Evaṁ me sutaṁ—ข้าพเจ้าได้สดับมาอย่างนี้ ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe.สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ พระเวฬุวัน สถานที่ให้เหยื่อกระแต เขตกรุงราชคฤห์

Tena kho pana samayena goliyāni nāma bhikkhu āraññiko padasamācāro saṅghamajjhe osaṭo hoti kenacideva karaṇīyena.
āraññiko → āraññako (sabbattha) | goliyāni → gulissāni (bj, pts1ed); golissāni (sya-all, km) | padasamācāro → padarasamācāro (bj, sya-all, km, pts1ed) | āraññiko padasamācāro → āraññako padarasamācāro (bj, sya-all, pts) | goliyāni → gulissāni (pts) | gulissāni → goliyāni (bj: machasaṁ); golissāni (bj: syā) | āraññako → āraññiko (bj: machasaṁ) | padarasamācāro → padasamācāro (bj: machasaṁ) | goliyāni → gulissāni (cck: sī. pī.); golissāni (cck: syā. kaṁ.) | āraññiko → āraññako (cck: sabbattha) | padasamācāro → padarasamācāro (cck: sī. syā. kaṁ. pī.)สมัยนั้น ภิกษุชื่อโคลิสสานิ เป็นผู้ถือการอยู่ป่าเป็นวัตร มีมารยาท ทรามนั่งอยู่ในท่ามกลางสงฆ์ ด้วยกรณียกิจบางอย่าง Tatra kho āyasmā sāriputto goliyāniṁ bhikkhuṁ ārabbha bhikkhū āmantesi:
goliyāniṁ → gulissāniṁ (bj, pts) | sāriputto goliyāniṁ → sārīputto golissāniṁ nāma (sya-all)ณ ที่นั้น ท่านพระสารีบุตร ปรารภภิกษุชื่อโคลิสสานิ จึงเรียกภิกษุทั้งหลายมากล่าวว่า

“Āraññikenāvuso, bhikkhunā saṅghagatena saṅghe viharantena sabrahmacārīsu sagāravena bhavitabbaṁ sappatissena.
āraññikenāvuso → āraññakenahāvuso (bj); āraññakenāvuso (sya-all, pts) | sabrahmacārīsu → sabrahmacārisu (pts) | āraññakena’hāvuso → araññakenāvuso (bj: machasaṁ, syā)“ท่านผู้มีอายุทั้งหลาย ภิกษุผู้ถือการอยู่ป่าเป็นวัตร เมื่อไปหาสงฆ์ อยู่ในสงฆ์ ควรเป็นผู้มีความเคารพยำเกรงในเพื่อนพรหมจารีทั้งหลาย Sace, āvuso, āraññiko bhikkhu saṅghagato saṅghe viharanto sabrahmacārīsu agāravo hoti appatisso, tassa bhavanti vattāro.
āraññiko → āraññako (bj, sya-all, pts) | sabrahmacārīsu → sabrahmacārisu (pts) | āraññako → āraññiko (bj: machasaṁ)ถ้าภิกษุผู้ถือการอยู่ป่า เป็นวัตร เมื่อไปหาสงฆ์ อยู่ในสงฆ์ เป็นผู้ไม่เคารพยำเกรงในเพื่อนพรหมจารี ทั้งหลายแล้ว จะมีผู้ติเตียนภิกษุนั้นได้ว่า ‘Kiṁ panimassāyasmato āraññikassa ekassāraññe serivihārena, yo ayamāyasmā sabrahmacārīsu agāravo hoti appatisso’ti—
kiṁ panimassāyasmato āraññikassa → kimpanimassa āyasmato āraññakassa (bj); kimpanimassāyasmato āraññakassa (sya-all, pts) | hoti appatissoti tassa → appatissotissa (bj, pts) | sabrahmacārīsu → sabrahmacārisu (pts) | agāravo → agāravo hoti (bj: machasaṁ) | appatisso’tissa → tassa (bj: machasaṁ, sīmu8, syā)‘จะมีประโยชน์อะไรกับการสมัครใจอยู่ป่า แต่ผู้เดียว สำหรับท่านผู้ถือการอยู่ป่าเป็นวัตรนี้ แต่ไม่มีความเคารพยำเกรงใน เพื่อนพรหมจารีทั้งหลาย’ tassa bhavanti vattāro.
tassa → appatissotissa (cck: sī. pī.) | tassa → itissāti pāṭhena bhavitabbaṁ (sya-all note)จะมีผู้ติเตียนภิกษุนั้นได้ Tasmā āraññikena bhikkhunā saṅghagatena saṅghe viharantena sabrahmacārīsu sagāravena bhavitabbaṁ sappatissena.
āraññikena → āraññakena (bj, sya-all, pts) | sabrahmacārīsu → sabrahmacārisu (pts)เพราะฉะนั้น ภิกษุผู้ถือการ อยู่ป่าเป็นวัตร เมื่อไปหาสงฆ์ อยู่ในสงฆ์ ควรเป็นผู้มีความเคารพยำเกรงในเพื่อน พรหมจารีทั้งหลาย (๑)

Āraññikenāvuso, bhikkhunā saṅghagatena saṅghe viharantena āsanakusalena bhavitabbaṁ:
āraññikenāvuso → āraññakenahāvuso (bj); āraññakenāvuso (sya-all, pts) | āraññakena’hāvuso → araññakenāvuso (bj: machasaṁ, syā)ภิกษุผู้ถือการอยู่ป่าเป็นวัตร เมื่อไปหาสงฆ์ อยู่ในสงฆ์ ควรเข้าใจลำดับแห่ง ‘iti there ca bhikkhū nānupakhajja nisīdissāmi nave ca bhikkhū na āsanena paṭibāhissāmī’ti.
nānupakhajja → nānupajajja (sya-all)อาสนะว่า ‘เราจักไม่นั่งเบียดภิกษุผู้เป็นเถระ และจักไม่กันอาสนะภิกษุผู้เป็นนวกะ’ Sace, āvuso, āraññiko bhikkhu saṅghagato saṅghe viharanto na āsanakusalo hoti, tassa bhavanti vattāro.
āraññiko → āraññako (bj, sya-all, pts) | āsanakusalo → āsanakusalo na hotīti (bj: machasaṁ, sīmu8)ถ้าภิกษุผู้ถือการอยู่ป่าเป็นวัตร เมื่อไปหาสงฆ์ อยู่ในสงฆ์ ไม่เข้าใจลำดับแห่งอาสนะ จะมีผู้ติเตียนภิกษุรูปนั้นได้ว่า ‘Kiṁ panimassāyasmato āraññikassa ekassāraññe serivihārena, yo ayamāyasmā āsanakusalo na hotī’ti—
kiṁ panimassāyasmato āraññikassa → kimpanimassāyasmato āraññakassa (sya-all, pts) | āsanakusalo → abhisamācārikampi dhammaṁ (pts) | hotīti tassa → jānāti ti ssa (pts) | hotī’ti → yo ayamāyasmā ābhisamācārikampi dhammaṁ na jānātīti (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | ayamāyasmā → ito paraṁ āsanakusalo na hotīti vacanaṁ marammapotthake dissati (sya-all note)‘จะมีประโยชน์อะไรกับการสมัครใจอยู่ป่าแต่ผู้เดียว สำหรับท่านผู้ถือการอยู่ป่าเป็นวัตรนี้ แต่ไม่เข้าใจลำดับแห่งอาสนะ’ tassa bhavanti vattāro.จะมีผู้ติเตียน ภิกษุนั้นได้ Tasmā āraññikena bhikkhunā saṅghagatena saṅghe viharantena āsanakusalena bhavitabbaṁ.
āraññikena → āraññakena (pts) | bhavitabbaṁ → ito paraṁ abhisamācārikopi dhammo jānitabbo sace āvuso āraññako bhikkhu … abhisamācārikampi dhammaṁ na jānāti tassa bhavanti vattāro kimpanimassāyasmato … na jānātīti tassa bhavanti vattāro tasmā āraññakena bhikkhunā … abhisamācāro dhammo jānitabboti vacanaṁ ba potthako dissati (sya-all note)เพราะฉะนั้น ภิกษุผู้ถือการอยู่ป่าเป็นวัตร เมื่อไปหาสงฆ์ อยู่ในสงฆ์ ควรเข้าใจลำดับแห่งอาสนะ (๒)

Āraññikenāvuso, bhikkhunā saṅghagatena saṅghe viharantena ābhisamācārikopi dhammo jānitabbo.
jānitabbo → ayaṁ ābhisamācārikatatiyavāro bj, sya-all, km, pts1ed potthakesu na | āraññikenāvuso → āraññaken āvuso (pts) | āraññakena’hāvuso → araññakenāvuso (bj: machasaṁ, syā)ภิกษุผู้ถือการอยู่ป่าเป็นวัตร เมื่อไปหาสงฆ์ อยู่ในสงฆ์ ควรรู้อภิสมาจาริกธรรม Sace, āvuso, āraññiko bhikkhu saṅghagato saṅghe viharanto ābhisamācārikampi dhammaṁ na jānāti, tassa bhavanti vattāro.ถ้าภิกษุผู้ถือการอยู่ป่าเป็นวัตร เมื่อไปหาสงฆ์ อยู่ในสงฆ์ ไม่รู้อภิสมาจาริกธรรม จะมีผู้ติเตียนภิกษุนั้นได้ว่า ‘Kiṁ panimassāyasmato āraññikassa ekassāraññe serivihārena yo ayamāyasmā ābhisamācārikampi dhammaṁ na jānātī’ti—
jānātīti tassa → jānātītissa (bj)‘จะมีประโยชน์อะไรกับการสมัครใจอยู่ป่าแต่ผู้เดียว สำหรับท่านผู้ถือการอยู่ป่าเป็นวัตรนี้ แต่ไม่รู้อภิสมาจาริกธรรม’ tassa bhavanti vattāro.จะมีผู้ติเตียนภิกษุ นั้นได้ Tasmā āraññikena bhikkhunā saṅghagatena saṅghe viharantena ābhisamācārikopi dhammo jānitabbo.
āraññikena → āraññakena (bj, sya-all) | ābhisamācārikopi dhammo jānitabbo āraññikenāvuso → āsanakusalena bhavitabbaṁ āraññakenahāvuso (bj); āsanakusalena bhavitabbaṁ āraññakenāvuso (sya-all) | jānitabbo → ayaṁ ābhisamācārikatatiyavāro sī. syā. kaṁ. pī. potthakesu na dissati (cck note)เพราะฉะนั้น ภิกษุผู้ถือการอยู่ป่าเป็นวัตร เมื่อไปหาสงฆ์ อยู่ในสงฆ์ ควรรู้ อภิสมาจาริกธรรม (๓)

Āraññikenāvuso, bhikkhunā saṅghagatena saṅghe viharantena nātikālena gāmo pavisitabbo nātidivā paṭikkamitabbaṁ.
nātidivā → na divā (sya-all, km, pts1ed, mr) | nātidivā → na divā (pts) | nātidivā → na divā (cck: syā. kaṁ. pī. ka.)ภิกษุผู้ถือการอยู่ป่าเป็นวัตร เมื่อไปหาสงฆ์ อยู่ในสงฆ์ ไม่ควรเข้าบ้านเช้านัก ไม่ควรกลับมาสายนัก Sace, āvuso, āraññiko bhikkhu saṅghagato saṅghe viharanto atikālena gāmaṁ pavisati atidivā paṭikkamati, tassa bhavanti vattāro.
āraññiko → āraññako (bj, sya-all, pts) | atidivā paṭikkamati → divā paṭikkamatīti (sya-all) | atidivā → divā (pts) | atidivā → divā (bj: PTS)ถ้าภิกษุผู้ถือการอยู่ป่าเป็นวัตร เมื่อไปหาสงฆ์ อยู่ในสงฆ์ เข้าบ้านเช้านัก กลับมาสายนัก จะมีผู้ติเตียนภิกษุนั้นได้ว่า ‘Kiṁ panimassāyasmato āraññikassa ekassāraññe serivihārena yo ayamāyasmā atikālena gāmaṁ pavisati atidivā paṭikkamatī’ti—
kiṁ panimassāyasmato āraññikassa → kimpanimassa āyasmato āraññakassa (bj); kimpanimassāyasmato āraññakassa (sya-all, pts) | paṭikkamatīti tassa → paṭikkamatītissa (bj) | atidivā → divā (sya-all) | atidivā paṭikkamatīti tassa → divā paṭikkamati ti ssa (pts) | paṭikkamatī’tissa → tassa (bj: machasaṁ, sīmu8, syā)‘จะมีประโยชน์อะไรกับ การสมัครใจอยู่ป่าแต่ผู้เดียว สำหรับท่านผู้ถือการอยู่ป่าเป็นวัตรนี้ ที่เข้าบ้านเช้านัก กลับมาสายนัก’ tassa bhavanti vattāro.จะมีผู้ติเตียนภิกษุนั้นได้ Tasmā āraññikena bhikkhunā saṅghagatena saṅghe viharantena nātikālena gāmo pavisitabbo, nātidivā paṭikkamitabbaṁ.
āraññikena → āraññakena (bj, sya-all, pts) | nātidivā → na divā (sya-all, pts)เพราะฉะนั้น ภิกษุผู้ถือการอยู่ป่าเป็นวัตร เมื่อไปหาสงฆ์ อยู่ในสงฆ์ ไม่ควรเข้าบ้านเช้านัก ไม่ควรกลับมาสายนัก (๔)

Āraññikenāvuso, bhikkhunā saṅghagatena saṅghe viharantena na purebhattaṁ pacchābhattaṁ kulesu cārittaṁ āpajjitabbaṁ.
āraññikenāvuso → āraññakenahāvuso (bj); āraññakenāvuso (sya-all, pts)ภิกษุผู้ถือการอยู่ป่าเป็นวัตร เมื่อไปหาสงฆ์ อยู่ในสงฆ์ ไม่ควรเที่ยวไปใน ตระกูลทั้งหลาย ในเวลาก่อนฉันภัตตาหาร ในเวลาหลังฉันภัตตาหาร Sace, āvuso, āraññiko bhikkhu saṅghagato saṅghe viharanto purebhattaṁ pacchābhattaṁ kulesu cārittaṁ āpajjati, tassa bhavanti vattāro.
āraññiko → āraññako (bj, sya-all, pts) | āraññako → āraññiko (bj: machasaṁ)ถ้าภิกษุผู้ถือ การอยู่ป่าเป็นวัตร เมื่อไปหาสงฆ์ อยู่ในสงฆ์ เที่ยวไปในตระกูลทั้งหลายในเวลาก่อน ฉันภัตตาหาร ในเวลาหลังฉันภัตตาหาร จะมีผู้ติเตียนภิกษุนั้นได้ว่า ‘Ayaṁ nūnimassāyasmato āraññikassa ekassāraññe serivihārena viharato vikālacariyā bahulīkatā, tamenaṁ saṅghagatampi samudācaratī’ti—
ayaṁ nūnimassāyasmato āraññikassa → ayannūnimassāyasmato āraññakassa (bj, sya-all) | samudācaratīti tassa → samudācaratītissa (bj); samudācarati ti ssa (pts) | vikālacariyā → vikāle cariyā (sya-all) | nūnimassāyasmato āraññikassa → nūn imass āyasmato āraññakassa (pts) | samudācaratī’tissa → tassa (bj: machasaṁ, sīmu8, syā)‘ท่านผู้ถือการ อยู่ป่าเป็นวัตร ผู้สมัครใจอยู่ป่าแต่ผู้เดียวนี้ ได้ทำการเที่ยวไปในเวลาวิกาลไว้มากแน่ อนึ่ง เพื่อนพรหมจารีก็จะกล่าวทักท้วงเธอผู้ไปในสงฆ์ได้’ tassa bhavanti vattāro.จะมีผู้ติเตียนภิกษุนั้นได้ Tasmā āraññikena bhikkhunā saṅghagatena saṅghe viharantena na purebhattaṁ pacchābhattaṁ kulesu cārittaṁ āpajjitabbaṁ.
āraññikena → āraññakena (bj, sya-all, pts)เพราะฉะนั้น ภิกษุผู้ถือการอยู่ป่าเป็นวัตร เมื่อไปหาสงฆ์ อยู่ในสงฆ์ จึงไม่ควรเที่ยว ไปในตระกูลทั้งหลาย ในเวลาก่อนฉันภัตตาหาร ในเวลาหลังฉันภัตตาหาร (๕)

Āraññikenāvuso, bhikkhunā saṅghagatena saṅghe viharantena anuddhatena bhavitabbaṁ acapalena.
āraññikenāvuso → āraññakenahāvuso (bj); āraññakenāvuso (sya-all, pts)ภิกษุผู้ถือการอยู่ป่าเป็นวัตร เมื่อไปหาสงฆ์ อยู่ในสงฆ์ ไม่ควรเป็นผู้คะนองกาย คะนองวาจา Sace, āvuso, āraññiko bhikkhu saṅghagato saṅghe viharanto uddhato hoti capalo, tassa bhavanti vattāro.
āraññiko → āraññako (bj, sya-all, pts)ถ้าภิกษุผู้ถือการอยู่ป่าเป็นวัตร เมื่อไปหาสงฆ์ อยู่ในสงฆ์ เป็นผู้ คะนองกาย คะนองวาจา จะมีผู้ติเตียนภิกษุนั้นได้ว่า ‘Idaṁ nūnimassāyasmato āraññikassa ekassāraññe serivihārena viharato uddhaccaṁ cāpalyaṁ bahulīkataṁ, tamenaṁ saṅghagatampi samudācaratī’ti—
idaṁ nūnimassāyasmato āraññikassa → idannūnimassāyasmato āraññakassa (bj, sya-all) | samudācaratīti tassa → samudācaratītissa (bj); samudācarati ti ssa (pts) | nūnimassāyasmato āraññikassa → nūn imass āyasmato āraññakassa (pts)‘ท่านผู้ถือการอยู่ป่าเป็นวัตร ผู้สมัครใจอยู่ป่าแต่ผู้เดียวนี้ ได้ทำการคะนองกาย คะนองวาจาไว้มากแน่ อนึ่ง เพื่อนพรหมจารีก็จะกล่าวทักท้วงเธอผู้ไปกับสงฆ์ได้’ tassa bhavanti vattāro.จะมีผู้ติเตียนภิกษุนั้นได้ Tasmā āraññikena bhikkhunā saṅghagatena saṅghe viharantena anuddhatena bhavitabbaṁ acapalena.
āraññikena → āraññakena (bj, sya-all, pts)เพราะฉะนั้น ภิกษุผู้ถือการอยู่ป่าเป็นวัตร เมื่อไปหาสงฆ์ อยู่ในสงฆ์ จึงไม่ควร คะนองกาย คะนองวาจา (๖)

Āraññikenāvuso, bhikkhunā saṅghagatena saṅghe viharantena amukharena bhavitabbaṁ avikiṇṇavācena.
āraññikenāvuso → āraññakenahāvuso (bj); āraññakenāvuso (sya-all, pts)ภิกษุผู้ถือการอยู่ป่าเป็นวัตร เมื่อไปหาสงฆ์ อยู่ในสงฆ์ ไม่ควรเป็นผู้มีปากกล้า ไม่ควรเป็นผู้มีวาจาจัดจ้าน Sace, āvuso, āraññiko bhikkhu saṅghagato saṅghe viharanto mukharo hoti vikiṇṇavāco, tassa bhavanti vattāro.
āraññiko → āraññako (bj, sya-all, pts)ถ้าภิกษุผู้ถือการอยู่ป่าเป็นวัตร เมื่อไปหาสงฆ์ อยู่ในสงฆ์ เป็นผู้มีปากกล้า เป็นผู้มีวาจาจัดจ้าน จะมีผู้ติเตียนภิกษุนั้นได้ว่า ‘Kiṁ panimassāyasmato āraññikassa ekassāraññe serivihārena yo ayamāyasmā mukharo vikiṇṇavāco’ti—
kiṁ panimassāyasmato āraññikassa → kimpanimassāyasmato āraññakassa (bj, sya-all, pts) | vikiṇṇavācoti tassa → vikiṇṇavācotissa (bj, pts)‘จะมีประโยชน์ อะไรกับการสมัครใจอยู่ป่าแต่ผู้เดียว สำหรับท่านผู้ถือการอยู่ป่าเป็นวัตรนี้แต่เป็น ผู้มีปากกล้า เป็นผู้มีวาจาจัดจ้าน’ tassa bhavanti vattāro.จะมีผู้ติเตียนภิกษุนั้นได้ Tasmā āraññikena bhikkhunā saṅghagatena saṅghe viharantena amukharena bhavitabbaṁ avikiṇṇavācena.
āraññikena → āraññakena (bj, sya-all, pts)เพราะฉะนั้น ภิกษุผู้ ถือการอยู่ป่าเป็นวัตร เมื่อไปหาสงฆ์ อยู่ในสงฆ์ จึงไม่ควรเป็นผู้มีปากกล้า เป็นผู้ มีวาจาจัดจ้าน (๗)

Āraññikenāvuso, bhikkhunā saṅghagatena saṅghe viharantena suvacena bhavitabbaṁ kalyāṇamittena.
suvacena → subbacena (bj, mr) | āraññikenāvuso → āraññakenahāvuso (bj); āraññakenāvuso (sya-all, pts) | subbacena → suvacena (bj: machasaṁ, syā, PTS) | suvacena → subbacena (cck: sī. ka.)ภิกษุผู้ถือการอยู่ป่าเป็นวัตร เมื่อไปหาสงฆ์ อยู่ในสงฆ์ ควรเป็นผู้ว่าง่าย เป็นกัลยาณมิตร Sace, āvuso, āraññiko bhikkhu saṅghagato saṅghe viharanto dubbaco hoti pāpamitto, tassa bhavanti vattāro.
āraññiko → āraññako (bj, sya-all, pts)ถ้าภิกษุผู้ถือการอยู่ป่าเป็นวัตร เมื่อไปหาสงฆ์ อยู่ในสงฆ์ เป็น ผู้ว่ายาก เป็นบาปมิตร จะมีผู้ติเตียนภิกษุนั้นได้ว่า ‘Kiṁ panimassāyasmato āraññikassa ekassāraññe serivihārena yo ayamāyasmā dubbaco pāpamitto’ti—
kiṁ panimassāyasmato āraññikassa → kimpanimassāyasmato āraññakassa (bj, sya-all, pts) | pāpamittoti tassa → pāpamittotissa (bj, pts)‘จะมีประโยชน์อะไรกับการสมัคร ใจอยู่ป่าแต่ผู้เดียว สำหรับท่านผู้ถือการอยู่ป่าเป็นวัตรนี้ แต่เป็นผู้ว่ายาก เป็น บาปมิตร’ tassa bhavanti vattāro.จะมีผู้ติเตียนภิกษุนั้นได้ Tasmā āraññikena bhikkhunā saṅghagatena saṅghe viharantena suvacena bhavitabbaṁ kalyāṇamittena.
āraññikena → āraññakena (bj, sya-all, pts) | suvacena → subbacena (bj) | subbacena → suvacena (bj: machasaṁ, syā, PTS)เพราะฉะนั้น ภิกษุผู้ถือการอยู่ป่าเป็นวัตร เมื่อ ไปหาสงฆ์ อยู่ในสงฆ์ จึงควรเป็นผู้ว่าง่าย เป็นกัลยาณมิตร (๘)

Āraññikenāvuso, bhikkhunā indriyesu guttadvārena bhavitabbaṁ.
āraññikenāvuso → āraññakenahāvuso (bj); āraññakenāvuso (sya-all, pts)ภิกษุผู้ถือการอยู่ป่าเป็นวัตร ควรเป็นผู้คุ้มครองทวารในอินทรีย์ทั้งหลาย Sace, āvuso, āraññiko bhikkhu indriyesu aguttadvāro hoti, tassa bhavanti vattāro.
āraññiko → āraññako (bj, sya-all, pts)ถ้าภิกษุผู้ถือการอยู่ป่าเป็นวัตร เป็นผู้ไม่คุ้มครองทวารในอินทรีย์ทั้งหลาย จะมีผู้ ติเตียนภิกษุนั้นได้ว่า ‘Kiṁ panimassāyasmato āraññikassa ekassāraññe serivihārena yo ayamāyasmā indriyesu aguttadvāro’ti—
kiṁ panimassāyasmato āraññikassa → kimpanimassāyasmato āraññakassa (bj, sya-all, pts) | aguttadvāroti tassa → aguttadvārotissa (bj)‘จะมีประโยชน์อะไรกับการสมัครใจอยู่ป่าแต่ผู้เดียว สำหรับ ท่านผู้ถือการอยู่ป่าเป็นวัตรนี้ แต่ไม่คุ้มครองทวารในอินทรีย์ทั้งหลาย’ tassa bhavanti vattāro.จะมีผู้ติเตียน ภิกษุนั้นได้ Tasmā āraññikena bhikkhunā indriyesu guttadvārena bhavitabbaṁ.
āraññikena → āraññakena (bj, sya-all, pts)เพราะฉะนั้น ภิกษุผู้ถือการอยู่ป่าเป็นวัตร จึงควรเป็นผู้คุ้มครองทวาร ในอินทรีย์ทั้งหลาย (๙)

Āraññikenāvuso, bhikkhunā bhojane mattaññunā bhavitabbaṁ.
āraññikenāvuso → āraññakenahāvuso (bj); āraññakenāvuso (sya-all, pts)ภิกษุผู้ถือการอยู่ป่าเป็นวัตร ควรเป็นผู้รู้ประมาณในการบริโภคอาหาร Sace, āvuso, āraññiko bhikkhu bhojane amattaññū hoti, tassa bhavanti vattāro.
āraññiko → āraññako (bj, sya-all, pts) | bhikkhu → (cck)ถ้าภิกษุผู้ถือการอยู่ป่าเป็นวัตร เป็นผู้ไม่รู้ประมาณในการบริโภคอาหาร จะมีผู้ ติเตียนภิกษุนั้นได้ว่า ‘Kiṁ panimassāyasmato āraññikassa ekassāraññe serivihārena yo ayamāyasmā bhojane amattaññū’ti—
kiṁ panimassāyasmato āraññikassa → kimpanimassāyasmato āraññakassa (bj, sya-all, pts) | amattaññūti tassa → amattaññūtissa (bj, pts) | amattaññūti → amattaññū hotīti (sya-all) | amattaññū’tissa → amattaññūti’tassa (bj: sīmu8, machasaṁ, syā)‘จะมีประโยชน์อะไรกับการสมัครใจอยู่ป่าแต่ผู้เดียว สำหรับ ท่านผู้ถือการอยู่ป่าเป็นวัตรนี้ แต่เป็นผู้ไม่รู้ประมาณในการบริโภคอาหาร’ tassa bhavanti vattāro.จะมีผู้ ติเตียนภิกษุนั้นได้ Tasmā āraññikena bhikkhunā bhojane mattaññunā bhavitabbaṁ.
āraññikena → āraññakena (bj, sya-all, pts) | mattaññunā → mattaññū (sya-all)เพราะฉะนั้น ภิกษุผู้ถือการอยู่ป่าเป็นวัตร จึงควรเป็นผู้รู้ประมาณ ในการบริโภคอาหาร (๑๐)

Āraññikenāvuso, bhikkhunā jāgariyaṁ anuyuttena bhavitabbaṁ.
āraññikenāvuso → āraññakenahāvuso (bj); āraññakenāvuso (sya-all, pts)ภิกษุผู้ถือการอยู่ป่าเป็นวัตร ควรเป็นผู้ประกอบความเพียรเครื่องตื่นอย่างต่อเนื่อง Sace, āvuso, āraññiko bhikkhu jāgariyaṁ ananuyutto hoti, tassa bhavanti vattāro.
āraññiko → āraññako (bj, sya-all, pts)ถ้าภิกษุผู้ถือการอยู่ป่าเป็นวัตร ไม่เป็นผู้ประกอบความเพียรเครื่องตื่นอย่างต่อเนื่อง จะมีผู้ติเตียนภิกษุนั้นได้ว่า ‘Kiṁ panimassāyasmato āraññikassa ekassāraññe serivihārena yo ayamāyasmā jāgariyaṁ ananuyutto’ti—
kiṁ panimassāyasmato āraññikassa → kimpanimassāyasmato āraññakassa (bj, sya-all, pts) | ananuyuttoti tassa → ananuyuttotissa (bj, pts) | ananuyuttoti → ananuyutto hotīti (sya-all)‘จะมีประโยชน์อะไรกับการสมัครใจอยู่ป่าแต่ผู้เดียว สำหรับท่านผู้ถือการอยู่ป่าเป็นวัตรนี้ แต่ไม่ประกอบความเพียรเครื่องตื่นอย่างต่อเนื่อง’ tassa bhavanti vattāro.จะมีผู้ติเตียนภิกษุนั้นได้ Tasmā āraññikena bhikkhunā jāgariyaṁ anuyuttena bhavitabbaṁ.
āraññikena → āraññakena (bj, sya-all, pts)เพราะฉะนั้น ภิกษุผู้ถือการอยู่ป่าเป็นวัตร จึงควรเป็น ผู้ประกอบความเพียรเครื่องตื่นอย่างต่อเนื่อง (๑๑)

Āraññikenāvuso, bhikkhunā āraddhavīriyena bhavitabbaṁ.
āraññikenāvuso → āraññakenahāvuso (bj); āraññakenāvuso (sya-all, pts)ภิกษุผู้ถือการอยู่ป่าเป็นวัตร ควรเป็นผู้ปรารภความเพียร Sace, āvuso, āraññiko bhikkhu kusīto hoti, tassa bhavanti vattāro.
āraññiko → āraññako (bj, sya-all, pts)ถ้าภิกษุผู้ถือการ อยู่ป่าเป็นวัตรเป็นผู้เกียจคร้าน จะมีผู้ติเตียนภิกษุนั้นได้ว่า ‘Kiṁ panimassāyasmato āraññikassa ekassāraññe serivihārena yo ayamāyasmā kusīto’ti—
kiṁ panimassāyasmato āraññikassa → kimpanimassāyasmato āraññakassa (bj, sya-all, pts) | kusītoti tassa → kusītotissa (bj, pts) | kusītoti → kusīto hotīti (sya-all)‘จะมีประโยชน์อะไร กับการสมัครใจอยู่ป่าแต่ผู้เดียว สำหรับท่านผู้ถือการอยู่ป่าเป็นวัตรนี้ แต่เป็นผู้ เกียจคร้าน’ tassa bhavanti vattāro.จะมีผู้ติเตียนภิกษุนั้นได้ Tasmā āraññikena bhikkhunā āraddhavīriyena bhavitabbaṁ.
āraññikena → āraññakena (bj, sya-all, pts)เพราะฉะนั้น ภิกษุผู้ถือการอยู่ป่าเป็นวัตร จึงควรเป็นผู้ปรารภความเพียร (๑๒)

Āraññikenāvuso, bhikkhunā upaṭṭhitassatinā bhavitabbaṁ.
āraññikenāvuso → āraññakenahāvuso (bj); āraññakenāvuso (sya-all, pts) | upaṭṭhitasatinā → upaṭṭhitassatinā (bj: machasaṁ)ภิกษุผู้ถือการอยู่ป่าเป็นวัตร ควรเป็นผู้มีสติตั้งมั่น Sace, āvuso, āraññiko bhikkhu muṭṭhassatī hoti, tassa bhavanti vattāro.
āraññiko → āraññako (bj, sya-all, pts) | muṭṭhassatī → muṭṭhassati (bj, pts)ถ้าภิกษุผู้ถือการอยู่ป่า เป็นวัตรเป็นผู้มีสติฟั่นเฟือน จะมีผู้ติเตียนภิกษุนั้นได้ว่า ‘Kiṁ panimassāyasmato āraññikassa ekassāraññe serivihārena yo ayamāyasmā muṭṭhassatī’ti—
kiṁ panimassāyasmato āraññikassa → kimpanimassāyasmato āraññakassa (bj, sya-all, pts) | muṭṭhassatīti tassa → muṭṭhassatītissa (bj); muṭṭhassati ti ssa (pts)‘จะมีประโยชน์อะไรกับการ สมัครใจอยู่ป่าแต่ผู้เดียว สำหรับท่านผู้ถือการอยู่ป่าเป็นวัตรนี้ แต่เป็นผู้มีสติ ฟั่นเฟือน’ tassa bhavanti vattāro.จะมีผู้ติเตียนภิกษุนั้นได้ Tasmā āraññikena bhikkhunā upaṭṭhitassatinā bhavitabbaṁ.
āraññikena → āraññakena (bj, sya-all, pts)เพราะฉะนั้น ภิกษุผู้ถือการอยู่ป่าเป็นวัตร จึงควรเป็นผู้มีสติตั้งมั่น (๑๓)

Āraññikenāvuso, bhikkhunā samāhitena bhavitabbaṁ.
āraññikenāvuso → āraññakenahāvuso (bj); āraññakenāvuso (sya-all, pts)ภิกษุผู้ถือการอยู่ป่าเป็นวัตร ควรเป็นผู้มีจิตตั้งมั่น Sace, āvuso, āraññiko bhikkhu asamāhito hoti, tassa bhavanti vattāro.
āraññiko → āraññako (bj, sya-all, pts)ถ้าภิกษุผู้ถือการอยู่ป่า เป็นวัตรเป็นผู้มีจิตไม่ตั้งมั่น จะมีผู้ติเตียนภิกษุนั้นได้ว่า ‘Kiṁ panimassāyasmato āraññikassa ekassāraññe serivihārena yo ayamāyasmā asamāhito’ti—
kiṁ panimassāyasmato āraññikassa → kimpanimassāyasmato āraññakassa (bj, sya-all, pts) | asamāhitoti tassa → asamāhitotissa (bj, pts)‘จะมีประโยชน์อะไรกับการ สมัครใจอยู่ป่าแต่ผู้เดียว สำหรับท่านผู้ถือการอยู่ป่าเป็นวัตรนี้ แต่เป็นผู้มีจิต ไม่ตั้งมั่น’ tassa bhavanti vattāro.จะมีผู้ติเตียนภิกษุนั้นได้ Tasmā āraññikena bhikkhunā samāhitena bhavitabbaṁ.
āraññikena → āraññakena (bj, sya-all, pts)เพราะฉะนั้น ภิกษุผู้ถือการอยู่ป่าเป็นวัตร จึงควรเป็นผู้มีจิตตั้งมั่น (๑๔)

Āraññikenāvuso, bhikkhunā paññavatā bhavitabbaṁ.
āraññikenāvuso → āraññakenahāvuso (bj); āraññakenāvuso (sya-all, pts) | paññavatā → paññāvatā (pts)ภิกษุผู้ถือการอยู่ป่าเป็นวัตร ควรเป็นผู้มีปัญญา Sace, āvuso, āraññiko bhikkhu duppañño hoti, tassa bhavanti vattāro.
āraññiko → āraññako (bj, sya-all, pts)ถ้าภิกษุผู้ถือการอยู่ป่า เป็นวัตรเป็นผู้มีปัญญาทราม จะมีผู้ติเตียนภิกษุนั้นได้ว่า ‘Kiṁ panimassāyasmato āraññikassa ekassāraññe serivihārena yo ayamāyasmā duppañño’ti—
kiṁ panimassāyasmato āraññikassa → kimpanimassāyasmato āraññakassa (bj, sya-all) | duppaññoti tassa → duppaññotissa (bj, pts)‘จะมีประโยชน์อะไรกับ การสมัครใจอยู่ป่าแต่ผู้เดียว สำหรับท่านผู้ถือการอยู่ป่าเป็นวัตรนี้ แต่เป็นผู้มี ปัญญาทราม’ tassa bhavanti vattāro.จะมีผู้ติเตียนภิกษุนั้นได้ Tasmā āraññikena bhikkhunā paññavatā bhavitabbaṁ.
āraññikena → āraññakena (bj, sya-all, pts) | paññavatā → paññāvatā (pts)เพราะฉะนั้น ภิกษุผู้ถือการอยู่ป่าเป็นวัตร จึงควรเป็นผู้มีปัญญา (๑๕)

Āraññikenāvuso, bhikkhunā abhidhamme abhivinaye yogo karaṇīyo.
āraññikenāvuso → āraññakenahāvuso (bj); āraññakenāvuso (sya-all, pts)ภิกษุผู้ถือการอยู่ป่าเป็นวัตร ควรทำความเพียรในอภิธรรมและในอภิวินัย Santāvuso, āraññikaṁ bhikkhuṁ abhidhamme abhivinaye pañhaṁ pucchitāro.
āraññikaṁ → āraññakaṁ (bj, sya-all) | santāvuso āraññikaṁ → sant āvuso āraññakaṁ (pts)เพราะเมื่อมีผู้ถามปัญหาในอภิธรรมและในอภิวินัยกับภิกษุผู้ถือการอยู่ป่าเป็นวัตร Sace, āvuso, āraññiko bhikkhu abhidhamme abhivinaye pañhaṁ puṭṭho na sampāyati, tassa bhavanti vattāro.
āraññiko → āraññako (bj, sya-all, pts)ถ้าภิกษุผู้ถือการอยู่ป่าเป็นวัตรถูกถามปัญหาในอภิธรรมและในอภิวินัยแล้ว ตอบ ไม่ได้ จะมีผู้ติเตียนภิกษุนั้นได้ว่า ‘Kiṁ panimassāyasmato āraññikassa ekassāraññe serivihārena yo ayamāyasmā abhidhamme abhivinaye pañhaṁ puṭṭho na sampāyatī’ti—
kiṁ panimassāyasmato āraññikassa → kimpanimassāyasmato āraññakassa (bj, sya-all, pts) | sampāyatīti tassa → sampāyatītissa (bj); sampāyati ti ssa (pts)‘จะมีประโยชน์อะไรกับการสมัครใจอยู่ป่าแต่ผู้เดียว สำหรับท่านผู้ถือการอยู่ป่าเป็นวัตรนี้ แต่ถูกถามปัญหาในอภิธรรมและในอภิวินัยแล้ว ตอบไม่ได้’ tassa bhavanti vattāro.จะมีผู้ติเตียนภิกษุนั้นได้ Tasmā āraññikena bhikkhunā abhidhamme abhivinaye yogo karaṇīyo.
āraññikena → āraññakena (bj, sya-all, pts)เพราะฉะนั้น ภิกษุผู้ถือการอยู่ป่าเป็นวัตร จึงควรทำความเพียรในอภิธรรมและในอภิวินัย (๑๖)

Āraññikenāvuso, bhikkhunā ye te santā vimokkhā atikkamma rūpe āruppā tattha yogo karaṇīyo.
āraññikenāvuso → āraññakenahāvuso (bj); āraññakenāvuso (sya-all, pts)ภิกษุผู้ถือการอยู่ป่าเป็นวัตร ควรทำความเพียรในสันตวิโมกข์ ซึ่งไม่มีรูปเพราะ ล่วงรูปฌาน Santāvuso, āraññikaṁ bhikkhuṁ ye te santā vimokkhā atikkamma rūpe āruppā tattha pañhaṁ pucchitāro.
āraññikaṁ → āraññakaṁ (bj, sya-all) | pañhaṁ → (sya-all) | santāvuso āraññikaṁ → sant āvuso āraññakaṁ (pts)เพราะเมื่อมีคนถามปัญหาในสันตวิโมกข์ซึ่งไม่มีรูปเพราะล่วงรูปฌาน กับภิกษุผู้ถือการอยู่ป่าเป็นวัตร Sace, āvuso, āraññiko bhikkhu ye te santā vimokkhā atikkamma rūpe āruppā tattha pañhaṁ puṭṭho na sampāyati, tassa bhavanti vattāro.
āraññiko → āraññako (bj, sya-all, pts)ถ้าภิกษุผู้ถือการอยู่ป่าเป็นวัตรถูกถามปัญหา ในสันตวิโมกข์ซึ่งไม่มีรูปเพราะล่วงรูปฌานแล้ว ตอบไม่ได้ จะมีผู้ติเตียนภิกษุนั้นได้ ว่า ‘Kiṁ panimassāyasmato āraññikassa ekassāraññe serivihārena yo ayamāyasmā ye te santā vimokkhā atikkamma rūpe āruppā tattha pañhaṁ puṭṭho na sampāyatī’ti—
kiṁ panimassāyasmato āraññikassa → kimpanimassāyasmato āraññakassa (bj, sya-all, pts) | sampāyatīti tassa → sampāyatītissa (bj); sampāyati ti ssa (pts)‘จะมีประโยชน์อะไรกับการสมัครใจอยู่ป่าแต่ผู้เดียว สำหรับท่านผู้ถือการอยู่ป่า เป็นวัตรนี้ แต่ถูกถามปัญหาในสันตวิโมกข์ซึ่งไม่มีรูปเพราะล่วงรูปฌานแล้ว ตอบ ไม่ได้’ tassa bhavanti vattāro.จะมีผู้ติเตียนภิกษุนั้นได้ Tasmā āraññikena bhikkhunā ye te santā vimokkhā atikkamma rūpe āruppā tattha yogo karaṇīyo.
āraññikena → āraññakena (bj, sya-all, pts)เพราะฉะนั้น ภิกษุผู้ถือการอยู่ป่าเป็นวัตร จึงควร ทำความเพียรในสันตวิโมกข์ซึ่งไม่มีรูปเพราะล่วงรูปฌาน (๑๗)

Āraññikenāvuso, bhikkhunā uttari manussadhamme yogo karaṇīyo.
āraññikenāvuso → āraññakenahāvuso (bj); āraññakenāvuso (sya-all, pts)ท่านผู้มีอายุทั้งหลาย ภิกษุผู้ถือการอยู่ป่าเป็นวัตร ควรทำความเพียรใน อุตตริมนุสสธรรม Santāvuso, āraññikaṁ bhikkhuṁ uttari manussadhamme pañhaṁ pucchitāro.
āraññikaṁ → āraññakaṁ (bj, sya-all) | santāvuso āraññikaṁ → sant āvuso āraññakaṁ (pts)เพราะเมื่อมีคนถามปัญหาในอุตตริมนุสสธรรมกับภิกษุผู้ถือการ อยู่ป่าเป็นวัตร Sace, āvuso, āraññiko bhikkhu uttari manussadhamme pañhaṁ puṭṭho na sampāyati, tassa bhavanti vattāro.
āraññiko → āraññako (bj, sya-all, pts)ถ้าภิกษุผู้ถือการอยู่ป่าเป็นวัตรถูกถามปัญหาในอุตตริมนุสสธรรมแล้ว ตอบไม่ได้ จะมีผู้ติเตียนภิกษุนั้นได้ว่า ‘Kiṁ panimassāyasmato āraññikassa ekassāraññe serivihārena yo ayamāyasmā yassatthāya pabbajito tamatthaṁ na jānātī’ti—
kiṁ panimassāyasmato āraññikassa → kimpanimassāyasmato āraññakassa (bj, sya-all, pts) | jānātīti tassa → jānātītissa (bj); jānāti ti ssa (pts)‘จะมีประโยชน์อะไรกับการสมัครใจอยู่ป่า แต่ผู้เดียว สำหรับท่านผู้ถือการอยู่ป่าเป็นวัตรนี้ แต่ไม่รู้เนื้อความแห่งคุณวิเศษที่ กุลบุตรผู้ออกบวชแล้วต้องการ’ tassa bhavanti vattāro.จะมีผู้ติเตียนภิกษุนั้นได้ Tasmā āraññikena bhikkhunā uttari manussadhamme yogo karaṇīyo”ti.
āraññikena → āraññakena (bj, sya-all, pts)เพราะฉะนั้น ภิกษุผู้ถือการ อยู่ป่าเป็นวัตร จึงควรทำความเพียรในอุตตริมนุสสธรรม (๑๘)”

Evaṁ vutte, āyasmā mahāmoggallāno āyasmantaṁ sāriputtaṁ etadavoca:
mahāmoggallāno → mahāmoggalāno (mr) | mahāmoggallāno → mahāmoggalāno (cck: ka.)เมื่อท่านพระสารีบุตรกล่าวอย่างนี้แล้ว ท่านพระมหาโมคคัลลานะได้ถามท่าน พระสารีบุตรว่า “āraññikeneva nu kho, āvuso sāriputta, bhikkhunā ime dhammā samādāya vattitabbā udāhu gāmantavihārināpī”ti?
āraññikeneva → āraññakeneva (bj, sya-all, pts)“ท่านสารีบุตร ธรรมเหล่านี้ภิกษุผู้ถือการอยู่ป่าเป็นวัตรเท่านั้นหรือที่ควร สมาทาน ประพฤติ หรือธรรมเหล่านี้แม้ภิกษุผู้อยู่ในอารามใกล้บ้านก็ควรสมาทาน ประพฤติด้วย”

“Āraññikenāpi kho, āvuso moggallāna, bhikkhunā ime dhammā samādāya vattitabbā pageva gāmantavihārinā”ti.
āraññikenāpi → āraññakenāpi (bj); āraññakenapi (sya-all)ท่านพระสารีบุตรตอบว่า “ท่านโมคคัลลานะ ธรรมเหล่านี้ภิกษุผู้ถือการอยู่ป่า เป็นวัตรควรสมาทานประพฤติ ไม่จำเป็นต้องกล่าวถึงภิกษุผู้อยู่ในอารามใกล้บ้านเลย” ดังนี้แล

Goliyānisuttaṁ niṭṭhitaṁ navamaṁ.โคลิสสานิสูตรที่ ๙ จบ