anupādānā (si, mr) | vaṭṭiyā → vattiyā (pts) | anupahārā → anupāhārā (pts) | anupāhārā → anupādānā (bj: machasaṁ, sīmu); anupahārā (bj: syā) | anupahārā → anupāhārā (cck: sī. pī.); anupādānā (cck: ka.) | tasseva → tass eva (pts)
и с истощением масла и фитиля она гаснет из-за недостатка топлива,
evameva kho, bhikkhu, kāyapariyantikaṁ vedanaṁ vedayamāno ‘kāyapariyantikaṁ vedanaṁ vedayāmī’ti pajānāti, jīvitapariyantikaṁ vedanaṁ vedayamāno ‘jīvitapariyantikaṁ vedanaṁ vedayāmī’ti pajānāti,
vedayamāno → vediyamāno (bj, sya-all, pts) | vedayāmīti → vediyāmīti (bj, sya-all, pts) | evameva kho → evam eva (pts)
точно так же, монах, когда он чувствует чувство, заканчивающееся вместе с телом, он понимает: “Я чувствую чувство, заканчивающееся вместе с телом”. Когда он чувствует чувство, заканчивающееся вместе с жизнью, он понимает: “Я чувствую чувство, заканчивающееся вместе с жизнью”.
‘kāyassa bhedā paraṁ maraṇā uddhaṁ jīvitapariyādānā idheva sabbavedayitāni anabhinanditāni sītībhavissantī’ti pajānāti.
paraṁ maraṇā → (sya-all, pts) | anabhinanditāni sītībhavissantīti → abhinanditāni sītibhavissantīti (sya-all) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt)
Он понимает: “С распадом тела, с окончанием жизни, всё, что чувствуется, при отсутствии наслаждения в этом, прямо здесь и остынет”.

Tasmā evaṁ samannāgato bhikkhu iminā paramena paññādhiṭṭhānena samannāgato hoti.Так, обладая [этим пониманием], монах обладает высочайшим основанием понимания. Esā hi, bhikkhu, paramā ariyā paññā yadidaṁ—Ведь это, монах, высочайшее благородное понимание, то есть, sabbadukkhakkhaye ñāṇaṁ.знание исчерпания всей боли.

Tassa sā vimutti sacce ṭhitā akuppā hoti.Его освобождение, основываясь на истине, непоколебимо. Tañhi, bhikkhu, musā yaṁ mosadhammaṁ, taṁ saccaṁ yaṁ amosadhammaṁ nibbānaṁ.
mosadhammaṁ → moghadhammaṁ (sya-all) | mosadhammaṁ → So Bu Sk; Sy Si mogh. (pts note) | tañhi → taṁ hi (bjt, th, pts)
Ведь то, монах, что имеет обманчивую природу, является лживым. А то, что имеет не обманчивую природу, является истиной – ниббаной.
Tasmā evaṁ samannāgato bhikkhu iminā paramena saccādhiṭṭhānena samannāgato hoti.Так, обладая [этой истиной], монах обладает высочайшим основанием истины. Etañhi, bhikkhu, paramaṁ ariyasaccaṁ yadidaṁ—
etañhi → etaṁ hi (bjt, th, pts)
Ведь это, монах, высочайшая благородная истина, то есть,
amosadhammaṁ nibbānaṁ.ниббана, имеющая не обманчивую природу.

Tasseva kho pana pubbe aviddasuno upadhī honti samattā samādinnā.
samādinnā tyāssa → samādiṇṇā tyassa (pts) | tasseva → tass eva (pts)
Прежде, когда он был невежественен, он брал и принимал обретения.
Tyāssa pahīnā honti ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṅkatā āyatiṁ anuppādadhammā.
anabhāvaṅkatā → anabhāvakatā (bj, pts); anabhāvaṅgatā (sya-all) | tyāssa → tyassa (sya-all) | anabhāvakatā → anabhāvaṁ katā (bj: machasaṁ) | anabhāvakatā → Si anabhāvaṅkatā. (pts note) | anabhāvaṅkatā → anabhāvaṁkatā (my, ms2005)
Теперь же он отбросил их, срезал их под корень, сделал подобными обрубку пальмы, уничтожил так, что они более не смогут возникнуть в будущем.
Tasmā evaṁ samannāgato bhikkhu iminā paramena cāgādhiṭṭhānena samannāgato hoti.Так, обладая [этим оставлением], монах обладает высочайшим основанием оставления. Eso hi, bhikkhu, paramo ariyo cāgo yadidaṁ—Ведь это, монах, высочайшее благородное оставление, то есть, sabbūpadhipaṭinissaggo.оставление всех обретений.

Tasseva kho pana pubbe aviddasuno abhijjhā hoti chando sārāgo.
tasseva → tass eva (pts)
Прежде, когда он был невежественен, он переживал алчность, желание, и жажду.
Svāssa pahīno hoti ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṅkato āyatiṁ anuppādadhammo.
anabhāvaṅkato → anabhāvakato (bj, pts); anabhāvaṅgato (sya-all) | anabhāvaṅkato → anabhāvaṁkato (my, ms2005)
Теперь же он отбросил их, срезал их под корень, сделал подобными обрубку пальмы, уничтожил так, что они более не смогут возникнуть в будущем.
Tasseva kho pana pubbe aviddasuno āghāto hoti byāpādo sampadoso.
tasseva → tass eva (pts)
Прежде, когда он был невежественен, он переживал злобу, недоброжелательность, и ненависть.
Svāssa pahīno hoti ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṅkato āyatiṁ anuppādadhammo.
anabhāvaṅkato → anabhāvakato (bj, pts); anabhāvaṅgato (sya-all) | anabhāvaṅkato → anabhāvaṁkato (my, ms2005)
Теперь же он отбросил их, срезал их под корень, сделал подобными обрубку пальмы, уничтожил так, что они более не смогут возникнуть в будущем.
Tasseva kho pana pubbe aviddasuno avijjā hoti sammoho.
sammoho → sammoho sampadoso (bj, pts); sammoho sampamoho (sya-all) | tasseva → tass eva (pts)
Прежде, когда он был невежественен, он переживал неведение и заблуждение.
Svāssa pahīno hoti ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṅkato āyatiṁ anuppādadhammo.
anabhāvaṅkato → anabhāvakato (bj, pts); anabhāvaṅgato (sya-all) | anabhāvaṅkato → anabhāvaṁkato (my, ms2005) | ucchinnamūlo → ucchinna mūlo (th)
Теперь же он отбросил их, срезал их под корень, сделал подобными обрубку пальмы, уничтожил так, что они более не смогут возникнуть в будущем.
Tasmā evaṁ samannāgato bhikkhu iminā paramena upasamādhiṭṭhānena samannāgato hoti.Так, обладая [этим покоем], монах обладает высочайшим основанием покоя. Eso hi, bhikkhu, paramo ariyo upasamo yadidaṁ—Ведь это, монах, высочайший благородный покой, то есть, rāgadosamohānaṁ upasamo.успокоение жажды, злобы, и заблуждения.

‘Paññaṁ nappamajjeyya, saccamanurakkheyya, cāgamanubrūheyya, santimeva so sikkheyyā’ti—
saccamanurakkheyya cāgamanubrūheyya santimeva → saccam anurakkheyya cāgam anubrūheyya santim eva (pts)
“Не следует пренебрегать пониманием, следует хранить истину, следует взращивать оставление, следует тренироваться для [обретения] покоя” –
iti yaṁ taṁ vuttaṁ, idametaṁ paṭicca vuttaṁ.
yaṁ taṁ → yantaṁ (th) | yaṁ → yan (pts) | idametaṁ → idam etaṁ (pts)
в отношении этого так было сказано.

‘Yattha ṭhitaṁ maññassavā nappavattanti, maññassave kho pana nappavattamāne muni santoti vuccatī’ti—
maññassavā → maññussavā (bj, pts) | maññassave → maññussave (bj, pts) | nappavattamāne → appavattamāne (bj) | santoti → santo ti (pts)
“Приливы измышления не накрывают того, кто стоит на этих [основаниях], а когда приливы измышления более не накрывают его, он зовётся умиротворённым мудрецом” –
iti kho panetaṁ vuttaṁ. Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?
panetaṁ → pan etaṁ (pts) | kiñcetaṁ → kiñ etaṁ (pts)
так было сказано. В отношении чего так было сказано?

‘Asmī’ti, bhikkhu, maññitametaṁ, ‘ayamahamasmī’ti maññitametaṁ, ‘bhavissan’ti maññitametaṁ, ‘na bhavissan’ti maññitametaṁ, ‘rūpī bhavissan’ti maññitametaṁ, ‘arūpī bhavissan’ti maññitametaṁ, ‘saññī bhavissan’ti maññitametaṁ, ‘asaññī bhavissan’ti maññitametaṁ, ‘nevasaññīnāsaññī bhavissan’ti maññitametaṁ.
ayamahamasmīti → nāhamasmīti (sya-all) | asmīti → So Bu Sky; Si nāham asmīti. (pts note) | etaṁ → Sky omit this clause. (pts note) | maññitametaṁ ayamahamasmīti maññitametaṁ bhavissanti maññitametaṁ → maññitam etaṁ ayam aham asmīti maññitam etaṁ bhavissan ti maññitam etaṁ (pts) | bhavissanti maññitametaṁ → bhavissan ti maññitam etaṁ (pts)
Монах, “Я есть” – это измышление. “Я – это” – это измышление. “Я буду” – это измышление. “Меня не будет” – это измышление. “Я буду обладать формой” – это измышление. “Я буду бесформенным” – это измышление. “Я буду с восприятием” – это измышление. “Я буду без восприятия” – это измышление. “Я буду с ни восприятием, ни не-восприятием” – это измышление.
Maññitaṁ, bhikkhu, rogo maññitaṁ gaṇḍo maññitaṁ sallaṁ.
gaṇḍo → So Sk; Sy gandho; Si gantho. (pts note)
Измышление – это болезнь, измышление – это опухоль, измышление – это дротик.
Sabbamaññitānaṁ tveva, bhikkhu, samatikkamā muni santoti vuccati.
santoti → santo ti (pts)
[Когда он] преодолел все измышления, монах, человек зовётся умиротворённым мудрецом.
Muni kho pana, bhikkhu, santo na jāyati, na jīyati, na mīyati, na kuppati, na piheti.
piheti tañhissa → vihesati tampissa (bj) | jīyati → jiyyati (sya-all) | mīyati → miyyati (sya-all) | na piheti tañhissa → nappiheti tampissa (sya-all) | jīyati na mīyati → jiyyati (pts) | piheti tañhissa bhikkhu natthi → tthi (pts) | jiyyati → So Si; Sky omit these two words. (pts note) | + → nappiheti tam pi ssa bhikkhu (pts)
Умиротворённый мудрец не рождается, не стареет, не умирает. Он не колеблется, он не томится.
Tañhissa, bhikkhu, natthi yena jāyetha, ajāyamāno kiṁ jīyissati, ajīyamāno kiṁ mīyissati, amīyamāno kiṁ kuppissati, akuppamāno kissa pihessati?
kissa → kiṁ (mr) | pihessati → vihessati (bj) | jīyissati ajīyamāno → jiyyissati ajiyyamāno (sya-all, pts) | mīyissati amīyamāno → miyyissati amiyyamāno (sya-all, pts) | kissa → kiṁ (cck: ka.) | tañhissa → tampissa (bjt)
Ведь в нём нет чего-либо, посредством чего он мог бы родиться [вновь где-либо]. Не рождаясь, как он может состариться? Не старея, как он может умереть? Не умирая, как он может колебаться? Не колеблясь, с чего он должен томиться?

‘Yattha ṭhitaṁ maññassavā nappavattanti, maññassave kho pana nappavattamāne muni santoti vuccatī’ti—
maññassavā → maññussavā (bj, pts) | maññassave → maññussave (bj, pts) | santoti → santo ti (pts)
“Приливы измышления не накрывают того, кто стоит на этих [основаниях], а когда приливы измышления более не накрывают его, он зовётся умиротворённым мудрецом” –
iti yaṁ taṁ vuttaṁ, idametaṁ paṭicca vuttaṁ.
yaṁ taṁ → yantaṁ (th) | yaṁ → yan (pts) | idametaṁ → idam etaṁ (pts)
в отношении этого так было сказано.
Imaṁ kho me tvaṁ, bhikkhu, saṅkhittena chadhātuvibhaṅgaṁ dhārehī”ti.
dhārehīti → dharehīti (pts) | saṅkhittena → saṁkhittena (my, ms2005, pts) | chadhātuvibhaṅgaṁ → cha dhātuvibhaṅgaṁ (bjt)
Монах, запомни это краткое разъяснение шести элементов”.

Atha kho āyasmā pukkusāti:И тогда уважаемый Пуккусати подумал: “satthā kira me anuppatto, sugato kira me anuppatto, sammāsambuddho kira me anuppatto”ti uṭṭhāyāsanā ekaṁsaṁ cīvaraṁ katvā bhagavato pādesu sirasā nipatitvā bhagavantaṁ etadavoca:
anuppattoti uṭṭhāyāsanā → anuppatto ti uṭṭhāy āsanā (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
“Воистину, [сам] Учитель пришёл ко мне! Высочайший пришёл ко мне! Правильно Пробуждённый пришёл ко мне!” Тогда он поднялся с сиденья, закинул внешнее одеяние за плечо, упал в ноги Благословенному и сказал:
“accayo maṁ, bhante, accagamā yathābālaṁ yathāmūḷhaṁ yathāakusalaṁ, yohaṁ bhagavantaṁ āvusovādena samudācaritabbaṁ amaññissaṁ.
yathāakusalaṁ yohaṁ → yathā-akusalaṁ yo haṁ (pts) | āvusovādena → āvuso-vādena (pts)
“Почтенный, я совершил проступок, ведь как неловкий и сбитый с толку глупец я позволил себе обратиться к Благословенному словом “товарищ”.
Tassa me, bhante, bhagavā accayaṁ accayato paṭiggaṇhātu āyatiṁ saṁvarāyā”ti.Почтенный, пусть Благословенный простит меня за мой проступок, который я [теперь] увидел таковым, чтобы в будущем [я себя] сдерживал [в этом]”.

“Taggha tvaṁ, bhikkhu, accayo accagamā yathābālaṁ yathāmūḷhaṁ yathāakusalaṁ, yaṁ maṁ tvaṁ āvusovādena samudācaritabbaṁ amaññittha.
amaññittha → amaññittho (sya-all, pts) | yathāakusalaṁ → yathā-akusalaṁ (pts) | āvusovādena → āvuso-vādena (pts)
“Вне сомнений, монах, ты совершил проступок, ведь как неловкий и сбитый с толку глупец ты позволил себе обратиться к Благословенному словом “товарищ”.
Yato ca kho tvaṁ, bhikkhu, accayaṁ accayato disvā yathādhammaṁ paṭikarosi, taṁ te mayaṁ paṭiggaṇhāma.
paṭiggaṇhāma vuddhihesā → patigaṇhāma vuddhi hesā (bj) | yathādhammaṁ → yathā dhammaṁ (bjt) | paṭikarosi taṁ te → paṭikkarosi tante (th) | taṁ → tan (pts)
Но поскольку ты видишь свой проступок как проступок и исправляешь его в соответствии с Дхаммой, мы прощаем тебя.
Vuddhihesā, bhikkhu, ariyassa vinaye yo accayaṁ accayato disvā yathādhammaṁ paṭikaroti, āyatiṁ saṁvaraṁ āpajjatī”ti.
vuddhihesā → vuḍḍhi hesā (sya-all) | vuddhihesā → vuddhi hesā (bjt) | paṭikaroti → paṭikkaroti (th) | vuddhihesā → vuddhi h esā (pts)
Ведь это является ростом в Дисциплине Благородных – когда кто-либо видит проступок таковым и исправляет его в соответствии с Дхаммой, предпринимая сдержанность в будущем”.

“Labheyyāhaṁ, bhante, bhagavato santike upasampadan”ti.
upasampadanti → upasampadan ti (pts)
“Почтенный, я хотел бы получить высшее [монашеское] посвящение у Благословенного”.

“Paripuṇṇaṁ pana te, bhikkhu, pattacīvaran”ti?
pattacīvaranti → pattacīvaran ti (pts)
“Но есть ли у тебя полный [набор в виде] чаши и одеяния, монах?”

“Na kho me, bhante, paripuṇṇaṁ pattacīvaran”ti.
pattacīvaranti → pattacīvaran ti (pts)
“Почтенный, мой [наборе в виде] чаши и одеяния не полон”.

“Na kho, bhikkhu, tathāgatā aparipuṇṇapattacīvaraṁ upasampādentī”ti.“Монах, Татхагаты не дают полное посвящение тому, чей [набор в виде] чаши и одеяния неполон”.

Atha kho āyasmā pukkusāti bhagavato bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pattacīvarapariyesanaṁ pakkāmi.
uṭṭhāyāsanā → uṭṭhāy āsanā (pts)
Тогда уважаемый Пуккусати, восхитившись и возрадовавшись словам Благословенного, встал с сиденья, поклонился Благословенному, и ушёл в поисках чаши и одеяния, обойдя его с правой стороны.

Atha kho āyasmantaṁ pukkusātiṁ pattacīvarapariyesanaṁ carantaṁ vibbhantā gāvī jīvitā voropesi.
vibbhantā gāvī → bhantagāvī (si, pts1ed), vibhantagāvī (si), gāvī (sya-all, km) | vibbhantā gāvī → bhantagāvī (bj, pts) | vibbhantā → (sya-all) | āyasmantaṁ pukkusātiṁ → āyasmā pukkusātim (pts) | bhantagāvī → vibhantagāvī (bj: sīmu); vibhantā gāvī (bj: machasaṁ) | gāvī → bhantagāvī (cck: sī. pī.); gāvī (cck: syā. kaṁ.)
И затем, по мере того как уважаемый Пуккусати искал чашу и одеяние, бродячая корова убила его.

Atha kho sambahulā bhikkhū yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṁ etadavocuṁ:
tenupasaṅkamiṁsu upasaṅkamitvā → ten upasaṁkamiṁsu upasaṁkamitvā (pts) | etadavocuṁ → etad avocuṁ (pts)
И тогда несколько монахов отправились к Благословенному и, поклонившись ему, сели рядом и сказали:
“yo so, bhante, pukkusāti nāma kulaputto bhagavatā saṅkhittena ovādena ovadito so kālaṅkato.
kālaṅkato → kālakato (sya-all, pts) | nāma → nama (pts) | saṅkhittena → saṁkhittena (my, ms2005, pts)
“Почтенный, представитель клана Пуккусати, которому Благословенный дал краткое наставление, умер.
Tassa kā gati, ko abhisamparāyo”ti?
abhisamparāyoti → abhisamparāyo ti (pts)
Какова его участь? Каков его будущий удел?”

“Paṇḍito, bhikkhave, pukkusāti kulaputto paccapādi dhammassānudhammaṁ, na ca maṁ dhammādhikaraṇaṁ vihesesi.
vihesesi → viheṭhesi (bj, sya-all, km, pts1ed); viheseti (mr) | vihesesi → viheṭhesi (pts) | vihesesi → viheṭhesi (cck: sī. syā. kaṁ.); viheseti (cck: ka.)
“Монахи, представитель клана Пуккусати был мудр. Он вступил на путь Дхаммы и не беспокоил меня истолкованием Дхаммы.
Pukkusāti, bhikkhave, kulaputto pañcannaṁ orambhāgiyānaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā opapātiko tattha parinibbāyī anāvattidhammo tasmā lokā”ti.
saṁyojanānaṁ → saññojanānaṁ (bjt, th) | tattha parinibbāyī → tatthaparinibbāyī (th) | lokāti → lokā ti (pts)
С уничтожением пяти нижних оков представитель клана Пуккусати переродился спонтанно [в мире Чистых обителей] и там достигнет окончательной ниббаны, никогда более не возвращаясь из того мира [обратно в этот мир]”.

Idamavoca bhagavā.
idamavoca → idam avoca (pts)
Так сказал Благословенный.
Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṁ abhinandunti.
abhinandunti → abhinandun ti (pts)
Монахи были довольны и восхитились словами Благословенного.

Dhātuvibhaṅgasuttaṁ niṭṭhitaṁ dasamaṁ.

Принципы · Обоснование · Глоссарий · 6 изданий Пали
MP3: пали · русский


Переводы: English · Русский · Deutsch · Italiano