Vekhanasasutta
Vekhanasasutta → vekhanassasuttaṁ (bj); vekhaṇasasuttaṁ (sya-all)К Векханассе
Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → evamme (th) | evaṁ → evam (pts)Так мной услышано.
ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.
sāvatthiyaṁ → sāvatthiyam (pts)Одно время Благословенный располагается в Саваттхи, в роще Джеты, в парке Анатхапиндики.
Atha kho vekhanaso paribbājako yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi.
vekhanaso → vekhanasso (bj, pts1ed); vekhaṇaso (sya-all) | vekhanasso → vekhanaso (bj: machasaṁ); vekhaṇaso (bj: syā) | vekhanaso → vekhanasso (cck: sī. pī.) | Vekhanasso → So Bu twice & Skt once; Bm throughout & Skt four times Vekhanasa; Si Vekkhaṇasa throughout; Skt once Vekhaṇassa. (pts note) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts)И тогда странник Векханасса отправился к Благословенному и обменялся с ним приветствиями.
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ aṭṭhāsi.
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj, sya-all, pts)И после обмена вежливыми приветствиями и любезностями он встал рядом
Ekamantaṁ ṭhito kho vekhanaso paribbājako bhagavato santike udānaṁ udānesi:
vekhanaso → vekhaṇaso (sya-all) | vekhanasso → vekhanaso (bj: machasaṁ); vekhaṇaso (bj: syā)и в присутствии Благословенного произнёс это изречение:
“ayaṁ paramo vaṇṇo, ayaṁ paramo vaṇṇo”ti.
vaṇṇoti → vaṇṇo ti (pts)“Это совершенное сверкание, это совершенное сверкание!”
“Kiṁ pana tvaṁ, kaccāna, evaṁ vadesi:
vadesi → vadasi (pts)“Но, Каччана, почему ты говоришь так?”
‘ayaṁ paramo vaṇṇo, ayaṁ paramo vaṇṇo’ti?
vaṇṇoti → vaṇṇo ti (pts)“Это совершенное сверкание, это совершенное сверкание!”
Katamo, kaccāna, so paramo vaṇṇo”ti?
kaccāna so → (sya-all) | kaccāna → (pts) | vaṇṇoti → vaṇṇo ti (pts)Что это за совершенное сверкание?”
“Yasmā, bho gotama, vaṇṇā añño vaṇṇo uttaritaro vā paṇītataro vā natthi so paramo vaṇṇo”ti.
natthi → na tthi (pts) | vaṇṇoti → vaṇṇo ti (pts)“Господин Готама, это сверкание является высшим сверканием, которого не может превзойти любое другое сверкание, возвышенное и высочайшее”.
“Katamo pana so, kaccāna, vaṇṇo yasmā vaṇṇā añño vaṇṇo uttaritaro vā paṇītataro vā natthī”ti?
pana → (sya-all) | natthīti → na tthīti (pts)“Но, Каччана, что это за сверкание, которого не может превзойти любое другое сверкание, возвышенное и высочайшее?”
“Yasmā, bho gotama, vaṇṇā añño vaṇṇo uttaritaro vā paṇītataro vā natthi so paramo vaṇṇo”ti.
natthi → na tthi (pts) | vaṇṇoti → vaṇṇo ti (pts)“Господин Готама, это сверкание является высшим сверканием, которого не может превзойти любое другое сверкание, возвышенное и высочайшее”.
“Dīghāpi kho te esā, kaccāna, phareyya:
dīghāpi → dīghā pi (pts)“Каччана, ты можешь так продолжать очень долго.
‘yasmā, bho gotama, vaṇṇā añño vaṇṇo uttaritaro vā paṇītataro vā natthi so paramo vaṇṇo’ti vadesi, tañca vaṇṇaṁ na paññapesi.
paññapesi → paññāpesi (bj, sya-all, pts) | natthi → na tthi (pts) | vaṇṇoti vadesi tañca → vaṇṇo ti vadasi tañ ca (pts)Ты говоришь: “Уважаемый, это сверкание является высшим сверканием, которого не может превзойти любое другое сверкание, возвышенное и высочайшее”, но всё же ты не обозначаешь, что это за сверкание.
Seyyathāpi, kaccāna, puriso evaṁ vadeyya:Это как если бы человек сказал: ‘ahaṁ yā imasmiṁ janapade janapadakalyāṇī, taṁ icchāmi taṁ kāmemī’ti.“Я влюблён в самую прекрасную девушку в этой стране”.
Tamenaṁ evaṁ vadeyyuṁ:
tamenaṁ → tam enaṁ (pts)И тогда бы его спросили:
‘ambho purisa, yaṁ tvaṁ janapadakalyāṇiṁ icchasi kāmesi, jānāsi taṁ janapadakalyāṇiṁ—khattiyī vā brāhmaṇī vā vessī vā suddī vā’ti?
taṁ janapadakalyāṇiṁ → tvaṁ janapadakalyāṇī (bj) | khattiyī → khattiyiṁ (sya-all) | brāhmaṇī → brāhmaṇiṁ (sya-all) | vessī → vessiṁ (sya-all) | suddī → suddiṁ (sya-all) | vāti → vā ti (pts)“Почтенный, что касается этой самой прекрасной девушки в этой стране, в которую ты влюблён – знаешь ли ты, происходит ли она из варны знати, или же из варны брахманов, или же из варны торговцев, или же из варны рабочих?”.
Iti puṭṭho ‘no’ti vadeyya.
noti → no ti (pts)И он бы ответил: “Нет”.
Tamenaṁ evaṁ vadeyyuṁ:
tamenaṁ → tam enaṁ (pts)И тогда бы его спросили:
‘ambho purisa, yaṁ tvaṁ janapadakalyāṇiṁ icchasi kāmesi, jānāsi taṁ janapadakalyāṇiṁ evaṁnāmā evaṅgottāti vāti …pe… dīghā vā rassā vā majjhimā vā kāḷī vā sāmā vā maṅguracchavī vāti … amukasmiṁ gāme vā nigame vā nagare vā’ti?
taṁ → tavaṁ (bj) | evaṁnāmā evaṅgottāti → evannāmā evaṁgottā iti (bj); evaṁvaṇṇā evaṁgottā iti (sya-all) | amukasmiṁ → amukasmiṁ nāma (sya-all) | janapadakalyāṇiṁ → janapadakalyāniṁ (pts) | evaṅgottāti vāti → evaṁgottā iti vā ti (pts) | majjhimā → Sk majjhā. Cf. p. 33. (pts note) | evaṅgottāti → evaṁgottāti (my, ms2005) | janapadakalyāṇiṁ evaṁnāmā evaṅgottāti vāti → janapadakalyāniṁ evaṁ-nāmā evaṁ-gottā iti vā ti (pts)“Почтенный, что касается этой самой прекрасной девушки… – знаешь ли ты её имя и имя её клана?… Высокая она, низкая, или среднего роста?… У неё тёмная, коричневая, или золотистая кожа?… В какой деревне или городе она живёт?”
Iti puṭṭho ‘no’ti vadeyya.
noti → no ti (pts)И он бы ответил: “Нет”.
Tamenaṁ evaṁ vadeyyuṁ:
tamenaṁ → tam enaṁ (pts)И тогда бы его спросили:
‘ambho purisa, yaṁ tvaṁ na jānāsi na passasi, taṁ tvaṁ icchasi kāmesī’ti?“Почтенный, так не выходит ли, что ты влюблён в девушку, о которой ты ничего не знаешь, и которую ты никогда не видел?”.
Iti puṭṭho ‘āmā’ti vadeyya.И он бы ответил: “Да”.
Taṁ kiṁ maññasi, kaccāna,
kiṁ → kim (pts)Как ты думаешь, Каччана?
nanu evaṁ sante tassa purisassa appāṭihīrakataṁ bhāsitaṁ sampajjatī”ti?
appāṭihīrakataṁ → appāṭihirīkataṁ (sya-all)Если это так, то не были бы слова этого человека полной ерундой?”
“Addhā kho, bho gotama, evaṁ sante tassa purisassa appāṭihīrakataṁ bhāsitaṁ sampajjatī”ti.
appāṭihīrakataṁ → appāṭihirīkataṁ (sya-all)“Вне сомнений, господин Готама, это так, слова того человека были бы полной ерундой”.
“Evameva kho tvaṁ, kaccāna, ‘yasmā, bho gotama, vaṇṇā añño vaṇṇo uttaritaro vā paṇītataro vā natthi so paramo vaṇṇo’ti vadesi; tañca vaṇṇaṁ na paññapesī”ti.
paññapesīti → paññāpesīti (bj, sya-all, pts) | evameva → evam eva (pts) | natthi → na tthi (pts) | vaṇṇoti vadesi tañca → vaṇṇo ti vadasi tañ ca (pts)“Точно так же, Каччана, ты говоришь: “Уважаемый, это сверкание является высшим сверканием, которого не может превзойти любое другое сверкание, возвышенное и высочайшее”, но всё же ты не обозначаешь, что это за сверкание”.
“Seyyathāpi, bho gotama, maṇi veḷuriyo subho jātimā aṭṭhaṁso suparikammakato paṇḍukambale nikkhitto bhāsate ca tapate ca virocati ca, evaṁ vaṇṇo attā hoti arogo paraṁ maraṇā”ti.
bhāsate → bhāsati (bj, pts) | tapate → tapati (bj, pts) | jātimā → jotimā (sya-all) | ca → bhāsate ca tapate ca (bj: sīmu8, machasaṁ); tapate ca (bj: sīmu8); bhāsateva tapateva virocateva (bj: syā) | tapati → Sk here & infra bhāsate ca tapate. See p. 33. (pts note) | evaṁ vaṇṇo → evaṁvaṇṇo (bjt, pts) | paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt, th) | bhāsate ca tapate ca virocati ca evaṁ vaṇṇo → bhāsateva tapateva virocateva evaṁvaṇṇo (th) | paraṁ maraṇāti → param maraṇā ti (pts)“Господин Готама, словно берилл, прекрасный драгоценный камень чистой воды, с восемью гранями, хорошо обработанный, лежащий на красной парче, сияющий, сверкающий, лучащийся, точно такое сверкание имеет “я”, которое [остаётся] нетронутым после смерти”.
“Taṁ kiṁ maññasi, kaccāna,
kiṁ → kim (pts)“Как ты думаешь, Каччана?
yo vā maṇi veḷuriyo subho jātimā aṭṭhaṁso suparikammakato paṇḍukambale nikkhitto bhāsate ca tapate ca virocati ca, yo vā rattandhakāratimisāya kimi khajjopanako imesaṁ ubhinnaṁ vaṇṇānaṁ katamo vaṇṇo abhikkantataro ca paṇītataro cā”ti?
bhāsate → bhāsati (bj, pts) | tapate → tapati (bj, pts) | rattandhakāratimisāya → rattandhakāratimisāyaṁ (bj) | khajjopanako → khajjopaṇako (bj) | jātimā → jotimā (sya-all) | ca → bhāsate ca tapate ca (bj: sīmu8, machasaṁ); tapate ca (bj: sīmu8); bhāsateva tapateva virocateva (bj: syā) | rattandhakāratimisāyaṁ → rattandhakāratimisāya (bj: machasaṁ, syā, PTS)Этот берилл, прекрасный драгоценный камень чистой воды… а также светлячок в кромешной тьме ночи – из этих двух кто даёт большее сверкание, которое наиболее возвышенное и высочайшее?”
“Yvāyaṁ, bho gotama, rattandhakāratimisāya kimi khajjopanako, ayaṁ imesaṁ ubhinnaṁ vaṇṇānaṁ abhikkantataro ca paṇītataro cā”ti.
rattandhakāratimisāya → rattandhakāratimisāyaṁ (bj) | khajjopanako → khajjopaṇako (bj) | rattandhakāratimisāyaṁ → rattandhakāratimisāya (bj: machasaṁ, syā, PTS)“Светлячок в кромешной тьме ночи”.
“Taṁ kiṁ maññasi, kaccāna,
kiṁ → kim (pts)“Как ты думаешь, Каччана?
yo vā rattandhakāratimisāya kimi khajjopanako, yo vā rattandhakāratimisāya telappadīpo, imesaṁ ubhinnaṁ vaṇṇānaṁ katamo vaṇṇo abhikkantataro ca paṇītataro cā”ti?
rattandhakāratimisāya → rattandhakāratimisāyaṁ (bj) | khajjopanako → khajjopaṇako (bj) | imesaṁ → imesam (pts)Этот светлячок в кромешной тьме ночи, а также масляная лампа в кромешной тьме ночи – из этих двух кто даёт большее сверкание, которое наиболее возвышенное и высочайшее?”
“Yvāyaṁ, bho gotama, rattandhakāratimisāya telappadīpo, ayaṁ imesaṁ ubhinnaṁ vaṇṇānaṁ abhikkantataro ca paṇītataro cā”ti.
rattandhakāratimisāya → rattandhakāratimisāyaṁ (bj)“Масляная лампа”.
“Taṁ kiṁ maññasi, kaccāna,
kiṁ → kim (pts)“Как ты думаешь, Каччана?
yo vā rattandhakāratimisāya telappadīpo, yo vā rattandhakāratimisāya mahāaggikkhandho, imesaṁ ubhinnaṁ vaṇṇānaṁ katamo vaṇṇo abhikkantataro ca paṇītataro cā”ti?
rattandhakāratimisāya → rattandhakāratimisāyaṁ (bj) | mahāaggikkhandho → mahā aggikkhandho (pts)Эта масляная лампа в кромешной тьме ночи, а также огромный пожар в кромешной тьме ночи – из этих двух кто даёт большее сверкание, которое наиболее возвышенное и высочайшее?”
“Yvāyaṁ, bho gotama, rattandhakāratimisāya mahāaggikkhandho, ayaṁ imesaṁ ubhinnaṁ vaṇṇānaṁ abhikkantataro ca paṇītataro cā”ti.
rattandhakāratimisāya → rattandhakāratimisāyaṁ (bj) | mahāaggikkhandho → mahā aggikkhandho (pts)“Огромный пожар в кромешной тьме ночи”.
“Taṁ kiṁ maññasi, kaccāna,
kiṁ → kim (pts)“Как ты думаешь, Каччана?
yo vā rattandhakāratimisāya mahāaggikkhandho, yā vā rattiyā paccūsasamayaṁ viddhe vigatavalāhake deve osadhitārakā, imesaṁ ubhinnaṁ vaṇṇānaṁ katamo vaṇṇo abhikkantataro ca paṇītataro cā”ti?
rattandhakāratimisāya → rattandhakāratimisāyaṁ (bj) | osadhitārakā → osadhītārakā (bj) | mahāaggikkhandho → mahā aggikkhandho (pts)Этот огромный пожар в кромешной тьме ночи, а также утренняя звезда на рассвете в чистом безоблачном небе – из этих двух кто даёт большее сверкание, которое наиболее возвышенное и высочайшее?”
“Yvāyaṁ, bho gotama, rattiyā paccūsasamayaṁ viddhe vigatavalāhake deve osadhitārakā, ayaṁ imesaṁ ubhinnaṁ vaṇṇānaṁ abhikkantataro ca paṇītataro cā”ti.
osadhitārakā → osadhītārakā (bj) | yvāyaṁ → yāyaṁ (sya-all, pts) | cāti → cati (pts)“Утренняя звезда на рассвете в чистом безоблачном небе”.
“Taṁ kiṁ maññasi, kaccāna,
kiṁ → kim (pts)“Как ты думаешь, Каччана?
yā vā rattiyā paccūsasamayaṁ viddhe vigatavalāhake deve osadhitārakā, yo vā tadahuposathe pannarase viddhe vigatavalāhake deve abhido aḍḍharattasamayaṁ cando, imesaṁ ubhinnaṁ vaṇṇānaṁ katamo vaṇṇo abhikkantataro ca paṇītataro cā”ti?
osadhitārakā → osadhītārakā (bj) | pannarase → paṇṇarase (bj, sya-all) | aḍḍharattasamayaṁ → aḍḍharattisamayaṁ (bj) | yā → yo (pts) | abhido → abhide (bj: sīmu8) | tadahuposathe → tadahu posathe (pts)Утренняя звезда на рассвете в чистом безоблачном небе, а также полная луна в полночь в чистом безоблачном небе на пятнадцатый день в Упосатху – из этих двух кто даёт большее сверкание, которое наиболее возвышенное и высочайшее?”
“Yvāyaṁ, bho gotama, tadahuposathe pannarase viddhe vigatavalāhake deve abhido aḍḍharattasamayaṁ cando, ayaṁ imesaṁ ubhinnaṁ vaṇṇānaṁ abhikkantataro ca paṇītataro cā”ti.
gotama → gotemā (bj) | pannarase → paṇṇarase (bj, sya-all) | aḍḍharattasamayaṁ → aḍḍharattisamayaṁ (bj) | abhido → abhide (bj: sīmu8) | tadahuposathe → tadahu posathe (pts)“Полная луна в полночь в чистом безоблачном небе на пятнадцатый день в Упосатху”.
“Taṁ kiṁ maññasi, kaccāna,
kiṁ → kim (pts)“Как ты думаешь, Каччана?
yo vā tadahuposathe pannarase viddhe vigatavalāhake deve abhido aḍḍharattasamayaṁ cando, yo vā vassānaṁ pacchime māse saradasamaye viddhe vigatavalāhake deve abhido majjhanhikasamayaṁ sūriyo, imesaṁ ubhinnaṁ vaṇṇānaṁ katamo vaṇṇo abhikkantataro ca paṇītataro cā”ti?
pannarase → paṇṇarase (bj, sya-all) | aḍḍharattasamayaṁ → aḍḍharattisamayaṁ (bj) | majjhanhikasamayaṁ sūriyo → majjhantikasamayaṁ suriyo (bj, sya-all, pts) | tadahuposathe → tadahu posathe (pts)Полная луна в полночь в чистом безоблачном небе на пятнадцатый день в Упосатху, а также полный солнечный диск в полдень в чистом безоблачном небе осенью в последний месяц сезона дождей – из этих двух кто даёт большее сверкание, которое наиболее возвышенное и высочайшее?”
“Yvāyaṁ, bho gotama, vassānaṁ pacchime māse saradasamaye viddhe vigatavalāhake deve abhido majjhanhikasamayaṁ sūriyo—ayaṁ imesaṁ ubhinnaṁ vaṇṇānaṁ abhikkantataro ca paṇītataro cā”ti.
majjhanhikasamayaṁ sūriyo → majjhantikasamayaṁ suriyo (bj, sya-all, pts)“Полный солнечный диск полдень в чистом безоблачном небе осенью в последний месяц сезона дождей”.
“Ato kho te, kaccāna, bahū hi bahutarā devā ye imesaṁ candimasūriyānaṁ ābhā nānubhonti, tyāhaṁ pajānāmi.
candimasūriyānaṁ → candimasuriyānaṁ (bj, sya-all, pts) | ato → tato (sya-all) | kho → atha kho (bj: sīmu8); tato kho (bj: syā) | bahū hi → bahūhi (pts)“И за гранью этого, Каччана, я знаю множество божеств, с чьим [сверканием] не может сравниться сияние солнца и луны,
Atha ca panāhaṁ na vadāmi:Но всё же я не утверждаю,
‘yasmā vaṇṇā añño vaṇṇo uttaritaro ca paṇītataro ca natthī’ti.
ca → vā (sya-all) | natthīti → na tthīti (pts)что нет другого сверкания, которое наиболее возвышенное и высочайшее, нежели это сверкание.
Atha ca pana tvaṁ, kaccāna, ‘yvāyaṁ vaṇṇo kiminā khajjopanakena nihīnataro ca patikiṭṭhataro ca so paramo vaṇṇo’ti vadesi; tañca vaṇṇaṁ na paññapesi.
khajjopanakena nihīnataro → khajjopaṇakena hīnataro (bj) | paññapesi → paññāpesi (bj, sya-all); paññāpesīti (pts) | nihīnataro → nīhinataro (sya-all); hīnataro (pts) | patikiṭṭhataro → kiliṭṭhataro (sya-all) | hīnataro → nihinataro (bj: machasaṁ, syā) | vaṇṇoti vadesi tañca → vaṇṇo ti vadasi tañ ca (pts)Но ты, Каччана, говоришь, что это [твоё] сверкание ниже и хуже, чем сверкание у светлячка: “Это совершенное”, но всё же ты не обозначаешь, что это за сверкание”.
Pañca kho ime, kaccāna, kāmaguṇā.Каччана, есть пять множителей желания. Какие пять?
Katame pañca?Какие пять?
Cakkhuviññeyyā rūpā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṁhitā rajanīyā,
rajanīyā → So Skt Si; Bm rajaniyā. Cf. 1 Maj. 85, 1 Dīgha p. 245. (pts note) | kāmūpasaṁhitā → kāmūpasañhitā (th)Объекты, познаваемые глазом, – желанные, желаемые, приятные, привлекательные, связанные с желанием, вызывающие страсть.
sotaviññeyyā saddā …pe…
pe → Si omits. (pts note)Звуки, познаваемые ухом…
ghānaviññeyyā gandhā …Запахи, познаваемые носом…
jivhāviññeyyā rasā …Вкусы, познаваемые языком…
kāyaviññeyyā phoṭṭhabbā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṁhitā rajanīyā—
phoṭṭhabbā → So Bm Si; Skt poṭṭhabbā. (pts note) | kāmūpasaṁhitā → kāmūpasañhitā (th)Касания, познаваемые телом, – желанные, желаемые, приятные, привлекательные, связанные с желанием, вызывающие страсть.
ime kho, kaccāna, pañca kāmaguṇā.Таковы пять множителей желания.
Yaṁ kho, kaccāna, ime pañca kāmaguṇe paṭicca uppajjati sukhaṁ somanassaṁ idaṁ vuccati kāmasukhaṁ.Приятное и удовольствие, возникающие в зависимости от этих пяти множителей желания, называются приятностью желания.
Iti kāmehi kāmasukhaṁ, kāmasukhā kāmaggasukhaṁ tattha aggamakkhāyatī”ti.
aggamakkhāyatīti → aggam akkhāyatīti (pts)Так, от желаний - приятность желания, от приятности желания - то, что выше приятности желания, здесь оно считается вершиной”.
Evaṁ vutte, vekhanaso paribbājako bhagavantaṁ etadavoca:
vekhanaso → vekhaṇaso (sya-all) | vekhanasso → vekhanaso (bj: machasaṁ); vekhaṇaso (bj: syā) | etadavoca → etad avoca (pts)Когда так было сказано, странник Векханасса сказал Благословенному:
“acchariyaṁ, bho gotama, abbhutaṁ, bho gotama.
abbhutaṁ → abbhūtaṁ (sya-all) | Gotama → Bm repeats these three words. (pts note)“Удивительно, господин Готама, поразительно!
Yāva subhāsitañcidaṁ bhotā gotamena:
yāvasubhāsitañcidaṁ → yāvasubhāsitamidaṁ (bj: sīmu8) | subhāsitañcidaṁ → subhāsitaṁ cidaṁ (my) | subhāsitañcidaṁ bhotā → subhāsitaṁ idaṁ bhoto (pts)Как хорошо выразил это господин Готама:
‘kāmehi kāmasukhaṁ, kāmasukhā kāmaggasukhaṁ tattha aggamakkhāyatī’ti.“Так, от желаний - приятность желания, от приятности желания - то, что выше приятности желания, здесь оно считается вершиной”.
‘Kāmehi, bho gotama, kāmasukhaṁ, kāmasukhā kāmaggasukhaṁ, tattha aggamakkhāyatī’”ti
Kāmehi, bho gotama, kāmasukhaṁ, kāmasukhā kāmaggasukhaṁ, tattha aggamakkhāyatī’”ti → etthantare pāṭho si, sya-all, km, pts1ed potthakesu | aggamakkhāyatī’ti → ( ) sī. syā. kaṁ. pī. potthakesu natthi (cck note) | akkhāyatīti → Bm adds Kāmehi, bho Gotama, kāmasukhaṁ . . . aggam akkhāyatīti. (pts note)Господин Готама, от желаний - приятность желания, от приятности желания - то, что выше приятности желания, здесь оно считается вершиной”.
“dujjānaṁ kho etaṁ, kaccāna, tayā aññadiṭṭhikena aññakhantikena aññarucikena aññatrayogena aññatrācariyakena—
aññatrācariyakena → aññathācariyakena (bj) | aññatrayogena aññatrācariyakena kāmā → aññatthayogena aññathācariyakena kāmaṁ (sya-all) | aññarucikena → aññarūcikena (pts) | aññatrācariyakena kāmā → aññathācariyakena kāmaṁ (pts) | aññatrayogena → aññatthayogena (bj: syā) | aññatrayogena → So Skt Bm; Si aññatthayogena. (pts note) | aññathācariyakena → So Skt Si; Bm aññatrāc. (pts note) | aññakhantikena → aññakkhantikena (th)“Каччана, тебе – как тому, кто придерживается другого взгляда, соглашается с другим учением, одобряет другое учение, осуществляет другую тренировку, следует за другим учителем – трудно узнать,
kāmā vā kāmasukhaṁ vā kāmaggasukhaṁ vā.
kāmā → kāmaṁ (bj, sya-all, km, pts1ed) | vā → vāti (sya-all) | kāmā → kāmaṁ (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | kāmaṁ → ba. kāmā vā (sya-all note) | vā → Bm kāmā vā; Skt kāmāsava; Si kāmaṁ vā, with note that the Burmese reading is kāmā vā. (pts note)желания или приятность желания или то, что выше приятности желания.
Ye kho te, kaccāna, bhikkhū arahanto khīṇāsavā vusitavanto katakaraṇīyā ohitabhārā anuppattasadatthā parikkhīṇabhavasaṁyojanā sammadaññāvimuttā te kho etaṁ jāneyyuṁ—
anuppattasadatthāparikhīṇabhavasaṁyojanā → Sk -khīṇā bhavasaññojanā. (pts note) | etaṁ → Bm evaṁ. (pts note) | sammadaññāvimuttā → sammadaññā vimuttā (my, bjt) | parikkhīṇabhavasaṁyojanā sammadaññāvimuttā → parikkhīṇabhavasaññojanā sammadaññā vimuttā (th)Но те монахи, которые араханты, чьи пятна [умственных загрязнений] уничтожены, которые прожили святую жизнь, сделали то, что следовало сделать, сбросили тяжкий груз, достигли истинной цели, уничтожили оковы существования, и полностью освободились посредством окончательного знания – именно они могли бы знать,
kāmā vā kāmasukhaṁ vā kāmaggasukhaṁ vā”ti.
kāmā → kāmaṁ (sya-all, pts) | Kāmaṁ → So Skt here, with Si. (pts note) | vāti → vā ti (pts)желания или приятность желания или то, что выше приятности желания”.
Evaṁ vutte, vekhanaso paribbājako kupito anattamano bhagavantaṁyeva khuṁsento bhagavantaṁyeva vambhento bhagavantaṁyeva vadamāno:
vekhanaso → vekhaṇaso (sya-all) | vekhanaso → vekhanasso (bjt, pts) | bhagavantaṁyeva → bhagavantaṁ yeva (pts)Когда так было сказано, странник Векханасса стал злым и недовольным, он оскорбил, унизил, осудил Благословенного, сказав:
“samaṇo gotamo pāpito bhavissatī”ti bhagavantaṁ etadavoca:
samaṇo → samaṇo ca (bj, pts1ed) | samaṇo → samaṇo ca (pts) | pāpito → pāpiko (bj: sīmu8) | samaṇo → samaṇo ca (cck: sī. pī.) | ca → Bm Si omit ca. (pts note) | pāpito → So Skt Si Bu; Bm pāpiko. (pts note) | avoca:-- → For the above passage cf. I Dīgha p. 90. (pts note) | etadavoca → etad avoca (pts)“Отшельник Готама потерпит поражение”. И далее он сказал Благословенному:
“evameva panidhekacce samaṇabrāhmaṇā ajānantā pubbantaṁ, apassantā aparantaṁ atha ca pana
panidhekacce → panidheke (bj, pts1ed); panimeke (uparisubhasutte) | apassantā → ajānantā (sya-all) | panidheke → panidhekamme (bj: machasaṁ, syā) | panidhekacce → panidheke (cck: sī. pī.); panimeke (cck: uparisubhasutte) | eke → Bm Si ekacce. (pts note) | apassantā → Si ajānantā. (pts note) | ca → Skt omit ca. (pts note) | evameva panidhekacce → evam eva pan idh eke (pts)“Вот так и бывает, что есть некоторые шраманы и брахманы, которые, не зная о прошлом, и не видя будущее, заявляют:
‘khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyāti—pajānāmā’ti—paṭijānanti.
itthattāyāti pajānāmāti → itthāttāyāti (pts) | paṭijānanti → itthattāyāti paṭijānanti (bj: PTS) | paṭijānanti → itthattāyāti paṭijānanti (cck: pī.) | itthāttāyāti → Bm paṭijānāmāti throughout. (pts note)“Рождение уничтожено, святая жизнь прожита, сделано то, что следовало сделать, не будет более появления в каком-либо состоянии существования”,
Tesamidaṁ bhāsitaṁ hassakaṁyeva sampajjati, nāmakaṁyeva sampajjati, rittakaṁyeva sampajjati, tucchakaṁyeva sampajjatī”ti.
nāmakaṁyeva → lāmakaṁyeva (bj, sya-all) | sampajjati → Bm omits these three words here & inserts hasitaṁ yeva sampajjati before rittakaṁ. (pts note) | nāmakaṁ → So Skt Bm & 1 Dīgha 240; Si Bu lāmakaṁ. (pts note) | tesamidaṁ → tesaṁ idaṁ (pts) | hassakaṁyeva → hassakaṁ yeva (pts) | nāmakaṁyeva → nāmakaṁ yeva (pts) | rittakaṁyeva → rittakaṁ yeva (pts) | tucchakaṁyeva → tucchakaṁ yeva (pts)То, что они говорят, оказывается ерундой. Выясняется, что это просто лишь пустые, лживые слова”.
“Ye kho te, kaccāna, samaṇabrāhmaṇā ajānantā pubbantaṁ, apassantā aparantaṁ,
apassantā → ajānantā (sya-all)“Если какие-либо шраманы и брахманы, не зная о прошлом, и не видя будущее, заявляют:
‘khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyāti—pajānāmā’ti—paṭijānanti;“Рождение уничтожено, святая жизнь прожита, сделано то, что следовало сделать, не будет более появления в каком-либо состоянии существования”,
tesaṁ soyeva sahadhammiko niggaho hoti.
tesaṁ soyeva → tesaṁyeva so (?) | soyeva → tesaṁ tesāyaṁ (cck: sī.); tesaṁyeva so (cck: ?) | sahadhammiko → So Bm Si; Skt tesaṁ tesāhaṁ dhammiko. (pts note) | hoti → So Skt Si; Bm hotīti. (pts note) | soyeva → so yeva (pts)то есть основание для того, чтобы их опровергнуть.
Api ca, kaccāna, tiṭṭhatu pubbanto, tiṭṭhatu aparanto.
api ca → apica (th)Но, Каччана, оставим прошлое, оставим будущее.
Etu viññū puriso asaṭho amāyāvī ujujātiko, ahamanusāsāmi ahaṁ dhammaṁ desemi.
ujujātiko ahamanusāsāmi → ujjujātiko aham anusāsāmi (pts)Возьмём мудрого человека, честного и искреннего человека. Я наставляю его, обучаю его Дхамме так,
Yathānusiṭṭhaṁ tathā paṭipajjamāno nacirasseva sāmaññeva ñassati sāmaṁ dakkhiti—
Yathānusiṭṭhaṁ tathā paṭipajjamāno → yathānusiṭṭhaṁ paṭipajjamāno (?) | dakkhiti → dakkhīti (pts) | paṭipajjamāno → yathānusiṭṭhaṁ paṭipajjamāno (cck: ?) | ñeva → Skt sākhamaṁ ñevaṁ. (pts note) | dakkhīti → So Sk (bis) Si (bis) St (once); Bm St (once) dakkhiti. See also Nr. 99. (pts note) | nacirasseva → na cirasseva (bjt) | nacirasseva sāmaññeva → na cirass eva sāmañ ñeva (pts)что практикуя в соответствии с полученными наставлениями он сам узнает и увидит:
evaṁ kira sammā bandhanā vippamokkho hoti, yadidaṁ avijjā bandhanā.
evaṁ kira sammā → evaṁ kirāyasmā (sya-all, mr) | sammā → evaṁ kirāyasmā (bj: syā) | avijjābandhanā → avijjābandhanaṁti (bj: sīmu8) | sammā → evaṁ kirāyasmā (cck: syā. ka.) | kirāyasmā → kira sammā (sya-all: sī.) | sammā → Bm evaṁ kir'; āyasmā; Si evaṁ kirayasmā, with note that the Sinh. reading is kira sammā. (pts note)“Воистину, действительно наступает освобождение от привязей, то есть, от привязей неведения”.
Seyyathāpi, kaccāna, daharo kumāro mando uttānaseyyako kaṇṭhapañcamehi bandhanehi baddho assa suttabandhanehi;
baddho → bandho (sya-all)Это как, Каччана, лежащий младенец, привязанный [четырьмя] прочными привязями с пятой [привязью] на шее.
tassa vuddhimanvāya indriyānaṁ paripākamanvāya tāni bandhanāni mucceyyuṁ;
vuddhimanvāya → vuḍḍhimanvāya (sya-all) | mucceyyuṁ → muñceyyuṁ (sya-all) | mucceyyuṁ → muñceyyuṁ (bj: syā) | mucceyyuṁ → Si muñceyyuṁ. (pts note) | vuddhimanvāya → vuddhim anvāya (pts) | paripākamanvāya → paripākam anvāya (pts)И позже, из-за его роста и созревания его качеств, эти привязи ослабли бы,
so mokkhomhīti kho jāneyya no ca bandhanaṁ.
mhīti → So Si; Skt mokkho 'mhi; Bm mokkh'; asmīti. (pts note) | bandhanaṁ;-- → So Bm Si; Sk bandhaṁ. (pts note) | mokkhomhīti → mokkho mhīti (pts)И он бы узнал: “Я свободен”, и не было бы больше привязей.
Evameva kho, kaccāna, etu viññū puriso asaṭho amāyāvī ujujātiko, ahamanusāsāmi, ahaṁ dhammaṁ desemi;
ujujātiko ahamanusāsāmi → ujjujātiko (pts) | dhammaṁ → anusāsāmi ahaṁ dhammam (pts) | evameva → evam eva (pts) | ujujātiko ahamanusāsāmi → ujjujātiko ahaṁ anusāsāmi (pts)Точно так же, возьмём мудрого человека, честного и искреннего человека. Я наставляю его, обучаю его Дхамме так,
yathānusiṭṭhaṁ tathā paṭipajjamāno nacirasseva sāmaññeva ñassati, sāmaṁ dakkhiti:
nacirasseva sāmaññeva → na cirasseva sāmaññe (bj) | dakkhiti → dakkhīti (pts) | nacirasseva sāmaññeva → na cirass eva sāmañ ñeva (pts)что практикуя в соответствии с полученными наставлениями он сам узнает и увидит:
‘evaṁ kira sammā bandhanā vippamokkho hoti, yadidaṁ avijjā bandhanā’”ti.
kira sammā → kirāyasmā (sya-all) | avijjā bandhanāti → avijjābandhanāti (bjt, th) | yadidaṁ avijjā bandhanāti → yadidam avijjābandhanā ti (pts)“Воистину, действительно наступает освобождение от привязей, то есть, от привязей неведения”.
Evaṁ vutte, vekhanaso paribbājako bhagavantaṁ etadavoca:
etadavoca → etadavoca abhikkantaṁ bho gotama (bj, sya-all) | vekhanaso → vekhaṇaso (sya-all) | vekhanaso → vekhanasso (pts) | etadavoca → etad avoca abhikkantaṁ bho gotama (pts)Когда так было сказано, странник Векханасса сказал Благословенному:
“abhikkantaṁ, bho gotama …pe…
Gotama → Bm omits the three words repeated. (pts note) | + → abhikkantaṁ bho gotama (bjt, th)“Великолепно, господин Готама!..
upāsakaṁ maṁ bhavaṁ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇaṁ gatan”ti.
saraṇaṁ gatanti → saraṇaṅgatanti (bjt, th) | upāsakaṁ → upāsakam (pts) | gatanti → gatan (pts)Пусть Благословенный помнит меня как мирского последователя, принявшего в нём прибежище с этого дня и на всю жизнь”.
Vekhanasasuttaṁ niṭṭhitaṁ dasamaṁ.
vekhanasasuttaṁ niṭṭhitaṁ → vekhanassasuttaṁ (bjt) | vekhanasasuttaṁ → vekhaṇasasuttaṁ (th)
Paribbājakavaggo niṭṭhito tatiyo.
+ → tassa vaggassa uddānaṁ (bjt)
Puṇḍarī aggisaha kathināmo, dīghanakho puna bhāradvājagotto;
aggisaha → aggi sahā (bj) | puṇḍarī aggisaha kathināmo → puṇḍarī-aggisaha-kathināmo (my) | aggisaha kathināmo → aggi sahakathināmo (th) | puṇḍarī aggisaha kathināmo → ti (pts) bhāradvājagotto sandakaudāyimuṇḍikaputto → bhaṇḍaragotto sandakudāyi muṇḍikaputto (sya-all) Sandakaudāyimuṇḍikaputto, maṇiko tathākaccāno varavaggo.
sandakaudāyimuṇḍikaputto → sandaka uddayi maṇḍikāputto (bj) | sandakaudāyimuṇḍikaputto → muṇḍikaputto (th) varavaggo → puṇḍarī aggi samākathināmo dīghanakho puna bhāradvāja gotto. sandaka uddayi muṇḍikaputto maṇiko tathā kaccāno varavaggo (bj: machasaṁ)