SandakasuttaК Сандаке
Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → evamme (th) | evaṁ me → evam-me (pts)Так мной услышано.
ekaṁ samayaṁ bhagavā kosambiyaṁ viharati ghositārāme.Одно время Благословенный проживал в Косамби, в парке Гхоситы.
Tena kho pana samayena sandako paribbājako pilakkhaguhāyaṁ paṭivasati mahatiyā paribbājakaparisāya saddhiṁ pañcamattehi paribbājakasatehi.И в то время странник Сандака пребывал в Пещере Дерева Пилаккхи с большим собранием странников.
Atha kho āyasmā ānando sāyanhasamayaṁ paṭisallānā vuṭṭhito bhikkhū āmantesi:
sāyanhasamayaṁ → sāyaṇhasamayaṁ (sya-all) | paṭisallānā → paṭisallāṇā (pts) | paṭisallānā → patisallānā (bjt)И тогда, вечером, уважаемый Ананда вышел из медитации и обратился к монахам так:
“āyāmāvuso, yena devakatasobbho tenupasaṅkamissāma guhādassanāyā”ti.
devakatasobbho → devakaṭasobbho (sya-all) | devakatasobbho tenupasaṅkamissāma → devakaṭasobbho ten upasaṅkamissāma (pts) | devakaṭasobbho → devakatasobbho (bj: sīmu8, machasaṁ, syā) | āyāmāvuso → āyām āvuso (pts)“Ну же, товарищи, идёмте к Пруду Девакаты посмотреть пещеру”.
“Evamāvuso”ti kho te bhikkhū āyasmato ānandassa paccassosuṁ.
evamāvusoti → evam-āvuso ti (pts)“Да, товарищ” – ответили те монахи.
Atha kho āyasmā ānando sambahulehi bhikkhūhi saddhiṁ yena devakatasobbho tenupasaṅkami.
devakatasobbho → devakaṭasobbho (bj, sya-all) | devakatasobbho tenupasaṅkami → devakaṭasobbho ten upasaṅkami (pts)И тогда уважаемый Ананда отправился к пруду Девакаты вместе с группой монахов.
Tena kho pana samayena sandako paribbājako mahatiyā paribbājakaparisāya saddhiṁ nisinno hoti unnādiniyā uccāsaddamahāsaddāya anekavihitaṁ tiracchānakathaṁ kathentiyā, seyyathidaṁ—
uccāsaddamahāsaddāya → uccāsaddāya mahāsaddāya (pts) | uccāsaddamahāsaddāya → uccāsaddāya mahāsaddāya (bj: PTS) | uccāsaddamahāsaddāya → uccāsaddāya mahāsaddāya (sya-all: yu.) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th, pts)И в то время странник Сандака сидел с большой группой странников, которые создавали гул, громко и шумно ведя различные бессмысленные беседы, такие как
rājakathaṁ corakathaṁ mahāmattakathaṁ senākathaṁ bhayakathaṁ yuddhakathaṁ annakathaṁ pānakathaṁ vatthakathaṁ sayanakathaṁ mālākathaṁ gandhakathaṁ ñātikathaṁ yānakathaṁ gāmakathaṁ nigamakathaṁ nagarakathaṁ janapadakathaṁ itthikathaṁ sūrakathaṁ visikhākathaṁ kumbhaṭṭhānakathaṁ pubbapetakathaṁ nānattakathaṁ lokakkhāyikaṁ samuddakkhāyikaṁ itibhavābhavakathaṁ iti vā.
yānakathaṁ → (bj) | itthikathaṁ → itthikathaṁ purisakathaṁ (bj); itthīkathaṁ (sya-all) | vatthakathaṁ → (sya-all) | kumbhaṭṭhānakathaṁ → kumbhaṭṭhānakathaṁ kumbhadāsikathaṁ (sya-all) | purisakathaṁ → purisakathaṁ (bj: machasaṁ, syā, PTS, ūnaṁ)разговоры о царях, о ворах, о министрах, об армиях, об опасностях, о сражениях, о еде, о питье, об одежде, о постелях, о гирляндах, о благовониях, о родственниках, о средствах передвижения, о деревнях, о поселениях, о городах, о странах, о женщинах, о героях, об улицах, о колодцах, об усопших, о всяких мелочах, о происхождении мира, о происхождении моря, о том, являются ли вещи такими или иными.
Addasā kho sandako paribbājako āyasmantaṁ ānandaṁ dūratova āgacchantaṁ.
dūratova → dūrato va (pts)И тогда странник Сандака увидел уважаемого Ананду издали.
Disvāna sakaṁ parisaṁ saṇṭhāpesi:
saṇṭhāpesi → saṇṭhapesi (bj, sya-all, pts) | saṇṭhapesi → saṇṭhāpesi (bj: machasaṁ)Увидев его, он стал успокаивать своё собрание так:
“appasaddā bhonto hontu, mā bhonto saddamakattha;
saddamakattha → saddam-akattha (pts)“Тише, господа. Не шумите, господа.
ayaṁ samaṇassa gotamassa sāvako āgacchati samaṇo ānando.Вон идёт отшельник Ананда, ученик отшельника Готамы,
Yāvatā kho pana samaṇassa gotamassa sāvakā kosambiyaṁ paṭivasanti, ayaṁ tesaṁ aññataro samaṇo ānando.
ayaṁ tesaṁ → ayantesaṁ (th)один из учеников отшельника Готамы, которые сейчас в Косамби.
Appasaddakāmā kho pana te āyasmanto appasaddavinītā appasaddassa vaṇṇavādino;Эти уважаемые любят тишину, дисциплинированны в тишине, восхваляют тишину.
appeva nāma appasaddaṁ parisaṁ viditvā upasaṅkamitabbaṁ maññeyyā”ti.
appeva nāma → appevanāma (bjt, th) | appeva → app-eva (pts)Быть может, если он посчитает, что наше собрание тихое, то задумает подойти к нам”.
Atha kho te paribbājakā tuṇhī ahesuṁ.И тогда те странники замолкли.
Atha kho āyasmā ānando yena sandako paribbājako tenupasaṅkami.
tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts)Уважаемый Ананда подошёл к страннику Сандаке,
Atha kho sandako paribbājako āyasmantaṁ ānandaṁ etadavoca:
kho → kho pana (sya-all) | etadavoca → etad-avoca (pts)который сказал ему:
“etu kho bhavaṁ ānando, svāgataṁ bhoto ānandassa.
svāgataṁ → sāgataṁ (pts) | svāgataṁ → sāgataṁ (bj: sīmu8)“Пусть господин Ананда подойдёт! Добро пожаловать, господин Ананда!
Cirassaṁ kho bhavaṁ ānando imaṁ pariyāyamakāsi yadidaṁ idhāgamanāya.
pariyāyamakāsi → pariyāyam-akāsi (pts) | idhāgamanāya → idh āgamanāya (pts)Долгое время, почтенный, у тебя не было возможности прийти сюда.
Nisīdatu bhavaṁ ānando, idamāsanaṁ paññattan”ti.
idamāsanaṁ paññattanti → idam-āsanaṁ paññattan-ti (pts)Пусть господин Ананда присаживается, вот тут есть готовое сиденье”.
Nisīdi kho āyasmā ānando paññatte āsane.Уважаемый Ананда сел на подготовленное сиденье,
Sandakopi kho paribbājako aññataraṁ nīcaṁ āsanaṁ gahetvā ekamantaṁ nisīdi.
sandakopi → sandako pi (pts)а странник Сандака выбрал более низкое сиденье и сел рядом.
Ekamantaṁ nisinnaṁ kho sandakaṁ paribbājakaṁ āyasmā ānando etadavoca:
paribbājakaṁ → paribbājakam (pts) | etadavoca → etad-avoca (pts)Когда он сделал так, уважаемый Ананда сказал ему:
“kāya nuttha, sandaka, etarahi kathāya sannisinnā, kā ca pana vo antarākathā vippakatā”ti?
kāya nuttha → kāyanuttha (my, bjt) | antarākathā → antarā kathā (bjt) | nuttha → nu ttha (pts) | vippakatāti → vippakatā ti (pts)“Ради какой беседы вы сидите сейчас здесь, Сандака? В чём состояла незавершённая вами беседа?”
“Tiṭṭhatesā, bho ānanda, kathā yāya mayaṁ etarahi kathāya sannisinnā.
tiṭṭhatesā → tiṭṭhat esā (pts)“Господин Ананда, оставим эту беседу, ради которой мы сидим сейчас здесь вместе.
Nesā bhoto ānandassa kathā dullabhā bhavissati pacchāpi savanāya.
savanāya → savaṇāya (bj) | nesā → n esā (pts) | pacchāpi → pacchā pi (pts)Господин Ананда сможет послушать её потом.
Sādhu vata bhavantaṁyeva ānandaṁ paṭibhātu sake ācariyake dhammīkathā”ti.
dhammīkathāti → dhammī kathāti (bjt, th) | bhavantaṁyeva → bhavantaṁ yeva (pts) | dhammīkathāti → dhammī kathā ti (pts)Было бы хорошо, если бы господин Ананда рассказал о Дхамме собственного учителя”.
“Tena hi, sandaka, suṇāhi, sādhukaṁ manasi karohi, bhāsissāmī”ti.
tena hi → tenahi (th) | manasi karohi → manasikarohi (th, pts)“В таком случае, Сандака, слушай внимательно то, о чём я буду говорить”.
“Evaṁ, bho”ti kho sandako paribbājako āyasmato ānandassa paccassosi.
bhoti → bho ti (pts)“Да, господин” – ответил Сандака.
Āyasmā ānando etadavoca:
etadavoca → etad-avoca (pts)Уважаемый Ананда сказал следующее:
“cattārome, sandaka, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena abrahmacariyavāsā akkhātā cattāri ca anassāsikāni brahmacariyāni akkhātāni, yattha viññū puriso sasakkaṁ brahmacariyaṁ na vaseyya, vasanto ca nārādheyya ñāyaṁ dhammaṁ kusalan”ti.
vasanto ca → vasanto vā (bj, pts1ed) | ca nārādheyya → vā na ārādheyya (bj, pts) | vā → vasanto ca (bj: machasaṁ, syā) | ca → vasanto vā (sī. pī.) evamuparipi anārādhanapakkhe (cck note) | ca → vasanto vāti pāṭho dissati (sya-all: sī. yu.) | cattārome → cattāro me (pts) | kusalanti → kusalan-ti (pts)“Сандака, есть четыре способа свести на нет житие святой жизнью, которые были провозглашены Благословенным, знающим и видящим, достойным и Правильно Пробуждённым. А также были провозглашены эти четыре вида святой жизни без утешения, когда мудрый человек вне всяких сомнений не будет жить святой жизнью, а если будет, то не достигнет истинного пути, Дхаммы, которая благая”.
“Katame pana te, bho ānanda, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena cattāro abrahmacariyavāsā akkhātā, yattha viññū puriso sasakkaṁ brahmacariyaṁ na vaseyya, vasanto ca nārādheyya ñāyaṁ dhammaṁ kusalan”ti?
ca nārādheyya → vā na ārādheyya (bj, pts) | bho → (sya-all) | vā → vasanto ca (bj: machasaṁ, syā)“Но, господин Ананда, каковы эти четыре способа свести на нет житие святой жизнью… четыре вида святой жизни без утешения, когда мудрый человек вне всяких сомнений не будет жить святой жизнью…?”
“Idha, sandaka, ekacco satthā evaṁvādī hoti evaṁdiṭṭhi:
evaṁdiṭṭhi → evaṁdiṭṭhī (sya-all)“Сандака, вот некий учитель придерживается такой доктрины и взгляда:
‘natthi dinnaṁ, natthi yiṭṭhaṁ, natthi hutaṁ, natthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipāko, natthi ayaṁ loko, natthi paroloko, natthi mātā, natthi pitā, natthi sattā opapātikā, natthi loke samaṇabrāhmaṇā sammaggatā sammāpaṭipannā ye imañca lokaṁ parañca lokaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā pavedenti.
sukatadukkaṭānaṁ → sukaṭadukkaṭānaṁ (bj, sya-all, pts) | paroloko → paro loko (bjt, th) | sukatadukkaṭānaṁ → sukaṭa dukkaṭānaṁ (th) | natthi → na-tthi (pts) | natthi sukatadukkaṭānaṁ → na-tthi sukaṭadukkaṭānaṁ (pts) | natthi paroloko natthi → na-tthi paro loko na-tthi (pts) | imañca → imañ-ca (pts) | parañca → parañ-ca (pts)“Нет ничего, что дано; нет ничего, что предложено; нет ничего, что пожертвовано. Нет плода или результата хороших или плохих поступков. Нет этого мира, нет следующего мира; Нет отца, нет матери, нет спонтанно рождающихся существ. Нет хороших и нравственных шраманов и брахманов в мире, которые, сами реализовав [это своим собственным] прямым знанием, провозгласили этот мир и другой мир.
Cātumahābhūtiko ayaṁ puriso yadā kālaṁ karoti, pathavī pathavīkāyaṁ anupeti anupagacchati, āpo āpokāyaṁ anupeti anupagacchati, tejo tejokāyaṁ anupeti anupagacchati, vāyo vāyokāyaṁ anupeti anupagacchati, ākāsaṁ indriyāni saṅkamanti.
pathavī pathavīkāyaṁ → paṭhavī paṭhavīkāyaṁ (bj, pts); paṭhavī paṭhavikāyaṁ (sya-all) | cātummahābhūtiko → cātumahābhūtiko (bj: machasaṁ) | kālaṁ karoti → kālaṅkaroti (my)Человек состоит из четырёх великих элементов. Когда кто-либо умирает, земля возвращается и сливается с телом земли, Вода возвращается и сливается с телом воды, Огонь возвращается и сливается с телом огня, Воздух возвращается и сливается с телом воздуха, а все способности переходят в пространство.
Āsandipañcamā purisā mataṁ ādāya gacchanti,[Четыре] человека, где похоронные носилки являются пятыми, уносят труп.
yāvāḷāhanā padāni paññāyanti.
yāvāḷāhanā → yāva āḷāhanā (bj); yāva āḷahanā (sya-all) | yāvāḷāhanā → yāv āḷāhanā (pts)Похоронная процессия доходит до кладбища.
Kāpotakāni aṭṭhīni bhavanti.Кости белеют.
Bhassantā āhutiyo;
bhassantā āhutiyo → bhassantāhutiyo (bj, pts); bhasmantā hutiyo (sya-all)Сгорающие подношения превращаются в пепел.
dattupaññattaṁ yadidaṁ dānaṁ.
yadidaṁ → yad-idaṁ (pts)Даяние – это доктрина дураков.
Tesaṁ tucchā musā vilāpo ye keci atthikavādaṁ vadanti.
tucchā → tucchaṁ (bj, sya-all, pts) | ye keci → yekeci (th)Когда кто-либо утверждает, что есть [плоды дарения] – то это пустая, лживая болтовня.
Bāle ca paṇḍite ca kāyassa bhedā ucchijjanti vinassanti na honti paraṁ maraṇā’ti.
paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt, th) | paraṁ maraṇāti → param-maraṇā ti (pts)Дураки и мудрецы одинаково уничтожаются и разрушаются с распадом тела и после смерти они не существуют”.
Tatra, sandaka, viññū puriso iti paṭisañcikkhati:В отношении этого мудрый человек рассуждает так:
‘ayaṁ kho bhavaṁ satthā evaṁvādī evaṁdiṭṭhi—
evaṁdiṭṭhi → evaṁdiṭṭhī (sya-all)“Этот славный учитель придерживается такой доктрины…
natthi dinnaṁ, natthi yiṭṭhaṁ, natthi hutaṁ, natthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipāko, natthi ayaṁ loko, natthi paroloko, natthi mātā, natthi pitā, natthi sattā opapātikā, natthi loke samaṇabrāhmaṇā sammaggatā sammāpaṭipannā ye imañca lokaṁ parañca lokaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā pavedenti.
sukatadukkaṭānaṁ → sukaṭadukkaṭānaṁ (bj, sya-all) | paroloko → paro loko (bjt, th) | sukatadukkaṭānaṁ → sukaṭa dukkaṭānaṁ (th)
Cātumahābhūtiko ayaṁ puriso yadā kālaṁ karoti, pathavī pathavīkāyaṁ anupeti anupagacchati, āpo āpokāyaṁ anupeti anupagacchati, tejo tejokāyaṁ anupeti anupagacchati, vāyo vāyokāyaṁ anupeti anupagacchati, ākāsaṁ indriyāni saṅkamanti.
pathavī pathavīkāyaṁ → paṭhavī paṭhavīkāyaṁ (bj); paṭhavī paṭhavikāyaṁ (sya-all) | kālaṁ karoti → kālaṅkaroti (my) | cātumahābhūtiko → cātummahābhūtiko (bjt, th)
Āsandipañcamā purisā mataṁ ādāya gacchanti, yāvāḷāhanā padāni paññāyanti.
yāvāḷāhanā → yāva āḷāhanā (bj); yāva āḷahanā (sya-all) | āsandipañcamā → āsandi pañcamā (bjt)
Kāpotakāni aṭṭhīni bhavanti.
Bhassantā āhutiyo;
bhassantā āhutiyo → bhassantāhutiyo (bj); bhasmantā hutiyo (sya-all)
dattupaññattaṁ yadidaṁ dānaṁ.
Tesaṁ tucchā musā vilāpo ye keci atthikavādaṁ vadanti.
tucchā → tucchaṁ (bj, sya-all) | ye keci → yekeci (th)
Bāle ca paṇḍite ca kāyassa bhedā ucchijjanti vinassanti na honti paraṁ maraṇā’ti.
paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt, th)
Sace imassa bhoto satthuno saccaṁ vacanaṁ, akatena me ettha kataṁ, avusitena me ettha vusitaṁ.
avusitena → abbusitena (bj) | abbusitena → avusitena (bj: machasaṁ, PTS)Если слова этого славного учителя правдивы, тогда мы оба в этом в точности равны,
Ubhopi mayaṁ ettha samasamā sāmaññaṁ pattā, yo cāhaṁ na vadāmi ‘ubho kāyassa bhedā ucchijjissāma, vinassissāma, na bhavissāma paraṁ maraṇā’ti.
ucchijjissāma → ucchijjissāmi (bj) | ubho → ubhopi (sya-all) | sāmaññaṁ pattā → sāmaññapattā (pts) | paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt, th) | ubhopi → ubho pi (pts) | paraṁ maraṇāti → param-maraṇā ti (pts)находимся на одном уровне – я, не практиковавший [этого учения], и он, практиковавший его; я, не живший [святой жизнью], и он живший ею. При этом, я не говорю, что оба из нас уничтожаются и разрушаются с распадом тела и что после смерти нас не существует.
Atirekaṁ kho panimassa bhoto satthuno naggiyaṁ muṇḍiyaṁ ukkuṭikappadhānaṁ kesamassulocanaṁ, yohaṁ puttasambādhasayanaṁ ajjhāvasanto kāsikacandanaṁ paccanubhonto mālāgandhavilepanaṁ dhārento jātarūparajataṁ sādiyanto iminā bhotā satthārā samasamagatiko bhavissāmi abhisamparāyaṁ.
puttasambādhasayanaṁ → puttasambādhavasanaṁ (cck: sī.) | mālāgandhavilepanaṁ → mālā gandha vilepanaṁ (th) | panimassa → pan imassa (pts) | yohaṁ → yo haṁ (pts)Но [ведь] это излишне для этого славного учителя – ходить голым, быть побритым, принуждать себя к сидению с охватыванием коленей руками, вырывать волосы и бороду – так как я, [то есть] тот, кто живёт в доме, полном детей, использует сандаловое дерево из Варанаси, носит гирлянды, [пользуется] благовониями и мазями, принимает золото и серебро, повстречаю тот же самый удел, ту же самую будущую участь, что и этот славный учитель.
Sohaṁ kiṁ jānanto kiṁ passanto imasmiṁ satthari brahmacariyaṁ carissāmi?
kiṁ jānanto kiṁ passanto → kiṁjānanto kiṁpassanto (bjt) | sohaṁ → so haṁ (pts)Что я знаю и вижу [такого], чтобы вести святую жизнь под [учительством] этого учителя?”
‘So abrahmacariyavāso ayan’ti—
ayanti → ayan-ti (pts)Поэтому, когда он выясняет, что этот путь сводит на нет житие святой жизнью,
iti viditvā tasmā brahmacariyā nibbijja pakkamati.
pakkamati → nibbijjāpakkamati (cck: sī.)он отворачивается от него и оставляет его.
Ayaṁ kho, sandaka, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena paṭhamo abrahmacariyavāso akkhāto yattha viññū puriso sasakkaṁ brahmacariyaṁ na vaseyya, vasanto ca nārādheyya ñāyaṁ dhammaṁ kusalaṁ.
ca → vā (bj) | ca nārādheyya → vā na ārādheyya (pts)Таков первый путь, сводящий на нет житие святой жизнью, что был провозглашён Благословенным, знающим и видящим, достойным и Правильно Пробуждённым, в котором мудрый человек вне всяких сомнений не будет жить святой жизнью, а если будет, то не достигнет истинного пути, Дхаммы, которая благая.”
Puna caparaṁ, sandaka, idhekacco satthā evaṁvādī hoti evaṁdiṭṭhi:
evaṁdiṭṭhi karoto → evaṁdiṭṭhī karato (sya-all) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | idhekacco → idh ekacco (pts)Далее, Сандака, некий учитель придерживается такой доктрины и взгляда:
‘karoto kārayato chindato chedāpayato pacato pācāpayato socayato socāpayato kilamato kilamāpayato phandato phandāpayato pāṇamatipātayato adinnaṁ ādiyato sandhiṁ chindato nillopaṁ harato ekāgārikaṁ karoto paripanthe tiṭṭhato paradāraṁ gacchato musā bhaṇato karoto na karīyati pāpaṁ.
karoto → karato (bj, sya-all, pts) | pācāpayato → pācayato (bj, pts) | musā bhaṇato karoto → musābhaṇato karato (bj) | pācāpayato socayato → pacāpayato socato (sya-all) | pāṇamatipātayato → pāṇamatipātāpayato (sya-all); pāṇamatimāpayato (pts) | socāpayato kilamato kilamāpayato → kilamayato (pts) | karato → karoto (bj: machasaṁ) | pācayato → pacāpayato (bj: machasaṁ, syā) | karato → karoto (bj: machasaṁ) | pāṇamatipātayato → pāṇam-atimāpayato (pts)“Действуя или побуждая действовать других, калеча или побуждая калечить других, пытая или побуждая пытать других, огорчая или побуждая огорчать других, угнетая или побуждая угнетать других, наводя ужас или побуждая наводить ужас других; убивая живых существ, забирая то, что не было дано, врываясь в дома, расхищая имущество, совершая кражу, совершая разбой на дорогах, совращая чужую жену, говоря ложь – человек не делает зла.
Khurapariyantena cepi cakkena yo imissā pathaviyā pāṇe ekaṁ maṁsakhalaṁ ekaṁ maṁsapuñjaṁ kareyya, natthi tatonidānaṁ pāpaṁ, natthi pāpassa āgamo.
pathaviyā → paṭhaviyā (bj, sya-all, pts) | ekamaṁsakhalaṁ → ekaṁ maṁsakhalaṁ (bj: machasaṁ, syā) | ekamaṁsapuñjaṁ → ekaṁ puñjaṁ (bj: machasaṁ, syā) | ekaṁ maṁsakhalaṁ ekaṁ maṁsapuñjaṁ → ekamaṁsakhalaṁ ekamaṁsapuñjaṁ (bjt, pts) | tatonidānaṁ → tato nidānaṁ (bjt) | cepi → ce pi (pts) | natthi → na-tthi (pts)Если [железным] диском с острыми краями превратить живых существ на этой земле в одну кучу из плоти, одну груду из плоти, то не свершилось бы зла по этой причине, не наступило бы зла.
Dakkhiṇañcepi gaṅgāya tīraṁ gaccheyya hananto ghātento chindanto chedāpento pacanto pacāpento, natthi tatonidānaṁ pāpaṁ, natthi pāpassa āgamo.
pacāpento → pācento (bj, sya-all, pts) | pācento → pācāpentā (bj: machasaṁ) | tatonidānaṁ → tato nidānaṁ (bjt) | dakkhiṇañcepi → dakkhiṇañ-ce pi (pts) | pacāpento natthi → pācento na-tthi (pts) | natthi → na-tthi (pts)Даже если кто-либо шёл бы вдоль южного берега Ганги, убивая и побуждая убивать других, калеча и побуждая калечить других, пытая и побуждая пытать других, – то не свершилось бы зла по этой причине, не наступило бы зла.
Uttarañcepi gaṅgāya tīraṁ gaccheyya dadanto dāpento yajanto yajāpento, natthi tatonidānaṁ puññaṁ, natthi puññassa āgamo.
yajāpento → yājento (bj, pts) | yājento → sajāpento (bj: machasaṁ, syā) | tatonidānaṁ → tato nidānaṁ (bjt) | uttarañcepi → uttarañ-ce pi (pts) | yajāpento natthi → yājento na-tthi (pts) | natthi → na-tthi (pts)Даже если кто-либо шёл бы вдоль северного берега Ганги, раздавая дары и побуждая раздавать дары других, делая подношения и побуждая делать подношения других, – то не свершилось бы благих заслуг по этой причине, не наступило бы заслуг.
Dānena damena saṁyamena saccavajjena natthi puññaṁ, natthi puññassa āgamo’ti.
saṁyamena → saññamena (th) | natthi → na-tthi (pts) | āgamoti → āgamo ti (pts)Благодаря щедрости, самообузданию, сдержанности, правдивой речи – не свершается заслуг по этой причине, не наступает заслуг”.
Tatra, sandaka, viññū puriso iti paṭisañcikkhati:В отношении этого мудрый человек рассуждает так:
‘ayaṁ kho bhavaṁ satthā evaṁvādī evaṁdiṭṭhi—
evaṁdiṭṭhi karoto → evaṁdiṭṭhī karato (sya-all)“Этот славный учитель придерживается такой доктрины…
karoto kārayato chindato chedāpayato pacato pācāpayato socato socāpayato kilamato kilamāpayato phandato phandāpayato pāṇamatipātayato adinnaṁ ādiyato sandhiṁ chindato nillopaṁ harato ekāgārikaṁ karoto paripanthe tiṭṭhato paradāraṁ gacchato musā bhaṇato karoto na karīyati pāpaṁ khurapariyantena cepi cakkena yo imissā pathaviyā pāṇe ekaṁ maṁsakhalaṁ ekaṁ maṁsapuñjaṁ kareyya, natthi tatonidānaṁ pāpaṁ, natthi pāpassa āgamo.
karoto → karato (bj, sya-all, pts) | musā bhaṇato karoto → musābhaṇato karato (bj) | pathaviyā → paṭhaviyā (bj, sya-all) | pācāpayato → pacāpayato (sya-all) | pāṇamatipātayato → pāṇamatipātāpayato (sya-all) | pācāpayato socato socāpayato kilamato kilamāpayato → pācayato socayato kilamayato (bjt) | ekaṁ maṁsakhalaṁ ekaṁ maṁsapuñjaṁ → ekamaṁsakhalaṁ ekamaṁsapuñjaṁ (bjt) | tatonidānaṁ → tato nidānaṁ (bjt)
Dakkhiṇañcepi gaṅgāya tīraṁ gaccheyya hananto ghātento chindanto chedāpento pacanto pacāpento, natthi tatonidānaṁ pāpaṁ, natthi pāpassa āgamo.
pacāpento → pācento (bj, sya-all) | tatonidānaṁ → tato nidānaṁ (bjt)
Uttarañcepi gaṅgāya tīraṁ gaccheyya dadanto dāpento yajanto yajāpento, natthi tatonidānaṁ puññaṁ, natthi puññassa āgamo.
yajāpento → yājento (bj) | tatonidānaṁ → tato nidānaṁ (bjt)
Dānena damena saṁyamena saccavajjena natthi puññaṁ, natthi puññassa āgamo’ti.
saṁyamena → saññamena (th)
Sace imassa bhoto satthuno saccaṁ vacanaṁ, akatena me ettha kataṁ, avusitena me ettha vusitaṁ.
avusitena → abbusitena (bj)Если слова этого славного учителя правдивы, тогда мы оба в этом в точности равны,
Ubhopi mayaṁ ettha samasamā sāmaññaṁ pattā, yo cāhaṁ na vadāmi ‘ubhinnaṁ kurutaṁ na karīyati pāpan’ti.
sāmaññaṁ pattā → sāmaññapattā (pts) | ubhopi → ubho pi (pts) | pāpanti → pāpan-ti (pts)находимся на одном уровне – я, не практиковавший [этого учения], и он, практиковавший его; я, не живший [святой жизнью], и он живший ею. При этом, я не говорю, что чего бы оба [из нас] ни делали, при этом не свершается зла.
Atirekaṁ kho panimassa bhoto satthuno naggiyaṁ muṇḍiyaṁ ukkuṭikappadhānaṁ kesamassulocanaṁ, yohaṁ puttasambādhasayanaṁ ajjhāvasanto kāsikacandanaṁ paccanubhonto mālāgandhavilepanaṁ dhārento jātarūparajataṁ sādiyanto iminā bhotā satthārā samasamagatiko bhavissāmi abhisamparāyaṁ.Но [ведь] это излишне для этого славного учителя – ходить голым, быть побритым, принуждать себя к сидению с охватыванием коленей руками, вырывать волосы и бороду – так как я, [то есть] тот, кто живёт в доме, полном детей, использует сандаловое дерево из Варанаси, носит гирлянды, [пользуется] благовониями и мазями, принимает золото и серебро, повстречаю тот же самый удел, ту же самую будущую участь, что и этот славный учитель.
Sohaṁ kiṁ jānanto kiṁ passanto imasmiṁ satthari brahmacariyaṁ carissāmi?
kiṁ jānanto kiṁ passanto → kiṁjānanto kiṁpassanto (bjt)Что я знаю и вижу [такого], чтобы вести святую жизнь под [учительством] этого учителя?”
‘So abrahmacariyavāso ayan’ti
ayanti → ayan-ti (pts)Поэтому, когда он выясняет, что этот путь сводит на нет житие святой жизнью,
iti viditvā tasmā brahmacariyā nibbijja pakkamati.
pakkamati → nibbijjāpakkamati (bj: sīmu8)он отворачивается от него и оставляет его.
Ayaṁ kho, sandaka, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena dutiyo abrahmacariyavāso akkhāto yattha viññū puriso sasakkaṁ brahmacariyaṁ na vaseyya, vasanto ca nārādheyya ñāyaṁ dhammaṁ kusalaṁ.
ca nārādheyya → vā na ārādheyya (bj, pts)Таков второй путь, сводящий на нет житие святой жизнью, что был провозглашён Благословенным, знающим и видящим, достойным и Правильно Пробуждённым, в котором мудрый человек вне всяких сомнений не будет жить святой жизнью, а если будет, то не достигнет истинного пути, Дхаммы, которая благая.
Puna caparaṁ, sandaka, idhekacco satthā evaṁvādī hoti evaṁdiṭṭhi:
evaṁdiṭṭhi → evaṁdiṭṭhī (th) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | idhekacco → idh ekacco (pts)Далее, Сандака, некий учитель придерживается такой доктрины и взгляда:
‘natthi hetu, natthi paccayo sattānaṁ saṅkilesāya;
saṅkilesāya → saṁkilesāya (my, ms2005) | natthi → na-tthi (pts)“Нет причины или условия для загрязнения [умов] существ.
ahetū appaccayā sattā saṅkilissanti;
ahetū → ahetu (pts) | saṅkilissanti → saṁkilissanti (my)Существа загрязняются без причины или условия.
natthi hetu, natthi paccayo sattānaṁ visuddhiyā;
natthi → na-tthi (pts)Нет причины или условия для очищения [умов] существ.
ahetū appaccayā sattā visujjhanti;
ahetū → ahetu (pts)Существа очищаются без причины или условия.
natthi balaṁ, natthi vīriyaṁ, natthi purisathāmo, natthi purisaparakkamo;
vīriyaṁ → viriyaṁ (bjt, th) | purisathāmo → purisatthāmo (bjt)Нет мощи, нет усердия, нет человеческой силы, человеческой стойкости.
sabbe sattā sabbe pāṇā sabbe bhūtā sabbe jīvā avasā abalā avīriyā niyatisaṅgatibhāvapariṇatā chasvevābhijātīsu sukhadukkhaṁ paṭisaṁvedentī’ti.
chasvevābhijātīsu → chassevābhijātisu (bj, pts) | avīriyā → aviriyā (bjt, pts) | avīriyā niyatisaṅgatibhāvapariṇatā → aviriyā niyati saṅgati bhāvapariṇatā (th) | chasvevābhijātīsu → chass-evābhijātisu (pts)Все существа, всякая жизнь, всё живое, все души – не имеют влияния, лишены силы, усилия. Ограниченные судьбой, обстоятельствами, природой, они переживают приятное и боль в шести [великих] классах [рождения]”.
Tatra, sandaka, viññū puriso iti paṭisañcikkhati:В отношении этого мудрый человек рассуждает так:
‘ayaṁ kho bhavaṁ satthā evaṁvādī evaṁdiṭṭhi—
evaṁdiṭṭhi → evaṁdiṭṭhī (th)“Этот славный учитель придерживается такой доктрины…
natthi hetu, natthi paccayo sattānaṁ saṅkilesāya, ahetū appaccayā sattā saṅkilissanti.
saṅkilesāya → saṁkilesāya (my, ms2005) | saṅkilissanti → saṁkilissanti (my)
Natthi hetu natthi paccayo sattānaṁ visuddhiyā, ahetū appaccayā sattā visujjhanti.
Natthi balaṁ, natthi vīriyaṁ, natthi purisathāmo, natthi purisaparakkamo, sabbe sattā sabbe pāṇā sabbe bhūtā sabbe jīvā avasā abalā avīriyā niyatisaṅgatibhāvapariṇatā chasvevābhijātīsu sukhadukkhaṁ paṭisaṁvedentī’ti.
chasvevābhijātīsu → chassevābhijātisu (bj) | vīriyaṁ → viriyaṁ (bjt, th) | purisathāmo → purisatthāmo (bjt) | avīriyā → aviriyā (bjt) | avīriyā niyatisaṅgatibhāvapariṇatā → aviriyā niyati saṅgati bhāvapariṇatā (th)
Sace imassa bhoto satthuno saccaṁ vacanaṁ, akatena me ettha kataṁ, avusitena me ettha vusitaṁ.
avusitena → abbusitena (bj)Если слова этого славного учителя правдивы, тогда мы оба в этом в точности равны,
Ubhopi mayaṁ ettha samasamā sāmaññaṁ pattā, yo cāhaṁ na vadāmi ‘ubho ahetū appaccayā visujjhissāmā’ti.
sāmaññaṁ pattā → sāmaññapattā (pts) | ahetū → ahetu (pts) | yo cāhaṁ → yocāhaṁ (bjt) | ubhopi → ubho pi (pts)находимся на одном уровне – я, не практиковавший [этого учения], и он, практиковавший его; я, не живший [святой жизнью], и он живший ею. При этом, я не говорю, что оба [из нас] будут очищены без условия или причины.
Atirekaṁ kho panimassa bhoto satthuno naggiyaṁ muṇḍiyaṁ ukkuṭikappadhānaṁ kesamassulocanaṁ, yohaṁ puttasambādhasayanaṁ ajjhāvasanto kāsikacandanaṁ paccanubhonto mālāgandhavilepanaṁ dhārento jātarūparajataṁ sādiyanto iminā bhotā satthārā samasamagatiko bhavissāmi abhisamparāyaṁ.Но [ведь] это излишне для этого славного учителя – ходить голым, быть побритым, принуждать себя к сидению с охватыванием коленей руками, вырывать волосы и бороду – так как я, [то есть] тот, кто живёт в доме, полном детей, использует сандаловое дерево из Варанаси, носит гирлянды, [пользуется] благовониями и мазями, принимает золото и серебро, повстречаю тот же самый удел, ту же самую будущую участь, что и этот славный учитель.
Sohaṁ kiṁ jānanto kiṁ passanto imasmiṁ satthari brahmacariyaṁ carissāmi?
kiṁ jānanto kiṁ passanto → kiṁjānanto kiṁpassanto (bjt)Что я знаю и вижу [такого], чтобы вести святую жизнь под [учительством] этого учителя?”
‘So abrahmacariyavāso ayan’ti—
ayanti → ayan-ti (pts)Поэтому, когда он выясняет, что этот путь сводит на нет житие святой жизнью,
iti viditvā tasmā brahmacariyā nibbijja pakkamati.он отворачивается от него и оставляет его.
Ayaṁ kho, sandaka, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena tatiyo abrahmacariyavāso akkhāto yattha viññū puriso sasakkaṁ brahmacariyaṁ na vaseyya, vasanto ca nārādheyya ñāyaṁ dhammaṁ kusalaṁ.
ca → vā (bj) | ca nārādheyya → vā na ārādheyya (pts)Таков третий путь, сводящий на нет житие святой жизнью, что был провозглашён Благословенным, знающим и видящим, достойным и Правильно Пробуждённым, в котором мудрый человек вне всяких сомнений не будет жить святой жизнью, а если будет, то не достигнет истинного пути, Дхаммы, которая благая.
Puna caparaṁ, sandaka, idhekacco satthā evaṁvādī hoti evaṁdiṭṭhi:
evaṁdiṭṭhi → evaṁdiṭṭhī (th) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | idhekacco → idh ekacco (pts)Далее, Сандака, некий учитель придерживается такой доктрины и взгляда:
‘sattime kāyā akaṭā akaṭavidhā animmitā animmātā vañjhā kūṭaṭṭhā esikaṭṭhāyiṭṭhitā,
esikaṭṭhāyiṭṭhitā → īsikaṭṭhāyiṭṭhitātipi pāṭho (sya-all note) | sattime → satt ime (pts) | esikaṭṭhāyiṭṭhitā → esikaṭṭhāyi-ṭṭhitā (pts)“Есть эти семь тел, которые не сотворены, не рождены, не созданы – у них нет создателя, они бесплодны, устойчивы как вершины гор, устойчивы как колонны.
te na iñjanti na vipariṇamanti na aññamaññaṁ byābādhenti nālaṁ aññamaññassa sukhāya vā dukkhāya vā sukhadukkhāya vā.
vipariṇamanti na aññamaññaṁ byābādhenti → viparinamanti nāññamaññaṁ vyābādhenti (bj) | vipariṇamanti na aññamaññaṁ → vipariṇāmenti nāññamaññaṁ (sya-all) | viparinamanti → viparināmenti (bj: machasaṁ, syā)Они не двигаются и не изменяются и не мешают друг другу. Ни одно [из них] не способно [породить] приятное, боль, ни-боль-ни-приятное.
Katame satta?Какие семь?
Pathavīkāyo āpokāyo tejokāyo vāyokāyo sukhe dukkhe jīve sattame—
pathavīkāyo → paṭhavīkāyo (bj, pts); paṭhavikāyo (sya-all) | sattame → sattime (bj) | sattame → ba. evaṁ. sī. sattime (sya-all note) | sattame → satt (pts)Тело земли, тело воды, тело огня, тело воздуха, приятное, боль, и душа в качестве седьмого.
ime sattakāyā akaṭā akaṭavidhā animmitā animmātā vañjhā kūṭaṭṭhā esikaṭṭhāyiṭṭhitā.
sattakāyā → satta kāyā (bjt, th) | sattakāyā → ime satta kāyā (pts) | esikaṭṭhāyiṭṭhitā → esikaṭṭhāyi-ṭṭhitā (pts)Эти семь тел не сотворены, не рождены, не созданы – у них нет создателя, они бесплодны, устойчивы как вершины гор, устойчивы как колонны.
Te na iñjanti na vipariṇamanti na aññamaññaṁ byābādhenti. Nālaṁ aññamaññassa sukhāya vā dukkhāya vā sukhadukkhāya vā.
vipariṇamanti na aññamaññaṁ → vipariṇāmenti nāññamaññaṁ (sya-all) | viparinamanti → viparināmenti (bj: machasaṁ, syā) | vipariṇamanti na aññamaññaṁ byābādhenti → viparinamanti nāññamaññaṁ vyābādhenti (bjt)Они не двигаются и не изменяются и не мешают друг другу. Ни одно [из них] не способно [породить] приятное, боль, ни-боль-ни-приятное.
Tattha natthi hantā vā ghātetā vā sotā vā sāvetā vā viññātā vā viññāpetā vā.
natthi → na-tthi (pts)Поэтому здесь нет ни убийцы, ни палача, ни слушающего, ни говорящего, ни познающего, ни объявляющего.
Yopi tiṇhena satthena sīsaṁ chindati, na koci kañci jīvitā voropeti.
kañci → kiñci (mr) | kañci → kiñci (cck: ka.) | yopi → yepi (bjt) | yopi → ye pi (pts)Даже тот, кто срубает голову другого острым мечом, не лишает кого-либо жизни.
Sattannaṁ tveva kāyānamantarena satthaṁ vivaramanupatati.
tveva → yeva (bj) | sattannaṁ tveva → sattannaṁtveva (my) | vivaramanupatati → vivaramanuppatati (th) | tveva → tv-eva (pts) | vivaramanupatati → vivaram-anupatati (pts)Меч просто лишь проходит через пространство между семью телами.
Cuddasa kho panimāni yonipamukhasatasahassāni saṭṭhi ca satāni cha ca satāni pañca ca kammuno satāni pañca ca kammāni tīṇi ca kammāni, kamme ca aḍḍhakamme ca, dvaṭṭhipaṭipadā, dvaṭṭhantarakappā, chaḷābhijātiyo, aṭṭha purisabhūmiyo, ekūnapaññāsa ājīvakasate, ekūnapaññāsa paribbājakasate, ekūnapaññāsa nāgāvāsasate, vīse indriyasate, tiṁse nirayasate, chattiṁsa rajodhātuyo, satta saññīgabbhā, satta asaññīgabbhā, satta nigaṇṭhigabbhā, satta devā, satta mānusā, satta pesācā, satta sarā, satta pavuṭā, satta papātā, satta papātasatāni, satta supinā, satta supinasatāni, cullāsīti mahākappino satasahassāni, yāni bāle ca paṇḍite ca sandhāvitvā saṁsaritvā dukkhassantaṁ karissanti.
mahākappino → mahākappuno (bj, pts1ed) | cullāsīti → cūḷāsīti (sya-all, km) | ājīvakasate → ājīvasate (bj, sya-all) | yonipamukhasatasahassāni saṭṭhi ca → yonippamukhasatasahassāni saṭṭhiñca (sya-all) | saññīgabbhā → saññigabbhā (sya-all) | asaññīgabbhā → asaññigabbhā (sya-all) | nigaṇṭhigabbhā → niganthagabbhā (sya-all) | pesācā → pisācā (sya-all) | pavuṭā → pavuṭā satta pāsāṇā (sya-all) | ājīvasate → ājīvakasate (bj: sīmu8, machasaṁ) | nigaṇṭhigabbhā → niganthagabbhā (bj: syā) | pesācā → pisācā (bj: machasaṁ, syā) | pavuṭā → pamuṭā (bj: sīmu8) | cullāsītimahākappuno → mahākappino (bj: machasaṁ, syā) | cullāsīti → cūḷāsīti (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | mahākappino → mahākappuno (cck: sī. pī.) | dvaṭṭhipaṭipadā → dvaṭṭhi paṭipadā (bjt) | aṭṭha purisabhūmiyo → aṭṭhapurisabhūmiyo (bjt) | satta supinā satta supinasatāni cullāsīti mahākappino → sattasupinā sattasupinasatāni cullāsītimahākappuno (bjt) | dvaṭṭhipaṭipadā → dvaṭṭhippaṭipadā (th) | + → pāsāṇā satta (th) | panimāni → pan imāni (pts) | dvaṭṭhipaṭipadā dvaṭṭhantarakappā chaḷābhijātiyo → dvaṭṭhi paṭipadā dvaṭṭh antarakappā chaḷ-ābhijātiyo (pts) | paribbājakasate → paribbājasate (pts) | dukkhassantaṁ → dukkhass antaṁ (pts)Существует четырнадцать сотен тысяч основных видов рождения и [ещё] шесть тысяч и [ещё] шестьсот. Существует пятьсот видов каммы, пять видов каммы и три вида каммы, есть полная камма и половинчатая камма. Есть 62 пути, 62 малых цикла существования мира, 6 классов, 8 уровней человека, сорок девять сотен средств к жизни, сорок девять сотен видов странников, сорок девять сотен видов обителей нагов, двадцать сотен качеств, тридцать сотен адов и 36 элементов пыли семь видов эмбрионов с восприятием, семь видов эмбрионов без восприятия, семь видов эмбрионов без оболочки, семь видов богов, семь видов человеческих существ, 7 видов демонов, семь озёр, семь узлов, семь пропастей, семь сотен [ещё других] видов пропастей, семь видов сновидений, семь сотен [ещё других] видов сновидений, восемьдесят четыре сотни тысяч великих циклов существования мира, в которых, мчась и скитаясь по круговерти перерождений, глупцы и мудрые одинаково положат конец боли.
Tattha natthi imināhaṁ sīlena vā vatena vā tapena vā brahmacariyena vā aparipakkaṁ vā kammaṁ paripācessāmi, paripakkaṁ vā kammaṁ phussa phussa byantiṁ karissāmīti.
kammaṁ → (bj) | byantiṁ karissāmīti → vyantīkarissāmīti (bj, sya-all) | byantīkarissāmīti → byantiṁ karissāmīti (bj: machasaṁ) | vatena → vattena (th) | aparipakkaṁ → apparipakkaṁ (th) | natthi imināhaṁ → na-tthi iminā haṁ (pts) | byantiṁ karissāmīti → byantikarissāmīti (pts)Нет ничего из этого: “Посредством этой нравственности или предписаний или аскезы или святой жизни я дам созреть несозревшей камме или же уничтожу созревшую камму, когда она проявится”.
Hevaṁ natthi doṇamite sukhadukkhe pariyantakate saṁsāre, natthi hāyanavaḍḍhane, natthi ukkaṁsāvakaṁse.
pariyantakate → pariyantakaṭe (bj) | natthi → na-tthi (pts)приятное и боль распределены. Круговерть перерождений ограниченна. Нет [возможности] сократить её или удлинить, увеличить или уменьшить.
Seyyathāpi nāma suttaguḷe khitte nibbeṭhiyamānameva paleti;
nibbeṭhiyamānameva → nibbedhiyamānameva (sya-all) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | nibbeṭhiyamānameva → nibbeṭhiyamānam-eva (pts)Это как разматывается брошенный моток пряжи,
evameva bāle ca paṇḍite ca sandhāvitvā saṁsaritvā dukkhassantaṁ karissantī’ti.
evameva → evamevaṁ (bjt) | ca → cā (bjt) | evameva → evam-evaṁ (pts) | dukkhassantaṁ → dukkhass antaṁ (pts)точно так же глупцы и мудрые, мчась и скитаясь по круговерти перерождений одинаково положат конец боли”.
Tatra, sandaka, viññū puriso iti paṭisañcikkhati:В отношении этого мудрый человек рассуждает так:
‘ayaṁ kho bhavaṁ satthā evaṁvādī evaṁdiṭṭhi—
evaṁdiṭṭhi → evaṁdiṭṭhī (sya-all)“Этот славный учитель придерживается такой доктрины…
sattime kāyā akaṭā akaṭavidhā animmitā animmātā vañjhā kūṭaṭṭhā esikaṭṭhāyiṭṭhitā.
Te na iñjanti na vipariṇamanti na aññamaññaṁ byābādhenti.
vipariṇamanti na aññamaññaṁ → vipariṇāmenti nāññamaññaṁ (sya-all) | vipariṇamanti na aññamaññaṁ byābādhenti → viparinamanti nāññamaññaṁ vyābādhenti (bjt)
Nālaṁ aññamaññassa sukhāya vā dukkhāya vā sukhadukkhāya vā.
Katame satta?
Pathavīkāyo āpokāyo tejokāyo vāyokāyo sukhe dukkhe jīve sattame—
pathavīkāyo → paṭhavīkāyo (sya-all) | sattame → sattime (bjt)
ime satta kāyā akaṭā akaṭavidhā animmitā animmātā vañjhā kūṭaṭṭhā esikaṭṭhāyiṭṭhitā.
Te na iñjanti na vipariṇamanti na aññamaññaṁ byābādhenti.
vipariṇamanti na aññamaññaṁ → vipariṇāmenti nāññamaññaṁ (sya-all) | vipariṇamanti na aññamaññaṁ byābādhenti → viparinamanti nāññamaññaṁ vyābādhenti (bjt)
Nālaṁ aññamaññassa sukhāya vā dukkhāya vā sukhadukkhāya vā.
Tattha natthi hantā vā ghātetā vā sotā vā sāvetā vā viññātā vā viññāpetā vā.
Yopi tiṇhena satthena sīsaṁ chindati, na koci kañci jīvitā voropeti.
yopi → ye pi (pts)
Sattannaṁ tveva kāyānamantarena satthaṁ vivaramanupatati.
sattannaṁ tveva → sattannaṁtveva (my) | tveva → yeva (bjt) | vivaramanupatati → vivaramanuppatati (th)
Cuddasa kho panimāni yonipamukhasatasahassāni saṭṭhi ca satāni cha ca satāni pañca ca kammuno satāni pañca ca kammāni tīṇi ca kammāni, kamme ca aḍḍhakamme ca, dvaṭṭhipaṭipadā, dvaṭṭhantarakappā, chaḷābhijātiyo, aṭṭha purisabhūmiyo, ekūnapaññāsa ājīvakasate, ekūnapaññāsa paribbājakasate, ekūnapaññāsa nāgāvāsasate, vīse indriyasate, tiṁse nirayasate, chattiṁsa rajodhātuyo, satta saññīgabbhā, satta asaññīgabbhā, satta nigaṇṭhigabbhā, satta devā, satta mānusā, satta pesācā, satta sarā, satta pavuṭā, satta papātā, satta papātasatāni, satta supinā, satta supinasatāni, cullāsīti mahākappino satasahassāni, yāni bāle ca paṇḍite ca sandhāvitvā saṁsaritvā dukkhassantaṁ karissanti.
yonipamukhasatasahassāni saṭṭhi ca → yonippamukhasatasahassāni saṭṭhiñca (sya-all) | ājīvakasate → ājīvasate (sya-all, pts) | saññīgabbhā → saññigabbhā (sya-all, pts) | asaññīgabbhā → asaññigabbhā (sya-all, pts) | nigaṇṭhigabbhā → niganthagabbhā (sya-all) | pesācā → pisācā (sya-all) | pavuṭā → pavuṭā satta pāsāṇā (sya-all) | cullāsīti → cūḷāsīti (sya-all) | paribbājakasate → paribbājasate (pts) | mahākappino → mahākappuno (pts) | ājīvasate → ājīvakasate (bj: sīmu8, machasaṁ) | yonipamukhasatasahassāni → yoni pamukhasatasahassāni (bjt) | dvaṭṭhipaṭipadā → dvaṭṭhippaṭipadā (th) | + → pāsāṇā satta (th)
Tattha natthi imināhaṁ sīlena vā vatena vā tapena vā brahmacariyena vā aparipakkaṁ vā kammaṁ paripācessāmi, paripakkaṁ vā kammaṁ phussa phussa byantiṁ karissāmīti, hevaṁ natthi doṇamite sukhadukkhe pariyantakate saṁsāre, natthi hāyanavaḍḍhane, natthi ukkaṁsāvakaṁse.
byantiṁ karissāmīti → byantīkarissāmīti (sya-all); byantikarissāmīti (pts) | pariyantakate → pariyantakaṭe (pts) | byantiṁ karissāmīti → vyantīkarissāmīti (bjt) | vatena → vattena (th) | aparipakkaṁ → apparipakkaṁ (th) | hāyanavaḍḍhane → hāyana vaḍḍhane (th)
Seyyathāpi nāma suttaguḷe khitte nibbeṭhiyamānameva paleti;
nibbeṭhiyamānameva → nibbedhiyamānameva (sya-all)
evameva bāle ca paṇḍite ca sandhāvitvā saṁsaritvā dukkhassantaṁ karissantī’ti.
evameva → evamevaṁ (bjt)
Sace pana imassa bhoto satthuno saccaṁ vacanaṁ, akatena me ettha kataṁ, avusitena me ettha vusitaṁ.
pana → (bj, pts) | avusitena → abbusitena (bj)Если слова этого славного учителя правдивы, тогда мы оба в этом в точности равны,
Ubhopi mayaṁ ettha samasamā sāmaññaṁ pattā, yo cāhaṁ na vadāmi ‘ubho sandhāvitvā saṁsaritvā dukkhassantaṁ karissāmā’ti.
sāmaññaṁ pattā → sāmaññapattā (pts) | ubhopi → ubho pi (pts) | dukkhassantaṁ → dukkhass antaṁ (pts)находимся на одном уровне – я, не практиковавший [этого учения], и он, практиковавший его; я, не живший [святой жизнью], и он живший ею. При этом, я не говорю, что оба [из нас] одинаково положат конец боли, побегав и проблуждав [ограниченное число жизней] по круговерти перерождений.
Atirekaṁ kho panimassa bhoto satthuno naggiyaṁ muṇḍiyaṁ ukkuṭikappadhānaṁ kesamassulocanaṁ, yohaṁ puttasambādhasayanaṁ ajjhāvasanto kāsikacandanaṁ paccanubhonto mālāgandhavilepanaṁ dhārento jātarūparajataṁ sādiyanto iminā bhotā satthārā samasamagatiko bhavissāmi abhisamparāyaṁ.
puttasambādhasayanaṁ → vasanaṁ (bj: sīmu8, machasaṁ) | panimassa → pan imassa (pts) | yohaṁ → yo haṁ (pts)Но [ведь] это излишне для этого славного учителя – ходить голым, быть побритым, принуждать себя к сидению с охватыванием коленей руками, вырывать волосы и бороду – так как я, [то есть] тот, кто живёт в доме, полном детей, использует сандаловое дерево из Варанаси, носит гирлянды, [пользуется] благовониями и мазями, принимает золото и серебро, повстречаю тот же самый удел, ту же самую будущую участь, что и этот славный учитель.
Sohaṁ kiṁ jānanto kiṁ passanto imasmiṁ satthari brahmacariyaṁ carissāmi?
+ → kiṁjānanto (bjt) | sohaṁ → so haṁ (pts)Что я знаю и вижу [такого], чтобы вести святую жизнь под [учительством] этого учителя?”
‘So abrahmacariyavāso ayan’ti—
ayanti → ayan-ti (pts)Поэтому, когда он выясняет, что этот путь сводит на нет житие святой жизнью,
iti viditvā tasmā brahmacariyā nibbijja pakkamati.он отворачивается от него и оставляет его.
Ayaṁ kho, sandaka, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena catuttho abrahmacariyavāso akkhāto yattha viññū puriso sasakkaṁ brahmacariyaṁ na vaseyya, vasanto ca nārādheyya ñāyaṁ dhammaṁ kusalaṁ.
ca → cā (bj) | ca nārādheyya → vā na ārādheyya (pts)Таков четвёртый путь, сводящий на нет житие святой жизнью, что был провозглашён Благословенным, знающим и видящим, достойным и Правильно Пробуждённым, в котором мудрый человек вне всяких сомнений не будет жить святой жизнью, а если будет, то не достигнет истинного пути, Дхаммы, которая благая.
Ime kho te, sandaka, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena cattāro abrahmacariyavāsā akkhātā yattha viññū puriso sasakkaṁ brahmacariyaṁ na vaseyya, vasanto ca nārādheyya ñāyaṁ dhammaṁ kusalan”ti.
vasanto ca → vesanto vā (bj) | te → (sya-all, pts) | ca nārādheyya → vā na ārādheyya (pts)Таковы, Сандака, четыре пути свести на нет житие святой жизнью, что были провозглашены Благословенным, знающим и видящим, достойным и Правильно Пробуждённым, когда мудрый человек вне всяких сомнений не будет жить святой жизнью, а если будет, то не достигнет истинного пути, Дхаммы, которая благая”.
“Acchariyaṁ, bho ānanda, abbhutaṁ, bho ānanda.
abbhutaṁ → abbhūtaṁ (sya-all)“Удивительно, господин Ананда, поразительно,
Yāvañcidaṁ tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena cattāro abrahmacariyavāsāva samānā ‘abrahmacariyavāsā’ti akkhātā yattha viññū puriso sasakkaṁ brahmacariyaṁ na vaseyya, vasanto ca nārādheyya ñāyaṁ dhammaṁ kusalanti.
ca → vā (bj) | kusalanti → kusalaṁ (sya-all, pts) | ca nārādheyya → vā na ārādheyya (pts) | abrahmacariyavāsāva samānā → abrahmacariyavāsā vasamānā (bjt) | yāvañcidaṁ → yāvañ-c idaṁ (pts) | abrahmacariyavāsāva → abrahmacariyavāsā va (pts) | abrahmacariyavāsāti → abrahmacariyavāsā ti (pts)как [эти] четыре пути свести на нет житие святой жизнью были провозглашены Благословенным…. не достигнет истинного пути, Дхаммы, которая благая.
Katamāni pana tāni, bho ānanda, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena cattāri anassāsikāni brahmacariyāni akkhātāni yattha viññū puriso sasakkaṁ brahmacariyaṁ na vaseyya, vasanto ca nārādheyya ñāyaṁ dhammaṁ kusalan”ti?
ca → vā (bj) | ca nārādheyya → vā na ārādheyya (pts) | kusalanti → kusalan-ti (pts)Но, господин Ананда, каковы те четыре вида святой жизни без утешения, что были провозглашены Благословенным, знающим и видящим, достойным и Правильно Пробуждённым, в которой мудрый человек вне всяких сомнений не будет жить святой жизнью, а если будет, то не достигнет истинного пути, Дхаммы, которая благая?”
“Idha, sandaka, ekacco satthā sabbaññū sabbadassāvī aparisesaṁ ñāṇadassanaṁ paṭijānāti:“Сандака, бывает так, когда некий учитель заявляет о всезнании и всевидении, [утверждает, что] имеет такое полное знание и видение:
‘carato ca me tiṭṭhato ca suttassa ca jāgarassa ca satataṁ samitaṁ ñāṇadassanaṁ paccupaṭṭhitan’ti.
paccupaṭṭhitanti → paccupaṭṭhitan-ti (pts)“Иду ли я, стою, сплю или бодрствую, знание и видение постоянно и непрерывно наличествуют у меня”.
So suññampi agāraṁ pavisati, piṇḍampi na labhati, kukkuropi ḍaṁsati, caṇḍenapi hatthinā samāgacchati, caṇḍenapi assena samāgacchati, caṇḍenapi goṇena samāgacchati, itthiyāpi purisassapi nāmampi gottampi pucchati, gāmassapi nigamassapi nāmampi maggampi pucchati.
ḍaṁsati → ḍasati (bj) | ḍasati → ḍaṁsati (bj: machasaṁ) | suññampi → suññam-pi (pts) | kukkuropi ḍaṁsati caṇḍenapi → kukkuro pi ḍasati caṇḍena pi (pts) | caṇḍenapi → caṇḍena pi (pts) | itthiyāpi purisassapi nāmampi gottampi → itthiyā pi purisassa pi nāmam-pi gottam-pi (pts) | gāmassapi nigamassapi nāmampi maggampi → gāmassa pi nigamassa pi nāmam-pi maggam-pi (pts)Он входит в пустой дом; не получает подаяний; собака кусает его; он встречает на своём пути дикого слона, дикую лошадь, дикого быка; он спрашивает имя и клан у женщины или мужчины; он спрашивает название города или деревни, а также и дорогу туда.
So ‘kimidan’ti puṭṭho samāno ‘suññaṁ me agāraṁ pavisitabbaṁ ahosi’, tena pāvisiṁ; ‘piṇḍampi aladdhabbaṁ ahosi’, tena nālatthaṁ; ‘kukkurena ḍaṁsitabbaṁ ahosi’, tenamhi daṭṭho; ‘caṇḍena hatthinā samāgantabbaṁ ahosi’, tena samāgamiṁ; ‘caṇḍena assena samāgantabbaṁ ahosi’, tena samāgamiṁ; ‘caṇḍena goṇena samāgantabbaṁ ahosi’, tena samāgamiṁ; ‘itthiyāpi purisassapi nāmampi gottampi pucchitabbaṁ ahosi’, tena pucchiṁ; ‘gāmassapi nigamassapi nāmampi maggampi pucchitabbaṁ ahosi’, tena pucchinti.
tenamhi → tena (mr); tenāsiṁ (?) | piṇḍampi → piṇḍaṁ me (bj, sya-all, pts) | ḍaṁsitabbaṁ → ḍasitabbaṁ (bj, pts) | samāgamiṁ → samāgamaṁ (bj, pts) | tena pucchinti → tenāpucchinti (bj, pts) | tena nālatthaṁ → tenāladdhaṁ (sya-all) | samāgamaṁ → samāgamiṁ (bj: machasaṁ) | tenamhi → tena (cck: ka.); tenāsiṁ (cck: ?) | kimidanti → kim-idan-ti (pts) | piṇḍampi → piṇḍam-me (pts) | tenamhi → ten amhi (pts) | samāgamiṁ itthiyāpi purisassapi nāmampi → samāgamaṁ itthiyā pi purisassa pi nāmam-pi (pts) | tena pucchiṁ gāmassapi nigamassapi nāmampi maggampi → tenāpucchiṁ gāmassa pi nigamassa pi nāmam-pi maggam-pi (pts)Когда его спрашивают: “Как же так?”, он отвечает: “Мне нужно было войти в пустой дом, вот почему я вошёл в него. Мне нужно было не получить подаяний, вот почему я не получил. Мне нужно было быть укушенным собакой, вот почему я был укушен. Мне нужно было повстречаться с диким слоном, дикой лошадью, диким быком, вот почему я повстречался с ними. Мне нужно было спросить имя и клан у женщины или мужчины, вот почему я спросил. Мне нужно было спросить название города или деревни, а также и дорогу туда, вот почему я спросил”.
Tatra, sandaka, viññū puriso iti paṭisañcikkhati:В отношении этого мудрый человек рассуждает так:
‘ayaṁ kho bhavaṁ satthā sabbaññū sabbadassāvī aparisesaṁ ñāṇadassanaṁ paṭijānāti …pe… ‘gāmassapi nigamassapi nāmampi maggampi pucchitabbaṁ ahosi, tena pucchin’ti.
aparisesaṁ ñāṇadassanaṁ paṭijānāti → (bj, pts) | tena pucchinti → tenāpucchinti (bj) | pe → spelled out in full (th)“Этот славный учитель заявляет о том, что он всезнающий и всевидящий… когда его спросили: “Как же так?”, он ответил: “Мне нужно было…”.
So ‘anassāsikaṁ idaṁ brahmacariyan’ti—
anassāsikaṁ → anussāsikaṁ (bj) | brahmacariyanti → brahmacariyan-ti (pts)Поэтому когда он выясняет, что [из-за этого] эта святая жизнь не имеет утешения,
iti viditvā tasmā brahmacariyā nibbijja pakkamati.он отворачивается от него и оставляет его.
Idaṁ kho, sandaka, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena paṭhamaṁ anassāsikaṁ brahmacariyaṁ akkhātaṁ yattha viññū puriso sasakkaṁ brahmacariyaṁ na vaseyya, vasanto ca nārādheyya ñāyaṁ dhammaṁ kusalaṁ.
ca → vā (bj) | ca nārādheyya → vā na ārādheyya (pts)Таков первый вид святой жизни без утешения, что был провозглашён Благословенным, знающим и видящим, достойным и Правильно Пробуждённым, когда мудрый человек вне всяких сомнений не будет жить святой жизнью, а если будет, то не достигнет истинного пути, Дхаммы, которая благая.
Puna caparaṁ, sandaka, idhekacco satthā anussaviko hoti anussavasacco.
caparaṁ → ca paraṁ (pts) | idhekacco → idh ekacco (pts)Далее, Сандака, бывает так, когда некий учитель – приверженец традиции, тот, кто считает, что устная традиция [передачи учения] является правдой.
So anussavena itihitihaparamparāya piṭakasampadāya dhammaṁ deseti.
itihitihaparamparāya → itihītihaparamparāya (sya-all, pts) | itihitihaparamparāya → itihitiha paramparāya (bjt)Он учит Дхамме посредством устной традиции, посредством дошедших легенд, посредством авторитета собраний [заученных текстов].
Anussavikassa kho pana, sandaka, satthuno anussavasaccassa sussutampi hoti dussutampi hoti tathāpi hoti aññathāpi hoti.
tathāpi → aññathāpi (bj) | sussutampi → sussatampi (pts) | dussutampi → dussatampi (pts) | sussutampi → susutampi (th) | sussutampi → sussatam-pi (pts) | dussutampi → dussatam-pi (pts) | tathāpi → tathā pi (pts) | aññathāpi → aññathā pi (pts)Но когда учитель – приверженец традиции, тот, кто считает, что устная традиция [передачи учения] является правдой, то в этом случае [может быть так], что что-то хорошо было передано, а что-то плохо было передано, что-то является правдой, а что-то нет.
Tatra, sandaka, viññū puriso iti paṭisañcikkhati:
tatra → yatra (bj)В отношении этого мудрый человек рассуждает так:
‘ayaṁ kho bhavaṁ satthā anussaviko anussavasacco so anussavena itihitihaparamparāya piṭakasampadāya dhammaṁ deseti.
itihitihaparamparāya → itihītihaparamparāya (sya-all, pts) | itihitihaparamparāya → itihitiha paramparāya (bjt)“Этот славный учитель – приверженец традиции, тот, кто считает, что устная традиция [передачи учения] является правдой. Он учит Дхамме посредством устной традиции, посредством дошедших легенд, посредством авторитета собраний [заученных текстов].
Anussavikassa kho pana satthuno anussavasaccassa sussutampi hoti dussutampi hoti tathāpi hoti aññathāpi hoti’.
pana → pana sandaka (sya-all) | sussutampi → sussatampi (pts) | dussutampi → dussatampi (pts) | sussutampi → susutampi (th) | sussutampi → sussatam-pi (pts) | dussutampi → dussatam-pi (pts) | tathāpi → tathā pi (pts) | aññathāpi → aññathā pi (pts)Но когда учитель – приверженец традиции, тот, кто считает, что устная традиция [передачи учения] является правдой, то в этом случае [может быть так], что что-то хорошо было передано, а что-то плохо было передано, что-то является правдой, а что-то нет.
So ‘anassāsikaṁ idaṁ brahmacariyan’ti—
brahmacariyanti → brahmacariyan-ti (pts)Поэтому когда он выясняет, что [из-за этого] эта святая жизнь не имеет утешения,
iti viditvā tasmā brahmacariyā nibbijja pakkamati.он отворачивается от него и оставляет его.
Idaṁ kho, sandaka, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena dutiyaṁ anassāsikaṁ brahmacariyaṁ akkhātaṁ yattha viññū puriso sasakkaṁ brahmacariyaṁ na vaseyya, vasanto ca nārādheyya ñāyaṁ dhammaṁ kusalaṁ.
ca → vā (bj) | ca nārādheyya → vā na ārādheyya (pts)Таков второй вид святой жизни без утешения, что был провозглашён Благословенным, знающим и видящим, достойным и Правильно Пробуждённым, когда мудрый человек вне всяких сомнений не будет жить святой жизнью, а если будет, то не достигнет истинного пути, Дхаммы, которая благая.
Puna caparaṁ, sandaka, idhekacco satthā takkī hoti vīmaṁsī.
caparaṁ → ca paraṁ (pts) | idhekacco → idh ekacco (pts)Далее, Сандака, бывает так, когда некий учитель – тот, кто рассуждает и вопрошает.
So takkapariyāhataṁ vīmaṁsānucaritaṁ sayampaṭibhānaṁ dhammaṁ deseti.
sayampaṭibhānaṁ → sayaṁpaṭibhānaṁ (my, th, pts)Он обучает Дхамме, обдуманной [только лишь своим] размышлением, следуя собственному рассмотрению по мере того, как оно происходит в нём.
Takkissa kho pana, sandaka, satthuno vīmaṁsissa sutakkitampi hoti duttakkitampi hoti tathāpi hoti aññathāpi hoti.
sutakkitampi → sutakkitam-pi (pts) | duttakkitampi → duttakkitam-pi (pts) | tathāpi → tathā pi (pts) | aññathāpi → aññathā pi (pts)Но когда учитель – тот, кто рассуждает и вопрошает, то [может быть так], что что-то хорошо продумано, а что-то ошибочно продумано, что-то является истиной, а что-то нет.
Tatra, sandaka, viññū puriso iti paṭisañcikkhati:В отношении этого мудрый человек рассуждает так:
‘ayaṁ kho bhavaṁ satthā takkī vīmaṁsī.“Этот славный учитель – тот, кто рассуждает и вопрошает.
So takkapariyāhataṁ vīmaṁsānucaritaṁ sayampaṭibhānaṁ dhammaṁ deseti.
sayampaṭibhānaṁ → sayaṁpaṭibhānaṁ (my, th, pts)Он обучает Дхамме, обдуманной [только лишь своим] размышлением, следуя собственному рассмотрению по мере того, как оно происходит в нём.
Takkissa kho pana satthuno vīmaṁsissa sutakkitampi hoti duttakkitampi hoti tathāpi hoti aññathāpi hoti’.
sutakkitampi → sutakkitam-pi (pts) | duttakkitampi → duttakkitam-pi (pts) | tathāpi → tathā pi (pts) | aññathāpi → aññathā pi (pts)Но когда учитель – тот, кто рассуждает и вопрошает, то [может быть так], что что-то хорошо продумано, а что-то ошибочно продумано, что-то является истиной, а что-то нет.
So ‘anassāsikaṁ idaṁ brahmacariyan’ti—
brahmacariyanti → brahmacariyan-ti (pts)Поэтому когда он выясняет, что [из-за этого] эта святая жизнь не имеет утешения,
iti viditvā tasmā brahmacariyā nibbijja pakkamati.он отворачивается от него и оставляет его.
Idaṁ kho, sandaka, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena tatiyaṁ anassāsikaṁ brahmacariyaṁ akkhātaṁ yattha viññū puriso sasakkaṁ brahmacariyaṁ na vaseyya, vasanto ca nārādheyya ñāyaṁ dhammaṁ kusalaṁ.
ca → vā (bj) | ca nārādheyya → vā na ārādheyya (pts)Таков третий вид святой жизни без утешения, что был провозглашён Благословенным, знающим и видящим, достойным и Правильно Пробуждённым, когда мудрый человек вне всяких сомнений не будет жить святой жизнью, а если будет, то не достигнет истинного пути, Дхаммы, которая благая.
Puna caparaṁ, sandaka, idhekacco satthā mando hoti momūho.
mando hoti momūho → mandomomuho (sya-all) | momūho → momuho (pts) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | idhekacco → idh ekacco (pts)Далее, Сандака, бывает так, когда некий учитель глуп и запутан.
So mandattā momūhattā tattha tattha pañhaṁ puṭṭho samāno vācāvikkhepaṁ āpajjati amarāvikkhepaṁ:
tattha tattha → tathā tathā (bj, sya-all, km, pts1ed) | momūhattā tattha tattha → momuhattā tathā tathā (sya-all, pts) | tathā → tattha tattha (bj: machasaṁ) | tattha → tathā tathā (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | vācāvikkhepaṁ → vācā vikkhepaṁ (bjt)Поскольку он глуп и запутан, то когда ему задают такой-то и такой-то вопрос, он пускается в словесные извивания, точно уж на сковороде:
‘evantipi me no, tathātipi me no, aññathātipi me no, notipi me no, no notipi me no’ti.
aññathātipi → aññathāpi (bj, pts1ed) | tathātipi → tathāpi (bj, pts1ed) | evantipi → evampi (bj, pts1ed) | tathātipi → tathā pi (pts) | aññathātipi me no notipi → aññathā pi (pts) | notipi → ti pi (pts) | evampi → evantipi (bj: machasaṁ, syā) | tathāpi → tathātipi (bj: machasaṁ, syā) | aññathāpi → aññathātipi (bj: machasaṁ, syā) | evantipi → evampi (cck: sī. pī.) | tathātipi → tathāpi (cck: sī. pī.) | aññathātipi → aññathāpi (sī. pī.) ( ) sabbattha natthi (cck note) | notipi → no ti pi (pts) | noti → no ti (pts)“Я не говорю, что это так. И я не говорю, что это эдак. И я не говорю, что это иначе. И я не говорю, что это не так. И я не говорю, что это как-то иначе, чем не так”.
Tatra, sandaka, viññū puriso iti paṭisañcikkhati:В отношении этого мудрый человек рассуждает так:
‘ayaṁ kho bhavaṁ satthā mando momūho.
momūho → momuho (sya-all)“Этот славный учитель – глуп и запутан.
So mandattā momūhattā tattha tattha pañhaṁ puṭṭho samāno vācāvikkhepaṁ āpajjati amarāvikkhepaṁ—
tattha tattha → tathā tathā (bj) | momūhattā tattha tattha → momuhattā tathā tathā (sya-all)Поскольку он глуп и запутан, то когда ему задают такой-то и такой-то вопрос, он пускается в словесные извивания, точно уж на сковороде:
evantipi me no, tathātipi me no, aññathātipi me no, notipi me no, no notipi me no’ti.
evantipi → evampi (bj) | tathātipi → tathāpi (bj) | aññathātipi → aññathāpi (bj) | evampi → evantipi (bj: machasaṁ, syā) | tathāpi → tathātipi (bj: machasaṁ, syā) | aññathāpi → aññathātipi (bj: machasaṁ, syā) | notipi → no tipi (bjt)“Я не говорю, что это так. И я не говорю, что это эдак. И я не говорю, что это иначе. И я не говорю, что это не так. И я не говорю, что это как-то иначе, чем не так”.
So ‘anassāsikaṁ idaṁ brahmacariyan’ti—
brahmacariyanti → brahmacariyan-ti (pts)Поэтому когда он выясняет, что [из-за этого] эта святая жизнь не имеет утешения,
iti viditvā tasmā brahmacariyā nibbijja pakkamati.он отворачивается от него и оставляет его.
Idaṁ kho, sandaka, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena catutthaṁ anassāsikaṁ brahmacariyaṁ akkhātaṁ yattha viññū puriso sasakkaṁ brahmacariyaṁ na vaseyya, vasanto ca nārādheyya ñāyaṁ dhammaṁ kusalaṁ.
ca → cā (bj) | kusalaṁ → kusalanti (sya-all) | ca nārādheyya → vā na ārādheyya (pts)Таков четвёртый вид святой жизни без утешения, что был провозглашён Благословенным, знающим и видящим, достойным и Правильно Пробуждённым, когда мудрый человек вне всяких сомнений не будет жить святой жизнью, а если будет, то не достигнет истинного пути, Дхаммы, которая благая.
Imāni kho tāni, sandaka, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena cattāri anassāsikāni brahmacariyāni akkhātāni yattha viññū puriso sasakkaṁ brahmacariyaṁ na vaseyya, vasanto ca nārādheyya ñāyaṁ dhammaṁ kusalan”ti.
tāni → idaṁ padaṁ bj, sya-all, pts1ed potthakesu | tāni → (bj, sya-all, pts) | ca → vā (bj) | ca nārādheyya → vā na ārādheyya (pts) | kusalanti → kusalan-ti (pts)Таковы, Сандака, четыре вида святой жизни без утешения, которые были провозглашены Благословенным, знающим и видящим, достойным и Правильно Пробуждённым, в которой мудрый человек вне всяких сомнений не будет жить святой жизнью, а если будет, то не достигнет истинного пути, Дхаммы, которая благая”.
“Acchariyaṁ, bho ānanda, abbhutaṁ, bho ānanda.
abbhutaṁ → abbhūtaṁ (sya-all)“Удивительно, господин Ананда, поразительно,
Yāvañcidaṁ tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena cattāri anassāsikāneva brahmacariyāni anassāsikāni brahmacariyānīti akkhātāni yattha viññū puriso sasakkaṁ brahmacariyaṁ na vaseyya, vasanto ca nārādheyya ñāyaṁ dhammaṁ kusalaṁ.
ca → vā (bj) | ca nārādheyya → vā na ārādheyya (pts) | yāvañcidaṁ → yāvañ-c idaṁ (pts) | anassāsikāneva → anassāsikān eva (pts)как четыре вида святой жизни без утешения были провозглашены Благословенным…. Дхаммы, которая благая.
So pana, bho ānanda, satthā kiṁ vādī kiṁ akkhāyī yattha viññū puriso sasakkaṁ brahmacariyaṁ vaseyya, vasanto ca ārādheyya ñāyaṁ dhammaṁ kusalan”ti.
pana → pana so (bj) | ca → vā (bj) | kiṁ vādī kiṁ akkhāyī → kiṁvādī kimakkhāyī (bjt, th, pts) | kusalanti → kusalan-ti (pts)Но, господин Ананда, что утверждает этот учитель, что он провозглашает, так что мудрый человек вне сомнений вёл бы святую жизнь, и живя ею, достиг бы истинного пути, Дхаммы, которая благая?”
“Idha, sandaka, tathāgato loke uppajjati arahaṁ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṁ buddho bhagavā …pe…
bhagavā → bhagavā so imaṁ lokaṁ sadevakaṁ (pts) | pe → vitthāro ma. ni. 2.9-10 kandarakasutte (cck note) | pe → spelled out in full (bjt)Вот, Сандака, в мире возникает Татхагата – тот, кто достиг совершенства, Правильно Пробуждённый, видением и поведением наделённый, высочайший, знаток миров, непревзойдённый вожак тех, кто должен обуздать себя, учитель богов и людей, пробуждённый, благословенный.
so ime pañca nīvaraṇe pahāya cetaso upakkilese paññāya dubbalīkaraṇeОтбросив эти пять помех, изъянов ума, что ослабляют понимание,
vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṁ savicāraṁ vivekajaṁ pītisukhaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
vivicceva → eva (pts)будучи отстранённым от желаний, отстранённым от неблагих состояний [ума], он входит и пребывает в первой джхане, которая сопровождается направлением и удержанием [ума на объекте медитации], с озарённостью и приятным, что возникли из-за [этой] отстранённости.
Yasmiṁ kho, sandaka, satthari sāvako evarūpaṁ uḷāravisesaṁ adhigacchati tattha viññū puriso sasakkaṁ brahmacariyaṁ vaseyya, vasanto ca ārādheyya ñāyaṁ dhammaṁ kusalaṁ.
Yasmiṁ kho → yasmiṁ kho pana (sya-all, km, mr) | uḷāravisesaṁ → uḷāraṁ visesaṁ (bj, pts); oḷāravisesaṁ (sya-all) | ca → vā (bj) | kho → kho pana (bj: syā) | visesaṁ → uḷāravisesaṁ (bj: machasaṁ) | kho → yasmiṁ kho pana (cck: syā. kaṁ. ka.) | pana → sattasu ṭhānesu ayaṁ pāṭho natthi (sya-all: sī. yu.)Мудрый человек вне сомнений вёл бы святую жизнь с учителем, под [учительством] которого ученик достигает такого высочайшего отличия, и живя ею, он бы достиг истинного пути, Дхаммы, которая благая.
Puna caparaṁ, sandaka, bhikkhu vitakkavicārānaṁ vūpasamā …pe… dutiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
caparaṁ → ca paraṁ (pts) | dutiyaṁ → pe-dutiyaṁ (pts)Затем, с успокоением направления и удержания [ума], он входит и пребывает во второй джхане,
Yasmiṁ kho, sandaka, satthari sāvako evarūpaṁ uḷāravisesaṁ adhigacchati tattha viññū puriso sasakkaṁ brahmacariyaṁ vaseyya, vasanto ca ārādheyya ñāyaṁ dhammaṁ kusalaṁ.
uḷāravisesaṁ → uḷāraṁ visesaṁ (bj); oḷāravisesaṁ (sya-all) | ca → vā (bj) | kho → kho pana (sya-all) | visesaṁ → uḷāravisesaṁ (bj: machasaṁ)
Puna caparaṁ, sandaka, bhikkhu pītiyā ca virāgā upekkhako ca viharati …pe… tatiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
upekkhako ca viharati → (sya-all)третьей джхане…
Yasmiṁ kho, sandaka, satthari sāvako evarūpaṁ uḷāravisesaṁ adhigacchati tattha viññū puriso sasakkaṁ brahmacariyaṁ vaseyya, vasanto ca ārādheyya ñāyaṁ dhammaṁ kusalaṁ.
uḷāravisesaṁ → uḷāraṁ visesaṁ (bj); oḷāravisesaṁ (sya-all) | ca → vā (bj) | kho → kho pana (sya-all)
Puna caparaṁ, sandaka, bhikkhu sukhassa ca pahānā …pe… catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
sukhassa → sukhassa ca pahānā dukkhassa (bj) | pahānā → pahānā dukkhassa ca pahānā (sya-all)четвёртой джхане…
Yasmiṁ kho, sandaka, satthari sāvako evarūpaṁ uḷāravisesaṁ adhigacchati tattha viññū puriso sasakkaṁ brahmacariyaṁ vaseyya, vasanto ca ārādheyya ñāyaṁ dhammaṁ kusalaṁ.
uḷāravisesaṁ → uḷāraṁ visesaṁ (bj); oḷāravisesaṁ (sya-all) | ca → vā (bj) | kho → kho pana (sya-all) | sāvako → ariyasāvako (sya-all) | visesaṁ → uḷāravisesaṁ (bj: machasaṁ)Мудрый человек вне сомнений вёл бы святую жизнь с учителем, под [учительством] которого ученик достигает такого высочайшего отличия, и живя ею, он бы достиг истинного пути, Дхаммы, которая благая.
So evaṁ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte pubbenivāsānussatiñāṇāya cittaṁ abhininnāmeti.
āneñjappatte → ānejjappatte (pts)Когда его ум стал таким сосредоточенным, очищенным, ярким, безупречным, избавленным от недостатков, гибким, податливым, устойчивым и непоколебимым, он направляет его к знанию воспоминаний прошлых жизней.
So anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ anussarati, seyyathidaṁ—ekampi jātiṁ dvepi jātiyo …pe… iti sākāraṁ sauddesaṁ anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ anussarati.
pubbenivāsaṁ → pubbe nivāsaṁ (bjt) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th, pts) | dvepi → dve pi (pts) | sauddesaṁ → sa-uddesaṁ (pts)Он вспоминает множество прошлых жизней. Одну, две, три, четыре, пять, десять, двадцать, тридцать, сорок, пятьдесят, сто, тысячу, сто тысяч, многие циклы свёртывания мира, многие циклы развёртывания мира, многие циклы свёртывания и развёртывания мира… Так он вспоминает свои многочисленные прошлые жизни в подробностях и деталях.
Yasmiṁ kho, sandaka, satthari sāvako evarūpaṁ uḷāravisesaṁ adhigacchati tattha viññū puriso sasakkaṁ brahmacariyaṁ vaseyya, vasanto ca ārādheyya ñāyaṁ dhammaṁ kusalaṁ.
uḷāravisesaṁ → uḷāraṁ visesaṁ (bj); oḷāravisesaṁ (sya-all) | ca → vā (bj) | kho → kho pana (sya-all)Мудрый человек вне сомнений вёл бы святую жизнь с учителем, под [учительством] которого ученик достигает такого высочайшего отличия, и живя ею, он бы достиг истинного пути, Дхаммы, которая благая.
So evaṁ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte sattānaṁ cutūpapātañāṇāya cittaṁ abhininnāmeti.
āneñjappatte → ānejjappatte (pts)Когда его ум стал таким сконцентрированным, очищенным, ярким, незапятнанным, лишённым нечистоты, гибким, покорённым, устойчивым и погруженным в неколебимость, он направляет к знанию смерти и перерождения существ.
So dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passati cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe sugate duggate …pe… yathākammūpage satte pajānāti.
upapajjamāne → uppajjamāne (bj)Основываясь именно на этом непревзойдённом очищенном прямом-видении-памятовании, божественным глазом, очищенным и превосходящим человеческий, благородный ученик видит умирающих и перерождающихся существ распознаёт низких и высочайших, красивых и уродливых, удачливых и неудачливых. Он понимает, как существа переходят [из жизни в жизнь] в соответствии с их поступками.
Yasmiṁ kho, sandaka, satthari sāvako evarūpaṁ uḷāravisesaṁ adhigacchati tattha viññū puriso sasakkaṁ brahmacariyaṁ vaseyya, vasanto ca ārādheyya ñāyaṁ dhammaṁ kusalaṁ.
uḷāravisesaṁ → uḷāraṁ visesaṁ (bj); oḷāravisesaṁ (sya-all) | ca → vā (bj) | kho → kho pana (sya-all)Мудрый человек вне сомнений вёл бы святую жизнь с учителем, под [учительством] которого ученик достигает такого высочайшего отличия, и живя ею, он бы достиг истинного пути, Дхаммы, которая благая.
So evaṁ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte āsavānaṁ khayañāṇāya cittaṁ abhininnāmeti.
abhininnāmeti → abhinnāmeti (sya-all) | āneñjappatte → ānejjappatte (pts)Когда его ум становится сконцентрированным, очищенным, ярким, незапятнанным, лишённым нечистоты, гибким, покорённым, устойчивым и погруженным в неколебимость, он направляет его к знанию уничтожения пятен [умственных загрязнений].
So ‘idaṁ dukkhan’ti yathābhūtaṁ pajānāti, ‘ayaṁ dukkhasamudayo’ti yathābhūtaṁ pajānāti, ‘ayaṁ dukkhanirodho’ti yathābhūtaṁ pajānāti, ‘ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṁ pajānāti;Он 'это - боль' как-есть понимает, 'это - боли-скапливание' как-есть понимает, 'это - боли-устранение' как-есть понимает, 'это к боли-устранению ведущая практика' как-есть понимает
‘ime āsavā’ti yathābhūtaṁ pajānāti, ‘ayaṁ āsavasamudayo’ti yathābhūtaṁ pajānāti, ‘ayaṁ āsavanirodho’ti yathābhūtaṁ pajānāti, ‘ayaṁ āsavanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṁ pajānāti.Это – пятна [загрязнений ума]… Это – происхождение пятен… Это – прекращение пятен… Это – путь, ведущий к прекращению пятен”.
Tassa evaṁ jānato evaṁ passato kāmāsavāpi cittaṁ vimuccati, bhavāsavāpi cittaṁ vimuccati, avijjāsavāpi cittaṁ vimuccati.
kāmāsavāpi → kāmāsavā pi (pts) | bhavāsavāpi → bhavāsavā pi (pts) | avijjāsavāpi → avijjāsavā pi (pts)Когда он знает и видит так, его ум освобождается от пятна желания, от пятна существования, от пятна неведения.
Vimuttasmiṁ vimuttamiti ñāṇaṁ hoti.
vimuttamiti → vimuttam-iti (pts)Когда он освободился, приходит знание: “Он освобождён”.
‘Khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyā’ti pajānāti.Он понимает: “Рождение уничтожено, святая жизнь прожита, сделано то, что следовало сделать, не будет более появления в каком-либо состоянии существования”.
Yasmiṁ kho, sandaka, satthari sāvako evarūpaṁ uḷāravisesaṁ adhigacchati tattha viññū puriso sasakkaṁ brahmacariyaṁ vaseyya, vasanto ca ārādheyya ñāyaṁ dhammaṁ kusalan”ti.
uḷāravisesaṁ → uḷāraṁ visesaṁ (bj, pts); oḷāravisesaṁ (sya-all) | ca → vā (bj) | kho → kho pana (sya-all) | kusalanti → kusalan-ti (pts)Мудрый человек вне сомнений вёл бы святую жизнь с учителем, под [учительством] которого ученик достигает такого высочайшего отличия, и живя ею, он бы достиг истинного пути, Дхаммы, которая благая.
“Yo pana so, bho ānanda, bhikkhu arahaṁ khīṇāsavo vusitavā katakaraṇīyo ohitabhāro anuppattasadattho parikkhīṇabhavasaṁyojano sammadaññā vimutto paribhuñjeyya so kāme”ti?
anuppattasadattho → anuppattasadatto (pts) | parikkhīṇabhavasaṁyojano → parikkhīṇabhavasaññojano (bjt, th) | sammadaññā → samma-d-aññā (pts)“Но, господин Ананда, когда монах – арахант, чьи пятна [умственных загрязнений] уничтожены, который прожил святую жизнь, сделал то, что следовало сделать, сбросил тяжкий груз, достиг истинной цели, уничтожил оковы существования, и полностью освободился посредством окончательного знания – может ли он наслаждаться желаниями?”
“Yo so, sandaka, bhikkhu arahaṁ khīṇāsavo vusitavā katakaraṇīyo ohitabhāro anuppattasadattho parikkhīṇabhavasaṁyojano sammadaññāvimutto, abhabbo so pañcaṭṭhānāni ajjhācarituṁ.
sammadaññāvimutto → sammadaññā vimutto (my) | parikkhīṇabhavasaṁyojano sammadaññāvimutto → parikkhīṇabhavasaññojano sammadaññā vimutto (bjt, th) | pañcaṭṭhānāni → pañcaṭhānāni (bjt) | pañcaṭṭhānāni → pañca ṭhānāni (th, pts) | sammadaññāvimutto → samma-d-aññā vimutto (pts)“Сандака, когда монах – арахант, чьи пятна [умственных загрязнений] уничтожены, который прожил святую жизнь, сделал то, что следовало сделать, сбросил тяжкий груз, достиг истинной цели, уничтожил оковы существования, и полностью освободился посредством окончательного знания, он неспособен на проступок в этих пяти случаях.
Abhabbo khīṇāsavo bhikkhu sañcicca pāṇaṁ jīvitā voropetuṁ, abhabbo khīṇāsavo bhikkhu adinnaṁ theyyasaṅkhātaṁ ādātuṁ, abhabbo khīṇāsavo bhikkhu methunaṁ dhammaṁ paṭisevetuṁ, abhabbo khīṇāsavo bhikkhu sampajānamusā bhāsituṁ, abhabbo khīṇāsavo bhikkhu sannidhikārakaṁ kāme paribhuñjituṁ, seyyathāpi pubbe agāriyabhūto.
paṭisevetuṁ → patisevetuṁ (bj); paṭisevituṁ (sya-all); patisevituṁ (pts) | pāṇaṁ → pāṇe (sya-all) | agāriyabhūto → āgāriyabhūto (sya-all) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)Монах, чьи пятна [умственных загрязнений] уничтожены не способен намеренно лишить жизни живое существо, не способен взять то, что [ему] не было дано, то есть на воровство, не способен вступить в половую связь, не способен сознательно произнести неправду, не способен наслаждаться желаниями, накапливая их, как он делал это прежде в мирской жизни.
Yo so, sandaka, bhikkhu arahaṁ khīṇāsavo vusitavā katakaraṇīyo ohitabhāro anuppattasadattho parikkhīṇabhavasaṁyojano sammadaññāvimutto, abhabbo so imāni pañcaṭṭhānāni ajjhācaritun”ti.
sammadaññāvimutto → sammadaññā vimutto (my) | parikkhīṇabhavasaṁyojano sammadaññāvimutto → parikkhīṇabhavasaññojano sammadaññā vimutto (bjt, th) | pañcaṭṭhānāni → pañcaṭhānāni (bjt) | pañcaṭṭhānāni → pañca ṭhānāni (th) | sammadaññāvimutto → samma-d-aññāvimutto (pts) | pañcaṭṭhānāni ajjhācaritunti → pañca ṭhānāni ajjhācaritun-ti (pts)Когда монах – арахант… он неспособен на проступок в этих пяти случаях”.
“Yo pana so, bho ānanda, bhikkhu arahaṁ khīṇāsavo vusitavā katakaraṇīyo ohitabhāro anuppattasadattho parikkhīṇabhavasaṁyojano sammadaññāvimutto tassa carato ceva tiṭṭhato ca suttassa ca jāgarassa ca satataṁ samitaṁ ñāṇadassanaṁ paccupaṭṭhitaṁ:
parikkhīṇabhavasaṁyojano sammadaññāvimutto → parikakhīṇabhavasaññojano sammadaññā vimutto (sya-all) | parikkhīṇabhavasaṁyojano sammadaññāvimutto → parikkhīṇabhavasaññojano sammadaññā vimutto (bjt) | sammadaññāvimutto → samma-d-aññā vimutto (pts) | ceva → eva (pts)“Но, господин Ананда, когда монах – арахант… его знание и видение того, что его пятна [умственных загрязнений] уничтожены, постоянно и непрерывно присутствуют в нём, идёт ли он, стоит, спит, или бодрствует?”
‘khīṇā me āsavā’”ti?
āsavāti → āsavā ti (pts)
“Tena hi, sandaka, upamaṁ te karissāmi;
upamaṁ te → upamante (bjt, th) | tena hi → tenahi (th) | upamaṁ te → upaman-te (pts)“В этом случае, Сандака, я приведу тебе пример,
upamāyapidhekacce viññū purisā bhāsitassa atthaṁ ājānanti.
upamāyapidhekacce → upamāya p idh ekacce (pts)ведь бывает так, что некие мудрые люди понимают значение утверждения посредством примера.
Seyyathāpi, sandaka, purisassa hatthapādā chinnā;
seyyathāpi → seyyathā pi (pts)Это как, Сандака, если бы у человека были отрезаны руки и ноги.
tassa carato ceva tiṭṭhato ca suttassa ca jāgarassa ca satataṁ samitaṁ jānāti:
jānāti → (bj, pts) | ceva → eva (pts)Осознавал бы он постоянно, что его руки и ноги являются отрезанными постоянно и непрерывно, когда шёл, стоял, спал или бодрствовал?
‘chinnā me hatthapādā’ti, udāhu paccavekkhamāno jānāti:Или знал бы об этом только тогда, когда пересматривал бы этот факт?
‘chinnā me hatthapādā’”ti?
“Na kho, bho ānanda, so puriso satataṁ samitaṁ jānāti:Он не осознавал бы это постоянно,
‘chinnā me hatthapādā’ti.
ti → (chinnāva hatthapādā,) (sī. syā. kaṁ. pī.) (cck note) | hatthapādāti → hatthapādā ti (my)
Api ca kho pana naṁ paccavekkhamāno jānāti:
naṁ → taṁ (bj); (sya-all) | pana → (pts) | api ca → apica (th)но только тогда, когда пересматривал бы этот факт.
‘chinnā me hatthapādā’”ti.
hatthapādāti → hatthapādā ti (pts)
“Evameva kho, sandaka, yo so bhikkhu arahaṁ khīṇāsavo vusitavā katakaraṇīyo ohitabhāro anuppattasadattho parikkhīṇabhavasaṁyojano sammadaññāvimutto tassa carato ceva tiṭṭhato ca suttassa ca jāgarassa ca satataṁ samitaṁ ñāṇadassanaṁ na paccupaṭṭhitaṁ:
ñāṇadassanaṁ na paccupaṭṭhitaṁ → (pts) | sammadaññāvimutto → sammadaññā vimutto (my) | parikkhīṇabhavasaṁyojano sammadaññāvimutto → parikkhīṇabhavasaññojano sammadaññā vimutto (bjt, th) | ñāṇadassanaṁ na paccupaṭṭhitaṁ → khīṇāca (bjt) | evameva → evam-eva (pts) | sammadaññāvimutto → samma-d-aññā vimutto (pts) | ceva → eva (pts)Точно так же, Сандака, когда монах – арахант… его знание и видение того, что его пятна [умственных загрязнений] уничтожены, не постоянно и не непрерывно присутствуют в нём, идёт ли он, стоит, спит, или бодрствует.
‘khīṇā me āsavā’ti;
me āsavāti → va āsavā (pts) | āsavā’ti → (khīṇāva āsavā,) (sī. syā. kaṁ. pī.) (cck note)
api ca kho pana naṁ paccavekkhamāno jānāti:
pana → (bj, pts) | naṁ → (sya-all) | api ca → apica (th)Но только когда он пересматривает этот факт, он знает: “Мои пятна [умственных загрязнений] уничтожены”.
‘khīṇā me āsavā’”ti.
āsavāti → āsavā ti (pts)
“Kīvabahukā pana, bho ānanda, imasmiṁ dhammavinaye niyyātāro”ti?
kīvabahukā → kīva bahukā (bjt, th, pts) | niyyātāroti → niyyātāro ti (pts)“Господин Ананда, сколько освободителей в этой Дхамме и Винае?”
“Na kho, sandaka, ekaṁyeva sataṁ na dve satāni na tīṇi satāni na cattāri satāni na pañca satāni, atha kho bhiyyova ye imasmiṁ dhammavinaye niyyātāro”ti.
ekaṁyeva → ekaṁ yeva (bjt, pts) | bhiyyova → bhiyyo va (pts) | niyyātāroti → niyyātāro ti (pts)“Не одна сотня, Сандака, не две сотни, не три сотни, не четыре сотни, не пять сотен, но куда больше освободителей в этой Дхамме и Винае”.
“Acchariyaṁ, bho ānanda, abbhutaṁ, bho ānanda.
abbhutaṁ → abbhūtaṁ (sya-all)“Удивительно, господин Ананда, поразительно,
Na ca nāma sadhammokkaṁsanā bhavissati, na paradhammavambhanā, āyatane ca dhammadesanā tāva bahukā ca niyyātāro paññāyissanti.
paradhammavambhanā → paradhammāvasādanā (bj) | āyatane ca → āyataneva (sya-all) | paradhammāvasādanā → naparadhammavambhanā (bj: machasaṁ, PTS)[В этой Дхамме] нет восхваления своей собственной Дхаммы, нет принижения Дхаммы других. Есть учение Дхаммы во всей полноте, со столь многочисленными освободителями.
Ime panājīvakā puttamatāya puttā attānañceva ukkaṁsenti, pare ca vambhenti tayo ceva niyyātāro paññapenti, seyyathidaṁ—
pare → pre (sya-all) | paññapenti seyyathidaṁ → paññāpenti seyyathīdaṁ (sya-all, pts) | panājīvakā → pan ājīvikā (pts) | attānañceva → attānañ-c eva (pts) | ceva → eva (pts)Но эти Адживаки, эти умершие сыновья матерей, восхваляют себя и принижают других, И они признают только трёх освободителей,
nandaṁ vacchaṁ, kisaṁ saṅkiccaṁ, makkhaliṁ gosālan”ti.
makkhaliṁ gosālanti → makkhaligosālanti (bj) | saṅkiccaṁ → saṁkiccaṁ (my) | gosālanti → gosālan-ti (pts)то есть Нанду Ваччху, Кису Санкиччу, Маккхали Госалу”.
Atha kho sandako paribbājako sakaṁ parisaṁ āmantesi:И затем странник Сандака обратился к своему собственному собранию:
“carantu bhonto samaṇe gotame brahmacariyavāso.“Идите, почтенные. Святую жизнь следует вести под [учительством] отшельника Готамы.
Na dāni sukaraṁ amhehi lābhasakkārasiloke pariccajitun”ti.
na dāni → nadāni (bjt, th) | lābhasakkārasiloke → lābha sakkāra siloke (th) | pariccajitunti → pariccajitun-ti (pts)Непросто будет нам теперь отбросить обретения, уважение, и славу”.
Iti hidaṁ sandako paribbājako sakaṁ parisaṁ uyyojesi bhagavati brahmacariyeti.
iti hidaṁ → itihidaṁ (bjt) | iti hidaṁ → itih idaṁ (pts) | brahmacariyeti → brahmacariye ti (pts)Вот как странник Сандака предложил своему собственному собранию вести святую жизнь под [учительством] Благословенного.