MadhurasuttaВ Мадхуре
Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → evamme (th) | evaṁ → evam (pts)Так мной услышано.
ekaṁ samayaṁ āyasmā mahākaccāno madhurāyaṁ viharati gundāvane.
madhurāyaṁ → madhurāya (sya-all); mathurāyaṁ (ṭīkā) | gundāvane → gundhāvane (sya-all) | gundāvane → gundavana (bj: sīmu8); gundhuvane (bj: syā) | Gundāvane → Skt; Gunadavane, Si gundhāvane, throughout. (pts note) | mahākaccāno → mahā-kaccāno (pts)Однажды уважаемый Махакаччана проживал в Мадхуре, в роще Чунды.
Assosi kho rājā mādhuro avantiputto:
mādhuro → madhuro (sya-all, pts)И царь Авантипутта из Мадхуры услышал:
“samaṇo khalu, bho, kaccāno madhurāyaṁ viharati gundāvane.
gundāvane → gundhāvane (sya-all) | gundāvane → madhuro (bj: machasaṁ, syā, PTS) | madhurāyaṁ → mathurāyaṁ (cck: ṭīkā) | madhurāyaṁ → madhurāya (th)“Отшельник Каччана проживает в Мадхуре в Роще Чунды.
Taṁ kho pana bhavantaṁ kaccānaṁ evaṁ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato:И об этом господине Каччане распространилась такая славная молва:
‘paṇḍito viyatto medhāvī bahussuto cittakathī kalyāṇapaṭibhāno vuddho ceva arahā ca’.
viyatto → byatto (bj, pts) | kalyāṇapaṭibhāno vuddho → kalyāṇapaṭibhāṇo vuḍḍho (sya-all) | vuddho → vuḍḍho (bj: syā) | vyatto → Bm Si vigatto. (pts note) | kalyāṇapaṭibhāno → Bm kalyāṇapaṭibhāno. (pts note) | vuddho → Si vuḍḍho. (pts note) | ceva → eva (pts)“Он мудрый, умный, здравомыслящий, учёный, чётко выражает мысли, проницательный. Он стар и он арахант.
Sādhu kho pana tathārūpānaṁ arahataṁ dassanaṁ hotī”ti.Хорошо было бы увидеть таких арахантов”.
Atha kho rājā mādhuro avantiputto bhadrāni bhadrāni yānāni yojāpetvā bhadraṁ yānaṁ abhiruhitvā bhadrehi bhadrehi yānehi madhurāya niyyāsi mahaccarājānubhāvena āyasmantaṁ mahākaccānaṁ dassanāya.
mādhuro → madhuro (sya-all, pts) | mādhuro → madhuro (bj: machasaṁ, syā, PTS) | mahaccarājānubhāvena → mahaccā rājānubhāvena (bj: sīmu8) | mahaccarājānubhāvena → Si Bm mahaccar-.; St mahār-.; Sk mahañcar-. Cf. p. 65 & p. 118. (pts note) | abhiruhitvā → abhirūhitvā (th, pts) | mahākaccānaṁ → mahā-kaccānam (pts)И тогда царь Авантипутта из Мадхуры приказал снарядить несколько царских колесниц, Взошёл на царскую колесницу и выехал из Мадхуры со всем царским великолепием, чтобы повидать уважаемого Махакаччану.
Yāvatikā yānassa bhūmi yānena gantvā yānā paccorohitvā pattikova yenāyasmā mahākaccāno tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmatā mahākaccānena saddhiṁ sammodi. Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho rājā mādhuro avantiputto āyasmantaṁ mahākaccānaṁ etadavoca:
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj) | mādhuro → madhuro (th, pts) | pattikova yenāyasmā mahākaccāno tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → pattiko va yen āyasmā mahā-kaccāno ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts) | mahākaccānena → mahā-kaccānena (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Он ехал, пока дорога была проходимой для колесниц, затем спешился и пошёл пешком к уважаемому Махакаччане. Он обменялся с ним приветствиями, после обмена вежливыми приветствиями и любезностями он сел рядом и сказал:
“brāhmaṇā, bho kaccāna, evamāhaṁsu:
evamāhaṁsu brāhmaṇova → evam āhaṁsu brāhmaṇā va (pts)“Господин Каччана, брахманы говорят так:
‘brāhmaṇova seṭṭho vaṇṇo, hīno añño vaṇṇo;
brāhmaṇova → brāhmaṇāva (bj, sya-all) | hīno → So Bu Si and Bm; Skt hīṇo throughout. (pts note) | brāhmaṇova → va (pts)“Брахманы – высшая варна, а те, кто из других варн, – те ниже.
brāhmaṇova sukko vaṇṇo, kaṇho añño vaṇṇo;
brāhmaṇova → brāhmaṇāva (bj, sya-all, pts) | brāhmaṇova → brāhmaṇā va (pts)Брахманы – светлейшая варна, а те, кто из других варн, – те тёмные.
brāhmaṇāva sujjhanti, no abrāhmaṇā;
brāhmaṇāva → brāhmaṇā va (pts)Только брахманы чисты, а не не-брахманы.
brāhmaṇāva brahmuno puttā orasā mukhato jātā brahmajā brahmanimmitā brahmadāyādā’ti.
brāhmaṇāva → brāhmaṇā (pts) | brahmadāyādāti → brahmadāyādā ti (pts)Только брахманы – сыновья Брахмы, отпрыски Брахмы, рождённые из его рта, рождённые из Брахмы, созданные Брахмой, наследники Брахмы”.
Idha bhavaṁ kaccāno kimakkhāyī”ti?
kimakkhāyīti → kimāhāti (bj) | idha → idaṁ (sya-all) | kimakkhāyīti ghosoyeva → kim āhāti ghoso yeva (pts) | idha → iti (bj: sīmu8, idaṁ – syā) | kimāhāti → kimakkhāyīti (bj: machasaṁ, syā) | idaṁ → iti (sya-all: sī.) | kimakkhāyīti → kimāhāti (sya-all: sī.) | Idha → Bm idha; Sk iti; Si idaṁ, -- with note: Sinhalese iti. (pts note) | āhāti → Bm akkhāyīti, as Si with note: Sinhalese kim āhāti. (pts note)Что господин Каччана скажет на это?”
“Ghosoyeva kho eso, mahārāja, lokasmiṁ:
ghosoyeva → ghoso yeva (pts)“Так просто лишь говорят в мире, великий царь: “Брахманы – высшая варна… наследники Брахмы”.
‘brāhmaṇova seṭṭho vaṇṇo, hīno añño vaṇṇo;
brāhmaṇova → brāhmaṇāva (bj, sya-all, pts) | brāhmaṇova → brāhmaṇā va (pts)
brāhmaṇova sukko vaṇṇo, kaṇho añño vaṇṇo;
brāhmaṇova → brāhmaṇāva (bj, sya-all, pts) | brāhmaṇova → brāhmaṇā va (pts)
brāhmaṇāva sujjhanti, no abrāhmaṇā;
brāhmaṇāva → brāhmaṇā va (pts)
brāhmaṇāva brahmuno puttā orasā mukhato jātā brahmajā brahmanimmitā brahmadāyādā’ti.
brāhmaṇāva → brāhmaṇā (pts) | brahmadāyādāti → brahmadāyādā ti tad aminā p (pts)
Tadamināpetaṁ, mahārāja, pariyāyena veditabbaṁ yathā ghosoyeveso lokasmiṁ:
ghosoyeveso → ghosoyeva eso (bj) | tadamināpetaṁ → imināpi kho etaṁ (sya-all) | imināpi → tadimināpetaṁ (sya-all: sī.) | etaṁ → Si (& all MSS infra) Iminā pi kho etaṁ, -- with note Sinhalese tad imina p'; etaṁ. (pts note) | ghosoyeveso → ghoso yev eso (pts)И есть способ понять почему это утверждение брахманов – это просто лишь то, как говорят в мире.
‘brāhmaṇova seṭṭho vaṇṇo, hīno añño vaṇṇo …pe…
brāhmaṇova → brāhmaṇāva (bj, sya-all) | brāhmaṇova seṭṭho → brāhmaṇā va settho (pts)
brahmadāyādā’ti.
brahmadāyādāti → brahmadāyādā ti (pts)
Taṁ kiṁ maññasi, mahārāja,
kiṁ → kim (pts)Как ты считаешь, великий царь?
khattiyassa cepi ijjheyya dhanena vā dhaññena vā rajatena vā jātarūpena vā khattiyopissāssa pubbuṭṭhāyī pacchānipātī kiṅkārapaṭissāvī manāpacārī piyavādī …
ijjheyya → iccheyya (bj: sīmu8) | ijjheyya → So Si Bm Bu and (here) Sk, which subsequently reads iccheyya (as St throughout). (pts note) | ssāssa → Bm pisassa throughout (pts note) | kiṅkārapaṭissāvī → kiṁkārapaṭissāvī (my, th, ms2005, pts) | cepi → ce pi (pts) | khattiyopissāssa → khattiyo pi ssāssa (pts)Если человек [из варны] знати возрастает в богатстве, зерне, серебре, или золоте, будут ли такие из [варны] знати, которые будут вставать перед ним и уходить [только] после него, которые будут охотно прислуживать ему, которые будут искать способа угодить ему, говорить с ним мягко, и будут ли другие, кто будет делать также, из [варн] брахманов, торговцев, рабочих?”
brāhmaṇopissāssa …
brāhmaṇopissāssa → brāhmaṇo pi ssāssa (pts)
vessopissāssa …
vessopissāssa → vesso pi ssāssa (pts)
suddopissāssa pubbuṭṭhāyī pacchānipātī kiṅkārapaṭissāvī manāpacārī piyavādī”ti?
kiṅkārapaṭissāvī → kiṁkārapaṭissāvī (my, th, ms2005, pts) | suddopissāssa → suddo pi ssāssa (pts) | piyavādīti → piyavādī ti (pts)
“Khattiyassa cepi, bho kaccāna, ijjheyya dhanena vā dhaññena vā rajatena vā jātarūpena vā khattiyopissāssa pubbuṭṭhāyī pacchānipātī kiṅkārapaṭissāvī manāpacārī piyavādī …
kiṅkārapaṭissāvī → kiṁkārapaṭissāvī (my, th, ms2005, pts) | cepi → ce pi (pts) | khattiyopissāssa → khattiyo pi ssāssa (pts)“Будут, господин Каччана”.
brāhmaṇopissāssa …
brāhmaṇopissāssa → brāhmaṇo pi ssāssa (pts)
vessopissāssa …
vessopissāssa → vesso pi ssāssa (pts)
suddopissāssa pubbuṭṭhāyī pacchānipātī kiṅkārapaṭissāvī manāpacārī piyavādī”ti.
kiṅkārapaṭissāvī → kiṁkārapaṭissāvī (my, th, ms2005, pts) | suddopissāssa → suddo pi ssāssa (pts) | piyavādīti → piyavādī ti (pts)
“Taṁ kiṁ maññasi, mahārāja,
kiṁ → kim (pts)“Как ты считаешь, великий царь?
brāhmaṇassa cepi ijjheyya dhanena vā dhaññena vā rajatena vā jātarūpena vā brāhmaṇopissāssa pubbuṭṭhāyī pacchānipātī kiṅkārapaṭissāvī manāpacārī piyavādī …
kiṅkārapaṭissāvī → kiṁkārapaṭissāvī (my, th, ms2005, pts) | cepi → ce pi (pts) | vā → va (pts) | brāhmaṇopissāssa → brāhmaṇo pi ssāssa (pts)Если брахман возрастает в богатстве, зерне, серебре, или золоте…
vessopissāssa …
vessopissāssa → vesso pi ssāssa (pts)
suddopissāssa …
suddopissāssa → suddo pi ssāssa (pts)
khattiyopissāssa pubbuṭṭhāyī pacchānipātī kiṅkārapaṭissāvī manāpacārī piyavādī”ti?
kiṅkārapaṭissāvī → kiṁkārapaṭissāvī (my, th, ms2005, pts) | khattiyopissāssa → khattiyo pi ssāssa (pts) | piyavādīti → piyavādī ti (pts)
“Brāhmaṇassa cepi, bho kaccāna, ijjheyya dhanena vā dhaññena vā rajatena vā jātarūpena vā brāhmaṇopissāssa pubbuṭṭhāyī pacchānipātī kiṅkārapaṭissāvī manāpacārī piyavādī …
kiṅkārapaṭissāvī → kiṁkārapaṭissāvī (my, th, ms2005, pts) | cepi → ce pi (pts) | brāhmaṇopissāssa → brāhmaṇo pi ssāssa (pts)
vessopissāssa …
vessopissāssa → vesso pi ssāssa (pts)
suddopissāssa …
suddopissāssa → suddo pi ssāssa (pts)
khattiyopissāssa pubbuṭṭhāyī pacchānipātī kiṅkārapaṭissāvī manāpacārī piyavādī”ti.
kiṅkārapaṭissāvī → kiṁkārapaṭissāvī (my, th, ms2005, pts) | khattiyopissāssa → khattiyo pi ssāssa (pts) | piyavādīti → piyavādī ti (pts)
“Taṁ kiṁ maññasi, mahārāja, vessassa cepi ijjheyya dhanena vā dhaññena vā rajatena vā jātarūpena vā vessopissāssa pubbuṭṭhāyī pacchānipātī kiṅkārapaṭissāvī manāpacārī piyavādī …
kiṅkārapaṭissāvī → kiṁkārapaṭissāvī (my, th, ms2005, pts) | kiṁ → kim (pts) | cepi → ce pi (pts) | vessopissāssa → vesso pi ssāssa (pts)торговец…
suddopissāssa …
suddopissāssa → suddo pi ssāssa (pts)
khattiyopissāssa …
khattiyopissāssa → khattiyo pi ssāssa (pts)
brāhmaṇopissāssa pubbuṭṭhāyī pacchānipātī kiṅkārapaṭissāvī manāpacārī piyavādī”ti?
kiṅkārapaṭissāvī → kiṁkārapaṭissāvī (my, th, ms2005, pts) | brāhmaṇopissāssa → brāhmaṇo pi ssāssa (pts) | piyavādīti → piyavādī ti (pts)
“Vessassa cepi, bho kaccāna, ijjheyya dhanena vā dhaññena vā rajatena vā jātarūpena vā vessopissāssa pubbuṭṭhāyī pacchānipātī kiṅkārapaṭissāvī manāpacārī piyavādī …
kiṅkārapaṭissāvī → kiṁkārapaṭissāvī (my, th, ms2005, pts) | cepi → ce pi (pts) | vessopissāssa → vesso pi ssāssa (pts)
suddopissāssa …
suddopissāssa → suddo pi ssāssa (pts)
khattiyopissāssa …
khattiyopissāssa → khattiyo pi ssāssa (pts)
brāhmaṇopissāssa pubbuṭṭhāyī pacchānipātī kiṅkārapaṭissāvī manāpacārī piyavādī”ti.
kiṅkārapaṭissāvī → kiṁkārapaṭissāvī (my, th, ms2005, pts) | brāhmaṇopissāssa → brāhmaṇo pi ssāssa (pts) | piyavādīti → piyavādī ti (pts)
“Taṁ kiṁ maññasi, mahārāja, suddassa cepi ijjheyya dhanena vā dhaññena vā rajatena vā jātarūpena vā suddopissāssa pubbuṭṭhāyī pacchānipātī kiṅkārapaṭissāvī manāpacārī piyavādī …
kiṅkārapaṭissāvī → kiṁkārapaṭissāvī (my, th, ms2005, pts) | kiṁ → kim (pts) | cepi → ce pi (pts) | suddopissāssa → suddo pi ssāssa (pts)Если рабочий возрастает в богатстве, зерне, серебре, или золоте, будут ли такие из рабочих, которые будут вставать… будут ли другие, кто будет делать также, из [варн] знати, брахманов, торговцев?”
khattiyopissāssa …
khattiyopissāssa → khattiyo pi ssāssa (pts)
brāhmaṇopissāssa …
brāhmaṇopissāssa → brāhmaṇo pi ssāssa (pts)
vessopissāssa pubbuṭṭhāyī pacchānipātī kiṅkārapaṭissāvī manāpacārī piyavādī”ti?
kiṅkārapaṭissāvī → kiṁkārapaṭissāvī (my, th, ms2005, pts) | vessopissāssa → vesso pi ssāssa (pts) | piyavādīti → piyavādī ti (pts)
“Suddassa cepi, bho kaccāna, ijjheyya dhanena vā dhaññena vā rajatena vā jātarūpena vā suddopissāssa pubbuṭṭhāyī pacchānipātī kiṅkārapaṭissāvī manāpacārī piyavādīti …
kiṅkārapaṭissāvī → kiṁkārapaṭissāvī (my, th, ms2005, pts) | piyavādīti → piyavādī (bjt, th, pts) | cepi → ce pi (pts) | suddopissāssa → suddo pi ssāssa (pts)“Будут, господин Каччана”.
khattiyopissāssa …
khattiyopissāssa → khattiyo pi ssāssa (pts)
brāhmaṇopissāssa …
brāhmaṇopissāssa → brāhmaṇo pi ssāssa (pts)
vessopissāssa pubbuṭṭhāyī pacchānipātī kiṅkārapaṭissāvī manāpacārī piyavādī”ti.
kiṅkārapaṭissāvī → kiṁkārapaṭissāvī (my, th, ms2005, pts) | vessopissāssa → vesso pi ssāssa (pts) | piyavādīti → piyavādī ti (pts)
“Taṁ kiṁ maññasi, mahārāja,“Как ты считаешь, великий царь?
yadi evaṁ sante, ime cattāro vaṇṇā samasamā honti no vā?
samasamā → samā (sya-all) | samasamā → samā honti (bj: syā) | samasamā → Si samā here only. (pts note)Если это так, то эти четыре варны одинаковы, или же нет,
Kathaṁ vā te ettha hotī”ti?или как ты считаешь в этом случае?”
“Addhā kho, bho kaccāna, evaṁ sante, ime cattāro vaṇṇā samasamā honti.
samasamā → Skt sammā honti, here only. (pts note)“Вне сомнений это так, господин Каччана, что эти четыре варны одинаковы:
Nesaṁ ettha kiñci nānākaraṇaṁ samanupassāmī”ti.
Nesaṁ → nāhaṁ (sya-all, km); na’saṁ (pts1ed) | nesaṁ → nāhaṁ (sya-all); na saṁ (pts) | nesaṁ → nāhaṁ (bj: syā) | Nesaṁ → nāsaṁ (cck: sī.); nāhaṁ (cck: syā. kaṁ.) | saṁ → Si nāhaṁ; Bm nesaṁ; Skt here nāsaṁ, elsewhere na 'sam; Bu na 'saṁ. (pts note)нет [в этом случае] разницы между ними вовсе, как я вижу”.
“Imināpi kho etaṁ, mahārāja, pariyāyena veditabbaṁ yathā ghosoyeveso lokasmiṁ:
ghosoyeveso → ghoso yeveso (my) | imināpi → iminā pi (pts) | ghosoyeveso → ghoso yev eso (pts)“Таков, великий царь, способ понять почему это утверждение брахманов – это просто лишь то, как говорят в мире.
‘brāhmaṇova seṭṭho vaṇṇo, hīno añño vaṇṇo …pe…
brāhmaṇova → brāhmaṇāva (bj, sya-all, pts) | brāhmaṇova → brāhmaṇā va (pts)
brahmadāyādā’ti.
brahmadāyādāti → brāhmadāyādā ti (pts) | brahmadāyādāti → brahmadāyādā ti (pts)
Taṁ kiṁ maññasi, mahārāja,
kiṁ → kim (pts)Как ты считаешь, великий царь?
idhassa khattiyo pāṇātipātī adinnādāyī kāmesumicchācārī musāvādī pisuṇavāco pharusavāco samphappalāpī abhijjhālu byāpannacitto micchādiṭṭhi kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapajjeyya no vā?
micchādiṭṭhi → micchādiṭṭhī (bj, sya1ed, sya2ed, km, pts1ed) | idhassa → idhāssa (bj, sya-all, pts) | pisuṇavāco pharusavāco → pisunāvāco pharusāvāco (bj) | abhijjhālu → abhijjhālū (bj) | micchādiṭṭhi → micchādiṭṭhī (sya-all) | micchādiṭṭhi → micchādiṭṭhī (cck: sabbattha) | pāṇātipāti → Si Sk Bm pāṇātipātī. (pts note) | adinnādāyi → Si Bm adinnādāyī. (pts note) | pisuṇāvāco → Si pisu avāco. (pts note) | pharusāvāco → Sk pharūsāvāco; Si pharusavāco. (pts note) | abhijjhālū → Si Bm abhijjhālu. (pts note) | micchādiṭṭhī → Si micchādiṭṭhi. (pts note) | uppajjeyya → Si Bm upapajjeyya throughout. (pts note) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | pāṇātipātī adinnādāyī kāmesumicchācārī → pāṇātipāti adinnādāyi kāmesu micchācārī (pts) | pisuṇavāco pharusavāco → pisuṇāvāco pharusāvāco (pts) | paraṁ → param (pts)Это как если бы человек из [варны] знати убивал бы живых существ, брал то, что не дано, пускался в неблагое поведение в желаниях, лгал, говорил злонамеренно, говорил грубо, пустословил, был бы алчным, имел недоброжелательный ум, придерживался ошибочных взглядов. С распадом тела, после смерти, он переродился бы в состоянии лишений, в неблагом уделе, в погибели, даже в аду, или же нет,
Kathaṁ vā te ettha hotī”ti?или как ты считаешь в этом случае?”
“Khattiyopi hi, bho kaccāna, pāṇātipātī adinnādāyī kāmesumicchācārī musāvādī pisuṇavāco pharusavāco samphappalāpī abhijjhālu byāpannacitto micchādiṭṭhi kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapajjeyya.
pisuṇavāco pharusavāco → pisunāvāco pharusāvāco (bj) | abhijjhālu → abhijjhālū (bj) | micchādiṭṭhi → micchādiṭṭhī (bj, sya-all) | upapajjeyya → uppajjeyya (bj: PTS) | hi → Skt omit hi here. (pts note) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | khattiyopi → khattiyo pi (pts) | pāṇātipātī adinnādāyī kāmesumicchācārī → paṇātipāti adinnādāyi kāmesu micchācārī (pts) | pisuṇavāco pharusavāco → pīsuṇāvāco pharusāvāco (pts) | paraṁ → param (pts)“Если бы человек [из варны] знати был таков, господин Каччана, он бы переродился в состоянии лишений… в аду.
Evaṁ me ettha hoti, evañca pana me etaṁ arahataṁ sutan”ti.
evañca → evañ ca (pts) | sutanti → sutan ti (pts)Вот как я считаю в этом случае, и так я слышал от арахантов”.
“Sādhu sādhu, mahārāja.“Хорошо, хорошо, великий царь!
Sādhu kho te etaṁ, mahārāja, evaṁ hoti, sādhu ca pana te etaṁ arahataṁ sutaṁ.То, как ты думаешь, великий царь, является благим, и то, что ты слышал от арахантов, является благим.
Taṁ kiṁ maññasi, mahārāja,
kiṁ → kim (pts)Как ты считаешь, великий царь?
idhassa brāhmaṇo …pe…
idhassa → idhāssa (bj, sya-all, pts)Это как если бы брахман…
idhassa vesso …pe…
idhassa → idhāssa (bj) | vesso → Bm inserts la. (pts note)торговец…
idhassa suddo pāṇātipātī adinnādāyī …pe… micchādiṭṭhi kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapajjeyya no vā?
idhassa → idhāssa (bj) | micchādiṭṭhi → micchādiṭṭhī (bj, sya-all) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | pāṇātipātī adinnādāyī → pāṇātipāti adinnādāyi (pts) | paraṁ → param (pts) | upapajjeyya → uppajjeyya (pts)рабочий убивал бы живых существ… придерживался ошибочных взглядов. С распадом тела, после смерти, он переродился бы в состоянии лишений, в неблагом уделе, в погибели, даже в аду, или же нет,
Kathaṁ vā te ettha hotī”ti?или как ты считаешь в этом случае?”
“Suddopi hi, bho kaccāna, pāṇātipātī adinnādāyī …pe… micchādiṭṭhi kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapajjeyya.
micchādiṭṭhi → micchādiṭṭhī (bj, sya-all); sammādiṭṭhī (pts) | suddopi → ti suddo pi (pts) | pāṇātipātī adinnādāyī → pāṇātipātā paṭivirato adinnādānā paṭivirato (pts) | upapajjeyya → uppajjeyya (bj: PTS) | --pe-kāyassa → Si Bm insert micchādiṭṭhī after pe. (pts note) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | pāṇātipātī adinnādāyī micchādiṭṭhi kāyassa → pāṇātipāti adinnādāyi pe-kāyassa (pts) | paraṁ → param (pts)“Если бы брахман… торговец… рабочий был таков, господин Каччана, он бы переродился в состоянии лишений… в аду.
Evaṁ me ettha hoti, evañca pana me etaṁ arahataṁ sutan”ti.
evaṁ me ettha hoti evañca → uppajjeyya evañ ca (pts) | sutanti → sutan ti (pts)Вот как я считаю в этом случае, и так я слышал от арахантов”.
“Sādhu sādhu, mahārāja.“Хорошо, хорошо, великий царь!
Sādhu kho te etaṁ, mahārāja, evaṁ hoti, sādhu ca pana te etaṁ arahataṁ sutaṁ.То, как ты думаешь, великий царь, является благим, и то, что ты слышал от арахантов, является благим.
Taṁ kiṁ maññasi, mahārāja,
kiṁ → kim (pts)Как ты считаешь, великий царь?
yadi evaṁ sante, ime cattāro vaṇṇā samasamā honti no vā?Если это так, то эти четыре варны одинаковы, или же нет,
Kathaṁ vā te ettha hotī”ti?или как ты считаешь в этом случае?”
“Addhā kho, bho kaccāna, evaṁ sante, ime cattāro vaṇṇā samasamā honti.
bho → (sya-all)“Вне сомнений это так, господин Каччана, что эти четыре варны одинаковы:
Nesaṁ ettha kiñci nānākaraṇaṁ samanupassāmī”ti.
nesaṁ → nāhaṁ (sya-all); na sam (pts) | nesaṁ → na saṁ (pts)нет [в этом случае] разницы между ними вовсе, как я вижу”.
“Imināpi kho etaṁ, mahārāja, pariyāyena veditabbaṁ yathā ghosoyeveso lokasmiṁ:
ghosoyeveso → ghoso yeveso (my, bjt) | imināpi → iminā pi (pts) | ghosoyeveso → ghoso yev eso (pts)“Таков, великий царь, способ понять почему это утверждение брахманов – это просто лишь то, как говорят в мире.
‘brāhmaṇova seṭṭho vaṇṇo, hīno añño vaṇṇo …pe… brahmadāyādā’”ti.
brāhmaṇova → brāhmaṇāva (sya-all, pts) | vaṇṇo → yaṇṇo (pts) | brāhmaṇova → brāhmaṇā va (pts) | brahmadāyādāti → brāhmadāyādā ti (pts)
“Taṁ kiṁ maññasi, mahārāja,
kiṁ → kim (pts)Как ты считаешь, великий царь?
idhassa khattiyo pāṇātipātā paṭivirato, adinnādānā paṭivirato, kāmesumicchācārā paṭivirato, musāvādā paṭivirato, pisuṇāya vācāya paṭivirato, pharusāya vācāya paṭivirato, samphappalāpā paṭivirato, anabhijjhālu abyāpannacitto sammādiṭṭhi kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjeyya no vā?
sammādiṭṭhi → sammādiṭṭhī (bj, sya1ed, sya2ed, km, pts1ed, mr) | idhassa → idhāssa (bj, sya-all) | pisuṇāya vācāya → pisunāvācā (bj) | pharusāya vācāya → pharusāvācā (bj) | anabhijjhālu → anabhijjhālū (bj) | sammādiṭṭhi → sammādiṭṭhī (sya-all) | pisunāvācā → pisuṇāya vācāya (bj: machasaṁ, syā); pisuṇāvācāya (bj: PTS) | pharusāvācā → pharusāya vācāya (bj: machasaṁ, syā); pharusāvācāya (bj: PTS) | sammādiṭṭhi → sammādiṭṭhī (cck: syā. kaṁ. pī. ka.) | pisuṇāvācāya → So Skt; Si Bm pisuṇāya v-. (pts note) | pharusāvācāya → So Skt; Si Bm pharusāya. (pts note) | samphappalāpā → Sk samphappalāpāya. (pts note) | anabhijjhālū → Si Bm anabhijjhālu. (pts note) | sammādiṭṭhī → Si Sk sammādiṭṭhi. (pts note) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | kāmesumicchācārā → kāmesu micchācārā (pts) | paraṁ → param (pts) | upapajjeyya → uppajjeyya (pts)Это как если бы человек из [варны] знати отказался бы от убийства живых существ, от взятия того, что не было дано, от неблагого поведения в желаниях, от лжи… от злонамеренных слов… от грубых слов… от пустой болтовни… был бы неалчным, имел бы ум без недоброжелательности, придерживался бы правильных взглядов. С распадом тела, после смерти, он бы переродился в благом уделе, даже в небесном мире,
Kathaṁ vā te ettha hotī”ti?
kathaṁ → chindeyya nillopaṁ (pts)или как ты считаешь в этом случае?”
“Khattiyopi hi, bho kaccāna, pāṇātipātā paṭivirato, adinnādānā paṭivirato, kāmesumicchācārā paṭivirato, musāvādā paṭivirato, pisuṇāya vācāya paṭivirato, pharusāya vācāya paṭivirato, samphappalāpā paṭivirato, anabhijjhālu abyāpannacitto sammādiṭṭhi kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjeyya.
pisuṇāya vācāya → pisunāvācā (bj) | pharusāya vācāya → pharusāvācā (bj) | anabhijjhālu → anabhijjhālū (bj) | sammādiṭṭhi → sammādiṭṭhī (sya-all) | pisunāvācā → pisuṇāya vācāya (bj: machasaṁ, syā); pisuṇāvācāya (bj: PTS) | pharusāvācā → pharusāya vācāya (bj: machasaṁ, syā); pharusāvācāya (bj: PTS) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | khattiyopi → khattiyo pi (pts) | pāṇātipātā → pāṇātipatā (pts) | kāmesumicchācārā → kāmesu micchācārā (pts) | paraṁ → param (pts) | upapajjeyya → uppajjeyya (pts)“Если бы человек [из варны] знати был таков, господин Каччана, он бы переродился в благом уделе, даже в небесном мире.
Evaṁ me ettha hoti, evañca pana me etaṁ arahataṁ sutan”ti.
evaṁ → evam (pts) | evañca → evañ ca (pts) | arahataṁ sutanti → arahatam sutan ti (pts)Вот как я считаю в этом случае, и так я слышал от арахантов”.
“Sādhu sādhu, mahārāja.“Хорошо, хорошо, великий царь!
Sādhu kho te etaṁ, mahārāja, evaṁ hoti, sādhu ca pana te etaṁ arahataṁ sutaṁ.То, как ты думаешь, великий царь, является благим, и то, что ты слышал от арахантов, является благим.
Taṁ kiṁ maññasi, mahārāja,
kiṁ → kim (pts)Как ты считаешь, великий царь?
idhassa brāhmaṇo, idhassa vesso, idhassa suddo pāṇātipātā paṭivirato adinnādānā paṭivirato …pe… sammādiṭṭhi kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjeyya no vā?
idhassa → idhāssa (bj, sya-all) | adinnādānā paṭivirato → (sya-all) | sammādiṭṭhi → sammādiṭṭhī (sya-all) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | paraṁ → param (pts) | upapajjeyya → uppajjeyya (pts)Это как если бы брахман… торговец… рабочий отказался бы от убийства живых существ, от взятия того, что не было дано, от неблагого поведения в желаниях, от лжи… от злонамеренных слов… от грубых слов… от пустой болтовни… был бы неалчным, имел бы ум без недоброжелательности, придерживался бы правильных взглядов. С распадом тела, после смерти, он бы переродился в благом уделе, даже в небесном мире,
Kathaṁ vā te ettha hotī”ti?
kathaṁ → chindeyya nillopaṁ (pts)или как ты считаешь в этом случае?”
“Suddopi hi, bho kaccāna, pāṇātipātā paṭivirato, adinnādānā paṭivirato …pe… sammādiṭṭhi kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjeyya.
sammādiṭṭhi → sammādiṭṭhī (sya-all) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | suddopi → ti suddo pi (pts) | paraṁ → param (pts) | upapajjeyya → uppajjeyya (pts)“Если бы брахман… торговец… рабочий был таков, господин Каччана, он бы переродился в благом уделе, даже в небесном мире.
Evaṁ me ettha hoti, evañca pana me etaṁ arahataṁ sutan”ti.
evaṁ → evam (pts) | evañca → evañ ca (pts) | sutanti → sutan ti (pts)Вот как я считаю в этом случае, и так я слышал от арахантов”.
“Sādhu sādhu, mahārāja.“Хорошо, хорошо, великий царь!
Sādhu kho te etaṁ, mahārāja, evaṁ hoti, sādhu ca pana te etaṁ arahataṁ sutaṁ.То, как ты думаешь, великий царь, является благим, и то, что ты слышал от арахантов, является благим.
Taṁ kiṁ maññasi, mahārāja,
kiṁ → kim (pts)Как ты считаешь, великий царь?
yadi evaṁ sante, ime cattāro vaṇṇā samasamā honti no vā?Если это так, то эти четыре варны одинаковы, или же нет,
Kathaṁ vā te ettha hotī”ti?или как ты считаешь в этом случае?”
“Addhā kho, bho kaccāna, evaṁ sante, ime cattāro vaṇṇā samasamā honti.“Вне сомнений это так, господин Каччана, что эти четыре варны одинаковы:
Nesaṁ ettha kiñci nānākaraṇaṁ samanupassāmī”ti.
nesaṁ → nāhaṁ (sya-all); na saṁ (pts) | nesaṁ → nāsaṁ (bj: sīmu8); nāhaṁ (bj: syā) | nesaṁ → na sam (pts)нет [в этом случае] разницы между ними вовсе, как я вижу”.
“Imināpi kho etaṁ, mahārāja, pariyāyena veditabbaṁ yathā ghosoyeveso lokasmiṁ:
ghosoyeveso → ghoso yeveso (my, bjt) | imināpi → iminā pi (pts) | ghosoyeveso → ghoso yev eso (pts)“Таков, великий царь, способ понять почему это утверждение брахманов – это просто лишь то, как говорят в мире.
‘brāhmaṇova seṭṭho vaṇṇo, hīno añño vaṇṇo …pe… brahmadāyādā’”ti.
brāhmaṇova → brāhmaṇāva (bj, sya-all, pts) | vaṇṇo hīno añño → (sya-all) | brāhmaṇova → brāhmaṇā va (pts) | vaṇṇo → yaṇṇo (pts) | brahmadāyādāti → brahmadāyādā ti (pts)
“Taṁ kiṁ maññasi, mahārāja,
kiṁ → kim (pts)Как ты считаешь, великий царь?
idha khattiyo sandhiṁ vā chindeyya, nillopaṁ vā hareyya, ekāgārikaṁ vā kareyya, paripanthe vā tiṭṭheyya, paradāraṁ vā gaccheyya, tañce te purisā gahetvā dasseyyuṁ:
tañce te → taṁ cete (bjt) | tañce te → tañcete (th) | tañce → tañ ce (pts)Это как если бы человек из [варны] знати врывался бы в дома, расхищал имущество, совершал кражу, совершал разбой на дорогах, соблазнял чужую жену, И если бы пришли твои люди, арестовали бы его и выдвинули обвинение, сказав:
‘ayaṁ te, deva, coro āgucārī.
āgucārī → āguṁ cārī (sya-all) | āgucārī → āguṁ cārī (bj: syā) | āgucārī → Si āguṁ cārī throughout; Skt here ā-riṁ. (pts note) | ayaṁ → ayan (pts)“Ваше величество, это обвиняемый.
Imassa yaṁ icchasi taṁ daṇḍaṁ paṇehī’ti.
paṇehīti;-- → Bm panehīti. (pts note)Наложите на него такое наказание, какое пожелаете” –
Kinti naṁ kareyyāsī”ti?То как бы ты с ним поступил?”
“Ghāteyyāma vā, bho kaccāna, jāpeyyāma vā pabbājeyyāma vā yathāpaccayaṁ vā kareyyāma.
jāpeyyāma → phāleyyāma (sya-all); paccuṭṭheyyāma (pts) | ghāteyyāma → abhivādeyyāma (pts) | pabbājeyyāma → āsanena (pts) | kareyyāma → assa rakkhāvaraṇaguttiṁ saṁvidaheyyāma (pts) | jāpeyyāma → phāleyyāma (bj: syā) | phāleyyāma → jāpeyyāma (sya-all: sī.) | Ghāteyyāma → Bm ghāṭeyyāma. (pts note) | jāpeyyāma → So Skt Bm throughout, for jhāpeyyāma (?). Si phāleyyāma, -- with note that the Sinh. reading is jāpeyyāma. (pts note)“Мы бы казнили его, господин Каччана, или же взыскали с него, или же сослали его, или же сделали с ним то, чего он заслуживает.
Taṁ kissa hetu?И почему?
Yā hissa, bho kaccāna, pubbe ‘khattiyo’ti samaññā sāssa antarahitā; corotveva saṅkhyaṁ gacchatī”ti.
saṅkhyaṁ → saṅkhaṁ (bj, sya-all, km, pts1ed) | saṅkhaṁ → saṅkhyaṁ (bj: machasaṁ) | saṅkhyaṁ → saṅkhaṁ (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | eva → Si Bm tveva. (pts note) | saṅkhaṁ → Bm saṇkhyaṁ. (pts note) | hissa → hi ssa (pts) | khattiyoti → khattiyo ti (pts) | sāssa → sā ssa (pts) | corotveva saṅkhyaṁ → coro t eva saṅkhaṁ (pts)Потому что он утратил свой статус знатного, и считается просто грабителем”.
“Taṁ kiṁ maññasi, mahārāja,
kiṁ → kim (pts)“Как ты считаешь, великий царь?
idha brāhmaṇo, idha vesso, idha suddo sandhiṁ vā chindeyya, nillopaṁ vā hareyya, ekāgārikaṁ vā kareyya, paripanthe vā tiṭṭheyya, paradāraṁ vā gaccheyya, tañce te purisā gahetvā dasseyyuṁ:
tañce te → taṁ cete (bjt) | tañce te → tañcete (th) | tañce → tañ ce (pts)Это как если бы брахман… торговец… рабочий врывался бы в дома, расхищал имущество, совершал кражу, совершал разбой на дорогах, соблазнял чужую жену. И если бы пришли твои люди, арестовали бы его и выдвинули обвинение, сказав:
‘ayaṁ te, deva, coro āgucārī.
āgucārī → āguṁ cārī (sya-all) | āgucārī → āguṁ cārī (bj: syā) | ayaṁ → ayan (pts)“Ваше величество, это обвиняемый.
Imassa yaṁ icchasi taṁ daṇḍaṁ paṇehī’ti.Наложите на него такое наказание, какое пожелаете” –
Kinti naṁ kareyyāsī”ti?То как бы ты с ним поступил?”
“Ghāteyyāma vā, bho kaccāna, jāpeyyāma vā pabbājeyyāma vā yathāpaccayaṁ vā kareyyāma.
jāpeyyāma → phāleyyāma (sya-all); paccuṭṭheyyāma (pts) | ghāteyyāma → abhivādeyyāma (pts) | pabbājeyyāma → āsanena (pts) | kareyyāma → assa rakkhāvaraṇaguttiṁ saṁvidaheyyāma (pts)“Мы бы казнили его, господин Каччана, или же взыскали с него, или же сослали его, или же сделали с ним то, чего он заслуживает.
Taṁ kissa hetu?И почему?
Yā hissa, bho kaccāna, pubbe ‘suddo’ti samaññā sāssa antarahitā; corotveva saṅkhyaṁ gacchatī”ti.
saṅkhyaṁ → saṅkhaṁ (bj, sya-all) | saṅkhaṁ → saṅkhyaṁ (bj: machasaṁ) | hissa → hi ssa (pts) | suddoti → suddo ti (pts) | sāssa → sa ssa (pts) | corotveva saṅkhyaṁ → coro t eva saṅkhaṁ (pts)Потому что он утратил свой статус брахмана… торговца… рабочего, и считается просто грабителем”.
“Taṁ kiṁ maññasi, mahārāja,
kiṁ → kim (pts)“Как ты считаешь, великий царь?
yadi evaṁ sante, ime cattāro vaṇṇā samasamā honti no vā?Если это так, то эти четыре варны одинаковы, или же нет,
Kathaṁ vā te ettha hotī”ti?или как ты считаешь в этом случае?”
“Addhā kho, bho kaccāna, evaṁ sante, ime cattāro vaṇṇā samasamā honti.“Вне сомнений это так, господин Каччана, что эти четыре варны одинаковы:
Nesaṁ ettha kiñci nānākaraṇaṁ samanupassāmī”ti.
nesaṁ → nāhaṁ (sya-all); na saṁ (pts) | samanupassāmīti imināpi → samanupassamīti iminā pi (pts)нет [в этом случае] разницы между ними вовсе, как я вижу”.
“Imināpi kho etaṁ, mahārāja, pariyāyena veditabbaṁ yathā ghosoyeveso lokasmiṁ:
ghosoyeveso → ghoso yeveso (my, bjt) | imināpi → iminā pi (pts) | ghosoyeveso → ghoso yev eso (pts)“Таков, великий царь, способ понять почему это утверждение брахманов – это просто лишь то, как говорят в мире.
‘brāhmaṇova seṭṭho vaṇṇo, hīno añño vaṇṇo …pe… brahmadāyādā’”ti.
brāhmaṇova → brāhmaṇāva (bj, sya-all, pts) | brāhmaṇova → brāhmaṇā va (pts) | brahmadāyādāti → brahmadāyādā ti (pts)
“Taṁ kiṁ maññasi, mahārāja,
kiṁ → kim (pts)Как ты считаешь, великий царь?
idha khattiyo kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajito assa virato pāṇātipātā, virato adinnādānā, virato musāvādā, rattūparato, ekabhattiko, brahmacārī, sīlavā, kalyāṇadhammo.
rattūparato → (bj, sya-all) | musāvādā → Bm inserts rattupurato. (pts note)Это как если бы человек из [варны] знати обрил бы волосы и бороду, надел жёлтые одежды, оставил жизнь домохозяйскую ради жизни бездомной. Он отказался бы от убийства живых существ, от взятия того, что не дано, от лжи. Отказавшись от принятия пищи ночью, он бы ел только один раз в день, соблюдал целомудрие, был бы нравственным, с благим характером.
Kinti naṁ kareyyāsī”ti?Как бы ты с ним обращался?”
“Abhivādeyyāma vā, bho kaccāna, paccuṭṭheyyāma vā āsanena vā nimanteyyāma abhinimanteyyāma vā naṁ cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārehi dhammikaṁ vā assa rakkhāvaraṇaguttiṁ saṁvidaheyyāma.
cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārehi → cīvara piṇḍapāta senāsanagalānapaccayabhesajjaparikkhārehi (sya-all) | vā → pi (cck: dī. ni. 1.184, 187 sāmaññaphale) | pi → So Bm and Bu; Si Skt vā. (pts note) | cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārehi → cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārehi (bjt, pts)“Мы бы кланялись ему, господин Каччана, или же мы вставали бы перед ним, или же приглашали его присесть; Или же мы предлагали бы ему принять одеяния, еду, жилища, необходимые для лечения вещи: Или же мы организовали бы для него законную охрану, защиту, покровительство.
Taṁ kissa hetu?И почему?
Yā hissa, bho kaccāna, pubbe ‘khattiyo’ti samaññā sāssa antarahitā; samaṇotveva saṅkhyaṁ gacchatī”ti.
saṅkhyaṁ → saṅkhaṁ (bj, sya-all) | saṅkhaṁ → saṅkhyaṁ (bj: machasaṁ) | hissa → hi ssa (pts) | khattiyoti → khattiyo ti (pts) | sāssa → sā ssa (pts) | samaṇotveva saṅkhyaṁ → samaṇo t eva saṅkhaṁ (pts)Потому что он утратил свой статус знатного и считается просто отшельником”.
“Taṁ kiṁ maññasi, mahārāja,
kiṁ → kim (pts)“Как ты считаешь, великий царь?
idha brāhmaṇo, idha vesso, idha suddo kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajito assa virato pāṇātipātā, virato adinnādānā virato musāvādā, rattūparato, ekabhattiko, brahmacārī, sīlavā, kalyāṇadhammo.
rattūparato → (bj, sya-all)Это как если бы брахман… торговец… рабочий обрил бы волосы и бороду, надел жёлтые одежды, оставил жизнь домохозяйскую ради жизни бездомной. Он отказался бы от убийства живых существ, от взятия того, что не дано, от лжи. Отказавшись от принятия пищи ночью, он бы ел только один раз в день, соблюдал целомудрие, был бы нравственным, с благим характером.
Kinti naṁ kareyyāsī”ti?Как бы ты с ним обращался?”
“Abhivādeyyāma vā, bho kaccāna, paccuṭṭheyyāma vā āsanena vā nimanteyyāma abhinimanteyyāma vā naṁ cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārehi dhammikaṁ vā assa rakkhāvaraṇaguttiṁ saṁvidaheyyāma.
cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārehi → cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārehi (bjt, pts) | cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārehi → cīvara piṇḍapāta senāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārehi (th) | vā → pi (pts)“Мы бы кланялись ему, господин Каччана, или же мы вставали бы перед ним, или же приглашали его присесть; Или же мы предлагали бы ему принять одеяния, еду, жилища, необходимые для лечения вещи: Или же мы организовали бы для него законную охрану, защиту, покровительство.
Taṁ kissa hetu?И почему?
Yā hissa, bho kaccāna, pubbe ‘suddo’ti samaññā sāssa antarahitā; samaṇotveva saṅkhyaṁ gacchatī”ti.
saṅkhyaṁ → saṅkhaṁ (bj, sya-all) | hissa → hi ssa (pts) | suddoti → suddo ti (pts) | sāssa → sā ssa (pts) | samaṇotveva saṅkhyaṁ → samaṇo t eva saṅkhaṁ (pts)Потому что он утратил свой статус брахмана… торговца… рабочего, и считается просто отшельником”.
“Taṁ kiṁ maññasi, mahārāja,
kiṁ → kim (pts)“Как ты считаешь, великий царь?
yadi evaṁ sante, ime cattāro vaṇṇā samasamā honti no vā?Если это так, то эти четыре варны одинаковы, или же нет,
Kathaṁ vā te ettha hotī”ti?или как ты считаешь в этом случае?”
“Addhā kho, bho kaccāna, evaṁ sante, ime cattāro vaṇṇā samasamā honti.“Вне сомнений это так, господин Каччана, что эти четыре варны одинаковы:
Nesaṁ ettha kiñci nānākaraṇaṁ samanupassāmī”ti.
nesaṁ → nāhaṁ (sya-all) | nesaṁ → na saṁ (pts) | samanupassāmīti → samanupassamīti (pts)нет [в этом случае] разницы между ними вовсе, как я вижу”.
“Imināpi kho etaṁ, mahārāja, pariyāyena veditabbaṁ yathā ghosoyeveso lokasmiṁ:
ghosoyeveso → ghoso yeveso (my, bjt) | imināpi → iminā (th) | imināpi → iminā pi (pts) | veditabbaṁ → veditabbam (pts) | ghosoyeveso → ghoso yev eso (pts)“И это тоже способ понять, что это просто лишь то, как говорят в мире.
‘brāhmaṇova seṭṭho vaṇṇo, hīno añño vaṇṇo;
brāhmaṇova → brāhmaṇāva (bj, sya-all) | brāhmaṇova → brāhmaṇā va (pts)“Брахманы – высшая варна, а те, кто из других варн, – те ниже.
brāhmaṇova sukko vaṇṇo, kaṇho añño vaṇṇo;
brāhmaṇova → brāhmaṇāva (bj, sya-all) | brāhmaṇova → brāhmaṇā va (pts)Брахманы – светлейшая варна, а те, кто из других варн, – те тёмные.
brāhmaṇāva sujjhanti, no abrāhmaṇā;
brāhmaṇāva → brāhmaṇā va (pts)Только брахманы чисты, а не не-брахманы.
brāhmaṇāva brahmuno puttā orasā mukhato jātā brahmajā brahmanimmitā brahmadāyādā’”ti.
brāhmaṇāva → brāhmaṇā (pts) | brahmadāyādāti → brahmadāyādā ti (pts)Только брахманы – сыновья Брахмы, отпрыски Брахмы, рождённые из его рта, рождённые из Брахмы, созданные Брахмой, наследники Брахмы”.
Evaṁ vutte, rājā mādhuro avantiputto āyasmantaṁ mahākaccānaṁ etadavoca:
mādhuro → madhuro (sya-all, pts) | Avantiputto → Skt omit Madhuro Avantiputto & the first three words of line 3. (pts note) | mahākaccānaṁ etadavoca → mahā-kaccānaṁ etad avoca (pts)Когда так было сказано, царь Авантипутта из Мадхуры сказал уважаемому Махакаччане:
“abhikkantaṁ, bho kaccāna, abhikkantaṁ, bho kaccāna.“Великолепно, господин Каччана! Великолепно!
Seyyathāpi, bho kaccāna, nikkujjitaṁ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṁ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṁ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṁ dhāreyya ‘cakkhumanto rūpāni dakkhantī’ti; evamevaṁ bhotā kaccānena anekapariyāyena dhammo pakāsito.
dakkhantīti → dakkhintīti (bj) | bho → (sya-all) | dakkhantīti evamevaṁ → dakkhintīti evam eva (pts) | evamevaṁ → evameva (th)Как если бы он поставил на место то, что было перевёрнуто, раскрыл спрятанное, показал путь тому, кто потерялся, внёс лампу во тьму, чтобы зрячий да мог увидеть, точно так же господин Каччана различными способами прояснил Дхамму.
Esāhaṁ bhavantaṁ kaccānaṁ saraṇaṁ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca.
bhikkhusaṅghañca → bhikkhusaṁghañca (ms2005) | dhammañca bhikkhusaṅghañca → dhammañ ca bhikkhusaṁghañ ca (pts)Я принимаю прибежище в господине Каччане, прибежище в Дхамме и прибежище в Сангхе монахов.
Upāsakaṁ maṁ bhavaṁ kaccāno dhāretu ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇaṁ gatan”ti.
saraṇaṁ gatanti → saraṇaṅgatanti (th) | gatanti → gatan ti (pts)Пусть господин Каччана помнит меня как мирского последователя, принявшего прибежище с этого дня и на всю жизнь”.
“Mā kho maṁ tvaṁ, mahārāja, saraṇaṁ agamāsi.“Не принимай прибежища у меня, великий царь.
Tameva tvaṁ bhagavantaṁ saraṇaṁ gaccha yamahaṁ saraṇaṁ gato”ti.
Tameva tvaṁ → tametaṁ tvaṁ (sya-all, km); tametaṁ (mr) | tameva → tametaṁ (sya-all) | tvaṁ → tametaṁ tvaṁ (cck: syā. kaṁ.); tametaṁ (cck: ka.) | eva → Si Bm tam etaṁ, omitting tvaṁ. (pts note) | tameva → tam eva (pts) | yamahaṁ → yam ahaṁ (pts) | gatoti → gato ti (pts)Принимай прибежище в том самом Благословенном, в котором принял прибежище я”.
“Kahaṁ pana, bho kaccāna, etarahi so bhagavā viharati arahaṁ sammāsambuddho”ti?
sammāsambuddhoti → sammāsambuddho ti (pts)“Но где он сейчас проживает, господин Каччана, этот Благословенный, достойный и Правильно Пробуждённый?”
“Parinibbuto kho, mahārāja, etarahi so bhagavā arahaṁ sammāsambuddho”ti.
sammāsambuddhoti sacepi → sammāsambuddho ti sace hi (pts)“Этот Благословенный, достойный и Правильно Пробуждённый, достиг окончательной ниббаны, великий царь”.
“Sacepi mayaṁ, bho kaccāna, suṇeyyāma taṁ bhagavantaṁ dasasu yojanesu, dasapi mayaṁ yojanāni gaccheyyāma taṁ bhagavantaṁ dassanāya arahantaṁ sammāsambuddhaṁ.
sacepi → sace hi (bj, sya-all) | hi → So Si & Skt throughout both here and in Sutta 94; Bm pi. (pts note) | taṁ → tam (pts) | dasapi → dasa pi (pts)“Господин Каччана, если бы мы услышали, что Благословенный находится на расстоянии десяти лиг, двадцати… тридцати… сорока… пятидесяти.. ста лиг, мы бы отправились за сто лиг, чтобы повидать Благословенного, совершенного и Правильно Пробуждённого.
Sacepi mayaṁ, bho kaccāna, suṇeyyāma taṁ bhagavantaṁ vīsatiyā yojanesu, tiṁsāya yojanesu, cattārīsāya yojanesu, paññāsāya yojanesu, paññāsampi mayaṁ yojanāni gaccheyyāma taṁ bhagavantaṁ dassanāya arahantaṁ sammāsambuddhaṁ.
sacepi → sace hi (bj, sya-all, pts) | tiṁsāya → tiṁsatiyā (bj, pts) | cattārīsāya → cattāḷīsāya (bj, sya-all); cattālīsāya (pts) | tiṁsatiyā → Si Bm tiṁsāya. (pts note) | cattālīsāya → Bm cattārisaya; Si cattārīsāya. (pts note) | paññāsampi → paññāsam pi (pts)
Yojanasate cepi mayaṁ bho kaccāna, suṇeyyāma taṁ bhagavantaṁ, yojanasatampi mayaṁ gaccheyyāma taṁ bhagavantaṁ dassanāya arahantaṁ sammāsambuddhaṁ.
ce → Skt omit here and in Sutta No. 94. (pts note) | yojanasatampi → yojanasataṁpi (th) | cepi mayaṁ → ce pi mayam (pts) | yojanasatampi → yojanasatam pi (pts) | taṁ → tam (pts)
Yato ca, bho kaccāna, parinibbuto so bhagavā, parinibbutampi mayaṁ bhagavantaṁ saraṇaṁ gacchāma dhammañca bhikkhusaṅghañca.
taṁ → Si Bm omit. 8 So Bu Si, as also Hardy's Manual; Skt Bm Madhuriya. (pts note) | + → kho (bjt, th, pts) | parinibbutampi → parinibbutaṁpi (th) | bhikkhusaṅghañca → bhikkhusaṁghañca (ms2005) | parinibbutampi → parinibbutam pi (pts) | dhammañca bhikkhusaṅghañca → dhammañ ca bhikkhusaṁghañ ca (pts)Но поскольку этот Благословенный достиг окончательной ниббаны, мы принимаем прибежище в этом Благословенном, прибежище в Дхамме, прибежище в Сангхе монахов.
Upāsakaṁ maṁ bhavaṁ kaccāno dhāretu ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇaṁ gatan”ti.
saraṇaṁ gatanti → saraṇaṅgatanti (th) | gatanti → gatan ti (pts)Пусть господин Каччана помнит меня как мирского последователя, принявшего прибежище с этого дня и на всю жизнь”.