CūḷasaccakasuttaМалая беседа с Саччакой
Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → evamme (th) | evaṁ me → evam-me (pts)Так мной услышано.
ekaṁ samayaṁ bhagavā vesāliyaṁ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṁ.Одно время Благословенный проживал в Весали, в Великом лесу, в Зале С Остроконечной Крышей.
Tena kho pana samayena saccako nigaṇṭhaputto vesāliyaṁ paṭivasati bhassappavādako paṇḍitavādo sādhusammato bahujanassa.
bhassappavādako → bhassappavādiko (bj, sya-all, pts) | nigaṇṭhaputto → niganthaputto (sya-all) | bhassappavādiko → bhassappavādako (bj: machasaṁ)И в то время Саччака, сын нигантхов, проживал в Весали – искусный спорщик и умелый оратор, которого многие считали святым.
So vesāliyaṁ parisati evaṁ vācaṁ bhāsati:
parisati → parisatiṁ (bj, pts) | parisatiṁ → parisati (bj: machasaṁ)В собрании [людей] из Весали он делал такое утверждение:
“nāhaṁ taṁ passāmi samaṇaṁ vā brāhmaṇaṁ vā, saṅghiṁ gaṇiṁ gaṇācariyaṁ, api arahantaṁ sammāsambuddhaṁ paṭijānamānaṁ, yo mayā vādena vādaṁ samāraddho na saṅkampeyya na sampakampeyya na sampavedheyya, yassa na kacchehi sedā mucceyyuṁ.
api → apica (sya-all) | mucceyyuṁ thūṇaṁ cepāhaṁ → muñceyyuṁ thūṇañcepāhaṁ (sya-all) | sedā → seda (pts) | api → api ca (bj: machasaṁ, syā) | saṅghiṁ → saṁghiṁ (ms2005) | nāhaṁ taṁ → nāhan-taṁ (pts)“Я не вижу ни одного шрамана или брахмана, предводителя общины, предводителя группы, наставника группы, даже того, кто заявляет, что в совершенстве и полностью пробуждён, кто бы не дрогнул, не задрожал, не поколебался, у кого бы пот не заструился из подмышек, если бы он вступил со мной в дебаты.
Thūṇaṁ cepāhaṁ acetanaṁ vādena vādaṁ samārabheyyaṁ, sāpi mayā vādena vādaṁ samāraddhā saṅkampeyya sampakampeyya sampavedheyya.
thūṇaṁ cepāhaṁ → thūṇañce pahaṁ (bj) | pahaṁ → thūnaṁ pāhaṁ (bj: machasaṁ) | samāraddhā → sopi mayā vādena vādaṁ samāraddho (bj: machasaṁ) | thūṇaṁ cepāhaṁ → thūṇañcepāhaṁ (th) | thūṇaṁ cepāhaṁ → thūṇañ-ce p ahaṁ (pts) | sāpi → sā pi (pts)Даже если бы я пустился в дебаты с бесчувственным столбом, тот бы дрогнул, задрожал, поколебался, если бы он [мог] пуститься в дебаты со мной,
Ko pana vādo manussabhūtassā”ti?так что уж говорить о человеческом существе?”
Atha kho āyasmā assaji pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya vesāliṁ piṇḍāya pāvisi.
pubbaṇhasamayaṁ → pubbanhasamayaṁ (bj, pts) | vesāliṁ → vesāliyaṁ (sya-all) | pattacīvaramādāya → pattacīvaraṁ ādāya (bjt, pts)И тогда, утром, уважаемый Ассаджи оделся, взял чашу и внешнее одеяние и отправился в Весали за подаяниями.
Addasā kho saccako nigaṇṭhaputto vesāliyaṁ jaṅghāvihāraṁ anucaṅkamamāno anuvicaramāno āyasmantaṁ assajiṁ dūratova āgacchantaṁ.
nigaṇṭhaputto → niganthaputto (sya-all) | āgacchantaṁ → gacchantaṁ (sya-all) | dūratova → dūrato va (pts)По мере того как Саччака, сын нигантхов, ходил и бродил по Весали, чтобы размяться, он издали увидел уважаемого Ассаджи,
Disvāna yenāyasmā assaji tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmatā assajinā saddhiṁ sammodi.
yenāyasmā → yen āyasmā (pts) | tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts)подошёл к нему и обменялся с ним приветствиями.
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ aṭṭhāsi. Ekamantaṁ ṭhito kho saccako nigaṇṭhaputto āyasmantaṁ assajiṁ etadavoca:
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj, sya-all, pts) | nigaṇṭhaputto → niganthaputto (sya-all) | sārāṇīyaṁ → sāraṇīyaṁ (bj: machasaṁ) | etadavoca → etad-avoca (pts)После обмена вежливыми приветствиями и любезностями Саччака, сын нигантхов, встал рядом и сказал ему:
“kathaṁ pana, bho assaji, samaṇo gotamo sāvake vineti, kathaṁbhāgā ca pana samaṇassa gotamassa sāvakesu anusāsanī bahulā pavattatī”ti?
kathaṁbhāgā → kathambhāgā (bjt)– Господин Ассаджи, как отшельник Готама дисциплинирует учеников? Каким образом обычно излагается наставление отшельника Готамы его ученикам?
“Evaṁ kho, aggivessana, bhagavā sāvake vineti, evaṁbhāgā ca pana bhagavato sāvakesu anusāsanī bahulā pavattati:
evaṁbhāgā → evambhāgā (bjt)– Вот как Благословенный дисциплинирует учеников, и вот как обычно излагается наставление отшельника Готамы его ученикам:
‘rūpaṁ, bhikkhave, aniccaṁ, vedanā aniccā, saññā aniccā, saṅkhārā aniccā, viññāṇaṁ aniccaṁ.“Монахи, материальная форма ненадёжна, чувство ненадёжно, восприятие ненадёжно, составляющие ненадёжны, сознание ненадёжно.
Rūpaṁ, bhikkhave, anattā, vedanā anattā, saññā anattā, saṅkhārā anattā, viññāṇaṁ anattā.Монахи, материальная форма безличностна, чувство безличностно, восприятие безличностно, составляющие безличностны, сознание безличностно.
Sabbe saṅkhārā aniccā, sabbe dhammā anattā’ti.
aniccā → anattā (sya-all) | anattāti → anattā ti (pts)Все составляющие ненадёжны. Все вещи безличностны.
Evaṁ kho, aggivessana, bhagavā sāvake vineti, evaṁbhāgā ca pana bhagavato sāvakesu anusāsanī bahulā pavattatī”ti.
evaṁbhāgā → evambhāgā (bjt)Вот как Благословенный дисциплинирует учеников, и вот как обычно излагается наставление отшельника Готамы его ученикам.
“Dussutaṁ vata, bho assaji, assumha ye mayaṁ evaṁvādiṁ samaṇaṁ gotamaṁ assumha.– Если бы мы услышали, что утверждает отшельник Готама, мы бы действительно услышали бы [лишь] неприятное.
Appeva nāma mayaṁ kadāci karahaci tena bhotā gotamena saddhiṁ samāgaccheyyāma, appeva nāma siyā kocideva kathāsallāpo, appeva nāma tasmā pāpakā diṭṭhigatā viveceyyāmā”ti.
samāgaccheyyāma appeva nāma → samāgamaṁ gaccheyyāma appevanāma (sya-all) | appeva → appeva ca (pts) | appeva → app-eva ca (pts) | appeva → app-eva (pts) | kocideva → kocid-eva (pts)Быть может, придёт время, мы встретимся с Господином Готамой и побеседуем с ним. Быть может, мы сможем отлучить его от этого порочного взгляда.
Tena kho pana samayena pañcamattāni licchavisatāni santhāgāre sannipatitāni honti kenacideva karaṇīyena.
santhāgāre → sandhāgāre (mr) | santhāgāre → sandhāgāre (cck: ka.) | kenacideva → kenacid-eva (pts)И в то время пятьсот Личчхави собрались вместе в зале для собраний по некоему делу.
Atha kho saccako nigaṇṭhaputto yena te licchavī tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā te licchavī etadavoca:
nigaṇṭhaputto → niganthaputto (sya-all) | tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts) | etadavoca → etad-avoca (pts)Тогда Саччака, сын нигантхов, отправился к ним и сказал:
“abhikkamantu bhonto licchavī, abhikkamantu bhonto licchavī, ajja me samaṇena gotamena saddhiṁ kathāsallāpo bhavissati.– Приходите, почтенные Личчхави, приходите! Сегодня будет беседа между мной и отшельником Готамой.
Sace me samaṇo gotamo tathā patiṭṭhissati yathā ca me ñātaññatarena sāvakena assajinā nāma bhikkhunā patiṭṭhitaṁ, seyyathāpi nāma balavā puriso dīghalomikaṁ eḷakaṁ lomesu gahetvā ākaḍḍheyya parikaḍḍheyya samparikaḍḍheyya;
yathā ca me → yathāssa me (bj, pts1ed) | yathā ca → yathāssa (bj) | patiṭṭhissati → patiṭṭhahissati (sya-all) | samparikaḍḍheyya → (sya-all) | ca → ssa (pts) | yathāssa → yathāca me (bj: machasaṁ, syā) | me → yathāssa me (cck: sī. pī.) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)Если отшельник Готама будет придерживаться [в разговоре] со мной того же, чего придерживался прежде [в разговоре] со мной один из его знаменитых учеников, монах по имени Ассаджи, то тогда, это как сильный человек мог бы схватить длинношёрстного барана за шерсть и тягать его туда-сюда, – точно так же в дебатах я буду тягать отшельника Готаму туда-сюда.
evamevāhaṁ samaṇaṁ gotamaṁ vādena vādaṁ ākaḍḍhissāmi parikaḍḍhissāmi samparikaḍḍhissāmi.
evamevāhaṁ → evam-evāhaṁ (pts)
Seyyathāpi nāma balavā soṇḍikākammakāro mahantaṁ soṇḍikākiḷañjaṁ gambhīre udakarahade pakkhipitvā kaṇṇe gahetvā ākaḍḍheyya parikaḍḍheyya samparikaḍḍheyya;
soṇḍikākiḷañjaṁ → soṇḍikākilañjaṁ (bj, sya-all, pts) | soṇḍikākammakāro → soṇḍikākammakaro (pts) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)Подобно сильному рабочему пивоварни, который может бросить большое сито пивовара в глубокую ёмкость с водой и, взяв его за углы, тягать его туда-сюда, – точно так же в дебатах я буду тягать отшельника Готаму туда-сюда.
evamevāhaṁ samaṇaṁ gotamaṁ vādena vādaṁ ākaḍḍhissāmi parikaḍḍhissāmi samparikaḍḍhissāmi.
ākaḍḍhissāmi → ākaḍḍhissami (pts) | evamevāhaṁ → evam-evāhaṁ (pts)
Seyyathāpi nāma balavā soṇḍikādhutto vālaṁ kaṇṇe gahetvā odhuneyya niddhuneyya nipphoṭeyya;
vālaṁ → thālaṁ (sya-all, mr) | nipphoṭeyya → nicchodeyya (bj); nippoṭheyya (sya-all, km); nicchādeyya (pts1ed, mr); nicchoṭeyya (mr) | balavā → balavā puriso (sya-all) | nicchodeyya → nipphoṭeyya (bj: machasaṁ); nippoṭeyya (bj: syā); nicchādeyya (bj: PTS) | vālaṁ → thālaṁ (cck: ka.) | nipphoṭeyya → nicchādeyya (cck: sī. pī. ka.); nicchoṭeyya (cck: ka.); nippoṭheyya (cck: syā. kaṁ.) | nippoṭheyya → nicchādeyyāti dissati (sya-all: yu.) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)Подобно сильному смесителю пивоварни, который может взять дуршлаг за углы и трясти его, [мотая] то вверх, то вниз, ударяя им, – точно так же в дебатах я буду трясти отшельника Готаму, [мотая] то вверх, то вниз, ударяя им.
evamevāhaṁ samaṇaṁ gotamaṁ vādena vādaṁ odhunissāmi niddhunissāmi nipphoṭessāmi.
nipphoṭessāmi → nicchodessāmi (bj); nippoṭhissāmi (sya-all) | nipphoṭessāmi seyyathāpi → nicchādessāmi seyyathā pi (pts) | nippoṭhissāmi → nicchādessāmīti dissati (sya-all: yu.) | evamevāhaṁ → evam-evāhaṁ (pts)
Seyyathāpi nāma kuñjaro saṭṭhihāyano gambhīraṁ pokkharaṇiṁ ogāhetvā sāṇadhovikaṁ nāma kīḷitajātaṁ kīḷati;
ogāhetvā sāṇadhovikaṁ → ogahetvā saṇadhovikaṁ (bj); ogāhitvā saṇadhovikaṁ (pts) | kīḷitajātaṁ kīḷati → kiḷitajātaṁ kiḷati (pts) | ogahetvā → ogāhetvā (bj: machasaṁ); ogahitvā (bj: PTS) | saṇadhovikaṁ → saṇadhopikaṁ (bj: sī.væa) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)Подобно шестидесятилетнему слону, который может плюхнуться в глубокий пруд и наслаждаться игрой в мытьё пеньки, – точно так же я буду наслаждаться игрой в мытьё пеньки с отшельником Готамой.
evamevāhaṁ samaṇaṁ gotamaṁ sāṇadhovikaṁ maññe kīḷitajātaṁ kīḷissāmi.
sāṇadhovikaṁ → saṇadhovikaṁ (bj, pts) | kīḷissāmi → kiḷissāmi (pts) | evamevāhaṁ → evam-evāhaṁ (pts)
Abhikkamantu bhonto licchavī, abhikkamantu bhonto licchavī, ajja me samaṇena gotamena saddhiṁ kathāsallāpo bhavissatī”ti.Приходите, почтенные Личчхави, приходите! Сегодня будет беседа между мной и отшельником Готамой.
Tatrekacce licchavī evamāhaṁsu:
tatrekacce → tatthekacce (sya-all) | tatrekacce → tatr ekacce (pts) | evamāhaṁsu → evam-āhaṁsu (pts)И тогда некоторые Личчхави сказали:
“kiṁ samaṇo gotamo saccakassa nigaṇṭhaputtassa vādaṁ āropessati, atha kho saccako nigaṇṭhaputto samaṇassa gotamassa vādaṁ āropessatī”ti?
nigaṇṭhaputtassa → niganthaputtassa (sya-all) | nigaṇṭhaputto → niganthaputto (sya-all)– Да кто такой этот отшельник Готама, чтобы он мог опровергнуть утверждения Саччаки, сына нигантхов? Напротив, Саччака, сын нигантхов, опровергнет утверждения отшельника Готамы.
Ekacce licchavī evamāhaṁsu:
evamāhaṁsu → evam-āhaṁsu (pts)А некоторые Личчхави сказали:
“kiṁ so bhavamāno saccako nigaṇṭhaputto yo bhagavato vādaṁ āropessati, atha kho bhagavā saccakassa nigaṇṭhaputtassa vādaṁ āropessatī”ti?
yo → (bj, pts) | nigaṇṭhaputto → niganthaputto (sya-all) | nigaṇṭhaputtassa → niganthaputtassa (sya-all) | nigaṇṭhaputto → kiṁ so bhavamāno saccako nigaṇṭhaputto yo (bj: machasaṁ, syā); kiṁ so bhavamāno saccako nigaṇṭhaputto so (bj: sī.væa)– Да кто такой этот Саччака, сын нигантхов, чтобы он мог опровергнуть утверждения Благословенного? Напротив, Благословенный опровергнет утверждения Саччаки, сына Нигантхов.
Atha kho saccako nigaṇṭhaputto pañcamattehi licchavisatehi parivuto yena mahāvanaṁ kūṭāgārasālā tenupasaṅkami.
nigaṇṭhaputto → niganthaputto (sya-all) | licchavisatehi → licchavisetehi (sya-all) | tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts)И затем Саччака, сын нигантхов, вместе с пятью сотнями Личчхави отправился к Залу С Остроконечной Крышей в Великом лесу.
Tena kho pana samayena sambahulā bhikkhū abbhokāse caṅkamanti.И в то время группа монахов ходила, [медитируя] под открытым небом вперёд и назад.
Atha kho saccako nigaṇṭhaputto yena te bhikkhū tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā te bhikkhū etadavoca:
nigaṇṭhaputto → niganthaputto (sya-all) | tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts) | etadavoca → etad-avoca (pts)И тогда Саччака, сын нигантхов, подошёл к ним и спросил:
“kahaṁ nu kho, bho, etarahi so bhavaṁ gotamo viharati?
kahaṁ nu kho → kahannukho (th) | kahaṁ nu → kahannu (pts) | bhavaṁ gotamo → bhavaṇ-gotamo (pts)– Где сейчас господин Готама, господа?
Dassanakāmā hi mayaṁ taṁ bhavantaṁ gotaman”ti.
mayaṁ taṁ → mayan-taṁ (pts) | gotamanti → gotaman-ti (pts)Мы бы хотели увидеть господина Готаму.
“Esa, aggivessana, bhagavā mahāvanaṁ ajjhogāhetvā aññatarasmiṁ rukkhamūle divāvihāraṁ nisinno”ti.
esa aggivessana → esaggivessana (bj) | ajjhogāhetvā → ajjhogahetvā (bj); ajjhogāhitvā (pts) | esa → es (pts) | nisinnoti → nisinno ti (pts)– Благословенный вошёл в Великий лес, Аггивессана, и сидит у подножья дерева, дабы провести [там] остаток дня.
Atha kho saccako nigaṇṭhaputto mahatiyā licchaviparisāya saddhiṁ mahāvanaṁ ajjhogāhetvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi.
nigaṇṭhaputto → niganthaputto (sya-all) | ajjhogāhetvā → ajjhogāhitvā (pts) | ajjhogāhetvā → ajjhogahetvā (bjt) | tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts)И тогда Саччака, сын нигантхов, вместе с большой толпой Личчхави вошёл в Великий лес и подошёл к Благословенному.
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi.
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (sya-all, pts)Он обменялся с Благословенным приветствиями и после обмена вежливыми приветствиями и любезностями сел рядом.
Tepi kho licchavī appekacce bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu, appekacce bhagavatā saddhiṁ sammodiṁsu, sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Appekacce yena bhagavā tenañjaliṁ paṇāmetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu, appekacce bhagavato santike nāmagottaṁ sāvetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu, appekacce tuṇhībhūtā ekamantaṁ nisīdiṁsu.
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj, sya-all, pts) | tenañjaliṁ paṇāmetvā → tenañjalimpaṇāmetvā (th) | tepi → te pi (pts) | appekacce → app-ekacce (pts) | tenañjaliṁ paṇāmetvā → ten añjalim-paṇāmetvā (pts)Некоторые Личчхави поклонились Благословенному и сели рядом. Некоторые обменялись с ним приветствиями и после обмена вежливыми приветствиями и любезностями сели рядом. Некоторые из них сели рядом, поприветствовав Благословенного сложенными у груди ладонями. Некоторые из них сели рядом, объявив перед Благословенным своё имя и имя клана. Некоторые из них сели рядом [просто] молча.
Ekamantaṁ nisinno kho saccako nigaṇṭhaputto bhagavantaṁ etadavoca:
nigaṇṭhaputto → niganthaputto (sya-all) | etadavoca → etad-avoca (pts)Когда Саччака, сын нигантхов, сел рядом, он сказал Благословенному:
“puccheyyāhaṁ bhavantaṁ gotamaṁ kiñcideva desaṁ, sace me bhavaṁ gotamo okāsaṁ karoti pañhassa veyyākaraṇāyā”ti.
kiñcideva → kañcideva (bj, pts) | kiñcideva → kañcid-eva (pts) | bhavaṁ gotamo → bhavaṇ-gotamo (pts)– Я бы хотел спросить господина Готаму кое о чём, если бы господин Готама соизволил ответить на вопрос.
“Puccha, aggivessana, yadākaṅkhasī”ti.
puccha aggivessana → pucchaggivessana (bj) | puccha → pucch (pts)– Спрашивай, что пожелаешь, Аггивессана.
“Kathaṁ pana bhavaṁ gotamo sāvake vineti, kathaṁbhāgā ca pana bhoto gotamassa sāvakesu anusāsanī bahulā pavattatī”ti?
kathaṁbhāgā → kathambhāgā (bjt) | bhavaṁ gotamo → bhavaṇ-gotamo (pts)– Как господин Готама дисциплинирует учеников? Каким образом обычно излагается наставление господина Готамы его ученикам?
“Evaṁ kho ahaṁ, aggivessana, sāvake vinemi, evaṁbhāgā ca pana me sāvakesu anusāsanī bahulā pavattati:
evaṁbhāgā → evambhāgā (bjt)– Вот как я дисциплинирую учеников, Аггивессана, и вот как обычно излагается моё наставление моим ученикам:
‘rūpaṁ, bhikkhave, aniccaṁ, vedanā aniccā, saññā aniccā, saṅkhārā aniccā, viññāṇaṁ aniccaṁ.“Монахи, материальная форма ненадёжна, чувство ненадёжно, восприятие ненадёжно, составляющие ненадёжны, сознание ненадёжно.
Rūpaṁ, bhikkhave, anattā, vedanā anattā, saññā anattā, saṅkhārā anattā, viññāṇaṁ anattā.Монахи, материальная форма безличностна, чувство безличностно, восприятие безличностно, составляющие безличностны, сознание безличностно.
Sabbe saṅkhārā aniccā, sabbe dhammā anattā’ti.
aniccā → anattā (sya-all) | anattāti → anattā ti (pts)Все составляющие ненадёжны. Все вещи безличностны”.
Evaṁ kho ahaṁ, aggivessana, sāvake vinemi, evaṁbhāgā ca pana me sāvakesu anusāsanī bahulā pavattatī”ti.
evaṁbhāgā → evambhāgā (bjt)Вот как я дисциплинирую учеников, и вот как обычно излагается моё наставление моим ученикам.
“Upamā maṁ, bho gotama, paṭibhātī”ti.
bho → bha (pts)– Метафора придумалась мне, господин Готама.
“Paṭibhātu taṁ, aggivessanā”ti bhagavā avoca.– Изложи то, что придумалось тебе, Аггивессана, – сказал Благословенный.
“Seyyathāpi, bho gotama, ye kecime bījagāmabhūtagāmā vuddhiṁ virūḷhiṁ vepullaṁ āpajjanti, sabbe te pathaviṁ nissāya pathaviyaṁ patiṭṭhāya.
pathaviṁ → paṭhaviṁ (bj, sya-all, pts) | pathaviyaṁ → paṭhaviyaṁ (bj, sya-all, pts) | ye kecime bījagāmabhūtagāmā vuddhiṁ → yekecime vījagāma bhūtagāmā vuḍḍhiṁ (sya-all) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | kecime → kec ime (pts)– Это как любого вида семена и растения достигают роста, возрастания, созревания, и все они делают так в зависимости от земли, основываясь на земле;
Evamete bījagāmabhūtagāmā vuddhiṁ virūḷhiṁ vepullaṁ āpajjanti.
bījagāmabhūtagāmā vuddhiṁ → vījagāma bhūtagāmā vuḍḍhiṁ (sya-all) | evamete → evam-ete (pts)
Seyyathāpi vā pana, bho gotama, ye kecime balakaraṇīyā kammantā karīyanti, sabbe te pathaviṁ nissāya pathaviyaṁ patiṭṭhāya.
pathaviṁ → paṭhaviṁ (bj, sya-all, pts) | pathaviyaṁ → paṭhaviyaṁ (bj, sya-all) | pathaviyaṁ patiṭṭhāya → paṭhaviyaṁ paṭiṭṭhāya (pts) | ye kecime → yekecime (th) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | kecime → kec ime (pts)а также это как если любая трудная работа выполняется, то вся она выполняется в зависимости от земли,
Evamete balakaraṇīyā kammantā karīyanti.
evamete → evam-ete (pts)
Evameva kho, bho gotama, rūpattāyaṁ purisapuggalo rūpe patiṭṭhāya puññaṁ vā apuññaṁ vā pasavati, vedanattāyaṁ purisapuggalo vedanāyaṁ patiṭṭhāya puññaṁ vā apuññaṁ vā pasavati, saññattāyaṁ purisapuggalo saññāyaṁ patiṭṭhāya puññaṁ vā apuññaṁ vā pasavati, saṅkhārattāyaṁ purisapuggalo saṅkhāresu patiṭṭhāya puññaṁ vā apuññaṁ vā pasavati, viññāṇattāyaṁ purisapuggalo viññāṇe patiṭṭhāya puññaṁ vā apuññaṁ vā pasavatī”ti.
vedanāyaṁ → vedanāya (th, pts) | saññāyaṁ → saññāya (th, pts) | evameva → evam-eva (pts) | rūpattāyaṁ → rūpattā yaṁ (pts) | vedanattāyaṁ → vedanattā yaṁ (pts) | saññattāyaṁ → saññattā yaṁ (pts) | saṅkhārattāyaṁ → saṅkhārattā yaṁ (pts) | viññāṇattāyaṁ → viññāṇattā yaṁ (pts)то точно так же, господин Готама, “я” человека – это материальная форма, и, основываясь на материальной форме, он порождает благие заслуги или плохие заслуги. “Я” человека – это чувство… это восприятие… это составляющие… это сознание, и, основываясь на сознании, он порождает благие заслуги или плохие заслуги.
“Nanu tvaṁ, aggivessana, evaṁ vadesi:
tvaṁ → taṁ (sya-all)– Аггивессана, не утверждаешь ли ты так:
‘rūpaṁ me attā, vedanā me attā, saññā me attā, saṅkhārā me attā, viññāṇaṁ me attā’”ti?
rūpaṁ me → rūpam-me (pts) | viññāṇaṁ me attāti → viññāṇam-me attā ti ahaṁ (pts)“Материальная форма – это моё “я”, чувство – это моё “я”, восприятие – это моё “я”, составляющие – это моё “я”, сознание – это моё “я”?
“Ahañhi, bho gotama, evaṁ vadāmi:
ahañhi → ahaṁ hi (bjt, th) | ahañhi → hi (pts)– Я утверждаю так, господин Готама: Материальная форма – это моё “я”, чувство – это моё “я”, восприятие – это моё “я”, составляющие – это моё “я”, сознание – это моё “я”.
‘rūpaṁ me attā, vedanā me attā, saññā me attā, saṅkhārā me attā, viññāṇaṁ me attā’ti, ayañca mahatī janatā”ti.
rūpaṁ me → rūpam-me (pts) | viññāṇaṁ me attāti ayañca → viññāṇam-me attā ti ayañ-ca (pts) | janatāti → janatā ti kiṁ (pts)И также делает и большинство людей.
“Kiñhi te, aggivessana, mahatī janatā karissati?
kiñhi → kiṁ hi (bjt, th) | kiñhi → hi (pts)– К чему тебе это большинство людей, Аггивессана?
Iṅgha tvaṁ, aggivessana, sakaññeva vādaṁ nibbeṭhehī”ti.
nibbeṭhehīti ahañhi → nibbedhehīti ahaṁ hi (sya-all) | sakaññeva → sakaṁyeva (bjt, th) | sakaññeva vādaṁ → sakaṁ yeva vādam (pts)Будь добр, обозначь только своё собственное утверждение.
“Ahañhi, bho gotama, evaṁ vadāmi:
ahañhi → ahaṁ hi (bjt, pts) | ahañhi → hi (th)– Если так, господин Готама, то я утверждаю:
‘rūpaṁ me attā, vedanā me attā, saññā me attā, saṅkhārā me attā, viññāṇaṁ me attā’”ti.
rūpaṁ me → rūpam-me (pts) | viññāṇaṁ me attāti → viññāṇam-me attā ti (pts)“Материальная форма – это моё “я”, чувство – это моё “я”, восприятие – это моё “я”, составляющие – это моё “я”, сознание – это моё “я”.
“Tena hi, aggivessana, taññevettha paṭipucchissāmi, yathā te khameyya tathā naṁ byākareyyāsi.
tathā naṁ → tathā taṁ (mr) | naṁ → tathā taṁ (cck: ka.) | taññevettha → taṁ yevettha (bjt) | tena hi → tenahi (th) | taññevettha → taṁ yev ettha (pts)– В таком случае, Аггивессана, я задам тебе встречный вопрос. Отвечай так, как сочтёшь нужным.
Taṁ kiṁ maññasi, aggivessana,Как ты думаешь, Аггивессана?
vatteyya rañño khattiyassa muddhāvasittassa sakasmiṁ vijite vaso—
muddhāvasittassa → muddhāhisittassa (bj: machasaṁ)Мог бы помазанный на царство благородный царь – например, Пасенади из Косалы или же царь Аджатасатту Ведехипутта из Магадхи –
ghātetāyaṁ vā ghātetuṁ, jāpetāyaṁ vā jāpetuṁ, pabbājetāyaṁ vā pabbājetuṁ, seyyathāpi rañño pasenadissa kosalassa, seyyathāpi vā pana rañño māgadhassa ajātasattussa vedehiputtassā”ti?
seyyathāpi → seyyathā pi (pts)исполнять власть в своём собственном царстве, чтобы казнить тех, кого следует казнить, штрафовать тех, кого следует штрафовать, изгонять тех, кого следует изгонять?
“Vatteyya, bho gotama, rañño khattiyassa muddhāvasittassa sakasmiṁ vijite vaso—– господин Готама, помазанный на царство благородный царь – например, Пасенади из Косалы или же царь Аджатасатту Ведехипутта из Магадхи – мог бы исполнять власть в своём собственном царстве, чтобы казнить тех, кого следует казнить, штрафовать тех, кого следует штрафовать, изгонять тех, кого следует изгонять.
ghātetāyaṁ vā ghātetuṁ, jāpetāyaṁ vā jāpetuṁ, pabbājetāyaṁ vā pabbājetuṁ, seyyathāpi rañño pasenadissa kosalassa, seyyathāpi vā pana rañño māgadhassa ajātasattussa vedehiputtassa.
seyyathāpi → seyyathā pi (pts)
Imesampi hi, bho gotama, saṅghānaṁ gaṇānaṁ—
saṅghānaṁ → saṁghānaṁ (ms2005) | imesampi → imesam-pi (pts)Ведь даже такие общины и общества
Seyyathidaṁ—vajjīnaṁ mallānaṁ—
seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th, pts)как Вадджи и Маллы
vattati sakasmiṁ vijite vaso—исполняют власть в своих собственных царствах, чтобы казнить тех, кого следует казнить, штрафовать тех, кого следует штрафовать, изгонять тех, кого следует изгонять.
ghātetāyaṁ vā ghātetuṁ, jāpetāyaṁ vā jāpetuṁ, pabbājetāyaṁ vā pabbājetuṁ.
Kiṁ pana rañño khattiyassa muddhāvasittassa, seyyathāpi rañño pasenadissa kosalassa, seyyathāpi vā pana rañño māgadhassa ajātasattussa vedehiputtassa?
vedehiputtassa → vedehi puttassa (bjt) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)Так что уж говорить о помазанном на царство благородном царе, таком как царь Пасенади из Косалы или царь Аджатасатту из Магадхи.
Vatteyya, bho gotama, vattituñca marahatī”ti.
vattituñca marahatīti → vattituñcamarahatīti (th) | vattituñca marahatīti → vattituñ-ca-marahatīti (pts)Он мог бы исполнять её, господин Готама, и был бы достоин её исполнения.
“Taṁ kiṁ maññasi, aggivessana,
kiṁ maññasi → kim-maññasi (pts)– Как ты думаешь, Аггивессана?
yaṁ tvaṁ evaṁ vadesi:Когда ты говоришь так:
‘rūpaṁ me attā’ti, vattati te tasmiṁ rūpe vaso—
rūpaṁ me attāti → rūpam-me attā ti (pts)“Материальная форма – это моё “я” – исполняешь ли ты какую-либо власть в отношении этой самой материальной формы, как например:
evaṁ me rūpaṁ hotu, evaṁ me rūpaṁ mā ahosī”ti?
evaṁ me → evam-me (pts)“Пусть моя форма будет такой. Пусть моя форма не будет такой”?
Evaṁ vutte, saccako nigaṇṭhaputto tuṇhī ahosi.
nigaṇṭhaputto → niganthaputto (sya-all)Когда так было сказано, Саччака, сын нигантхов, ничего не ответил.
Dutiyampi kho bhagavā saccakaṁ nigaṇṭhaputtaṁ etadavoca:
nigaṇṭhaputtaṁ → niganthaputtaṁ (sya-all) | etadavoca → etad-avoca (pts)И во второй раз Благословенный задал тот же самый вопрос,
“taṁ kiṁ maññasi, aggivessana, yaṁ tvaṁ evaṁ vadesi:
kiṁ maññasi → kim-maññasi (pts)
‘rūpaṁ me attā’ti, vattati te tasmiṁ rūpe vaso—
rūpaṁ me attāti → rūpam-me attā ti (pts)
evaṁ me rūpaṁ hotu, evaṁ me rūpaṁ mā ahosī”ti?
ahosīti → ahosīti evaṁ vutte (sya-all) | evaṁ me → evam-me (pts)
Dutiyampi kho saccako nigaṇṭhaputto tuṇhī ahosi.
nigaṇṭhaputto → niganthaputto (sya-all) | dutiyampi → dutiyam-pi (pts)и во второй раз Саччака, сын нигантхов, ничего не ответил.
Atha kho bhagavā saccakaṁ nigaṇṭhaputtaṁ etadavoca:
nigaṇṭhaputtaṁ → niganthaputtaṁ (sya-all) | etadavoca → etad-avoca (pts)Тогда Благословенный сказал ему:
“byākarohi dāni, aggivessana, na dāni te tuṇhībhāvassa kālo.
byākarohi dāni → byākarohidāni (bjt, th) | na dāni → nadāni (bjt, th)– Аггивессана, отвечай сейчас же. Сейчас не время молчать.
Yo koci, aggivessana tathāgatena yāvatatiyaṁ sahadhammikaṁ pañhaṁ puṭṭho na byākaroti, etthevassa sattadhā muddhā phalatī”ti.
koci → kho (sya-all) | phalatīti → phalissatīti (sya-all) | yāvatatiyaṁ → yāva tatiyaṁ (pts) | etthevassa → etth ev assa (pts)Если кто-либо, будучи спрошен Татхагатой разумным вопросом в третий раз, всё ещё не ответит, то его голова прямо на этом самом месте расколется на семь частей.
Tena kho pana samayena vajirapāṇi yakkho āyasaṁ vajiraṁ ādāya ādittaṁ sampajjalitaṁ sajotibhūtaṁ saccakassa nigaṇṭhaputtassa uparivehāsaṁ ṭhito hoti:
vajirapāṇi → vajirapāṇī (sya-all) | āyasaṁ → ayasaṁ (sya-all, pts) | sajotibhūtaṁ → saṁjotibhūtaṁ (sya-all) | nigaṇṭhaputtassa uparivehāsaṁ ṭhito → niganthaputtassa uparivehāya saṇṭhito (sya-all) | uparivehāsaṁ → upari vehāsaṁ (pts)И тогда в воздухе над Саччакой, сыном нигантхов, появился владычествующий молниями дух, державший в руке железную молнию – горящую, пылающую, полыхающую, – думая:
“sacāyaṁ saccako nigaṇṭhaputto bhagavatā yāvatatiyaṁ sahadhammikaṁ pañhaṁ puṭṭho na byākarissati etthevassa sattadhā muddhaṁ phālessāmī”ti.
nigaṇṭhaputto → niganthaputto (sya-all) | byākarissati → byākaroti (sya-all) | yāvatatiyaṁ → yāva tatiyaṁ (pts) | etthevassa → etth ev assa (pts)Если Саччака, сын нигантхов, будучи спрошен Благословенным разумным вопросом в третий раз, всё ещё не ответит, то я расколю его голову на семь частей прямо на этом самом месте”
Taṁ kho pana vajirapāṇiṁ yakkhaṁ bhagavā ceva passati saccako ca nigaṇṭhaputto.
nigaṇṭhaputto → niganthaputto (sya-all) | ceva → eva (pts)Благословенный увидел владычествующего молниями духа, как увидел [его] и Саччака, сын нигантхов.
Atha kho saccako nigaṇṭhaputto bhīto saṁviggo lomahaṭṭhajāto bhagavantaṁyeva tāṇaṁ gavesī bhagavantaṁyeva leṇaṁ gavesī bhagavantaṁyeva saraṇaṁ gavesī bhagavantaṁ etadavoca:
nigaṇṭhaputto → niganthaputto (sya-all) | bhagavantaṁyeva tāṇaṁ gavesī bhagavantaṁyeva leṇaṁ gavesī bhagavantaṁyeva saraṇaṁ gavesī → bhagavantaṁ yeva tāṇaṁgavesī bhagavantaṁ yeva leṇaṁgavesī bhagavantaṁ yeva saraṇaṁgavesī (pts)И тогда Саччака, сын нигантхов, испугался, встревожился, впал в ужас. Выискивая укрытия, пристанища, прибежища в самом Благословенном, он сказал:
“pucchatu maṁ bhavaṁ gotamo, byākarissāmī”ti.– Спросите меня [ещё раз], господин Готама, я отвечу.
“Taṁ kiṁ maññasi, aggivessana,
kiṁ maññasi → kim-maññasi (pts)– Как ты думаешь, Аггивессана?
yaṁ tvaṁ evaṁ vadesi:
evaṁ → evam (pts)Когда ты говоришь так:
‘rūpaṁ me attā’ti, vattati te tasmiṁ rūpe vaso—
rūpaṁ me attāti → rūpam-me attā ti (pts)Материальная форма – это моё “я” – исполняешь ли ты какую-либо власть в отношении этой самой материальной формы, как например:
evaṁ me rūpaṁ hotu, evaṁ me rūpaṁ mā ahosī”ti?
evaṁ me → evam-me (pts)“Пусть моя форма будет такой. Пусть моя форма не будет такой”?
“No hidaṁ, bho gotama”.
hidaṁ → h idaṁ (pts)- Нет, господин Готама.
“Manasi karohi, aggivessana;
manasi karohi → manasikarohi (th, pts)– Обрати внимание, Аггивессана,
manasi karitvā kho, aggivessana, byākarohi.
manasi karitvā → manasikaritvā (th, pts)обрати внимание на то, как ты отвечаешь!
Na kho te sandhiyati purimena vā pacchimaṁ pacchimena vā purimaṁ.
sandhiyati → sandhīyati (bj, sya-all, pts)То, что ты сказал после, не согласуется с тем, что ты сказал прежде, как и то, что ты сказал прежде, не согласуется с тем, что ты сказал после.
Taṁ kiṁ maññasi, aggivessana,
kiṁ maññasi → kimmaññasi (pts)Как ты думаешь, Аггивессана?
yaṁ tvaṁ evaṁ vadesi:Когда ты говоришь так:
‘vedanā me attā’ti, vattati te tissaṁ vedanāyaṁ vaso—
tissaṁ vedanāyaṁ → tāyaṁ vedanāyaṁ (bj); tāya vedanāya (sya-all, pts1ed) | tissaṁ → tāyaṁ (bj) | tissaṁ vedanāyaṁ → tāya vedanāya (pts) | vedanāyaṁ → tāyaṁ vedanāyaṁ (cck: sī. syā.) | attāti → attā ti (pts)“Чувство – это моё “я” – исполняешь ли ты какую-либо власть в отношении этого самого чувства, как например:
evaṁ me vedanā hotu, evaṁ me vedanā mā ahosī”ti?
evaṁ me → evam-me (pts)“Пусть моё чувство будет таким. Пусть моё чувство не будет таким”?
“No hidaṁ, bho gotama”.
hidaṁ → h idaṁ (pts)- Нет, господин Готама.
“Manasi karohi, aggivessana;
manasi karohi → manasikarohi (th, pts)– Обрати внимание, Аггивессана,
manasi karitvā kho, aggivessana, byākarohi.
manasi karitvā → manasikaritvā (th, pts)обрати внимание на то, как ты отвечаешь!
Na kho te sandhiyati purimena vā pacchimaṁ, pacchimena vā purimaṁ.
sandhiyati → sandhīyati (bj, sya-all, pts)То, что ты сказал после, не согласуется с тем, что ты сказал прежде, как и то, что ты сказал прежде, не согласуется с тем, что ты сказал после.
Taṁ kiṁ maññasi, aggivessana,
kiṁ maññasi → kim-maññasi (pts)Как ты думаешь, Аггивессана?
yaṁ tvaṁ evaṁ vadesi:Когда ты говоришь так:
‘saññā me attā’ti, vattati te tissaṁ saññāyaṁ vaso—
tissaṁ → tāyaṁ (bj) | tissaṁ saññāyaṁ → tāya saññāya (sya-all, pts) | attāti → attā ti (pts)“Восприятие – это моё “я” – исполняешь ли ты какую-либо власть в отношении этого самого восприятия, как например:
evaṁ me saññā hotu, evaṁ me saññā mā ahosī”ti?
evaṁ me → evam-me (pts)“Пусть моё восприятие будет таким. Пусть моё восприятие не будет таким”?
“No hidaṁ, bho gotama”.
hidaṁ → h iḍaṁ (pts)– Нет, господин Готама.
“Manasi karohi, aggivessana;
manasi karohi → manasikarohi (th, pts)– Обрати внимание, Аггивессана,
manasi karitvā kho, aggivessana, byākarohi.
manasi karitvā → manasikaritvā (bjt, th, pts)обрати внимание на то, как ты отвечаешь!
Na kho te sandhiyati purimena vā pacchimaṁ, pacchimena vā purimaṁ.
sandhiyati → sandhīyati (bj, sya-all, pts)То, что ты сказал после, не согласуется с тем, что ты сказал прежде, как и то, что ты сказал прежде, не согласуется с тем, что ты сказал после.
Taṁ kiṁ maññasi, aggivessana,
kiṁ maññasi → kim-maññasi (pts)Как ты думаешь, Аггивессана?
yaṁ tvaṁ evaṁ vadesi:Когда ты говоришь так:
‘saṅkhārā me attā’ti, vattati te tesu saṅkhāresu vaso—
attāti → attā ti (pts)“составляющие – это моё “я” – исполняешь ли ты какую-либо власть в отношении этих самых составляющих, как например:
evaṁ me saṅkhārā hontu, evaṁ me saṅkhārā mā ahesun”ti?
evaṁ me → evam-me (pts) | ahesunti → ahesun-ti (pts)“Пусть мои составляющие будут такими. Пусть мои составляющие не будут такими”?
“No hidaṁ, bho gotama”.
hidaṁ → h idaṁ (pts)– Нет, господин Готама.
“Manasi karohi, aggivessana;
manasi karohi → manasikarohi (th, pts)– Обрати внимание, Аггивессана,
manasi karitvā kho, aggivessana, byākarohi.
manasi karitvā → manasikaritvā (th, pts)обрати внимание на то, как ты отвечаешь!
Na kho te sandhiyati purimena vā pacchimaṁ, pacchimena vā purimaṁ.
sandhiyati → sandhīyati (bj, sya-all, pts)То, что ты сказал после, не согласуется с тем, что ты сказал прежде, как и то, что ты сказал прежде, не согласуется с тем, что ты сказал после.
Taṁ kiṁ maññasi, aggivessana,
kiṁ maññasi → kim-maññasi (pts)Как ты думаешь, Аггивессана?
yaṁ tvaṁ evaṁ vadesi:Когда ты говоришь так:
‘viññāṇaṁ me attā’ti, vattati te tasmiṁ viññāṇe vaso—
viññāṇaṁ me attāti → viññāṇam-me attā ti (pts)“Сознание – это моё “я” – исполняешь ли ты какую-либо власть в отношении этого самого сознания, как например:
evaṁ me viññāṇaṁ hotu, evaṁ me viññāṇaṁ mā ahosī”ti?
evaṁ me → evam-me (pts)“Пусть моё сознание будет таким. Пусть моё сознание не будут таким”?
“No hidaṁ, bho gotama”.
hidaṁ → h idaṁ (pts)– Нет, господин Готама.
“Manasi karohi, aggivessana;
manasi karohi → manasikarohi (th, pts)– Обрати внимание, Аггивессана,
manasi karitvā kho, aggivessana, byākarohi.
manasi karitvā → manasikaritvā (th, pts)обрати внимание на то, как ты отвечаешь!
Na kho te sandhiyati purimena vā pacchimaṁ, pacchimena vā purimaṁ.
sandhiyati → sandhīyati (bj, sya-all, pts)То, что ты сказал после, не согласуется с тем, что ты сказал прежде, как и то, что ты сказал прежде, не согласуется с тем, что ты сказал после.
Taṁ kiṁ maññasi, aggivessana,
kiṁ maññasi → kim-maññasi (pts)Как ты думаешь, Аггивессана?
rūpaṁ niccaṁ vā aniccaṁ vā”ti?
vāti → vā ti (pts)Материальная форма надёжна или ненадёжна?
“Aniccaṁ, bho gotama”.- Ненадёжна, господин Готама.
“Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vā taṁ sukhaṁ vā”ti?
vāti → vā ti (pts)– А то, что ненадёжно, болезненно или приятно?
“Dukkhaṁ, bho gotama”.– Болезненно, господин Готама.
“Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vipariṇāmadhammaṁ, kallaṁ nu taṁ samanupassituṁ:
kallaṁ nu → kallannu (bjt) | kallaṁ nu → kallan-nu (pts)– А то, что ненадёжно, является болью, подвержено переменам, может ли считаться таковым:
‘etaṁ mama, esohamasmi, eso me attā’”ti?“Это моё, я таков, это моё “я”?
“No hidaṁ, bho gotama”.
hidaṁ → hetaṁ (sya-all) | hidaṁ → h idaṁ (pts)– Нет, господин Готама.
“Taṁ kiṁ maññasi, aggivessana,
kiṁ maññasi → kimmaññasi (pts)- Как ты думаешь, Аггивессана?
vedanā …pe…чувство надёжно или ненадёжно?…
saññā …pe…восприятие надёжно или ненадёжно?…
saṅkhārā …pe…составляющие надёжны или ненадёжны?…
taṁ kiṁ maññasi, aggivessana, viññāṇaṁ niccaṁ vā aniccaṁ vā”ti?
taṁ kiṁ maññasi aggivessana → (bj) | kiṁ maññasi → kim-maññasi (pts) | vāti → vā ti (pts)сознание надёжно или ненадёжно?…
“Aniccaṁ, bho gotama”.- Ненадёжно, господин Готама.
“Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vā taṁ sukhaṁ vā”ti?
yaṁ panāniccaṁ → yampanāniccaṁ (bjt) | vāti → vā ti (pts)– А то, что ненадёжно, болезненно или приятно?
“Dukkhaṁ, bho gotama”.– Болезненно, господин Готама.
“Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vipariṇāmadhammaṁ, kallaṁ nu taṁ samanupassituṁ:
yaṁ panāniccaṁ → yampanāniccaṁ (bjt) | kallaṁ nu → kallannu (bjt, pts)– А то, что ненадёжно, является болью, подвержено переменам, может ли считаться таковым:
‘etaṁ mama, esohamasmi, eso me attā’”ti?
etaṁ mama esohamasmi → etam-mama eso ham-asmi (pts) | attāti → attā ti (pts)“Это моё, я таков, это моё “я”?
“No hidaṁ, bho gotama”.
hidaṁ → hetaṁ (sya-all) | hidaṁ → h idaṁ (pts)– Нет, господин Готама.
“Taṁ kiṁ maññasi, aggivessana,
kiṁ maññasi → kim-maññasi (pts)- Как ты думаешь, Аггивессана?
yo nu kho dukkhaṁ allīno dukkhaṁ upagato dukkhaṁ ajjhosito, dukkhaṁ ‘etaṁ mama, esohamasmi, eso me attā’ti samanupassati, api nu kho so sāmaṁ vā dukkhaṁ parijāneyya, dukkhaṁ vā parikkhepetvā vihareyyā”ti?
esohamasmi → eso hamasmi (bjt) | etaṁ mama esohamasmi → etam-mama eso ham-asmi (pts) | attāti → attā ti (pts)– Как ты думаешь, Аггивессана? Когда человек хватается за боль, обращается к боли, держится за боль, считает боль: “Это моё, я таков, это моё “я”, может ли он когда-нибудь полностью понять боль сам или же пребывать со всецело уничтоженной болью?
“Kiñhi siyā, bho gotama?
kiñhi → kiṁ hi (bjt)– Как такое возможно, господин Готама?
No hidaṁ, bho gotamā”ti.- Нет, господин Готама.
“Taṁ kiṁ maññasi, aggivessana,- Как ты думаешь, Аггивессана?
nanu tvaṁ evaṁ sante dukkhaṁ allīno dukkhaṁ upagato dukkhaṁ ajjhosito, dukkhaṁ:
nanu → na nu (bjt)Если это так, не хватаешься ли ты за боль, не обращаешься ли к боли, не держишься ли за боль, не считаешь ли боль: “Это моё, я таков, это моё “я”?
‘etaṁ mama, esohamasmi, eso me attā’ti samanupassasī”ti?
“Kiñhi no siyā, bho gotama?
kiñhi → kiṁ hi (bjt)– Как может быть иначе, господин Готама?
Evametaṁ, bho gotamā”ti.
evametaṁ → evamidaṁ (bj) | gotamā”ti → kiṁ hi siyā bho gotama nohidaṁ bho gotamāti (bj: sī.væa) | evametaṁ → no h idaṁ (pts)- Да, господин Готама.
“Seyyathāpi, aggivessana, puriso sāratthiko sāragavesī sārapariyesanaṁ caramāno tiṇhaṁ kuṭhāriṁ ādāya vanaṁ paviseyya.
kuṭhāriṁ → kudhāriṁ (sya-all, km, mr) | tiṇhaṁ → tikhiṇaṁ (bj) | tikhiṇaṁ → tiṇhaṁ (bj: machasaṁ, syā, PTS) | kuṭhāriṁ → kudhāriṁ (cck: syā. kaṁ. ka.) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)– Это как если бы человеку понадобилась сердцевина дерева, он бы искал сердцевину дерева, бродил в поисках сердцевины дерева, взял острый топор и вошёл в лес.
So tattha passeyya mahantaṁ kadalikkhandhaṁ ujuṁ navaṁ akukkukajātaṁ.
akukkukajātaṁ → akukkuṭajātaṁ (sya-all, km) | akukkukajātaṁ → akukkuṭajātaṁ (bj: syā) | akukkukajātaṁ → akukkuṭajātaṁ (cck: syā. kaṁ.)Там бы он увидел ствол большой банановой пальмы, прямой, свежей, неспелой.
Tamenaṁ mūle chindeyya, mūle chetvā agge chindeyya, agge chetvā pattavaṭṭiṁ vinibbhujeyya.
vinibbhujeyya → vinibbhujjeyya (mr) | vinibbhujeyya → vinibbhujjeyya (cck: ka.) | tamenaṁ → tam-enaṁ (pts)Он бы срубил её у основания, отрезал ветви, содрал внешние слои [ствола].
So tattha pattavaṭṭiṁ vinibbhujanto pheggumpi nādhigaccheyya, kuto sāraṁ?
pheggumpi → phegguṁpi (th)И когда он содрал бы внешние слои, то не обнаружил бы даже заболони, не говоря уже о сердцевине.
Evameva kho tvaṁ, aggivessana, mayā sakasmiṁ vāde samanuyuñjiyamāno samanugāhiyamāno samanubhāsiyamāno ritto tuccho aparaddho.
samanugāhiyamāno → (sya-all); samaṇugāhiyamāno (pts) | samanubhāsiyamāno → samanubhāsiyamāno samanuggāhiyamāno (sya-all) | samanugāhiyamāno → samanugāsiyamāno (bj: syā) | evameva → evam-eva (pts)Точно так же, Аггивессана, когда я тебя прижал, спросил, расспросил насчёт твоего утверждения, ты показал себя пустым, полым, ошибочным.
Bhāsitā kho pana te esā, aggivessana, vesāliyaṁ parisati vācā:
parisati → parisatiṁ (bj, pts) | parisatiṁ → parisati (bj: machasaṁ, syā)Но ведь это был ты, кто делал такое заявление перед собранием из Весали:
‘nāhaṁ taṁ passāmi samaṇaṁ vā brāhmaṇaṁ vā, saṅghiṁ gaṇiṁ gaṇācariyaṁ, api arahantaṁ sammāsambuddhaṁ paṭijānamānaṁ, yo mayā vādena vādaṁ samāraddho na saṅkampeyya na sampakampeyya na sampavedheyya, yassa na kacchehi sedā mucceyyuṁ.
api → apica (sya-all) | mucceyyuṁ thūṇaṁ cepāhaṁ → muñceyyuṁ thūṇañcepāhaṁ (sya-all) | api → apica (bj: machasaṁ, syā) | nāhaṁ taṁ → nāhantaṁ (bjt, th) | saṅghiṁ → saṁghiṁ (ms2005) | nāhaṁ taṁ → nāhan-taṁ (pts)“Я не вижу ни одного шрамана или брахмана, предводителя общины, предводителя группы, наставника группы, даже того, кто заявляет, что в совершенстве и полностью пробуждён, кто бы не дрогнул, не задрожал, не поколебался, у кого бы пот не заструился из подмышек, если бы он вступил со мной в дебаты.
Thūṇaṁ cepāhaṁ acetanaṁ vādena vādaṁ samārabheyyaṁ sāpi mayā vādena vādaṁ samāraddhā saṅkampeyya sampakampeyya sampavedheyya.
cepāhaṁ → cepahaṁ (bj) | cepahaṁ → thūṇaṁpāhaṁ (bj: machasaṁ); thūṇañcepāhaṁ (bj: syā) | thūṇaṁ cepāhaṁ → thūṇañ-ce p ahaṁ (pts) | sāpi → sā pi (pts)Даже если бы я пустился в дебаты с бесчувственным столбом, тот бы дрогнул, задрожал, поколебался, если бы он [мог] пуститься в дебаты со мной,
Ko pana vādo manussabhūtassā’ti?так что уж говорить о человеческом существе?”
Tuyhaṁ kho pana, aggivessana, appekaccāni sedaphusitāni nalāṭā muttāni, uttarāsaṅgaṁ vinibhinditvā bhūmiyaṁ patiṭṭhitāni.
pana aggivessana → panaggivessana (bj) | nalāṭā muttāni → nalāṭamuttāni (sya-all) | muttāni → nalāṭamuttāni (bj: syā) | vinibhinditvā → vinibbhinditvā (bj: syā) | pana → pan (pts) | appekaccāni → app-ekaccāni (pts)А теперь у тебя на лбу капли пота, и они насквозь промочили твоё внешнее одеяние и упали на землю.
Mayhaṁ kho pana, aggivessana, natthi etarahi kāyasmiṁ sedo”ti.
pana aggivessana → panaggivessana (bj) | pana → pan (pts) | natthi → na-tthi (pts) | sedoti → sedo ti (pts)Но на моём теле пота сейчас нет.
Iti bhagavā tasmiṁ parisati suvaṇṇavaṇṇaṁ kāyaṁ vivari.
tasmiṁ → tassaṁ (?) | parisati → parisatiṁ (bj, pts) | tasmiṁ → tassaṁ (cck: ?)И Благословенный раскрыл своё золотистое тело собранию.
Evaṁ vutte, saccako nigaṇṭhaputto tuṇhībhūto maṅkubhūto pattakkhandho adhomukho pajjhāyanto appaṭibhāno nisīdi.
nigaṇṭhaputto → niganthaputto (sya-all) | appaṭibhāno → appaṭibhāṇo (sya-all)Когда так было сказано, Саччака, сын нигантхов, замолк, смутился, сидел с опущенными плечами и поникшей головой, угрюмый, без ответа.
Atha kho dummukho licchaviputto saccakaṁ nigaṇṭhaputtaṁ tuṇhībhūtaṁ maṅkubhūtaṁ pattakkhandhaṁ adhomukhaṁ pajjhāyantaṁ appaṭibhānaṁ viditvā bhagavantaṁ etadavoca:
nigaṇṭhaputtaṁ → niganthaputtaṁ (sya-all) | appaṭibhānaṁ → appaṭibhāṇaṁ (sya-all) | etadavoca → etad-avoca (pts)И тогда Думмукха, сын Личчхави, увидев Саччаку, сына нигантхов, в таком состоянии, сказал Благословенному:
“upamā maṁ, bhagavā, paṭibhātī”ti.– Метафора придумалась мне, господин Готама.
“Paṭibhātu taṁ, dummukhā”ti bhagavā avoca.– Изложи то, что придумалось тебе, Думмукха.
“Seyyathāpi, bhante, gāmassa vā nigamassa vā avidūre pokkharaṇī.
seyyathāpi → seyyathā pi (pts)– Это как, господин, если бы неподалёку от деревни или города был лотосовый пруд,
Tatrāssa kakkaṭako.
tatrāssa → tatrassa (sya-all, pts) | tatrāssa → tatr assa (pts)в котором бы жил краб.
Atha kho, bhante, sambahulā kumārakā vā kumārikā vā tamhā gāmā vā nigamā vā nikkhamitvā yena sā pokkharaṇī tenupasaṅkameyyuṁ; upasaṅkamitvā taṁ pokkharaṇiṁ ogāhetvā taṁ kakkaṭakaṁ udakā uddharitvā thale patiṭṭhāpeyyuṁ.
ogāhetvā → ogahetvā (bj) | ogāhetvā taṁ → ogāhitvā (pts) | tenupasaṅkameyyuṁ → ten upasaṅkameyyuṁ (pts)И затем несколько мальчиков и девочек вышли бы из деревни или города и отправились бы к [этому] пруду. Они бы вытащили краба из воды и положили на сухую землю.
Yaññadeva hi so, bhante, kakkaṭako aḷaṁ abhininnāmeyya taṁ tadeva te kumārakā vā kumārikā vā kaṭṭhena vā kathalena vā sañchindeyyuṁ sambhañjeyyuṁ sampalibhañjeyyuṁ.
kathalena → kaṭhalena (bj, sya-all, pts) | taṁ tadeva → tantadeva (bjt) | sañchindeyyuṁ → saṁchindeyyuṁ (bjt) | taṁ tadeva → taṁtadeva (th) | yaññadeva → yañ-ñad-eva (pts) | tadeva → tad-eva (pts)И затем, как только краб распрямлял бы одну из конечностей, они отрубали бы её, ломали бы её, разбивали на куски палками и камнями.
Evañhi so, bhante, kakkaṭako sabbehi aḷehi sañchinnehi sambhaggehi sampalibhaggehi abhabbo taṁ pokkharaṇiṁ puna otarituṁ, seyyathāpi pubbe.
evañhi → evaṁ hi (bjt, pts) | sañchinnehi → saṁchinnehi (bjt) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)Так, когда все его конечности были бы отрезаны, поломаны и разбиты на куски, тот краб не смог бы вернуться в тот пруд.
Evameva kho, bhante, yāni saccakassa nigaṇṭhaputtassa visūkāyitāni visevitāni vipphanditāni tānipi sabbāni bhagavatā sañchinnāni sambhaggāni sampalibhaggāni;
vipphanditāni tānipi sabbāni → vipphanditāni kānici kānici tāni (bj, sya-all, km, pts1ed) | nigaṇṭhaputtassa → niganthaputtassa (sya-all) | tānipi sabbāni → kānici kānici tāni (pts) | sabbāni → vipphanditāni kānici kānici tāni (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | evameva → evam-eva (pts)Точно так же, господин, все те искривления, манёвры, колебания Саччаки, сына нигантхов, были отрублены, поломаны и разбиты на куски Благословенным.
abhabbo ca dāni, bhante, saccako nigaṇṭhaputto puna bhagavantaṁ upasaṅkamituṁ yadidaṁ vādādhippāyo”ti.
abhabbo ca dāni → abhabbovadāti (bj) | nigaṇṭhaputto → niganthaputto (sya-all) | ca dāni → cadāni (th) | vādādhippāyoti → vādādhippāyo ti (pts)И теперь у него нет возможности приблизиться вновь к Благословенному, чтобы поспорить.
Evaṁ vutte, saccako nigaṇṭhaputto dummukhaṁ licchaviputtaṁ etadavoca:
nigaṇṭhaputto → niganthaputto (sya-all) | etadavoca → etad-avoca (pts)Когда так было сказано, Саччака, сын нигантхов, сказал ему:
“āgamehi tvaṁ, dummukha, āgamehi tvaṁ, dummukha, (…) na mayaṁ tayā saddhiṁ mantema, idha mayaṁ bhotā gotamena saddhiṁ mantema.
(…) → (mukharosi tvaṁ dummukha) (bj, sya-all, km) | āgamehi tvaṁ, dummukha → etthantare pāṭho si potthake | āgamehi → mukharosi (bj); āgamehi tvaṁ dummukha mukharosi (sya-all) | dummukha → āgamehi tvaṁ dummukha, āgamehi tvaṁ dummukha (bj: sīmu9) | → (mukharosi tvaṁ dummukha) (syā. kaṁ.) (cck note)– Погоди, Думмукха, погоди! Мы говорим не с тобой, здесь мы разговариваем с господином Готамой.
Tiṭṭhatesā, bho gotama, amhākañceva aññesañca puthusamaṇabrāhmaṇānaṁ vācā.
vācā → vācāvilāpaṁ (th) | tiṭṭhatesā → tiṭṭhat esā (pts) | amhākañceva aññesañca → amhākañ-c eva aññesañ-ca (pts)[И далее Саччака продолжил]: – Оставим, господин Готама, этот наш разговор и [разговоры] других заурядных шраманов и брахманов.
Vilāpaṁ vilapitaṁ maññe.
maññe → maññeti (sya-all)Я думаю, всё это была просто лишь пустая болтовня.
Kittāvatā ca nu kho bhoto gotamassa sāvako sāsanakaro hoti ovādapatikaro tiṇṇavicikiccho vigatakathaṅkatho vesārajjappatto aparappaccayo satthusāsane viharatī”ti?
ca → (bj) | vigatakathaṅkatho → vigatakathaṁkatho (my, th, ms2005, pts) | satthusāsane → satthu sāsane (th)Но каким образом ученик господина Готамы – тот, кто исполняет его наставление, который следует его совету, который вышел за пределы сомнений, – становится свободным от замешательства, обретает бесстрашие, становится независимым от других в Учении Учителя?
“Idha, aggivessana, mama sāvako yaṁ kiñci rūpaṁ atītānāgatapaccuppannaṁ ajjhattaṁ vā bahiddhā vā oḷārikaṁ vā sukhumaṁ vā hīnaṁ vā paṇītaṁ vā yaṁ dūre santike vā, sabbaṁ rūpaṁ ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya passati;
yaṁ kiñci → yaṅkiñci (th) | netaṁ → n etaṁ (pts) | nesohamasmi → n eso ham-asmi (pts) | meso attāti → me so attā ti (pts)– Вот, Аггивессана, любой вид материальной формы – прошлой, будущей, настоящей, внутренней или внешней, грубой или утончённой, низкой или возвышенной, далёкой или близкой, – мой ученик всякую материальную форму видит как-есть правильным пониманием: “Это не моё, я не таков, это не моё “я”.
yā kāci vedanā …pe…
yā kāci → yākāci (th)Любой вид чувства…
yā kāci saññā …pe…
yā kāci → yākāci (th)Любой вид восприятия…
ye keci saṅkhārā …pe…
ye keci → yekeci (th) | + → yaṅkiñci (th)Любой вид составляющих…
yaṁ kiñci viññāṇaṁ atītānāgatapaccuppannaṁ ajjhattaṁ vā bahiddhā vā oḷārikaṁ vā sukhumaṁ vā hīnaṁ vā paṇītaṁ vā, yaṁ dūre santike vā, sabbaṁ viññāṇaṁ ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya passati.
nesohamasmi → neso hamasmi (bjt) | netaṁ → n etaṁ (pts) | nesohamasmi → n eso ham-asmi (pts) | meso attāti evametaṁ → me so attā ti evam-etaṁ (pts)любой вид сознания – прошлого, будущего, настоящего, внутреннего или внешнего, грубого или утончённого, низкого или возвышенного, далёкого или близкого, – мой ученик всякое сознание видит как-есть правильным пониманием: “Это не моё, я не таков, это не моё “я”.
Ettāvatā kho, aggivessana, mama sāvako sāsanakaro hoti ovādapatikaro tiṇṇavicikiccho vigatakathaṅkatho vesārajjappatto aparappaccayo satthusāsane viharatī”ti.
vigatakathaṅkatho → vigatakathaṁkatho (my, th, ms2005, pts) | satthusāsane → satthu sāsane (th)Вот каким образом мой ученик – тот, кто исполняет моё наставление, который следует моему совету, который вышел за пределы сомнений, – становится свободным от замешательства, обретает бесстрашие, становится независимым от других в Учении Учителя.
“Kittāvatā pana, bho gotama, bhikkhu arahaṁ hoti khīṇāsavo vusitavā katakaraṇīyo ohitabhāro anuppattasadattho parikkhīṇabhavasaṁyojano sammadaññāvimutto”ti?
sammadaññāvimuttoti → sammadaññā vimuttoti (my) | parikkhīṇabhavasaṁyojano sammadaññāvimuttoti → parikkhīṇabhavasaññojano sammadaññā vimuttoti (bjt) | parikkhīṇabhavasaṁyojano → parikkhīṇabhavasaññojano (th) | sammadaññāvimuttoti → samma-d-aññā (pts)– Господин Готама, каким образом монах является арахантом, чьи пятна [умственных загрязнений] уничтожены, который прожил святую жизнь, сделал то, что следовало сделать, сбросил тяжкий груз, достиг своей цели, уничтожил путы существования и полностью освободился посредством окончательного знания?
“Idha, aggivessana, bhikkhu yaṁ kiñci rūpaṁ atītānāgatapaccuppannaṁ ajjhattaṁ vā bahiddhā vā oḷārikaṁ vā sukhumaṁ vā hīnaṁ vā paṇītaṁ vā yaṁ dūre santike vā sabbaṁ rūpaṁ ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya disvā anupādā vimutto hoti;
atītānāgatapaccuppannaṁ → atītānāgata paccuppannaṁ (bjt) | nesohamasmi → neso hamasmi (bjt) | yaṁ kiñci → yaṅkiñci (th) | anupādā vimutto → anupādāvimutto (th) | idha → vimutto ti idh (pts) | netaṁ → n etaṁ (pts) | nesohamasmi → n eso ham-asmi (pts) | meso attāti evametaṁ → me so attā ti evam-etaṁ (pts) | anupādā → anuppādā (pts)– Вот, Аггивессана, любой вид материальной формы – прошлой, будущей, настоящей, внутренней или внешней, грубой или утончённой, низкой или возвышенной, далёкой или близкой, – монах всякую материальную форму увидел как-есть правильным пониманием: “Это не моё, я не таков, это не моё “я”. И он освобождён посредством не-цепляния.
yā kāci vedanā …pe…
yā kāci → yākāci (th)Любой вид чувства…
yā kāci saññā …pe…
yā kāci → yākāci (th)Любой вид восприятия…
ye keci saṅkhārā …pe…
ye keci → yekeci (th) | + → yaṅkiñci (th)Любой вид составляющих…
yaṁ kiñci viññāṇaṁ atītānāgatapaccuppannaṁ ajjhattaṁ vā bahiddhā vā oḷārikaṁ vā sukhumaṁ vā hīnaṁ vā paṇītaṁ vā yaṁ dūre santike vā sabbaṁ viññāṇaṁ ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya disvā anupādā vimutto hoti.
anupādā vimutto → anupādāvimutto (bjt, th) | netaṁ → n etaṁ (pts) | nesohamasmi → n eso ham-asmi (pts) | meso attāti evametaṁ → me so attā ti evam-etaṁ (pts) | anupādā → anuppādā (pts)Любой вид сознания – прошлого, будущего, настоящего, внутреннего или внешнего, грубого или утончённого, низкого или возвышенного, далёкого или близкого, – монах всякое сознание увидел как-есть правильным пониманием: “Это не моё, я не таков, это не моё “я”. И он освобождён посредством не-цепляния.
Ettāvatā kho, aggivessana, bhikkhu arahaṁ hoti khīṇāsavo vusitavā katakaraṇīyo ohitabhāro anuppattasadattho parikkhīṇabhavasaṁyojano sammadaññāvimutto.
sammadaññāvimutto → sammadaññā vimutto (my) | parikkhīṇabhavasaṁyojano sammadaññāvimutto → parikkhīṇabhavasaññojano sammadaññā vimutto (bjt, th) | sammadaññāvimutto → samma-d-aññā vimutto (pts)Вот каким образом монах является арахантом, чьи пятна [умственных загрязнений] уничтожены, который прожил святую жизнь, сделал то, что следовало сделать, сбросил тяжкий груз, достиг своей цели, уничтожил путы существования, и полностью освободился посредством окончательного знания.
Evaṁ vimuttacitto kho, aggivessana, bhikkhu tīhi anuttariyehi samannāgato hoti—
vimuttacitto → vimutto (sya-all) | tīhi anuttariyehi → tīhānuttariyehi (sya-all) | citto → vimutto (bj: sīmu9) | vimuttacitto → vimutta citto (bjt)Когда ум монаха таким образом освобождён, он обладает тремя непревзойдёнными качествами:
dassanānuttariyena, paṭipadānuttariyena, vimuttānuttariyena.непревзойдённое видение; непревзойдённая практика; непревзойдённое освобождение
Evaṁ vimuttacitto kho, aggivessana, bhikkhu tathāgataññeva sakkaroti garuṁ karoti māneti pūjeti—
garuṁ karoti → garukaroti (bj, sya-all, pts) | kho → (sya-all) | tathāgataññeva → tathāgatañceva (sya-all) | vimuttacitto → vimutto (pts) | tathāgataññeva → tathāgatañ-ñeva (pts)Когда монах таким образом освобождён, он всё ещё чтит, уважает, почитает, выражает почтение Татхагате:
buddho so bhagavā bodhāya dhammaṁ deseti, danto so bhagavā damathāya dhammaṁ deseti, santo so bhagavā samathāya dhammaṁ deseti, tiṇṇo so bhagavā taraṇāya dhammaṁ deseti, parinibbuto so bhagavā parinibbānāya dhammaṁ desetī”ti.“Благословенный – пробуждённый и обучает Дхамме ради пробуждения. Благословенный – укрощённый и обучает Дхамме ради укрощения себя. Благословенный находится в покое и обучает Дхамме ради покоя. Благословенный пересёк [сансару] и обучает Дхамме ради пересечения. Благословенный достиг ниббаны и обучает Дхамме ради достижения ниббаны”.
Evaṁ vutte, saccako nigaṇṭhaputto bhagavantaṁ etadavoca:
nigaṇṭhaputto → niganthaputto (sya-all)Когда так было сказано, Саччака, сын нигантхов, ответил:
“mayameva, bho gotama, dhaṁsī, mayaṁ pagabbā, ye mayaṁ bhavantaṁ gotamaṁ vādena vādaṁ āsādetabbaṁ amaññimha.
pagabbā → pagabbhā (bj, sya-all, pts)– Господин Готама, мы были нахальными и дерзкими, думая, что можем напасть на господина Готаму в дебатах.
Siyā hi, bho gotama, hatthiṁ pabhinnaṁ āsajja purisassa sotthibhāvo, na tveva bhavantaṁ gotamaṁ āsajja siyā purisassa sotthibhāvo.
hatthiṁ pabhinnaṁ → hatthippabhinnaṁ (bj, pts) | siyā → (sya-all) | tveva → tv-eva (pts)Человек мог бы напасть на сумасшедшего слона и найти [для себя] безопасность [в этом], но он не смог бы напасть на господина Готаму и найти [для себя] безопасность [в этом].
Siyā hi, bho gotama, pajjalitaṁ aggikkhandhaṁ āsajja purisassa sotthibhāvo, na tveva bhavantaṁ gotamaṁ āsajja siyā purisassa sotthibhāvo.
pajjalitaṁ → jalantaṁ (pts) | pajjalitaṁ → jalantaṁ (cck: sī. pī.) | tveva → tv-eva (pts)Человек мог бы напасть на пылающую груду огня и найти [для себя] безопасность [в этом], но он не смог бы напасть на господина Готаму и найти [для себя] безопасность [в этом].
Siyā hi, bho gotama, āsīvisaṁ ghoravisaṁ āsajja purisassa sotthibhāvo, na tveva bhavantaṁ gotamaṁ āsajja siyā purisassa sotthibhāvo.
tveva → tv-eva (pts)Человек мог бы напасть на ужасную ядовитую змею и найти [для себя] безопасность [в этом], но он не смог бы напасть на господина Готаму и найти [для себя] безопасность [в этом].
Mayameva, bho gotama, dhaṁsī, mayaṁ pagabbā, ye mayaṁ bhavantaṁ gotamaṁ vādena vādaṁ āsādetabbaṁ amaññimha.
pagabbā → pagabbhā (bj, sya-all, pts) | mayameva → mayam-eva (pts)Мы были нахальными и дерзкими, думая, что можем напасть на господина Готаму в дебатах.
Adhivāsetu me bhavaṁ gotamo svātanāya bhattaṁ saddhiṁ bhikkhusaṅghenā”ti.
Adhivāsetu → adhivāsetu ca (pts1ed, mr) | adhivāsetu → adhivāsetu ca (pts) | Adhivāsetu → adhivāsetu ca (cck: pī. ka.) | bhikkhusaṅghenāti → bhikkhusaṁghenāti (ms2005)Пусть Благословенный вместе с общиной монахов согласится принять приглашение от меня на завтрашний обед.
Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena.Благословенный молча согласился.
Atha kho saccako nigaṇṭhaputto bhagavato adhivāsanaṁ viditvā te licchavī āmantesi:
nigaṇṭhaputto → niganthaputto (sya-all)И тогда, зная, что Благословенный согласился, Саччака, сын нигантхов, обратился к Личчхави:
“suṇantu me bhonto licchavī, samaṇo me gotamo nimantito svātanāya saddhiṁ bhikkhusaṅghena.
svātanāya → svātanāya bhattena (bj); svātanāya bhattaṁ (pts) | me → (sya-all, pts) | bhikkhusaṅghena → bhikkhusaṁghena (ms2005)– Услышьте меня, Личчхави. Отшельник Готама вместе с общиной хороших монахов был приглашён мной на завтрашний обед.
Tena me abhihareyyātha yamassa patirūpaṁ maññeyyāthā”ti.
tena → yena (sya-all, pts) | patirūpaṁ → paṭirūpaṁ (sya-all)Вы [также] можете принести всё, что посчитаете уместным для него.
Atha kho te licchavī tassā rattiyā accayena saccakassa nigaṇṭhaputtassa pañcamattāni thālipākasatāni bhattābhihāraṁ abhihariṁsu.
nigaṇṭhaputtassa → niganthaputtassa (sya-all)И затем, когда минула ночь, Личчхави принесли пятьсот церемониальных блюд с молочным рисом в качестве съестных даров.
Atha kho nigaṇṭhaputto sake ārāme paṇītaṁ khādanīyaṁ bhojanīyaṁ paṭiyādāpetvā bhagavato kālaṁ ārocāpesi:
kho → kho saccako (bj, pts) | nigaṇṭhaputto → saccako niganthaputto (sya-all) | khādanīyaṁ bhojanīyaṁ → khādaniyaṁ bhojaniyaṁ (pts)Саччака, сын нигантхов, в своём собственном парке приготовил множество различных видов хорошей еды, и когда пришло время, он сообщил Благословенному:
“kālo, bho gotama, niṭṭhitaṁ bhattan”ti.
bhattanti → bhattan-ti (pts)“Время пришло, господин Готама, кушанье готово”.
Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena saccakassa nigaṇṭhaputtassa ārāmo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi saddhiṁ bhikkhusaṅghena.
pubbaṇhasamayaṁ → pubbanhasamayaṁ (bj, pts) | nigaṇṭhaputtassa → niganthaputtassa (sya-all) | pattacīvaramādāya → pattacīvaraṁ ādāya (bjt, pts) | bhikkhusaṅghena → bhikkhusaṁghena (ms2005) | tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts)И тогда, утром, Благословенный оделся, взял чашу и внешнее одеяние и отправился с общиной монахов в парк Саччаки, сына нигантхов, где сел на подготовленное сиденье.
Atha kho saccako nigaṇṭhaputto buddhappamukhaṁ bhikkhusaṅghaṁ paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappesi sampavāresi.
nigaṇṭhaputto → niganthaputto (sya-all) | buddhappamukhaṁ → buddhapamukhaṁ (bjt, pts) | bhikkhusaṅghaṁ → bhikkhusaṁghaṁ (ms2005) | khādanīyena bhojanīyena → khādaniyena bhojaniyena (pts)Саччака, сын нигантхов, собственноручно обслужил общину монахов во главе с Буддой превосходной разнообразной едой.
Atha kho saccako nigaṇṭhaputto bhagavantaṁ bhuttāviṁ onītapattapāṇiṁ aññataraṁ nīcaṁ āsanaṁ gahetvā ekamantaṁ nisīdi.
nigaṇṭhaputto → niganthaputto (sya-all) | nīcaṁ āsanaṁ → nīcāsanaṁ (sya-all)Затем, когда Благословенный поел и убрал руки от чаши, Саччака, сын нигантхов, подготовил [для себя] более низкое сиденье,
Ekamantaṁ nisinno kho saccako nigaṇṭhaputto bhagavantaṁ etadavoca:
nigaṇṭhaputto → niganthaputto (sya-all) | saccako → saccakho (pts) | etadavoca → etad-avoca (pts)сел рядом и сказал Благословенному:
“yamidaṁ, bho gotama, dāne puññañca puññamahī ca taṁ dāyakānaṁ sukhāya hotū”ti.
puññañca puññamahī → puññaṁ puññamhī (bj) | sukhāya → sukhāyeva (sya-all) | puññañca → puññañ-ca (pts)– Господин Готама, пусть заслуги и великие благие плоды этого акта дарения поспособствуют приятному дарителей.
“Yaṁ kho, aggivessana, tādisaṁ dakkhiṇeyyaṁ āgamma avītarāgaṁ avītadosaṁ avītamohaṁ, taṁ dāyakānaṁ bhavissati.– Аггивессана, всё, что придёт из-за дарения такому получателю, как ты, – тому, кто не свободен от жажды, не свободен от злобы, не свободен от заблуждения, – выпадет на долю дарителей. Yaṁ kho, aggivessana, mādisaṁ dakkhiṇeyyaṁ āgamma vītarāgaṁ vītadosaṁ vītamohaṁ, taṁ tuyhaṁ bhavissatī”ti.А то, что придёт из-за дарения такому получателю, как я, – тому, кто свободен от жажды, свободен от злобы, свободен от заблуждения, – выпадет на твою долю.