Evaṁ me sutaṁ—ข้าพเจ้าได้สดับมาอย่างนี้ ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati gijjhakūṭe pabbate acirapakkante devadatte.สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ ภูเขาคิชฌกูฏ เขตกรุงราชคฤห์ เมื่อ พระเทวทัตจากไปแล้วไม่นาน ณ ที่นั้นแล Tatra kho bhagavā devadattaṁ ārabbha bhikkhū āmantesi:พระผู้มีพระภาคทรงปรารภพระเทวทัต ได้รับสั่งเรียกภิกษุทั้งหลายมาตรัสว่า

“Idha, bhikkhave, ekacco kulaputto saddhā agārasmā anagāriyaṁ pabbajito hoti:“ภิกษุทั้งหลาย กุลบุตรบางคนในโลกนี้มีศรัทธาออกจากเรือนบวชเป็น บรรพชิตด้วยคิดว่า ‘otiṇṇomhi jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi, dukkhotiṇṇo dukkhapareto,
jarāya maraṇena → jarāmaraṇena (bj, pts) | jarāmaraṇena → jarāya maraṇena (bj: machasaṁ, syā) | upāyāsehi → sokaparidevadukkhadomanassupāyāsehi (bj: syā) | pāyāsehi → katthaci potthake jarāmaraṇena sokehi … upāyāsehītipi pāṭho (sya-all note)‘เราเป็นผู้ถูกชาติ ชรา มรณะ โสกะ ปริเทวะ ทุกข์ โทมนัส และอุปายาสครอบงำแล้ว ถูกความทุกข์ครอบงำ มีความทุกข์อยู่เฉพาะหน้าแล้ว appeva nāma imassa kevalassa dukkhakkhandhassa antakiriyā paññāyethā’ti.ทำอย่างไร การทำที่สุดแห่งกองทุกข์ทั้งสิ้นนี้จะพึงมีได้’ So evaṁ pabbajito samāno lābhasakkārasilokaṁ abhinibbatteti.เขาบวชแล้วอย่างนั้นทำ ลาภสักการะและความสรรเสริญให้เกิดขึ้น So tena lābhasakkārasilokena attamano hoti paripuṇṇasaṅkappo.เพราะลาภสักการะและความสรรเสริญ นั้น เขาจึงปลื้มใจและมีความรู้สึกสมหวัง So tena lābhasakkārasilokena attānukkaṁseti paraṁ vambheti:เพราะลาภสักการะและความสรรเสริญนั้น เขาจึงยกตนข่มผู้อื่นว่า ‘ahamasmi lābhasakkārasilokavā, ime panaññe bhikkhū appaññātā appesakkhā’ti.
lābhasakkārasilokavā → lābhī silokavā (bj, pts); lābhī sakkāra silokavā (sya-all) | silokavā → lābhasakkārasilokavā (bj: machasaṁ); lābhī sakkārasilokavā (bj: syā) | lābhasakkārasilokavā → lābhī silokavā (cck: sī. pī.); lābhī sakkāra silokavā (cck: syā.)‘เรามีลาภสักการะและความสรรเสริญ ส่วนภิกษุอื่นนอกนี้ ไม่มีชื่อเสียง มีศักดิ์น้อย’ So tena lābhasakkārasilokena majjati pamajjati pamādaṁ āpajjati, pamatto samāno dukkhaṁ viharati.เพราะลาภสักการะและความสรรเสริญนั้น เขาจึงมัวเมา ลืมตัว และประมาท เมื่อประมาทย่อมอยู่เป็นทุกข์

Seyyathāpi, bhikkhave, puriso sāratthiko sāragavesī sārapariyesanaṁ caramāno mahato rukkhassa tiṭṭhato sāravato atikkammeva sāraṁ atikkamma phegguṁ atikkamma tacaṁ atikkamma papaṭikaṁ, sākhāpalāsaṁ chetvā ādāya pakkameyya ‘sāran’ti maññamāno.ภิกษุทั้งหลาย บุรุษผู้ต้องการแก่นไม้ เที่ยวเสาะแสวงหาแก่นไม้อยู่ เมื่อมีต้น ไม้ใหญ่ซึ่งมีแก่นยืนต้นอยู่ กลับมองข้ามแก่นไม้ กระพี้ เปลือก และสะเก็ดไป เข้าใจกิ่งและใบว่า ‘แก่นไม้’ จึงตัดนำไป Tamenaṁ cakkhumā puriso disvā evaṁ vadeyya:บุรุษผู้มีตาดีเห็นเขาแล้วจะพึงกล่าว อย่างนี้ว่า ‘na vatāyaṁ bhavaṁ puriso aññāsi sāraṁ, na aññāsi phegguṁ, na aññāsi tacaṁ, na aññāsi papaṭikaṁ, na aññāsi sākhāpalāsaṁ.‘ท่านผู้นี้ ไม่รู้จักแก่นไม้ กระพี้ เปลือก สะเก็ด กิ่งและใบ Tathā hayaṁ bhavaṁ puriso sāratthiko sāragavesī sārapariyesanaṁ caramāno mahato rukkhassa tiṭṭhato sāravato atikkammeva sāraṁ atikkamma phegguṁ atikkamma tacaṁ atikkamma papaṭikaṁ, sākhāpalāsaṁ chetvā ādāya pakkanto “sāran”ti maññamāno.
Tathā hayaṁ → tathāpāyaṁ (mr) | pakkanto → pakkhanto (bj) | hayaṁ → tathāpāyaṁ (cck: ka.)แท้จริง ท่านผู้นี้ต้องการแก่นไม้ เที่ยวเสาะแสวงหาแก่นไม้อยู่ เมื่อมีต้นไม้ใหญ่ซึ่งมีแก่น ยืนต้นอยู่ กลับมองข้ามแก่นไม้ กระพี้ เปลือก และสะเก็ดไป เข้าใจกิ่งและใบว่า ‘แก่นไม้’ จึงตัดนำไป Yañcassa sārena sārakaraṇīyaṁ tañcassa atthaṁ nānubhavissatī’ti.
tañcassa atthaṁ → tañc assa attaṁ (pts)อนึ่ง กิจที่เขาจะต้องใช้แก่นไม้ทำจักไม่สำเร็จประโยชน์ แก่เขา’

Evameva kho, bhikkhave, idhekacco kulaputto saddhā agārasmā anagāriyaṁ pabbajito hoti:แม้ฉันใด กุลบุตรบางคนในโลกนี้ก็ฉันนั้นเหมือนกัน มีศรัทธาออกจากเรือน บวชเป็นบรรพชิตด้วยคิดว่า ‘otiṇṇomhi jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi, dukkhotiṇṇo dukkhapareto,
jarāya maraṇena → jarāmaraṇena (pts)‘เราเป็นผู้ถูกชาติ ชรา มรณะ โสกะ ปริเทวะ ทุกข์ โทมนัส อุปายาสครอบงำแล้ว ถูกความทุกข์ครอบงำ มีความทุกข์อยู่เฉพาะหน้าแล้ว appeva nāma imassa kevalassa dukkhakkhandhassa antakiriyā paññāyethā’ti.
dukkhakkhandhassa → (cck)ทำอย่างไร การทำที่สุดแห่งกองทุกข์ทั้งสิ้นนี้จะพึงมีได้’ So evaṁ pabbajito samāno lābhasakkārasilokaṁ abhinibbatteti.เขาบวชแล้วอย่างนั้น ทำ ลาภสักการะและความสรรเสริญนั้นให้เกิดขึ้น So tena lābhasakkārasilokena attamano hoti paripuṇṇasaṅkappo.เพราะลาภสักการะและความสรรเสริญนั้น เขาจึงปลื้มใจและมีความรู้สึกสมหวัง So tena lābhasakkārasilokena attānukkaṁseti, paraṁ vambheti ‘ahamasmi lābhasakkārasilokavā, ime panaññe bhikkhū appaññātā appesakkhā’ti.
lābhasakkārasilokavā → lābhī silokavā (bj, pts); lābhī sakkāra silokavā (sya-all) | silokavā → lābhasakkārasilokavā (bj: machasaṁ); lābhī sakkārasilokavā (bj: syā)เพราะลาภสักการะและความสรรเสริญนั้น เขาจึงยกตนข่มผู้อื่นว่า ‘เรามีลาภสักการะและความสรรเสริญ ส่วนภิกษุอื่นนอกนี้ ไม่มีชื่อเสียง มีศักดิ์น้อย’ So tena lābhasakkārasilokena majjati pamajjati pamādaṁ āpajjati, pamatto samāno dukkhaṁ viharati.เพราะลาภสักการะและความสรรเสริญนั้น เขาจึงมัวเมา ลืมตัว และประมาท เมื่อประมาทย่อมอยู่เป็นทุกข์ Ayaṁ vuccati, bhikkhave, bhikkhu sākhāpalāsaṁ aggahesi brahmacariyassa;ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุนี้ตถาคตเรียกว่า ผู้ยึดเอากิ่งและใบแห่งพรหมจรรย์ tena ca vosānaṁ āpādi.และ ถึงความพอใจด้วยกิ่งและใบแห่งพรหมจรรย์นั้น

Idha pana, bhikkhave, ekacco kulaputto saddhā agārasmā anagāriyaṁ pabbajito hoti:ภิกษุทั้งหลาย กุลบุตรบางคนในโลกนี้มีศรัทธาออกจากเรือนบวชเป็น บรรพชิตด้วยคิดว่า ‘otiṇṇomhi jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi, dukkhotiṇṇo dukkhapareto,
jarāya maraṇena → jarāmaraṇena (pts)‘เราเป็นผู้ถูกชาติ ชรา มรณะ โสกะ ปริเทวะ ทุกข์ โทมนัส อุปายาสครอบงำแล้ว ถูกความทุกข์ครอบงำ มีความทุกข์อยู่เฉพาะหน้าแล้ว appeva nāma imassa kevalassa dukkhakkhandhassa antakiriyā paññāyethā’ti.ทำอย่างไร การทำที่สุดแห่งทุกข์ทั้งสิ้นนี้จะพึงมีได้’ So evaṁ pabbajito samāno lābhasakkārasilokaṁ abhinibbatteti.เขาบวชแล้วอย่างนั้น ทำลาภ สักการะและความสรรเสริญให้เกิดขึ้น So tena lābhasakkārasilokena na attamano hoti na paripuṇṇasaṅkappo.เพราะลาภสักการะและความสรรเสริญนั้น เขาจึงไม่ปลื้มใจและมีความรู้สึกยังไม่สมหวัง So tena lābhasakkārasilokena na attānukkaṁseti, na paraṁ vambheti.เพราะลาภสักการะและความสรรเสริญนั้น เขาจึงไม่ยกตน ไม่ข่มผู้อื่น So tena lābhasakkārasilokena na majjati nappamajjati na pamādaṁ āpajjati.เพราะลาภสักการะและความสรรเสริญนั้น เขาจึงไม่ มัวเมา ไม่ลืมตัว และไม่ประมาท Appamatto samāno sīlasampadaṁ ārādheti.เมื่อไม่ประมาทย่อมทำความสมบูรณ์แห่งศีลให้ สำเร็จ So tāya sīlasampadāya attamano hoti paripuṇṇasaṅkappo.เพราะความสมบูรณ์แห่งศีลนั้น เขาจึงปลื้มใจและมีความรู้สึกสมหวัง So tāya sīlasampadāya attānukkaṁseti, paraṁ vambheti:เพราะความสมบูรณ์แห่งศีลนั้น เขาจึงยกตนข่มผู้อื่นว่า ‘ahamasmi sīlavā kalyāṇadhammo, ime panaññe bhikkhū dussīlā pāpadhammā’ti.‘เรามีศีล มีกัลยาณธรรม ส่วนภิกษุอื่นนอกนี้ เป็นผู้ทุศีล มีบาปธรรม’ So tāya sīlasampadāya majjati pamajjati pamādaṁ āpajjati, pamatto samāno dukkhaṁ viharati.เพราะความสมบูรณ์แห่งศีลนั้น เขา จึงมัวเมา ลืมตัว และประมาท เมื่อประมาทย่อมอยู่เป็นทุกข์

Seyyathāpi, bhikkhave, puriso sāratthiko sāragavesī sārapariyesanaṁ caramāno mahato rukkhassa tiṭṭhato sāravato atikkammeva sāraṁ atikkamma phegguṁ atikkamma tacaṁ, papaṭikaṁ chetvā ādāya pakkameyya ‘sāran’ti maññamāno.ภิกษุทั้งหลาย บุรุษผู้ต้องการแก่นไม้ เที่ยวเสาะแสวงหาแก่นไม้อยู่ เมื่อมี ต้นไม้ใหญ่ซึ่งมีแก่นยืนต้นอยู่ กลับมองข้ามแก่นไม้ กระพี้ เปลือกไป เข้าใจสะเก็ดว่า ‘แก่นไม้’ จึงถากนำไป Tamenaṁ cakkhumā puriso disvā evaṁ vadeyya:บุรุษผู้มีตาดีเห็นเขาแล้วจะพึงกล่าวอย่างนี้ว่า ‘na vatāyaṁ bhavaṁ puriso aññāsi sāraṁ, na aññāsi phegguṁ, na aññāsi tacaṁ, na aññāsi papaṭikaṁ, na aññāsi sākhāpalāsaṁ.‘ท่านผู้นี้ ไม่รู้จักแก่นไม้ กระพี้ เปลือก สะเก็ด กิ่งและใบ Tathā hayaṁ bhavaṁ puriso sāratthiko sāragavesī sārapariyesanaṁ caramāno mahato rukkhassa tiṭṭhato sāravato atikkammeva sāraṁ atikkamma phegguṁ atikkamma tacaṁ, papaṭikaṁ chetvā ādāya pakkanto “sāran”ti maññamāno;แท้จริง ท่านผู้นี้ต้องการแก่นไม้ เที่ยวเสาะแสวงหาแก่นไม้อยู่ เมื่อมีต้นไม้ใหญ่ซึ่งมีแก่นยืนต้นอยู่ กลับมองข้าม แก่นไม้ กระพี้ และเปลือกไป เข้าใจสะเก็ดว่า ‘แก่นไม้’ จึงถากนำไป yañcassa sārena sārakaraṇīyaṁ tañcassa atthaṁ nānubhavissatī’ti.และกิจที่เขา จะต้องใช้แก่นไม้ทำจักไม่สำเร็จประโยชน์แก่เขา’

Evameva kho, bhikkhave, idhekacco kulaputto saddhā agārasmā anagāriyaṁ pabbajito hoti:แม้ฉันใด กุลบุตรบางคนในโลกนี้ ก็ฉันนั้นเหมือนกัน มีศรัทธาออกจากเรือนบวชเป็นบรรพชิตด้วยคิดว่า ‘otiṇṇomhi jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi, dukkhotiṇṇo dukkhapareto,
jarāya maraṇena → jarāmaraṇena (bj, pts)‘เราเป็นผู้ ถูกชาติ ชรา มรณะ โสกะ ปริเทวะ ทุกข์ โทมนัส และอุปายาสครอบงำแล้ว ถูกความทุกข์ครอบงำ มีความทุกข์อยู่เฉพาะหน้าแล้ว appeva nāma imassa kevalassa dukkhakkhandhassa antakiriyā paññāyethā’ti.ทำอย่างไร การทำที่สุดแห่ง กองทุกข์ทั้งสิ้นนี้จะพึงมีได้’ So evaṁ pabbajito samāno lābhasakkārasilokaṁ abhinibbatteti.เขาบวชแล้วอย่างนั้น ทำลาภสักการะและความสรรเสริญ ให้เกิดขึ้น So tena lābhasakkārasilokena na attamano hoti na paripuṇṇasaṅkappo.เพราะลาภสักการะและความสรรเสริญนั้น เขาจึงไม่ปลื้มใจ และมีความ รู้สึกยังไม่สมหวัง So tena lābhasakkārasilokena na attānukkaṁseti, na paraṁ vambheti.เพราะลาภสักการะและความสรรเสริญนั้น เขาจึงไม่ยกตน ไม่ข่ม ผู้อื่น So tena lābhasakkārasilokena na majjati nappamajjati na pamādaṁ āpajjati.เพราะลาภสักการะและความสรรเสริญนั้น เขาจึงไม่มัวเมา ไม่ลืมตัว และไม่ ประมาท Appamatto samāno sīlasampadaṁ ārādheti.เมื่อไม่ประมาทย่อมทำความสมบูรณ์แห่งศีลให้สำเร็จ So tāya sīlasampadāya attamano hoti paripuṇṇasaṅkappo.เพราะความสมบูรณ์ แห่งศีลนั้น เขาจึงมีความปลื้มใจและมีความรู้สึกสมหวัง So tāya sīlasampadāya attānukkaṁseti, paraṁ vambheti:เพราะความสมบูรณ์แห่ง ศีลนั้น เขาจึงยกตนข่มผู้อื่นว่า ‘ahamasmi sīlavā kalyāṇadhammo, ime panaññe bhikkhū dussīlā pāpadhammā’ti.‘เรามีศีล มีกัลยาณธรรม ส่วนภิกษุอื่นนอกนี้ เป็นผู้ ทุศีล มีบาปธรรม’ So tāya sīlasampadāya majjati pamajjati pamādaṁ āpajjati, pamatto samāno dukkhaṁ viharati.เพราะความสมบูรณ์แห่งศีลนั้น เขาจึงมัวเมา ลืมตัว และประมาท เมื่อประมาทแล้วย่อมอยู่เป็นทุกข์ Ayaṁ vuccati, bhikkhave, bhikkhu papaṭikaṁ aggahesi brahmacariyassa;ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุนี้ตถาคตเรียกว่า ผู้ยึดเอาสะเก็ดแห่งพรหมจรรย์ tena ca vosānaṁ āpādi.และถึง ความพอใจด้วยสะเก็ดแห่งพรหมจรรย์นั้น

Idha pana, bhikkhave, ekacco kulaputto saddhā agārasmā anagāriyaṁ pabbajito hoti:ภิกษุทั้งหลาย กุลบุตรบางคนในโลกนี้มีศรัทธาออกจากเรือนบวช เป็นบรรพชิตด้วยคิดว่า ‘otiṇṇomhi jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi, dukkhotiṇṇo dukkhapareto,
jarāya maraṇena → jarāmaraṇena (bj)‘เราเป็นผู้ถูกชาติ ชรา มรณะ โสกะ ปริเทวะ ทุกข์ โทมนัส และอุปายาสครอบงำแล้ว ถูกความทุกข์ครอบงำ มีความทุกข์อยู่เฉพาะหน้าแล้ว appeva nāma imassa kevalassa dukkhakkhandhassa antakiriyā paññāyethā’ti.ทำอย่างไร การทำที่สุดแห่งกองทุกข์ทั้งสิ้นนี้จะพึงมีได้’ So evaṁ pabbajito samāno lābhasakkārasilokaṁ abhinibbatteti.เขาบวชแล้วอย่างนั้น ทำลาภ สักการะและความสรรเสริญให้เกิดขึ้น So tena lābhasakkārasilokena na attamano hoti na paripuṇṇasaṅkappo.เพราะลาภสักการะและความสรรเสริญนั้น เขาจึงไม่ปลื้มใจ และมีความรู้สึกยังไม่สมหวัง So tena lābhasakkārasilokena na attānukkaṁseti, na paraṁ vambheti.เพราะลาภสักการะและความสรรเสริญนั้น เขาจึงไม่ยกตน ไม่ข่มผู้อื่น So tena lābhasakkārasilokena na majjati nappamajjati na pamādaṁ āpajjati, appamatto samāno sīlasampadaṁ ārādheti.เพราะลาภสักการะและความสรรเสริญนั้น เขาจึงไม่ มัวเมา ไม่ลืมตัว และไม่ประมาท เมื่อไม่ประมาทย่อมทำความสมบูรณ์แห่งศีล ให้สำเร็จ So tāya sīlasampadāya attamano hoti no ca kho paripuṇṇasaṅkappo.เพราะความสมบูรณ์แห่งศีลนั้น เขาจึงปลื้มใจ แต่มีความรู้สึกยังไม่สมหวัง So tāya sīlasampadāya na attānukkaṁseti, na paraṁ vambheti.เพราะความสมบูรณ์แห่งศีลนั้น เขาจึงไม่ยกตน ไม่ข่มผู้อื่น So tāya sīlasampadāya na majjati nappamajjati na pamādaṁ āpajjati.เพราะความสมบูรณ์ แห่งศีลนั้น เขาจึงไม่มัวเมา ไม่ลืมตัว และไม่ประมาท Appamatto samāno samādhisampadaṁ ārādheti.เมื่อไม่ประมาทย่อมทำความ สมบูรณ์แห่งสมาธิให้สำเร็จ So tāya samādhisampadāya attamano hoti paripuṇṇasaṅkappo.เพราะความสมบูรณ์แห่งสมาธินั้น เขาจึงปลื้มใจและ มีความรู้สึกสมหวัง So tāya samādhisampadāya attānukkaṁseti, paraṁ vambheti:เพราะความสมบูรณ์แห่งสมาธินั้น เขาจึงยกตนข่มผู้อื่นว่า ‘ahamasmi samāhito ekaggacitto, ime panaññe bhikkhū asamāhitā vibbhantacittā’ti.‘เรา มีจิตตั้งมั่น มีจิตมีอารมณ์แน่วแน่ ส่วนภิกษุอื่นนอกนี้มีจิตไม่ตั้งมั่น มีจิตแปรผัน’ So tāya samādhisampadāya majjati pamajjati pamādaṁ āpajjati, pamatto samāno dukkhaṁ viharati.เพราะความสมบูรณ์แห่งสมาธินั้น เขาจึงมัวเมา ลืมตัว และประมาท เมื่อประมาท ย่อมอยู่เป็นทุกข์

Seyyathāpi, bhikkhave, puriso sāratthiko sāragavesī sārapariyesanaṁ caramāno mahato rukkhassa tiṭṭhato sāravato atikkammeva sāraṁ atikkamma phegguṁ tacaṁ chetvā ādāya pakkameyya ‘sāran’ti maññamāno.ภิกษุทั้งหลาย บุรุษผู้ต้องการแก่นไม้ เที่ยวเสาะแสวงหาแก่นไม้อยู่ เมื่อมี ต้นไม้ใหญ่ซึ่งมีแก่นยืนต้นอยู่ กลับมองข้ามแก่นไม้ และกระพี้ไป เข้าใจเปลือกว่า ‘แก่นไม้’ จึงถากนำไป Tamenaṁ cakkhumā puriso disvā evaṁ vadeyya ‘na vatāyaṁ bhavaṁ puriso aññāsi sāraṁ, na aññāsi phegguṁ, na aññāsi tacaṁ, na aññāsi papaṭikaṁ, na aññāsi sākhāpalāsaṁ.บุรุษผู้มีตาดีเห็นเขาแล้วจะพึงกล่าวอย่างนี้ว่า ‘ท่านผู้นี้ ไม่รู้จักแก่นไม้ กระพี้ เปลือก สะเก็ด กิ่งและใบ Tathā hayaṁ bhavaṁ puriso sāratthiko sāragavesī sārapariyesanaṁ caramāno mahato rukkhassa tiṭṭhato sāravato atikkammeva sāraṁ atikkamma phegguṁ tacaṁ chetvā ādāya pakkanto “sāran”ti maññamāno.แท้จริง ท่านผู้นี้ต้องการแก่นไม้ เที่ยวเสาะแสวงหาแก่นไม้อยู่ เมื่อมีต้นไม้ใหญ่ซึ่งมีแก่นยืนต้นอยู่ กลับมองข้าม แก่นไม้และกระพี้ไป เข้าใจเปลือกว่า ‘แก่นไม้’ จึงถากนำไป Yañcassa sārena sārakaraṇīyaṁ tañcassa atthaṁ nānubhavissatī’ti.และกิจที่เขาจะต้อง ใช้แก่นไม้ทำจักไม่สำเร็จประโยชน์แก่เขา’

Evameva kho, bhikkhave, idhekacco kulaputto saddhā agārasmā anagāriyaṁ pabbajito hoti:แม้ฉันใด กุลบุตรบางคนในโลกนี้ ก็ฉันนั้น เหมือนกัน มีศรัทธาออกจากเรือนบวชเป็นบรรพชิตด้วยคิดว่า ‘otiṇṇomhi jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi, dukkhotiṇṇo dukkhapareto,
jarāya maraṇena → jarāmaraṇena (bj, pts)‘เราเป็นผู้ถูกชาติ ชรา มรณะ โสกะ ปริเทวะ ทุกข์ โทมนัส และอุปายาสครอบงำแล้ว ถูกความทุกข์ ครอบงำ มีความทุกข์อยู่เฉพาะหน้าแล้ว appeva nāma imassa kevalassa dukkhakkhandhassa antakiriyā paññāyethā’ti.ทำอย่างไร การทำที่สุดแห่งกองทุกข์ทั้งสิ้น นี้จะพึงมีได้’ So evaṁ pabbajito samāno lābhasakkārasilokaṁ abhinibbatteti.เขาบวชแล้วอย่างนั้น ทำลาภสักการะและความสรรเสริญให้เกิดขึ้น So tena lābhasakkārasilokena na attamano hoti na paripuṇṇasaṅkappo.เพราะลาภสักการะและความสรรเสริญนั้น เขาจึงไม่ปลื้มใจและมีความรู้สึกยังไม่สมหวัง So tena lābhasakkārasilokena na attānukkaṁseti, na paraṁ vambheti.เพราะลาภสักการะและความสรรเสริญนั้น เขาจึงไม่ยกตน ไม่ข่มผู้อื่น So tena lābhasakkārasilokena na majjati nappamajjati na pamādaṁ āpajjati, appamatto samāno sīlasampadaṁ ārādheti.เพราะลาภ สักการะและความสรรเสริญนั้น เขาจึงไม่มัวเมา ไม่ลืมตัว และไม่ประมาท เมื่อไม่ ประมาทย่อมทำความสมบูรณ์แห่งศีลให้สำเร็จ So tāya sīlasampadāya attamano hoti no ca kho paripuṇṇasaṅkappo.เพราะความสมบูรณ์แห่งศีลนั้น เขาจึงปลื้มใจ แต่มีความรู้สึกยังไม่สมหวัง So tāya sīlasampadāya na attānukkaṁseti, na paraṁ vambheti.เพราะความสมบูรณ์แห่งศีลนั้น เขาจึงไม่ ยกตน ไม่ข่มผู้อื่น So tāya sīlasampadāya na majjati nappamajjati na pamādaṁ āpajjati, appamatto samāno samādhisampadaṁ ārādheti.เพราะความสมบูรณ์แห่งศีลนั้น เขาจึงไม่มัวเมา ไม่ลืมตัว และไม่ประมาท เมื่อไม่ประมาทย่อมทำความสมบูรณ์แห่งสมาธิให้สำเร็จ So tāya samādhisampadāya attamano hoti paripuṇṇasaṅkappo.
hoti → hoti no ca kho (pts)เพราะ ความสมบูรณ์แห่งสมาธินั้น เขาจึงปลื้มใจและมีความรู้สึกสมหวัง So tāya samādhisampadāya attānukkaṁseti, paraṁ vambheti:เพราะความ สมบูรณ์แห่งสมาธินั้น เขาจึงยกตนข่มผู้อื่นว่า ‘ahamasmi samāhito ekaggacitto, ime panaññe bhikkhū asamāhitā vibbhantacittā’ti.
samāhito ekaggacitto → jānaṁ passaṁ viharāmi (pts) | asamāhitā vibbhantacittāti → ajānaṁ apassaṁ viharantīti (pts)‘เรามีจิตตั้งมั่น มีจิตมีอารมณ์ แน่วแน่ ส่วนภิกษุนอกนี้มีจิตไม่ตั้งมั่น มีจิตแปรผัน’ So tāya samādhisampadāya majjati pamajjati pamādaṁ āpajjati, pamatto samāno dukkhaṁ viharati.เพราะความสมบูรณ์แห่ง สมาธินั้น เขาจึงมัวเมา ลืมตัว และประมาท เมื่อประมาทย่อมอยู่เป็นทุกข์ Ayaṁ vuccati, bhikkhave, bhikkhu tacaṁ aggahesi brahmacariyassa;
tacaṁ → phegguṁ (pts)ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุนี้ตถาคตเรียกว่า ผู้ยึดเอาเปลือกแห่งพรหมจรรย์ tena ca vosānaṁ āpādi.และถึง ความพอใจด้วยเปลือกแห่งพรหมจรรย์นั้น

Idha pana, bhikkhave, ekacco kulaputto saddhā agārasmā anagāriyaṁ pabbajito hoti:ภิกษุทั้งหลาย กุลบุตรบางคนในโลกนี้มีศรัทธาออกจากเรือนบวช เป็นบรรพชิตด้วยคิดว่า ‘otiṇṇomhi jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi, dukkhotiṇṇo dukkhapareto,
jarāya maraṇena → jarāmaraṇena (pts)‘เราเป็นผู้ถูกชาติ ชรา มรณะ โสกะ ปริเทวะ ทุกข์ โทมนัส และอุปายาสครอบงำแล้ว ถูกความทุกข์ครอบงำ มีความทุกข์อยู่เฉพาะหน้าแล้ว appeva nāma imassa kevalassa dukkhakkhandhassa antakiriyā paññāyethā’ti.ทำอย่างไร การทำที่สุดแห่งกองทุกข์ทั้งสิ้นนี้จะพึงมีได้’ So evaṁ pabbajito samāno lābhasakkārasilokaṁ abhinibbatteti.เขาบวชแล้วอย่างนั้น ทำลาภ สักการะและความสรรเสริญให้เกิดขึ้น So tena lābhasakkārasilokena na attamano hoti na paripuṇṇasaṅkappo.เพราะลาภสักการะและความสรรเสริญนั้น เขาจึงไม่ปลื้มใจและมีความรู้สึกยังไม่สมหวัง So tena lābhasakkārasilokena na attānukkaṁseti, na paraṁ vambheti.เพราะลาภสักการะและความสรรเสริญนั้น เขาจึงไม่ยกตน ไม่ข่มผู้อื่น So tena lābhasakkārasilokena na majjati nappamajjati na pamādaṁ āpajjati.เพราะลาภสักการะและความสรรเสริญนั้น เขาจึงไม่ มัวเมา ไม่ลืมตัว และไม่ประมาท Appamatto samāno sīlasampadaṁ ārādheti.เมื่อไม่ประมาทย่อมทำความสมบูรณ์แห่งศีลให้ สำเร็จ So tāya sīlasampadāya attamano hoti, no ca kho paripuṇṇasaṅkappo.เพราะความสมบูรณ์แห่งศีลนั้น เขาจึงปลื้มใจ แต่มีความรู้สึกยังไม่สมหวัง So tāya sīlasampadāya na attānukkaṁseti, na paraṁ vambheti.
tāya → tāva (pts)เพราะความสมบูรณ์แห่งศีลนั้น เขาจึงไม่ยกตน ไม่ข่มผู้อื่น So tāya sīlasampadāya na majjati nappamajjati na pamādaṁ āpajjati, appamatto samāno samādhisampadaṁ ārādheti.เพราะความสมบูรณ์ แห่งศีลนั้น เขาจึงไม่มัวเมา ไม่ลืมตัว และไม่ประมาท เมื่อไม่ประมาทย่อมทำ ความสมบูรณ์แห่งสมาธิให้สำเร็จ So tāya samādhisampadāya attamano hoti, no ca kho paripuṇṇasaṅkappo.เพราะความสมบูรณ์แห่งสมาธินั้น เขาจึงปลื้มใจ แต่มีความรู้สึกยังไม่สมหวัง So tāya samādhisampadāya na attānukkaṁseti, na paraṁ vambheti.เพราะความสมบูรณ์แห่งสมาธินั้น เขาจึงไม่ยกตน ไม่ข่มผู้อื่น So tāya samādhisampadāya na majjati nappamajjati na pamādaṁ āpajjati appamatto samāno ñāṇadassanaṁ ārādheti.เพราะความสมบูรณ์แห่งสมาธินั้น เขาจึงไม่มัวเมา ไม่ลืมตัว และไม่ ประมาท เมื่อไม่ประมาทย่อมทำญาณทัสสนะ ให้สำเร็จ So tena ñāṇadassanena attamano hoti paripuṇṇasaṅkappo.เพราะญาณทัสสนะนั้น เขาจึงปลื้มใจและมีความรู้สึกสมหวัง So tena ñāṇadassanena attānukkaṁseti, paraṁ vambheti:เพราะญาณทัสสนะนั้น เขาจึงยกตนข่มผู้อื่นว่า ‘ahamasmi jānaṁ passaṁ viharāmi.‘เรารู้ เราเห็นอยู่ Ime panaññe bhikkhū ajānaṁ apassaṁ viharantī’ti.ส่วนภิกษุอื่นนอกนี้ไม่รู้ ไม่เห็นอยู่’ So tena ñāṇadassanena majjati pamajjati pamādaṁ āpajjati, pamatto samāno dukkhaṁ viharati.เพราะญาณทัสสนะนั้น เขาจึงมัวเมา ลืมตัว และประมาท เมื่อประมาทย่อมอยู่เป็นทุกข์

Seyyathāpi, bhikkhave, puriso sāratthiko sāragavesī sārapariyesanaṁ caramāno mahato rukkhassa tiṭṭhato sāravato atikkammeva sāraṁ phegguṁ chetvā ādāya pakkameyya ‘sāran’ti maññamāno.ภิกษุทั้งหลาย บุรุษผู้ต้องการแก่นไม้ เที่ยวเสาะแสวงหาแก่นไม้อยู่ เมื่อมี ต้นไม้ใหญ่ซึ่งมีแก่นยืนต้นอยู่ กลับมองข้ามแก่นไม้ไป เข้าใจกระพี้ว่า ‘แก่นไม้’ จึงถากนำไป Tamenaṁ cakkhumā puriso disvā evaṁ vadeyya:บุรุษผู้มีตาดีเห็นเขาแล้วจะพึงกล่าวอย่างนี้ว่า ‘na vatāyaṁ bhavaṁ puriso aññāsi sāraṁ na aññāsi phegguṁ na aññāsi tacaṁ na aññāsi papaṭikaṁ na aññāsi sākhāpalāsaṁ.‘ท่านผู้นี้ไม่รู้จักแก่นไม้ กระพี้ เปลือก สะเก็ด กิ่งและใบ Tathā hayaṁ bhavaṁ puriso sāratthiko sāragavesī sārapariyesanaṁ caramāno mahato rukkhassa tiṭṭhato sāravato atikkammeva sāraṁ phegguṁ chetvā ādāya pakkanto “sāran”ti maññamāno.แท้จริง ท่านผู้นี้ผู้ต้องการแก่นไม้ เที่ยวเสาะ แสวงหาแก่นไม้อยู่ เมื่อมีต้นไม้ใหญ่ซึ่งมีแก่นยืนต้นอยู่ กลับมองข้ามแก่นไป เข้าใจ กระพี้ว่า ‘แก่นไม้’ จึงถากนำไป Yañcassa sārena sārakaraṇīyaṁ tañcassa atthaṁ nānubhavissatī’ti.และกิจที่เขาจะต้องใช้แก่นไม้ทำจักไม่สำเร็จประโยชน์ แก่เขา’

Evameva kho, bhikkhave, idhekacco kulaputto saddhā agārasmā anagāriyaṁ pabbajito hoti:แม้ฉันใด กุลบุตรบางคนในโลกนี้ก็ฉันนั้นเหมือนกัน มีศรัทธาออกจากเรือน บวชเป็นบรรพชิตด้วยคิดว่า ‘otiṇṇomhi jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi, dukkhotiṇṇo dukkhapareto,
jarāya maraṇena → jarāmaraṇena (bj)‘เราเป็นผู้ถูกชาติ ชรา มรณะ โสกะ ปริเทวะ ทุกข์ โทมนัส อุปายาสครอบงำแล้ว ถูกความทุกข์ครอบงำ มีความทุกข์อยู่เฉพาะหน้าแล้ว appeva nāma imassa kevalassa dukkhakkhandhassa antakiriyā paññāyethā’ti.ทำอย่างไร การทำที่สุดแห่งกองทุกข์ทั้งสิ้นนี้จะพึงมีได้’ So evaṁ pabbajito samāno lābhasakkārasilokaṁ abhinibbatteti.เขาบวชแล้วอย่างนั้น ทำลาภสักการะและความสรรเสริญให้เกิดขึ้น So tena lābhasakkārasilokena na attamano hoti na paripuṇṇasaṅkappo.เพราะลาภสักการะและความสรรเสริญนั้น เขาจึงไม่ปลื้มใจและมีความรู้สึกยังไม่สมหวัง So tena lābhasakkārasilokena na attānukkaṁseti, na paraṁ vambheti.เพราะลาภสักการะและความสรรเสริญนั้น เขาจึงไม่ยกตน ไม่ข่มผู้อื่น So tena lābhasakkārasilokena na majjati nappamajjati na pamādaṁ āpajjati, appamatto samāno sīlasampadaṁ ārādheti.เพราะลาภสักการะและความสรรเสริญนั้น เขาจึงไม่ มัวเมา ไม่ลืมตัว และไม่ประมาท เมื่อไม่ประมาทย่อมทำความสมบูรณ์แห่งศีลให้ สำเร็จ So tāya sīlasampadāya attamano hoti, no ca kho paripuṇṇasaṅkappo.เพราะความสมบูรณ์แห่งศีลนั้น เขาจึงปลื้มใจ แต่มีความรู้สึกยังไม่สมหวัง So tāya sīlasampadāya na attānukkaṁseti, na paraṁ vambheti.เพราะความสมบูรณ์แห่งศีลนั้น เขาจึงไม่ยกตน ไม่ข่มผู้อื่น So tāya sīlasampadāya na majjati nappamajjati na pamādaṁ āpajjati, appamatto samāno samādhisampadaṁ ārādheti.เพราะความสมบูรณ์ แห่งศีลนั้น เขาจึงไม่มัวเมา ไม่ลืมตัวและไม่ประมาท เมื่อไม่ประมาทแล้วย่อมทำ ความสมบูรณ์แห่งสมาธิให้สำเร็จ So tāya samādhisampadāya attamano hoti, no ca kho paripuṇṇasaṅkappo.เพราะความสมบูรณ์แห่งสมาธินั้น เขาจึงปลื้มใจ แต่มีความรู้สึกยังไม่สมหวัง So tāya samādhisampadāya na attānukkaṁseti, na paraṁ vambheti.เพราะความสมบูรณ์แห่งสมาธินั้น เขาจึงไม่ยกตน ไม่ข่มผู้อื่น So tāya samādhisampadāya na majjati nappamajjati na pamādaṁ āpajjati, appamatto samāno ñāṇadassanaṁ ārādheti.เพราะความสมบูรณ์แห่งสมาธินั้น เขาจึงไม่มัวเมา ไม่ลืมตัว และไม่ ประมาท เมื่อไม่ประมาทย่อมทำญาณทัสสนะให้สำเร็จ So tena ñāṇadassanena attamano hoti paripuṇṇasaṅkappo.เพราะญาณทัสสนะนั้น เขาจึงปลื้มใจและมีความรู้สึกสมหวัง So tena ñāṇadassanena attānukkaṁseti, paraṁ vambheti:เพราะญาณทัสสนะนั้น เขาจึงยกตนข่มผู้อื่นว่า ‘ahamasmi jānaṁ passaṁ viharāmi, ime panaññe bhikkhū ajānaṁ apassaṁ viharantī’ti.‘เรารู้ เราเห็นอยู่ ส่วนภิกษุอื่นนอกนี้ไม่รู้ ไม่เห็นอยู่’ So tena ñāṇadassanena majjati pamajjati pamādaṁ āpajjati, pamatto samāno dukkhaṁ viharati.เพราะญาณทัสสนะนั้น เขาจึงมัวเมา ลืมตัว และประมาท เมื่อประมาทย่อมอยู่เป็นทุกข์ Ayaṁ vuccati, bhikkhave, bhikkhu phegguṁ aggahesi brahmacariyassa;ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุนี้ตถาคตเรียกว่า ผู้ยึดเอากระพี้แห่งพรหมจรรย์ tena ca vosānaṁ āpādi.และถึง ความพอใจด้วยกระพี้แห่งพรหมจรรย์นั้น

Idha pana, bhikkhave, ekacco kulaputto saddhā agārasmā anagāriyaṁ pabbajito hoti:ภิกษุทั้งหลาย กุลบุตรบางคนในโลกนี้มีศรัทธาออกจากเรือนบวช เป็นบรรพชิตด้วยคิดว่า ‘otiṇṇomhi jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi, dukkhotiṇṇo dukkhapareto,
jarāya maraṇena → jarāmaraṇena (bj)‘เราเป็นผู้ถูกชาติ ชรา มรณะ โสกะ ปริเทวะ ทุกข์ โทมนัส และอุปายาสครอบงำแล้ว ถูกความทุกข์ครอบงำ มีความทุกข์อยู่เฉพาะหน้าแล้ว appeva nāma imassa kevalassa dukkhakkhandhassa antakiriyā paññāyethā’ti.ทำ อย่างไร การทำที่สุดแห่งกองทุกข์ทั้งสิ้นนี้จะพึงมีได้’ So evaṁ pabbajito samāno lābhasakkārasilokaṁ abhinibbatteti.เขาบวชแล้วอย่างนั้น ทำลาภ สักการะและความสรรเสริญให้เกิดขึ้น So tena lābhasakkārasilokena na attamano hoti, na paripuṇṇasaṅkappo.
na → no ca kho (bj)เพราะลาภสักการะและความสรรเสริญนั้น เขาจึงไม่ปลื้มใจและมีความรู้สึกยังไม่สมหวัง So tena lābhasakkārasilokena na attānukkaṁseti, na paraṁ vambheti.เพราะลาภสักการะและความสรรเสริญนั้น เขาจึงไม่ยกตน ไม่ข่มผู้อื่น So tena lābhasakkārasilokena na majjati nappamajjati na pamādaṁ āpajjati, appamatto samāno sīlasampadaṁ ārādheti.เพราะลาภสักการะและความสรรเสริญนั้น เขาจึงไม่มัวเมา ไม่ลืมตัว และไม่ประมาท เมื่อไม่ประมาทย่อมทำความสมบูรณ์แห่งศีลให้สำเร็จ So tāya sīlasampadāya attamano hoti, no ca kho paripuṇṇasaṅkappo.เพราะความสมบูรณ์แห่งศีลนั้น เขาจึงปลื้มใจ แต่มีความรู้สึกยังไม่สมหวัง So tāya sīlasampadāya na attānukkaṁseti, na paraṁ vambheti.เพราะ ความสมบูรณ์แห่งศีลนั้น เขาจึงไม่ยกตน ไม่ข่มผู้อื่น So tāya sīlasampadāya na majjati nappamajjati na pamādaṁ āpajjati, appamatto samāno samādhisampadaṁ ārādheti.เพราะความสมบูรณ์แห่งศีลนั้น เขาจึงไม่มัวเมา ไม่ลืมตัว และไม่ประมาท เมื่อไม่ประมาทย่อมทำความสมบูรณ์แห่ง สมาธิให้สำเร็จ So tāya samādhisampadāya attamano hoti, no ca kho paripuṇṇasaṅkappo.เพราะความสมบูรณ์แห่งสมาธินั้น เขาจึงปลื้มใจ แต่มีความรู้สึก ยังไม่สมหวัง So tāya samādhisampadāya na attānukkaṁseti, na paraṁ vambheti.เพราะความสมบูรณ์แห่งสมาธินั้น เขาจึงไม่ยกตน ไม่ข่มผู้อื่น So tāya samādhisampadāya na majjati nappamajjati na pamādaṁ āpajjati, appamatto samāno ñāṇadassanaṁ ārādheti.เพราะ ความสมบูรณ์แห่งสมาธินั้น เขาจึงไม่มัวเมา ไม่ลืมตัว และไม่ประมาท เมื่อไม่ประมาท ย่อมทำญาณทัสสนะให้สำเร็จ So tena ñāṇadassanena attamano hoti, no ca kho paripuṇṇasaṅkappo.เพราะญาณทัสสนะนั้น เขาจึงปลื้มใจ แต่มีความรู้สึก ยังไม่สมหวัง So tena ñāṇadassanena na attānukkaṁseti, na paraṁ vambheti.เพราะญาณทัสสนะนั้น เขาจึงไม่ยกตน ไม่ข่มผู้อื่น So tena ñāṇadassanena na majjati nappamajjati na pamādaṁ āpajjati, appamatto samāno asamayavimokkhaṁ ārādheti.
asamayavimokkhaṁ → samayavimokkhaṁ (sya-all, pts)เพราะญาณ ทัสสนะนั้น เขาจึงไม่มัวเมา ไม่ลืมตัว และไม่ประมาท เมื่อไม่ประมาทย่อมทำ อสมยวิโมกข์ ให้สำเร็จ Aṭṭhānametaṁ, bhikkhave, anavakāso yaṁ so bhikkhu tāya asamayavimuttiyā parihāyetha.
anavakāso → vijjati (sya-all) | Aṭṭhānametaṁ → ṭhānaṁ kho panetaṁ (sya-all, pts1ed); aṭṭhānaṁ kho panetaṁ (mr) | aṭṭhānametaṁ → ṭhānaṁ kho panetaṁ (sya-all, pts) | asamayavimuttiyā parihāyetha → samayavimuttiyā parihāyethāti (sya-all) | anavakāso → vijjati (pts) | asamayavimuttiyā → samayavimuttiyā (pts) | Aṭṭhānametaṁ → aṭṭhānaṁ kho panetaṁ (cck: ka.)เป็นไปไม่ได้เลย ที่ภิกษุนั้นจะพึงเสื่อมจากอสมยวิมุตตินั้น

Seyyathāpi, bhikkhave, puriso sāratthiko sāragavesī sārapariyesanaṁ caramāno mahato rukkhassa tiṭṭhato sāravato sāraññeva chetvā ādāya pakkameyya ‘sāran’ti jānamāno.
sāraññeva → sāraṁ (sya-all)ภิกษุทั้งหลาย บุรุษผู้ต้องการแก่นไม้ เที่ยวเสาะแสวงหาแก่นไม้อยู่ เมื่อมี ต้นไม้ใหญ่ซึ่งมีแก่นยืนต้นอยู่ รู้แก่นไม้ว่า ‘แก่นไม้’ จึงตัดนำไป Tamenaṁ cakkhumā puriso disvā evaṁ vadeyya:บุรุษผู้มีตาดี เห็นเขาแล้วจะพึงกล่าวอย่างนี้ว่า ‘aññāsi vatāyaṁ bhavaṁ puriso sāraṁ, aññāsi phegguṁ, aññāsi tacaṁ, aññāsi papaṭikaṁ, aññāsi sākhāpalāsaṁ.‘ท่านผู้นี้ รู้จักแก่นไม้ กระพี้ เปลือก สะเก็ด กิ่งและใบ Tathā hayaṁ bhavaṁ puriso sāratthiko sāragavesī sārapariyesanaṁ caramāno mahato rukkhassa tiṭṭhato sāravato sāraññeva chetvā ādāya pakkanto “sāran”ti jānamāno.
sāragavesī → sāgavesī (sya-all)แท้จริง ท่านผู้นี้ผู้ต้องการแก่นไม้ เที่ยวเสาะแสวงหาแก่นไม้อยู่ เมื่อมี ต้นไม้ใหญ่ซึ่งมีแก่นยืนต้นอยู่ รู้แก่นไม้ว่า ‘แก่นไม้’ จึงตัดนำไป Yañcassa sārena sārakaraṇīyaṁ tañcassa atthaṁ anubhavissatī’ti.
sārakaraṇīyaṁ → sāratharaṇīyaṁ (sya-all)และกิจที่เขาจะต้อง ใช้แก่นไม้ทำจักสำเร็จประโยชน์แก่เขา’

Evameva kho, bhikkhave, idhekacco kulaputto saddhā agārasmā anagāriyaṁ pabbajito hoti:แม้ฉันใด กุลบุตรบางคนในโลกนี้ ก็ฉันนั้น เหมือนกัน มีศรัทธาออกจากเรือนบวชเป็นบรรพชิตด้วยคิดว่า ‘otiṇṇomhi jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi, dukkhotiṇṇo dukkhapareto,
jarāya maraṇena → jarāmaraṇena (bj, pts)‘เราเป็นผู้ถูกชาติ ชรา มรณะ โสกะ ปริเทวะ ทุกข์ โทมนัส และอุปายาสครอบงำแล้ว ถูกความ ทุกข์ครอบงำ มีความทุกข์อยู่เฉพาะหน้าแล้ว appeva nāma imassa kevalassa dukkhakkhandhassa antakiriyā paññāyethā’ti.ทำอย่างไร การทำที่สุดแห่งกองทุกข์ ทั้งสิ้นนี้จะพึงมีได้’ So evaṁ pabbajito samāno lābhasakkārasilokaṁ abhinibbatteti.เขาบวชแล้วอย่างนั้น ทำลาภสักการะและความสรรเสริญให้ เกิดขึ้น So tena lābhasakkārasilokena na attamano hoti, na paripuṇṇasaṅkappo.เพราะลาภสักการะและความสรรเสริญนั้น เขาจึงไม่ปลื้มใจและมีความรู้สึก ยังไม่สมหวัง So tena lābhasakkārasilokena na attānukkaṁseti, na paraṁ vambheti.เพราะลาภสักการะและความสรรเสริญนั้น เขาจึงไม่ยกตน ไม่ข่มผู้อื่น So tena lābhasakkārasilokena na majjati nappamajjati na pamādaṁ āpajjati, appamatto samāno sīlasampadaṁ ārādheti.เพราะลาภสักการะและความสรรเสริญนั้น เขาจึงไม่มัวเมา ไม่ลืมตัว และไม่ประมาท เมื่อไม่ประมาทย่อมทำความสมบูรณ์แห่งศีลให้สำเร็จ So tāya sīlasampadāya attamano hoti, no ca kho paripuṇṇasaṅkappo.เพราะความสมบูรณ์แห่งศีลนั้น เขาจึงปลื้มใจ แต่มีความรู้สึกยังไม่สมหวัง So tāya sīlasampadāya na attānukkaṁseti, na paraṁ vambheti.เพราะความสมบูรณ์แห่งศีลนั้น เขาจึง ไม่ยกตน ไม่ข่มผู้อื่น So tāya sīlasampadāya na majjati nappamajjati na pamādaṁ āpajjati, appamatto samāno samādhisampadaṁ ārādheti.เพราะความสมบูรณ์แห่งศีลนั้น เขาจึงไม่มัวเมา ไม่ลืมตัว และไม่ประมาท เมื่อไม่ประมาทย่อมทำความสมบูรณ์แห่งสมาธิให้สำเร็จ So tāya samādhisampadāya attamano hoti, no ca kho paripuṇṇasaṅkappo.เพราะความ สมบูรณ์แห่งสมาธินั้น เขาจึงปลื้มใจ แต่มีความรู้สึกยังไม่สมหวัง So tāya samādhisampadāya na attānukkaṁseti, na paraṁ vambheti.เพราะความ สมบูรณ์แห่งสมาธินั้น เขาจึงไม่ยกตน ไม่ข่มผู้อื่น So tāya samādhisampadāya na majjati nappamajjati na pamādaṁ āpajjati, appamatto samāno ñāṇadassanaṁ ārādheti.เพราะความสมบูรณ์แห่งสมาธินั้น เขาจึงไม่มัวเมา ไม่ลืมตัว และไม่ประมาท เมื่อไม่ประมาทย่อมทำญาณทัสสนะให้ สำเร็จ So tena ñāṇadassanena attamano hoti, no ca kho paripuṇṇasaṅkappo.เพราะญาณทัสนะนั้น เขาจึงปลื้มใจ แต่มีความรู้สึกยังไม่สมหวัง So tena ñāṇadassanena na attānukkaṁseti, na paraṁ vambheti.เพราะญาณ ทัสสนะนั้น เขาจึงไม่ยกตน ไม่ข่มผู้อื่น So tena ñāṇadassanena na majjati nappamajjati na pamādaṁ āpajjati, appamatto samāno asamayavimokkhaṁ ārādheti.เพราะญาณทัสสนะนั้น เขาจึงไม่มัวเมา ไม่ลืมตัว และไม่ประมาท เมื่อไม่ประมาทย่อมทำอสมยวิโมกข์ให้สำเร็จ Aṭṭhānametaṁ, bhikkhave, anavakāso yaṁ so bhikkhu tāya asamayavimuttiyā parihāyetha.
parihāyetha → parihāyethāti (sya-all)เป็นไป ไม่ได้เลยที่ภิกษุนั้นจะพึงเสื่อมจากอสมยวิมุตตินั้น

Iti kho, bhikkhave, nayidaṁ brahmacariyaṁ lābhasakkārasilokānisaṁsaṁ, na sīlasampadānisaṁsaṁ, na samādhisampadānisaṁsaṁ, na ñāṇadassanānisaṁsaṁ.ภิกษุทั้งหลาย ดังพรรณนามาฉะนี้ พรหมจรรย์นี้จึงมิใช่มีลาภสักการะและความ สรรเสริญเป็นอานิสงส์(ผลที่มุ่งหมาย) มิใช่มีความสมบูรณ์แห่งศีลเป็นอานิสงส์ มิใช่ มีความสมบูรณ์แห่งสมาธิเป็นอานิสงส์ มิใช่มีญาณทัสสนะเป็นอานิสงส์ Yā ca kho ayaṁ, bhikkhave, akuppā cetovimutti—แต่พรหมจรรย์ นี้มีเจโตวิมุตติอันไม่กำเริบ etadatthamidaṁ, bhikkhave, brahmacariyaṁ, etaṁ sāraṁ etaṁ pariyosānan”ti.เป็นเป้าหมาย เป็นแก่น เป็นที่สุด”

Idamavoca bhagavā.พระผู้มีพระภาคได้ตรัสภาษิตนี้แล้ว Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṁ abhinandunti.ภิกษุเหล่านั้นมีใจยินดีต่างชื่นชมพระ ภาษิตของพระผู้มีพระภาค ดังนี้แล

Mahāsāropamasuttaṁ niṭṭhitaṁ navamaṁ.มหาสาโรปมสูตรที่ ๙ จบ