BrahmāyusuttaMit Brahmāyu
Evaṁ me sutaṁ—So habe ich es gehört: ekaṁ samayaṁ bhagavā videhesu cārikaṁ carati mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ pañcamattehi bhikkhusatehi.Einmal wanderte der Buddha im Land der Videher mit einem großen Saṅgha von fünfhundert Mönchen und Nonnen.
Tena kho pana samayena brahmāyu brāhmaṇo mithilāyaṁ paṭivasati jiṇṇo vuḍḍho mahallako addhagato vayoanuppatto, vīsavassasatiko jātiyā, tiṇṇaṁ vedānaṁ pāragū sanighaṇḍukeṭubhānaṁ sākkharappabhedānaṁ itihāsapañcamānaṁ, padako, veyyākaraṇo, lokāyatamahāpurisalakkhaṇesu anavayo.
vedānaṁ → bedānaṁ (mr) | brahmāyu → brahmāyu nāma (bj) | vuḍḍho → vuddho (bj, pts) | vayoanuppatto vīsavassasatiko → vayo anuppatto vīsaṁvassasatiko (bj, pts) | paṭivasati → pativasati (pts) | vedānaṁ → bedānaṁ (cck: ka.) | vīsaṁvassasatiko → So Sk Bu; Bm vīsav-. (pts note) | sākkharappabhedānaṁ → Bm sakkharapabhedānaṁ. (pts note)Nun befand sich zu dieser Zeit der Brahmane Brahmāyu in Mithilā. Er war alt, bejahrt und hochbetagt, in vorgerücktem Alter und im letzten Lebensabschnitt angekommen; er war hundertzwanzig Jahre alt. Er hatte die drei Veden gemeistert zusammen mit ihren Wörterverzeichnissen und der Liturgie des Rituals, der Lautlehre und der Einteilung der Wortarten sowie den Sagen als fünftem. Er kannte sie Wort für Wort, kannte die Grammatik und war mit der Kosmologie und den Kennzeichen eines großen Mannes vertraut.
Assosi kho brahmāyu brāhmaṇo:Er hörte:
“samaṇo khalu bho, gotamo sakyaputto sakyakulā pabbajito videhesu cārikaṁ carati mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ pañcamattehi bhikkhusatehi.„Es scheint, der Asket Gotama – ein Sakyer, der von einer Familie der Sakyer fortgezogen ist – wandert zusammen mit einem großen Saṅgha von fünfhundert Mönchen und Nonnen im Land der Videher.
Taṁ kho pana bhavantaṁ gotamaṁ evaṁ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato:
bhavantaṁ → bhagavantaṁ (bj)Er hat diesen guten Ruf:
‘itipi so bhagavā arahaṁ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṁ buddho bhagavā’ti.
bhagavā → Bm adds ti. (pts note)‚Dieser Gesegnete ist vollendet, ein vollkommen erwachter Buddha, von vollendetem Wissen und Verhalten, heilig, Kenner der Welt, unübertrefflicher Anleiter für alle, die schulungsfähig sind, Lehrer von Göttern und Menschen, erwacht, gesegnet.‘
So imaṁ lokaṁ sadevakaṁ samārakaṁ sabrahmakaṁ sassamaṇabrāhmaṇiṁ pajaṁ sadevamanussaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā pavedeti.
sabrahmakaṁ → Sk omits. (pts note)Er hat diese Welt – mit ihren Göttern, Māras und Brahmās, mit dieser Bevölkerung mit ihren Asketen und Brahmanen, Göttern und Menschen – durch eigene Einsicht erkannt und erklärt sie anderen.
So dhammaṁ deseti ādikalyāṇaṁ majjhekalyāṇaṁ pariyosānakalyāṇaṁ sātthaṁ sabyañjanaṁ, kevalaparipuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ pakāseti.
sabyañjanam → Sk sabbyañjanaṁ. (pts note)Er verkündet eine Lehre, die am Anfang gut, in der Mitte gut und am Ende gut ist, bedeutsam und gut ausgedrückt. Und er legt ein geistliches Leben dar, das ganz vollständig und rein ist.
Sādhu kho pana tathārūpānaṁ arahataṁ dassanaṁ hotī”ti.Es ist gut, solche Vollendeten zu sehen.“
Tena kho pana samayena brahmāyussa brāhmaṇassa uttaro nāma māṇavo antevāsī hoti tiṇṇaṁ vedānaṁ pāragū sanighaṇḍukeṭubhānaṁ sākkharappabhedānaṁ itihāsapañcamānaṁ, padako, veyyākaraṇo, lokāyatamahāpurisalakkhaṇesu anavayo.Nun hatte der Brahmane Brahmāyu zu dieser Zeit einen Vedenstudenten mit Namen Uttara. Auch er sagte die Hymnen auf und hatte sie im Gedächtnis … und war mit der Kosmologie und den Kennzeichen eines großen Mannes vertraut.
Atha kho brahmāyu brāhmaṇo uttaraṁ māṇavaṁ āmantesi:Da wandte sich Brahmāyu an Uttara:
“ayaṁ, tāta uttara, samaṇo gotamo sakyaputto sakyakulā pabbajito videhesu cārikaṁ carati mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ pañcamattehi bhikkhusatehi.„Es scheint, der Asket Gotama – ein Sakyer, der von einer Familie der Sakyer fortgezogen ist – wandert zusammen mit einem großen Saṅgha von fünfhundert Mönchen und Nonnen im Land der Videher.
Taṁ kho pana bhavantaṁ gotamaṁ evaṁ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato:
bhavantaṁ → bhagavantaṁ (bj)Er hat diesen guten Ruf:
‘itipi so bhagavā arahaṁ sammāsambuddho …pe…‚Dieser Gesegnete ist vollendet, ein vollkommen erwachter Buddha, von vollendetem Wissen und Verhalten, heilig, Kenner der Welt, unübertrefflicher Anleiter für alle, die schulungsfähig sind, Lehrer von Göttern und Menschen, erwacht, gesegnet.‘ …
sādhu kho pana tathārūpānaṁ arahataṁ dassanaṁ hotī’ti.
hotīti → Sk hoti. (pts note)Es ist gut, solche Vollendeten zu sehen.
Ehi tvaṁ, tāta uttara, yena samaṇo gotamo tenupasaṅkama; upasaṅkamitvā samaṇaṁ gotamaṁ jānāhi, yadi vā taṁ bhavantaṁ gotamaṁ tathā santaṁyeva saddo abbhuggato, yadi vā no tathā;
upasaṁkama → Sk upasaṁkami. (pts note) | bhavantaṁ → Bu bhagavantaṁ. (pts note)Bitte, lieber Uttara, geh zum Asketen Gotama und finde heraus, ob er seinem Ruf gerecht wird oder nicht.
yadi vā so bhavaṁ gotamo tādiso, yadi vā na tādiso.
Tathā mayaṁ taṁ bhavantaṁ gotamaṁ vedissāmā”ti.
tathā → tayā (sya-all) | vedissāmāti yathā kathaṁ → desessāmāti yathākathaṁ (sya-all) | tathā mayaṁ → tayā mayan (pts)Durch dich werde ich über den werten Gotama erfahren.“
“Yathā kathaṁ panāhaṁ, bho, taṁ bhavantaṁ gotamaṁ jānissāmi yadi vā taṁ bhavantaṁ gotamaṁ tathā santaṁyeva saddo abbhuggato, yadi vā no tathā;„Aber werter Herr, wie soll ich herausfinden, ob der werte Gotama seinem Ruf gerecht wird oder nicht?“ yadi vā so bhavaṁ gotamo tādiso, yadi vā na tādiso”ti.
“Āgatāni kho, tāta uttara, amhākaṁ mantesu dvattiṁsamahāpurisalakkhaṇāni, yehi samannāgatassa mahāpurisassa dveyeva gatiyo bhavanti anaññā.
dveyeva → dveva (sya-all, pts) | va → Bm yeva. (pts note)„Lieber Uttara, die zweiunddreißig Kennzeichen eines großen Mannes wurden in unseren Hymnen überliefert. Für einen großen Mann, der diese besitzt, gibt es zwei mögliche Schicksale, kein anderes:
Sace agāraṁ ajjhāvasati, rājā hoti cakkavattī dhammiko dhammarājā cāturanto vijitāvī janapadatthāvariyappatto sattaratanasamannāgato.
cakkavattī → cakkavatti (sya-all) | janapadatthāvariyappatto → janapadatthā viriyappatto (sya-all) | cakkavattī → So Sk & I Sum. Vil. 249; Bm Si Bu & I Dīgha 88 have i short. (pts note)Wenn er im Haus bleibt, wird er ein König, ein Rad-drehender Herrscher, ein gerechter und prinzipientreuer König. Seine Oberherrschaft erstreckt sich nach allen vier Seiten, er erreicht Stabilität im Land und besitzt die sieben Juwelen.
Tassimāni satta ratanāni bhavanti, seyyathidaṁ—Diese sieben Juwelen sind
cakkaratanaṁ, hatthiratanaṁ, assaratanaṁ, maṇiratanaṁ, itthiratanaṁ, gahapatiratanaṁ, pariṇāyakaratanameva sattamaṁ.
pariṇāyakaratanameva → parināyakaratanameva (bj, sya-all) | itthiratanaṁ → itthīratanaṁ (sya-all)das Rad, der Elefant, das Pferd, der Edelstein, die Frau, der Hausbesitzer und der Befehlshaber als siebtes Juwel.
Parosahassaṁ kho panassa puttā bhavanti sūrā vīraṅgarūpā parasenappamaddanā.
vīraṅgarūpā → Bm Si vir-. (pts note)Er hat über tausend Söhne, wacker und heldenhaft, die die Heere seiner Feinde zermalmen.
So imaṁ pathaviṁ sāgarapariyantaṁ adaṇḍena asatthena dhammena abhivijiya ajjhāvasati.
asatthena dhammena → dhammena samena (mr) | pathaviṁ → paṭhaviṁ (bj, sya-all, pts) | dhammena → dhammena samena (cck: ka.) | dhammena → Bm adds Samena. (pts note)Wenn er dieses vom Meer umspülte Land erobert hat, herrscht er nach Prinzip, ohne Stock oder Schwert.
Sace kho pana agārasmā anagāriyaṁ pabbajati, arahaṁ hoti sammāsambuddho loke vivaṭṭacchado.
vivaṭṭacchado → vivattacchado (bj, pts) | vivattacchado → vīvattacchaddo (bj: sīmu8) | vivattacchaddo → So Sk Bu; Bm vivaṭacchado; Si vivaṭṭacchado, (pts note)Doch wenn er aus dem Haus fortzieht ins hauslose Leben, wird er ein Vollendeter, ein vollkommen erwachter Buddha, der den Schleier von der Welt abstreift.
Ahaṁ kho pana, tāta uttara, mantānaṁ dātā;
pana → pana te (bj) | dātā → kattā (sya-all) | kattā → dātā (sya-all: sī.) | dātā → So Sk Bm; Si kattā, with note that the Sinh. reading is dātā. (pts note)Aber, lieber Uttara, ich bin der, der die Hymnen gibt,
tvaṁ mantānaṁ paṭiggahetā”ti.
tvaṁ → tvaṁ me (bj) | ti → So Si Bu & I Dīgha 89; Sk paṭiggahītā; Bm paṭiggahitā. (pts note)und du bist der, der sie erhält.“
“Evaṁ, bho”ti kho uttaro māṇavo brahmāyussa brāhmaṇassa paṭissutvā uṭṭhāyāsanā brahmāyuṁ brāhmaṇaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā videhesu yena bhagavā tena cārikaṁ pakkāmi.
paṭissutvā uṭṭhāyāsanā → paṭisutvā utthāy āsanā (pts)„Ja, werter Herr“, antwortete Uttara. Er erhob sich von seinem Sitz, verbeugte sich, umrundete Brahmāyu respektvoll, die rechte Seite ihm zugewandt, und brach zum Land der Videher auf, wo der Buddha wanderte.
Anupubbena cārikaṁ caramāno yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi.Er wanderte Stück für Stück, kam schließlich zum Buddha und tauschte Willkommensgrüße mit ihm aus.
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi.
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj, sya-all) | kathaṁ sāraṇīyaṁ → katham sārāṇīyaṁ (pts)Nach der Begrüßung und dem Austausch von Höflichkeiten setzte er sich zur Seite hin
Ekamantaṁ nisinno kho uttaro māṇavo bhagavato kāye dvattiṁsamahāpurisalakkhaṇāni samannesi.
dvattiṁsamahāpurisalakkhaṇāni samannesi → dvattiṁse mahāpurisalakkhaṇāni sammannesi (pts)und untersuchte den Körper des Buddha nach den zweiunddreißig Kennzeichen eines großen Mannes.
Addasā kho uttaro māṇavo bhagavato kāye dvattiṁsamahāpurisalakkhaṇāni, yebhuyyena thapetvā dve.
thapetvā → ṭhapetvā (bj, sya-all, pts) | dvattiṁsamahāpurisalakkhaṇāni → dvattiṁse mahāpurisalakkhaṇāni (pts)Er sah sie alle, mit Ausnahme von zweien,
Dvīsu mahāpurisalakkhaṇesu kaṅkhati vicikicchati nādhimuccati na sampasīdati—
mahāpurisalakkhaṇesu → mahāhāpurisalakkhaṇesu (pts)über die er im Zweifel war:
kosohite ca vatthaguyhe pahūtajivhatāya ca.
ca → cāti (bj) | pahūtajivhatāya → pahutajivhatāya (sya-all) | pahūtajivhatāya → Sk pahūtaj- infra; Sk here & ganerally pahutaj-; Si Bu pahutaj-; Bm cahutaj- in every instance but one, where pahitaj- is read. (pts note) | ca → Bm cāti. (pts note)ob das Geschlechtsteil von einer Vorhaut bedeckt war und die Länge der Zunge.
Atha kho bhagavato etadahosi:Da kam dem Buddha in den Sinn:
“passati kho me ayaṁ uttaro māṇavo dvattiṁsamahāpurisalakkhaṇāni, yebhuyyena thapetvā dve.
thapetvā → ṭhapetvā (bj, sya-all, pts)„Dieser Vedenstudent Uttara sieht alle Kennzeichen mit Ausnahme von zweien,
Dvīsu mahāpurisalakkhaṇesu kaṅkhati vicikicchati nādhimuccati na sampasīdati—über die er im Zweifel ist:
kosohite ca vatthaguyhe pahūtajivhatāya cā”ti.
pahūtajivhatāya → pahutajivhatāya (sya-all)ob das Geschlechtsteil von einer Vorhaut bedeckt ist und die Länge der Zunge.“
Atha kho bhagavā tathārūpaṁ iddhābhisaṅkhāraṁ abhisaṅkhāsi yathā addasa uttaro māṇavo bhagavato kosohitaṁ vatthaguyhaṁ.
abhisaṅkhāsi → abhisaṅkhāresi (sya-all) | bhagavato → bhagavā (sya-all) | addasa → addasā (pts) | abhisaṅkhāsi → abhisaṅkhāresi (bj: syā) | abhisaṁkhāsi → So Sk & 1 Dīgha 106; Bm abhisaṁkhārosi; Si abhisaṁkhāresi. (pts note) | addasā → So Sk Bm; Si addasa. (pts note)Darauf setzte der Buddha seine übersinnliche Kraft ein und veranlasste, dass Uttara sah, wie sein Geschlechtsteil von einer Vorhaut bedeckt war.
Atha kho bhagavā jivhaṁ ninnāmetvā ubhopi kaṇṇasotāni anumasi paṭimasi; ubhopi nāsikasotāni anumasi paṭimasi; kevalampi nalāṭamaṇḍalaṁ jivhāya chādesi.
paṭimasi → parimasi (bj, mr) | nāsikasotāni → nāsikāsotāni (bj) | nalāṭamaṇḍalaṁ → lalāṭamaṇḍalaṁ (bj) | kevalampi → kevalakappaṁ (sya-all); kevalakam pi (pts) | chādesi → pacchādesi (pts) | parimasi → paṭimasi (bj: machasaṁ, syā, PTS) | kevalampi → kevalakampi (bj: PTS) | lalāṭamaṇḍalaṁ → nalāṭamaṇḍalaṁ (bj: machasaṁ, syā, PTS) | paṭimasi → parimasi (cck: sī. ka.) | nāsikasotāni → nāsikāsotāni (cck: sī.) | chādesi → pacchādesīti dissati (sya-all: yu.) | kevalakam → So Sk Bu (infra Sk kevalam pi); Bm Si kevalakappaṁ. (pts note) | pacchādesi → So Sk (here) Bu; Bm Si chādesi, as I Dīgha 106 & Sk infra. (pts note)Und er streckte seine Zunge heraus und strich damit vor und zurück über die Ohr- und Nasenlöcher und bedeckte seine gesamte Stirn mit seiner Zunge.
Atha kho uttarassa māṇavassa etadahosi:Da dachte Uttara:
“samannāgato kho samaṇo gotamo dvattiṁsamahāpurisalakkhaṇehi.„Der Asket Gotama besitzt die zweiunddreißig Kennzeichen.
Yannūnāhaṁ samaṇaṁ gotamaṁ anubandheyyaṁ, iriyāpathamassa passeyyan”ti.
iriyāpathamassa → iriyāpathañcassa (bj)Warum folge ich ihm nicht und beobachte sein Betragen?“
Atha kho uttaro māṇavo sattamāsāni bhagavantaṁ anubandhi chāyāva anapāyinī.
anapāyinī → anupāyinī (sya-all, km, mr) | anapāyinī → anupāyinī (cck: syā. kaṁ. ka.) | anapāyinī → Bm anapāyini. (pts note)Und Uttara folgte dem Buddha sieben Monate wie ein Schatten.
Atha kho uttaro māṇavo sattannaṁ māsānaṁ accayena videhesu yena mithilā tena cārikaṁ pakkāmi.
sattannaṁ → sattānaṁ (pts)Als sieben Monate vergangen waren, machte er sich auf die Wanderschaft Richtung Mithilā.
Anupubbena cārikaṁ caramāno yena mithilā yena brahmāyu brāhmaṇo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā brahmāyuṁ brāhmaṇaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho uttaraṁ māṇavaṁ brahmāyu brāhmaṇo etadavoca:
Brahmāyuṁ → Bm Brahmāyubr-. (pts note)Dort begab er sich zum Brahmanen Brahmāyu, verbeugte sich und setzte sich zur Seite hin. Brahmāyu sagte zu ihm:
“kacci, tāta uttara, taṁ bhavantaṁ gotamaṁ tathā santaṁyeva saddo abbhuggato, no aññathā?„Nun, lieber Uttara, wird der werte Gotama seinem Ruf gerecht oder nicht?“
Kacci pana so bhavaṁ gotamo tādiso, no aññādiso”ti?
kacci → kacci ca (bj)
“Tathā santaṁyeva, bho, taṁ bhavantaṁ gotamaṁ saddo abbhuggato, no aññathā;
gotamaṁ → gotamaṁ tathā (bj, sya-all, pts) | tathā → yathā (sya-all) | Tathā → Si yathā; Bm emits 2nd tathā. (pts note)„Er wird seinem Ruf gerecht, werter Herr.
tādisova so bhavaṁ gotamo, no aññādiso.
tādisova → tādisova bho (bj); tādiso ca kho (sya-all, km, mr); tādiso ca bho (pts1ed) | tādisova → tādisova ca bho (bj); tādiso ca bho (pts) | no → na (bj, pts) | tādisova → tādisova bho (cck: sī. pī.); tādiso ca kho (cck: syā. kaṁ. ka.) | bho → Bm Si kho. (pts note)
Samannāgato ca so bhavaṁ gotamo dvattiṁsamahāpurisalakkhaṇehi.
Samannāgato ca so → samannāgato ca so bho (bj); samannāgato ca bho so (sya-all, pts1ed) | ca → samannāgato ca bho (cck: sabbattha)Der werte Gotama besitzt die zweiunddreißig Kennzeichen.
Suppatiṭṭhitapādo kho pana bho bhavaṁ gotamo;
bho → so (bj, sya-all, pts); (cck) | Suppatiṭṭhitapādo → So Sk Bu; Bm Si supat-. (pts note)Seine Füße stehen fest auf;
idampi tassa bhoto gotamassa mahāpurisassa mahāpurisalakkhaṇaṁ bhavati.
tassa → idampissa (bj: sīmu8)dieses Kennzeichen eines großen Mannes besitzt der werte Gotama.
Heṭṭhā kho pana tassa bhoto gotamassa pādatalesu cakkāni jātāni sahassārāni sanemikāni sanābhikāni sabbākāraparipūrāni …
pana tassa → panassa (bj) | sabbākāraparipūrāni → sabbākāraparipūrāṇi (bj) | sahassārāni → Sk sahassararāni. (pts note)Seine Fußsohlen weisen ein Rad mit tausend Speichen auf, mit Felge und Nabe, in allen Einzelheiten vollständig …
Āyatapaṇhi kho pana so bhavaṁ gotamo …
āyatapaṇhi → Sk āy-hī. (pts note)Er hat langgestreckte Fersen …
Dīghaṅguli kho pana so bhavaṁ gotamo …
dīghaṅguli → dīghaṅgulī (bj, sya-all) | dīghaṅguli → Bm d-lī. (pts note)Er hat lange Finger …
Mudutalunahatthapādo kho pana so bhavaṁ gotamo …
mudutalunahatthapādo → mudutaḷuṇahatthapādo (bj); mudutaluṇahatthapādo (sya-all, pts)Er hat weiche und zarte Hände und Füße …
Jālahatthapādo kho pana so bhavaṁ gotamo …Seine Finger und Zehen liegen aneinander …
Ussaṅkhapādo kho pana so bhavaṁ gotamo …Er hat ein hohes Fußgewölbe …
Eṇijaṅgho kho pana so bhavaṁ gotamo …
eṇijaṅgho → eṇījaṅgho (pts) | eṇījaṅgho → So Bm Bu; Sk Si eṇij-. (pts note)Seine Unterschenkel sind wie die einer Antilope …
Ṭhitako kho pana so bhavaṁ gotamo anonamanto ubhohi pāṇitalehi jaṇṇukāni parimasati parimajjati …
ṭhitako → ṭhitakova (bj) | jaṇṇukāni → jannukāni (sya-all) | anonamanto → anoṇamanto (pts) | anoṇamanto → So Sk Bu; Bm Si anonamanto. (pts note)Wenn er aufrecht steht und sich nicht nach vorne beugt, berühren seine beiden Handflächen die Knie …
Kosohitavatthaguyho kho pana so bhavaṁ gotamo …Sein Geschlechtsteil ist von einer Vorhaut bedeckt …
Suvaṇṇavaṇṇo kho pana so bhavaṁ gotamo kañcanasannibhattaco …
kañcanasannibhattaco sukhumacchavi → kāñcanasannibhataco sukhumacchavī (sya-all) | kañcanasannibhattaco → So Sk Bu; Bm k-ataco; Si k-athaco. (pts note)Er ist von goldener Farbe, seine Haut leuchtet wie schimmerndes Gold …
Sukhumacchavi kho pana so bhavaṁ gotamo. Sukhumattā chaviyā rajojallaṁ kāye na upalimpati …
upalimpati → upalippati (bj, pts) | sukhumacchavi → sukhumacchavī (pts) | upalippati → upalimpati (bj: sīmu8, machasaṁ) | upalippati → So Bu: Sk Bm Si upaliṁpati. (pts note)Seine Haut ist zart, so zart, dass Staub und Schmutz nicht an seinem Körper haften …
Ekekalomo kho pana so bhavaṁ gotamo; ekekāni lomāni lomakūpesu jātāni …Seine Körperhaare wachsen jedes aus einer eigenen Pore …
Uddhaggalomo kho pana so bhavaṁ gotamo; uddhaggāni lomāni jātāni nīlāni añjanavaṇṇāni kuṇḍalāvaṭṭāni dakkhiṇāvaṭṭakajātāni …
kuṇḍalāvaṭṭāni dakkhiṇāvaṭṭakajātāni brahmujugatto → kuṇḍalāvattāni padakkhiṇāvattakajātāni brahmujjugatto (bj) | dakkhiṇāvaṭṭakajātāni → padakkhiṇāvaṭṭakajātāni (sya-all) | dakkhiṇāvaṭṭakajātāni brahmujugatto → padakkhiṇāvaṭṭakajātāni brahmujjugatto (pts) | kuṇḍalāvattāni → kuṇḍalāvaṭṭāni (bj: machasaṁ, syā) | nīlāni → Bm nilhni. (pts note) | kuṇḍalāvaṭṭāni → Sk k-vatthni. (pts note) | padakkhiṇāvaṭṭakajātāni → Sk p-vattnk-; Bm dakkh-āni. (pts note)Seine Körperhaare stehen aufrecht. Die Haare sind blauschwarz und im Uhrzeigersinn gelockt …
Brahmujugatto kho pana so bhavaṁ gotamo …Sein Körper ist groß, mit geraden Gliedern …
Sattussado kho pana so bhavaṁ gotamo …Er hat gewölbte Muskeln an sieben Stellen …
Sīhapubbaddhakāyo kho pana so bhavaṁ gotamo …
sīhapubbaddhakāyo → sīhapubbaḍḍhakāyo (sya-all) | sīhapubbaddhakāyo → Bm Si -aḍḍha-. (pts note)Seine Brust ist wie die eines Löwen …
Citantaraṁso kho pana so bhavaṁ gotamo …Sein Körper ist zwischen den Schultern ausgefüllt …
Nigrodhaparimaṇḍalo kho pana so bhavaṁ gotamo; yāvatakvassa kāyo tāvatakvassa byāmo, yāvatakvassa byāmo tāvatakvassa kāyo …
yāvatakvassa → So Si & Sk infra; Bm yāvatakvāssa; Bu yāvatakassa. (pts note)Seine Glieder haben den Umfang eines Banyanbaumes: Die Spanne seiner Arme entspricht seiner Körperlänge …
Samavaṭṭakkhandho kho pana so bhavaṁ gotamo …
samavaṭṭakkhandho → samavattakkhandho (bj, pts) | samavattakhandho → So Sk Bu; Bm Si -vaṭṭa-. (pts note)Sein Rumpf ist ebenmäßig gerundet …
Rasaggasaggī kho pana so bhavaṁ gotamo …
rasaggasaggī → rasattasaggī (sya-all) | rasaggasaggī → So Bm Si Bu; Skt -i. (pts note)Er hat erhabene Geschmacksknospen …
Sīhahanu kho pana so bhavaṁ gotamo …
sīhahanu → sīhahaṇu (sya-all) | sīhahanu → Si sīhahaṇu. (pts note)Sein Kinn ist wie das eines Löwen …
Cattālīsadanto kho pana so bhavaṁ gotamo …
cattālīsadanto → cattāḷīsadanto (bj, sya-all); cattārīsadanto (pts)Er hat vierzig Zähne …
Samadanto kho pana so bhavaṁ gotamo …Seine Zähne sind ebenmäßig …
Aviraḷadanto kho pana so bhavaṁ gotamo …
aviraḷadanto → avivaradanto (bj, pts) | avivaradanto → So Sk; Bm Si aviraḷadanto; Bu does not quote the word, but employs both viraḷā & avivarā. (pts note)Zwischen seinen Zähnen sind keine Lücken …
Susukkadāṭho kho pana so bhavaṁ gotamo …
susukkadāṭho → So Sk Bm Bu; Si susukkadaḍho. (pts note)Seine Zähne sind von reinstem Weiß …
Pahūtajivho kho pana so bhavaṁ gotamo …
pahūtajivho → pahutajivho (sya-all) | pahūtajivho → So Sk Bu; pahutajivho; Si bahutajivho. (pts note)Er hat eine lange Zunge …
Brahmassaro kho pana so bhavaṁ gotamo karavikabhāṇī …
karavikabhāṇī → karavīkabhāṇī (bj) | karavikabhāṇī abhinīlanetto → karavīkabhāṇī abhinīlaṇetto (pts) | karavīkabhāṇī → So Bu; Sk k-nī; Bm Si karavikabhāṇī. (pts note)Er hat die Stimme Brahmās, wie der Ruf des Kuckucks …
Abhinīlanetto kho pana so bhavaṁ gotamo …
abhinīlaṇetto → Bm abhinilanetto. (pts note)Seine Augen sind blauschwarz …
Gopakhumo kho pana so bhavaṁ gotamo …Seine Wimpern sind wie die einer Kuh …
Uṇṇā kho panassa bhoto gotamassa bhamukantare jātā odātā mudutūlasannibhā …
mudutūlasannibhā uṇhīsasīso → mudutalasannibhā uṇhisasīso (sya-all) | panassa → pana tassa (pts) | tassa → Bm Si pan'; assa. (pts note) | bhamukantare → Si Bu bhamukkantare. (pts note) | mudutūlasannibhā → Bm So Sk Bu; Bm Si mudutul-. (pts note)Zwischen seinen Augenbrauen wächst ein Haarbüschel, zart und weiß wie Watte …
Uṇhīsasīso kho pana so bhavaṁ gotamo; idampi tassa bhoto gotamassa mahāpurisassa mahāpurisalakkhaṇaṁ bhavati.
uṇhīsasīso → Si uṇhisasīso. (pts note)Seine Schädeldecke ist wie ein Turban;
Imehi kho, bho, so bhavaṁ gotamo dvattiṁsamahāpurisalakkhaṇehi samannāgato.
bho → (bj, pts) | so → So Sk Bu; Bm Imehi kho pana bho so; Si Imehi kho so bho. (pts note)Das sind die zweiunddreißig Kennzeichen eines großen Mannes, die der werte Gotama besitzt.
Gacchanto kho pana so bhavaṁ gotamo dakkhiṇeneva pādena paṭhamaṁ pakkamati.
dakkhiṇeneva → dakkhiṇena (sya-all) | eva → Bm Si omit eva, as apparently does Bu. (pts note)Wenn er geht, macht er den ersten Schritt mit dem rechten Fuß.
So nātidūre pādaṁ uddharati, nāccāsanne pādaṁ nikkhipati;
nikkhipati → nikkhapati (sya-all)Er hebt seinen Fuß nicht zu hoch oder setzt ihn zu nah auf.
so nātisīghaṁ gacchati, nātisaṇikaṁ gacchati;
nātisaṇikaṁ → nātisanikaṁ (bj) | nātisaṇikaṁ → So Sk Si; Bu (bis) nātisānikaṁ. (pts note)Er geht weder zu langsam noch zu schnell.
na ca adduvena adduvaṁ saṅghaṭṭento gacchati, na ca gopphakena gopphakaṁ saṅghaṭṭento gacchati.
adduvena adduvaṁ → addhavena addhavaṁ (sya-all) | adduvaṁ → So Sk Bm; Bu -ḍḍ-; Si addhav-. (pts note) | saṁghaṭṭento → Sk s-ddhento throughout. (pts note) | gopphakaṁ → All MSS. here goppak-; Sk infra gopph-. (pts note)Er geht, ohne seine Knie oder Knöchel aneinanderzuschlagen.
So gacchanto na satthiṁ unnāmeti, na satthiṁ onāmeti; na satthiṁ sannāmeti, na satthiṁ vināmeti.Wenn er geht, hält er seine Oberschenkel weder zu aufrecht noch zu gebeugt, weder zu angespannt noch zu locker.
Gacchato kho pana tassa bhoto gotamassa adharakāyova iñjati, na ca kāyabalena gacchati.
adharakāyova → āraddhakāyova (sya-all, km); aḍḍhakāyova (mr) | pana tassa → panassa (bj, pts) | adharakāyova → āraddhakāyova na (sya-all) | adharakāyova → āraddhakāyova (bj: syā) | adharakāyova → aḍḍhakāyova (cck: ka.); āraddhakāyova (cck: syā. kaṁ.) | adharakāyo → So Bu; Sk Si āraddhakāyo; Bm aḍḍhakāyo. (pts note) | kāyabalena → So Sk Si Bu; Bm Kāyacāpallena (pts note)Wenn er geht, bewegt sich nur der untere Teil seines Körpers, und sein Gang ist mühelos.
Apalokento kho pana so bhavaṁ gotamo sabbakāyeneva apaloketi;
apalokento → avalokento (bj, sya-all, pts) | apaloketi → avaloketi (bj, sya-all) | sabbakāyeneva apaloketi → sabbakāyen eva avaloketi (pts)Wenn er sich umschaut, wendet er sich mit dem ganzen Körper um.
so na uddhaṁ ulloketi, na adho oloketi;Er blickt nicht senkrecht nach oben oder unten.
na ca vipekkhamāno gacchati, yugamattañca pekkhati; tato cassa uttari anāvaṭaṁ ñāṇadassanaṁ bhavati.
uttari → uttariṁ (bj, sya-all) | ca vipekkhamāno → vikkhepamāno (sya-all) | vipekkhamāno → So Sk Bu & Si (which omits ca); Bm na ca adho pekkhamāno gacchati. (pts note) | anāvaṭaṁ → Bm anāvaṭa. (pts note) | bhavati → Sk bhagavati. (pts note)Er schaut beim Gehen nicht hier und da herum, sondern schaut eine Pfluglänge voraus; darüber hinaus besitzt er ungehindertes Erkennen und Sehen.
So antaragharaṁ pavisanto na kāyaṁ unnāmeti, na kāyaṁ onāmeti; na kāyaṁ sannāmeti, na kāyaṁ vināmeti.
unnāmeti → Sk uṇṇ-. (pts note)Wenn er eine bewohnte Gegend betritt, hält er seinen Körper weder zu aufrecht noch zu gebeugt, weder zu angespannt noch zu locker.
So nātidūre nāccāsanne āsanassa parivattati, na ca pāṇinā ālambitvā āsane nisīdati, na ca āsanasmiṁ kāyaṁ pakkhipati.
āsanasmiṁ → Bm āsane tasmiṁ. (pts note)Er dreht sich weder zu nah bei einem Sitz um noch zu weit davon entfernt. Er stützt sich beim Hinsetzen nicht mit der Hand auf. Und er lässt seinen Körper nicht auf den Sitz fallen.
So antaraghare nisinno samāno na hatthakukkuccaṁ āpajjati, na pādakukkuccaṁ āpajjati;Wenn er in einer bewohnten Gegend sitzt, zappelt er nicht mit den Händen oder Füßen herum.
na adduvena adduvaṁ āropetvā nisīdati; na ca gopphakena gopphakaṁ āropetvā nisīdati;
na → na ca (bj, pts) | adduvena adduvaṁ → ca addhavena addhavaṁ (sya-all) | ca → (sya-all) | adduvaṁ → addhavena addhavaṁ (bj: syā) | ca → Bm omits ca. (pts note)Er sitzt nicht mit übereinandergeschlagenen Knien oder Knöcheln.
na ca pāṇinā hanukaṁ upadahitvā nisīdati.
upadahitvā → upādiyitvā (bj, pts1ed); upadahetvā (sya-all) | hanukaṁ upadahitvā → haṇukaṁ upadahetvā (sya-all) | upadahitvā → upādiyitvā (pts) | upādiyitvā → upadahitvā (bj: machasaṁ); upadahetvā (bj: syā) | upadahitvā → upādiyitvā (cck: sī. pī.) | upādiyitvā → So Sk; Bm upadahitvā; Si upadahetvā. (pts note)Er sitzt nicht mit in die Hand gestütztem Kinn.
So antaraghare nisinno samāno na chambhati na kampati na vedhati na paritassati. So achambhī akampī avedhī aparitassī vigatalomahaṁso.
nisinno → nisinnova (bj, pts) | so → (bj) | paritassati → paratassati (sya-all)Wenn er in einer bewohnten Gegend sitzt, erstarrt er nicht, zittert und bebt nicht und wird nicht nervös; er ist frei von Erstarren, Zittern, Beben und Nervosität.
Vivekavatto ca so bhavaṁ gotamo antaraghare nisinno hoti.
vivekavatto → vivekāvatto (bj, sya-all, pts) | antaraghare → antaghare (pts) | ca → vivekavatto (bj: sīmu8) | vivekāvatto → So Sk Si Bu; Bm Vivekavatto, cited by Bu as a var. lect.; Sk omits ca. (pts note)Wenn er in einer bewohnten Gegend sitzt, weiht er sich immer noch der Abgeschiedenheit.
So pattodakaṁ paṭiggaṇhanto na pattaṁ unnāmeti, na pattaṁ onāmeti; na pattaṁ sannāmeti, na pattaṁ vināmeti.
paṭiggaṇhanto → patigaṇhanto (bj, pts)Wenn er Wasser zum Ausspülen der Schale annimmt, hält er die Schale weder zu aufrecht noch zu gebeugt, weder zu angespannt noch zu locker.
So pattodakaṁ paṭiggaṇhāti nātithokaṁ nātibahuṁ.
paṭiggaṇhāti → patigaṇhāti (bj, pts)Er nimmt weder zu wenig noch zu viel Wasser an.
So na khulukhulukārakaṁ pattaṁ dhovati, na samparivattakaṁ pattaṁ dhovati, na pattaṁ bhūmiyaṁ nikkhipitvā hatthe dhovati; hatthesu dhotesu patto dhoto hoti, patte dhote hatthā dhotā honti.
khulukhulukārakaṁ → bulubulukārakaṁ (bj) | nikkhipitvā → nikkhipetvā (sya-all) | bulubulukārakaṁ → khulukhulukārakaṁ (bj: machasaṁ, syā, PTS) | khulukhulukārakaṁ → bulubulukārakaṁ (cck: sī.) | nikkhipitvā → Si nikkhipetvā. (pts note)Er spült seine Schale aus, ohne ein schwappendes Geräusch zu machen und ohne herumzuwirbeln. Er stellt die Schale nicht auf den Boden, um seine Hände zu abzuspülen; Hände und Schale werden gleichzeitig abgespült.
So pattodakaṁ chaḍḍeti nātidūre nāccāsanne, na ca vicchaḍḍayamāno.
vicchaḍḍayamāno → vicchaḍḍiyamāno (sya-all) | vichaḍḍayamāno → Si vicch-. (pts note)Er gießt das Spülwasser weder zu weit weg noch zu nah aus noch verschüttet er es.
So odanaṁ paṭiggaṇhanto na pattaṁ unnāmeti, na pattaṁ onāmeti; na pattaṁ sannāmeti, na pattaṁ vināmeti.
paṭiggaṇhanto → patigaṇhanto (bj, pts) | patigaṇhanto → paṭiggaṇhanto (bj: machasaṁ, syā) | patigaṇhanto → So Sk Bu; Bm Si paṭigg-. (pts note)Wenn er Reis annimmt, hält er die Schale weder zu aufrecht noch zu gebeugt, weder zu angespannt noch zu locker.
So odanaṁ paṭiggaṇhāti nātithokaṁ nātibahuṁ.
paṭiggaṇhāti → patigaṇhāti (bj, pts) | patigaṇhāti → So Sk Bu; Bm paṭigaṇhati; Si paṭigganhati. (pts note)Er nimmt weder zu wenig noch zu viel Reis an.
Byañjanaṁ kho pana bhavaṁ gotamo byañjanamattāya āhāreti, na ca byañjanena ālopaṁ atināmeti.
pana → pana so (bj, sya-all, pts) | atināmeti → atimāneti (bj) | kho → (sya-all) | gotamo → gotamo paṭiggaṇhāti (sya-all) | atimāneti → atināmeti (bj: machasaṁ, syā, PTS) | Gotamo → Si adds paṭigganhati. (pts note) | atināmeti → Sk atimāneti. (pts note)Er isst Soße in Maßen und nimmt nicht zu viel Soße für einen Bissen.
Dvattikkhattuṁ kho bhavaṁ gotamo mukhe ālopaṁ samparivattetvā ajjhoharati;
kho → kho pana so (bj, pts) | Dvattikkhattuṁ → Bm dvitt-. (pts note) | samparivattetvā → Bm s-itvā. (pts note)Er kaut jeden Bissen zwei oder drei Mal, bevor er ihn schluckt.
na cassa kāci odanamiñjā asambhinnā kāyaṁ pavisati, na cassa kāci odanamiñjā mukhe avasiṭṭhā hoti;
asambhinnā → asambhinnaṁ (bj) | odanamiñjā → odanimiñjā (pts)Aber kein Reiskorn gelangt unzerkaut in seinen Körper, und keins bleibt in seinem Mund zurück.
athāparaṁ ālopaṁ upanāmeti.
athāparaṁ → aḍḍhāya (sya-all) | athāparaṁ → Bm addhāyaṁ; Si aḍḍh. ya. (pts note)Erst dann führt er den nächsten Bissen zu den Lippen.
Rasapaṭisaṁvedī kho pana so bhavaṁ gotamo āhāraṁ āhāreti, no ca rasarāgapaṭisaṁvedī.Er erfährt beim Essen den Geschmack, aber ohne Gier nach dem Geschmack zu empfinden.
Aṭṭhaṅgasamannāgataṁ kho pana so bhavaṁ gotamo āhāraṁ āhāreti—
Aṭṭhaṅgasamannāgataṁ → aṭṭhaṅgasamannāgato (cck: ka.) | Aṭṭhaṅgasamannāgataṁ → Bm a-gato. (pts note)Er denkt beim Essen über acht Gründe nach:
neva davāya, na madāya na maṇḍanāya na vibhūsanāya, yāvadeva imassa kāyassa ṭhitiyā yāpanāya, vihiṁsūparatiyā brahmacariyānuggahāya: ‘iti purāṇañca vedanaṁ paṭihaṅkhāmi navañca vedanaṁ na uppādessāmi, yātrā ca me bhavissati anavajjatā ca phāsuvihāro cā’ti.
vihiṁsūparatiyā → vihiṁsuparatiyā (sya-all) | vihiṁsūparatiyā → Si vihiṁsup-. (pts note) | uppādessāmi → Bm uppādissāmi. (pts note) | yātrā → So Sk Si; Bm yatrā. (pts note) | cāti → Cf. I 10. (pts note)‚Nicht zum Spaß, zum Schwelgen, als Schmuck oder Putz, sondern nur, um diesen Körper zu erhalten, um Schaden abzuwenden und das geistliche Leben zu fördern; so werde ich altes Unbehagen beenden und neues nicht entstehen lassen, und ich werde durchhalten und ohne Tadel und unbeschwert leben können.‘
So bhuttāvī pattodakaṁ paṭiggaṇhanto na pattaṁ unnāmeti, na pattaṁ onāmeti; na pattaṁ sannāmeti, na pattaṁ vināmeti.
paṭiggaṇhanto → patigaṇhanto (bj, pts)Nach dem Essen, wenn er Wasser zum Waschen der Schale annimmt, hält er die Schale weder zu aufrecht noch zu gebeugt, weder zu angespannt noch zu locker.
So pattodakaṁ paṭiggaṇhāti nātithokaṁ nātibahuṁ.
paṭiggaṇhāti → patigaṇhāti (bj, pts)Er nimmt weder zu wenig noch zu viel Wasser an.
So na khulukhulukārakaṁ pattaṁ dhovati, na samparivattakaṁ pattaṁ dhovati, na pattaṁ bhūmiyaṁ nikkhipitvā hatthe dhovati; hatthesu dhotesu patto dhoto hoti, patte dhote hatthā dhotā honti.
khulukhulukārakaṁ → bulubulukārakaṁ (bj) | bulubulukārakaṁ → khulukhulukārakaṁ (bj: machasaṁ, syā, PTS)Er wäscht seine Schale, ohne ein schwappendes Geräusch zu machen und ohne herumzuwirbeln. Er stellt die Schale nicht auf den Boden, um seine Hände zu waschen; Hände und Schale werden gleichzeitig gewaschen.
So pattodakaṁ chaḍḍeti nātidūre nāccāsanne, na ca vicchaḍḍayamāno.
vicchaḍḍayamāno → vicchaḍḍiyamāno (sya-all) | nāccāsanne → Sk here nacc-, generally nācc- with Bm Si; Bu na acc-. (pts note)Er gießt das Waschwasser weder zu weit weg noch zu nah aus noch verschüttet er es.
So bhuttāvī na pattaṁ bhūmiyaṁ nikkhipati nātidūre nāccāsanne, na ca anatthiko pattena hoti, na ca ativelānurakkhī pattasmiṁ.
na → (pts) | pattaṁ → bhuttāvī pattaṁ (bj: PTS)Nach dem Essen stellt er die Schale weder zu weit weg noch zu nah auf den Boden. Er ist mit seiner Schale weder achtlos noch hält er sich zu lange mit ihr auf.
So bhuttāvī muhuttaṁ tuṇhī nisīdati, na ca anumodanassa kālamatināmeti.Nach dem Essen sitzt er eine Weile still da, aber er wartet nicht zu lange, bevor er die Strophen der Wertschätzung darbietet.
So bhuttāvī anumodati, na taṁ bhattaṁ garahati, na aññaṁ bhattaṁ paṭikaṅkhati;
paṭikaṅkhati → pāṭikaṅkhati (bj) | pāṭikaṅkhati → paṭikaṅkhī (bj: sīmu8) | paṭikaṅkhati → So Bm Si Bu; Sk pātikankī. (pts note)Nach dem Essen drückt er Wertschätzung aus, ohne das Mahl zu tadeln oder ein anderes zu erwarten.
aññadatthu dhammiyā kathāya taṁ parisaṁ sandasseti samādapeti samuttejeti sampahaṁseti.
dhammiyā → dhammiyāva (bj) | aññadatthu → aññadatthuṁ (sya-all) | dhammiyā → Sk adds va. (pts note)Er leitet die Versammlung ausnahmslos mit einem Dhammavortrag an, ermuntert sie, begeistert sie und regt sie an.
So taṁ parisaṁ dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṁsetvā uṭṭhāyāsanā pakkamati.
So → Bm adds hi. (pts note)Dann erhebt er sich von seinem Sitz und geht.
So nātisīghaṁ gacchati, nātisaṇikaṁ gacchati, na ca muccitukāmo gacchati;
muccitukāmo → nimuccitukāmo (bj); muñcitukāmo (sya-all) | nimuccitukāmo → muccitukāmo (bj: machasaṁ, syā, PTS); vimuccitukāmo (bj: sīmu8) | muccitukāmo → So Bu; Sk vimucc-; Bm Si muñcitukāmo. (pts note)Er geht weder zu langsam noch zu schnell und hat es nicht eilig, hinauszukommen.
na ca tassa bhoto gotamassa kāye cīvaraṁ accukkaṭṭhaṁ hoti na ca accokkaṭṭhaṁ, na ca kāyasmiṁ allīnaṁ na ca kāyasmā apakaṭṭhaṁ;
kāyasmā apakaṭṭhaṁ → kāyasmiṁ apakkaṭṭhaṁ (pts) | allīnaṁ → Bm allinaṁ. (pts note) | apakkaṭṭhaṁ → So Si Bu; Bm apakaṭṭhaṁ; Sk apakkatthaṁ. (pts note)Er trägt seine Robe am Körper weder zu hoch noch zu niedrig, weder zu eng noch zu lose.
na ca tassa bhoto gotamassa kāyamhā vāto cīvaraṁ apavahati;
tassa → (sya-all) | kāyamhā → kāyasmiṁ (sya-all) | apavahati → asaṁvahati (sya-all) | apavahati → asaṁvahati (bj: syā) | kāyamhā → Bm kāyamhi; Si kāyasmiṁ. (pts note) | apavahati → Bm avahati; Si asamvahati; Sk āpavahati. (pts note)Der Wind weht seine Robe nicht vom Körper.
na ca tassa bhoto gotamassa kāye rajojallaṁ upalimpati.
upalimpati → upalippati (bj); limpati (sya-all); lippati (pts) | upalippati → upalimpati (bj: sīmu8, syā, machasaṁ) | lippati → Bm Si limpati. (pts note)Staub und Schmutz haften nicht an seinem Körper.
So ārāmagato nisīdati paññatte āsane. Nisajja pāde pakkhāleti;Wenn er ins Kloster gegangen ist, setzt er sich auf einen ausgebreiteten Sitz und wäscht seine Füße.
na ca so bhavaṁ gotamo pādamaṇḍanānuyogamanuyutto viharati.Aber er verschwendet keine Zeit mit Fußkosmetik.
So pāde pakkhāletvā nisīdati pallaṅkaṁ ābhujitvā ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya parimukhaṁ satiṁ upaṭṭhapetvā.Wenn er seine Füße gewaschen hat, setzt er sich mit gekreuzten Beinen hin, richtet den Körper gerade auf und verankert die Achtsamkeit bei sich.
So neva attabyābādhāya ceteti, na parabyābādhāya ceteti, na ubhayabyābādhāya ceteti;
ceteti → cetehi (pts)Er hat keine Absicht, sich selbst zu verletzen, jemand anderen zu verletzen oder beide zu verletzen.
attahitaparahitaubhayahitasabbalokahitameva so bhavaṁ gotamo cintento nisinno hoti.
attahitaparahitaubhayahitasabbalokahitameva → attahitaṁ parahitaṁ ubhayahitaṁ sabbalokahitameva (bj, sya-all) | ubhayahitaṁ → So Sk Si; Bm attahitaparahitanbhayahitasabbalokahitam. (pts note)Er wünscht nur den eigenen Nutzen, den Nutzen anderer, den Nutzen beider und den Nutzen der ganzen Welt.
So ārāmagato parisati dhammaṁ deseti, na taṁ parisaṁ ussādeti, na taṁ parisaṁ apasādeti;
parisati → parisatiṁ (bj, pts) | parisatiṁ → Bm Si parisati. (pts note) | apasādeti → So Si Bu; Sk Bm appasādeti. (pts note)Wenn er im Kloster eine Versammlung den Dhamma lehrt, schmeichelt er ihr nicht, noch weist er sie zurecht.
aññadatthu dhammiyā kathāya taṁ parisaṁ sandasseti samādapeti samuttejeti sampahaṁseti.
dhammiyā → dhammiyāva (bj) | aññadatthu → aññadatthuṁ (sya-all)Ausnahmslos leitet er sie mit einem Dhammavortrag an, ermuntert sie, begeistert sie und erhebt sie.
Aṭṭhaṅgasamannāgato kho panassa bhoto gotamassa mukhato ghoso niccharati—Der Klang seiner Stimme hat acht Eigenschaften:
vissaṭṭho ca, viññeyyo ca, mañju ca, savanīyo ca, bindu ca, avisārī ca, gambhīro ca, ninnādī ca.
bindu → vindu (sya-all) | mañju → Sk Bm manjū. So Si Bu; Bm savaniyo; Sk savaṇṇīyyo. (pts note)Sie ist klar, deutlich, bezaubernd, gut zu hören, einleuchtend, unverfälscht, tief und klangvoll.
Yathāparisaṁ kho pana so bhavaṁ gotamo sarena viññāpeti, na cassa bahiddhā parisāya ghoso niccharati.Er stellt sicher, dass seine Stimme in der ganzen Versammlung zu verstehen ist, aber dass der Ton nicht darüber hinausreicht.
Te tena bhotā gotamena dhammiyā kathāya sandassitā samādapitā samuttejitā sampahaṁsitā uṭṭhāyāsanā pakkamanti avalokayamānāyeva avijahitattā.
avijahitattā → avijahantā bhāvena (bj, sya-all, km); avijahattābhāvena (pts1ed) | avalokayamānāyeva avijahitattā → apalokayamānāyeva avijahantā bhāvena (bj); avalokayamānā yeva avijahantābhāvena (pts) | avijahitattā → avijahantābhāvena (sya-all) | bhāvena → avijahantā (bj: machasaṁ) | avalokayamānāyeva → apalokayamānāyeva (cck: sī. ka.) | avijahitattā → avijahantābhāvena (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | avijahantābhāvena → So Bm; Sk Si Bu avijahitantā. (pts note)Und wenn die Zuhörer vom werten Gotama mit einem Dhammavortrag angeleitet wurden, erheben sie sich von ihren Sitzen und gehen, indem sie nur auf ihn zurückblicken und ihre Lektion nicht vergessen.
Addasāma kho mayaṁ, bho, taṁ bhavantaṁ gotamaṁ gacchantaṁ, addasāma ṭhitaṁ, addasāma antaragharaṁ pavisantaṁ, addasāma antaraghare nisinnaṁ tuṇhībhūtaṁ, addasāma antaraghare bhuñjantaṁ, addasāma bhuttāviṁ nisinnaṁ tuṇhībhūtaṁ, addasāma bhuttāviṁ anumodantaṁ, addasāma ārāmaṁ gacchantaṁ, addasāma ārāmagataṁ nisinnaṁ tuṇhībhūtaṁ, addasāma ārāmagataṁ parisati dhammaṁ desentaṁ.
antaragharaṁ → anantaragharaṁ (bj) | parisati → parisatiṁ (bj, pts) | gacchantaṁ → āgacchantaṁ (sya-all) | antaragharaṁ pavisantaṁ addasāma → (pts) | tuṇhībhūtaṁ → tuṇhibhūtaṁ (pts) | pavisantaṁ → addasāma antaragharaṁ pavisantaṁ (bj: PTS ūnaṁ.) | gacchantaṁ → āgacchantaṁ (bj: syā) | gacchantaṁ → Bm Si āgacchantaṁ. (pts note)Ich habe gesehen, wie der werte Gotama ging und stand; wie er eine bewohnte Gegend betrat, sich dort hinsetzte und aß; wie er nach dem Essen still saß und seine Wertschätzung ausdrückte; wie er zum Kloster ging, wie er dort still saß und wie er dort eine Versammlung den Dhamma lehrte.
Ediso ca ediso ca so bhavaṁ gotamo, tato ca bhiyyo”ti.So ist der werte Gotama; so ist er, und noch mehr.“
Evaṁ vutte, brahmāyu brāhmaṇo uṭṭhāyāsanā ekaṁsaṁ uttarāsaṅgaṁ karitvā yena bhagavā tenañjaliṁ paṇāmetvā tikkhattuṁ udānaṁ udāneti:
udāneti → udānesi (bj, pts) | uṭṭhāyāsanā → utthāy āsanā (pts) | añjaliṁ → Bm Si tenānjalim, as always. (pts note)Auf diese Worte erhob sich der Brahmane Brahmāyu von seinem Sitz, ordnete seine Robe über einer Schulter, erhob seine zusammengelegten Hände in Richtung des Buddha und drückte dreimal dieses innige Gefühl aus:
“Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa.„Ehre diesem Gesegneten, dem Vollendeten, dem vollkommen erwachten Buddha!
Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa.Ehre diesem Gesegneten, dem Vollendeten, dem vollkommen erwachten Buddha!
Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassāti.
sammāsambuddhassāti → sammāsambuddhassa (bj) | sammāsambuddhassāti appeva nāma → sammāsambuddhassa appevanāma (pts) | sammāsambuddhassa → So Bm; Sk Si omit third recital. (pts note)Ehre diesem Gesegneten, dem Vollendeten, dem vollkommen erwachten Buddha!
Appeva nāma mayaṁ kadāci karahaci tena bhotā gotamena samāgaccheyyāma? Appeva nāma siyā kocideva kathāsallāpo”ti.
gotamena → gotamena saddhiṁ (bj, sya-all, pts)Hoffentlich werde ich irgendwann dem werten Gotama begegnen, und wir können ein Gespräch miteinander haben.“
Atha kho bhagavā videhesu anupubbena cārikaṁ caramāno yena mithilā tadavasari.Dann wanderte der Buddha Stück für Stück durch das Land der Videher und kam schließlich nach Mithilā,
Tatra sudaṁ bhagavā mithilāyaṁ viharati maghadevaambavane.
maghadevaambavane → makhādevambavane (bj, pts); maghadevambavane (cck, sya-all) | Makhādevambavane → As in Sutta 83 Bm Magghadev-, Si Maghadev-. (pts note)wo er in Maghadevas Mangowäldchen blieb.
Assosuṁ kho mithileyyakā brāhmaṇagahapatikā:
mithileyyakā → methileyyakā (bj, pts1ed) | mithileyyakā → methileyyakā (pts) | methileyyakā → mithileyyakā (bj: machasaṁ, syā) | mithileyyakā → methileyyakā (cck: sī. pī.) | Methileyyakā → Bm Sī Mithileyyakā. (pts note)Die Brahmanen und Hausbesitzer von Mithilā hörten:
“samaṇo khalu, bho, gotamo sakyaputto sakyakulā pabbajito videhesu cārikaṁ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ pañcamattehi bhikkhusatehi mithilaṁ anuppatto, mithilāyaṁ viharati maghadevaambavane.
maghadevaambavane → makhādevambavane (bj, pts); maghadevambavane (cck, sya-all)„Es scheint, der Asket Gotama – ein Sakyer, der von einer Familie der Sakyer fortgezogen ist – ist in Mithilā angekommen und hält sich in Maghadevas Mangowäldchen auf.
Taṁ kho pana bhavantaṁ gotamaṁ evaṁ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato:
bhavantaṁ → bhagavantaṁ (bj)Er hat diesen guten Ruf:
‘itipi so bhagavā arahaṁ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṁ buddho bhagavā’ti.‚Dieser Gesegnete ist vollendet, ein vollkommen erwachter Buddha, von vollendetem Wissen und Verhalten, heilig, Kenner der Welt, unübertrefflicher Anleiter für alle, die schulungsfähig sind, Lehrer von Göttern und Menschen, erwacht, gesegnet.‘
So imaṁ lokaṁ sadevakaṁ samārakaṁ sabrahmakaṁ sassamaṇabrāhmaṇiṁ pajaṁ sadevamanussaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā pavedeti.
sadevakaṁ → savedakaṁ (sya-all)Er hat diese Welt – mit ihren Göttern, Māras und Brahmās, mit dieser Bevölkerung mit ihren Asketen und Brahmanen, Göttern und Menschen – durch eigene Einsicht erkannt und erklärt sie anderen.
So dhammaṁ deseti ādikalyāṇaṁ majjhekalyāṇaṁ pariyosānakalyāṇaṁ sātthaṁ sabyañjanaṁ, kevalaparipuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ pakāseti.Er verkündet eine Lehre, die am Anfang gut, in der Mitte gut und am Ende gut ist, bedeutsam und gut ausgedrückt. Und er legt ein geistliches Leben dar, das ganz vollständig und rein ist.
Sādhu kho pana tathārūpānaṁ arahataṁ dassanaṁ hotī”ti.Es ist gut, solche Vollendeten zu sehen.“
Atha kho mithileyyakā brāhmaṇagahapatikā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā appekacce bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu; appekacce bhagavatā saddhiṁ sammodiṁsu, sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdiṁsu; appekacce yena bhagavā tenañjaliṁ paṇāmetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu; appekacce bhagavato santike nāmagottaṁ sāvetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu; appekacce tuṇhībhūtā ekamantaṁ nisīdiṁsu.
mithileyyakā → methileyyakā (bj, pts) | sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj, sya-all, pts) | methileyyakā → mithileyyakā (bj: machasaṁ, syā) | sārāṇīyaṁ → sāraṇīyaṁ (bj: machasaṁ)Da gingen die Brahmanen und Hausbesitzer von Mithilā zum Buddha. Manche verbeugten sich, manche begrüßten ihn und tauschten Höflichkeiten aus, manche hielten ihm ihre zusammengelegten Hände entgegen, manche nannten ihren Namen und Stamm und manche schwiegen. Sie setzten sich zur Seite hin.
Assosi kho brahmāyu brāhmaṇo: “samaṇo khalu, bho, gotamo sakyaputto sakyakulā pabbajito mithilaṁ anuppatto, mithilāyaṁ viharati maghadevaambavane”ti.
maghadevaambavaneti → makhādevambavaneti (bj, pts); maghadevambavaneti (cck, sya-all) | mithilaṁ anuppatto → (sya-all)Auch der Brahmane Brahmāyu hörte von der Ankunft des Buddha.
Atha kho brahmāyu brāhmaṇo sambahulehi sāvakehi saddhiṁ yena maghadevaambavanaṁ tenupasaṅkami.
sāvakehi → māṇavakehi (bj, sya-all, pts) | maghadevaambavanaṁ → makhādevambavanaṁ (bj); maghadevambavanaṁ (cck, sya-all) | brāhmaṇo → brāmaṇo (pts) | maghadevaambavanaṁ tenupasaṅkami → makhādevambavanaṁ ten upasaṁkami (pts) | māṇavakehi → Bm sambahūlehi sāvakehi. (pts note)Da ging er zusammen mit mehreren Schülern zu Maghadevas Mangowäldchen.
Atha kho brahmāyuno brāhmaṇassa avidūre ambavanassa etadahosi:
brahmāyuno → brahmāyussa (pts)Als er in der Nähe des Wäldchens war, dachte er:
“na kho metaṁ patirūpaṁ yohaṁ pubbe appaṭisaṁvidito samaṇaṁ gotamaṁ dassanāya upasaṅkameyyan”ti.
patirūpaṁ → paṭirūpaṁ (sya-all)„Es wäre nicht angebracht für mich, hinzugehen, um den Asketen Gotama zu sehen, ohne mich zuvor anzumelden.“
Atha kho brahmāyu brāhmaṇo aññataraṁ māṇavakaṁ āmantesi:Da wandte er sich an einen seiner jungen Vedenstudenten:
“ehi tvaṁ, māṇavaka, yena samaṇo gotamo tenupasaṅkama; upasaṅkamitvā mama vacanena samaṇaṁ gotamaṁ appābādhaṁ appātaṅkaṁ lahuṭṭhānaṁ balaṁ phāsuvihāraṁ puccha:„Bitte, junger Vedenstudent, geh zu dem Asketen Gotama und beuge in meinem Namen deinen Kopf zu seinen Füßen. Frage ihn, ob er gesund und wohlauf ist, ob er wendig und kräftig ist und unbeschwert lebt.
‘brahmāyu, bho gotama, brāhmaṇo bhavantaṁ gotamaṁ appābādhaṁ appātaṅkaṁ lahuṭṭhānaṁ balaṁ phāsuvihāraṁ pucchatī’ti.
phāsuvihāraṁ → phāsuvīhāraṁ (pts)
Evañca vadehi:Und dann sage:
‘brahmāyu, bho gotama, brāhmaṇo jiṇṇo vuḍḍho mahallako addhagato vayoanuppatto, vīsavassasatiko jātiyā, tiṇṇaṁ vedānaṁ pāragū sanighaṇḍukeṭubhānaṁ sākkharappabhedānaṁ itihāsapañcamānaṁ, padako, veyyākaraṇo, lokāyatamahāpurisalakkhaṇesu anavayo.
vuḍḍho → vuddho (bj, pts) | vayoanuppatto vīsavassasatiko → vayo anuppatto vīsaṁvassasatiko (bj, pts)‚Werter Gotama, der Brahmane Brahmāyu ist alt, bejahrt und hochbetagt, in vorgerücktem Alter und im letzten Lebensabschnitt angekommen; er ist hundertzwanzig Jahre alt. Er hat die drei Veden gemeistert zusammen mit ihren Wörterverzeichnissen und der Liturgie des Rituals, der Lautlehre und der Einteilung der Wortarten sowie den Sagen als fünftem. Er kennt sie Wort für Wort, kennt die Grammatik und ist mit der Kosmologie und den Kennzeichen eines großen Mannes vertraut.
Yāvatā, bho, brāhmaṇagahapatikā mithilāyaṁ paṭivasanti, brahmāyu tesaṁ brāhmaṇo aggamakkhāyati—
bho → kho (bj)Von allen Brahmanen und Hausbesitzern, die in Mithilā leben, gilt Brahmāyu als der Vorderste
yadidaṁ bhogehi;in Bezug auf Vermögen,
brahmāyu tesaṁ brāhmaṇo aggamakkhāyati—
yadidaṁ mantehi;Hymnen,
brahmāyu tesaṁ brāhmaṇo aggamakkhāyati—
yadidaṁ āyunā ceva yasasā ca.
ca → Sk here (but not infra) omits this passage from tiṇṇaṁ vedānam (Bm bedānaṁ). (pts note)Lebensdauer und Ruhm.
So bhoto gotamassa dassanakāmo’”ti.Er will den werten Gotama sehen.‘“
“Evaṁ, bho”ti kho so māṇavako brahmāyussa brāhmaṇassa paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi.„Ja, werter Herr“, antwortete der junge Vedenstudent. Er begab sich zum Buddha
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ aṭṭhāsi. Ekamantaṁ ṭhito kho so māṇavako bhagavantaṁ etadavoca:
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj, sya-all, pts) | so → (sya-all)und überbrachte die Botschaft. Der Buddha sagte:
“brahmāyu, bho gotama, brāhmaṇo bhavantaṁ gotamaṁ appābādhaṁ appātaṅkaṁ lahuṭṭhānaṁ balaṁ phāsuvihāraṁ pucchati;
evañca vadeti:
‘brahmāyu, bho gotama, brāhmaṇo jiṇṇo vuḍḍho mahallako addhagato vayoanuppatto, vīsavassasatiko jātiyā, tiṇṇaṁ vedānaṁ pāragū sanighaṇḍukeṭubhānaṁ sākkharappabhedānaṁ itihāsapañcamānaṁ, padako, veyyākaraṇo, lokāyatamahāpurisalakkhaṇesu anavayo.
Yāvatā, bho, brāhmaṇagahapatikā mithilāyaṁ paṭivasanti, brahmāyu tesaṁ brāhmaṇo aggamakkhāyati—
yadidaṁ bhogehi;
brahmāyu tesaṁ brāhmaṇo aggamakkhāyati—
yadidaṁ mantehi;
brahmāyu tesaṁ brāhmaṇo aggamakkhāyati—
yadidaṁ āyunā ceva yasasā ca.
So bhoto gotamassa dassanakāmo’”ti.
“Yassadāni, māṇava, brahmāyu brāhmaṇo kālaṁ maññatī”ti.
māṇava → māṇavaka (bj)„Bitte, Vedenstudent, Brahmāyu komme nach seinem Belieben.“
Atha kho so māṇavako yena brahmāyu brāhmaṇo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā brahmāyuṁ brāhmaṇaṁ etadavoca:Der junge Vedenstudent ging zu Brahmāyu und sagte zu ihm:
“katāvakāso khomhi bhavatā samaṇena gotamena.
khomhi bhavatā → kho bhavaṁ (bj, sya-all, pts) | kho → So Sk Si; Bm kho; 'mhi bhavatā. (pts note)„Deiner Bitte um eine Audienz beim Asketen Gotama wurde stattgegeben.
Yassadāni bhavaṁ kālaṁ maññatī”ti.
maññatīti → maññasīti (pts)Bitte geh nach deinem Belieben.“
Atha kho brahmāyu brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami.Da ging der Brahmane Brahmāyu zum Buddha.
Addasā kho sā parisā brahmāyuṁ brāhmaṇaṁ dūratova āgacchantaṁ.Die Versammlung sah ihn von Weitem kommen
Disvāna oramiya okāsamakāsi yathā taṁ ñātassa yasassino.
oramiya → atha naṁ (bj); oramattha (sya-all, km, pts1ed); oramati (mr) | disvāna oramiya → disvā oramattha (sya-all) | naṁ → disvāna oramiya (bj: machasaṁ); disvā oramattha (bj: syā); disvāna oramattha (bj: PTS) | oramiya → oramattha (syā. kaṁ. pī.), oramatha, oramati (ka.), atha naṁ (sī.), oramiyāti pana tvāpaccayantatathasaṁvaṇṇanānurūpaṁ visodhitapadaṁ (cck note) | attha → So Si; Bm oramatha Sk Bu amathataṁ. (pts note)und machte Platz für ihn, denn er war namhaft und berühmt.
Atha kho brahmāyu brāhmaṇo taṁ parisaṁ etadavoca:Brahmāyu sagte zu dieser Versammlung:
“alaṁ, bho.
Alaṁ → Bm adds kho. (pts note)„Genug, werte Herren.
Nisīdatha tumhe sake āsane.Bitte setzt euch auf eure eigenen Plätze.
Idhāhaṁ samaṇassa gotamassa santike nisīdissāmī”ti.
nisīdissāmīti → nisīdissamīti (pts)Ich werde hier direkt beim Asketen Gotama sitzen.“
Atha kho brahmāyu brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi.Und der Brahmane Brahmāyu ging zum Buddha und tauschte Willkommensgrüße mit ihm aus.
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi.
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj, sya-all, pts)Nach der Begrüßung und dem Austausch von Höflichkeiten setzte er sich zur Seite hin
Ekamantaṁ nisinno kho brahmāyu brāhmaṇo bhagavato kāye dvattiṁsamahāpurisalakkhaṇāni samannesi.
dvattiṁsamahāpurisalakkhaṇāni samannesi → dvattiṁsa mahāpurisalakkhanāṇi sammannesi (pts)und untersuchte den Körper des Buddha nach den zweiunddreißig Kennzeichen eines großen Mannes.
Addasā kho brahmāyu brāhmaṇo bhagavato kāye dvattiṁsamahāpurisalakkhaṇāni, yebhuyyena ṭhapetvā dve.Er sah sie alle, mit Ausnahme von zweien,
Dvīsu mahāpurisalakkhaṇesu kaṅkhati vicikicchati nādhimuccati na sampasīdati—über die er im Zweifel war:
kosohite ca vatthaguyhe pahūtajivhatāya ca.
pahūtajivhatāya → pahutajivhatāya (sya-all) | ca → Bm bahutajivhāya sāti. 2 Bm dve tesaṁ pi. 3 So Sk Si Bu; Bm nārīsamānasavhayā. 4 Bm nadassaka. 5 Bm jānisamase. 6 Bm pahutaṁ. 7 So Si; Bm kaṁkhavinaya; Sk kankhā. 8 Sk pucchema. (pts note)ob das Geschlechtsteil von einer Vorhaut bedeckt war und die Länge der Zunge.
Atha kho brahmāyu brāhmaṇo bhagavantaṁ gāthāhi ajjhabhāsi:Da redete Brahmāyu den Buddha in Strophen an:
“Ye me dvattiṁsāti sutā, mahāpurisalakkhaṇā;„Ich habe von den zweiunddreißig Kennzeichen eines großen Mannes gehört. Duve tesaṁ na passāmi, bhoto kāyasmiṁ gotama.Es gibt zwei, die ich am Körper des werten Gotama nicht sehe.
Kacci kosohitaṁ bhoto, vatthaguyhaṁ naruttama;Ist das Geschlechtsteil von einer Vorhaut bedeckt, o höchster Mensch? Nārīsamānasavhayā, kacci jivhā na dassakā.
nārīsamānasavhayā → nārīsahanāma savhayā (bj, sya-all, pts) | savhayā → nārīsamānasavhayā (bj: sīmu8, machasaṁ) | savhayā → ba. nārīsamānasavhayāti dissati (sya-all note) kacci jivhā na dassakā → kacci jivhā na rassikā. (bj, sya-all, km, pts1ed) | dassakā → rassikā (bj) | na dassakā → narassikā (sya-all, pts) | rassikā → tadassikā (bj: sīmu8); na dassakā (bj: machasaṁ) | dassakā → nārīsahanāma savhayā, kacci jivhā narassikā; (cck: sī. syā. kaṁ. pī.)Obwohl mit weiblichem Geschlecht bezeichnet, ist deine Zunge vielleicht wie ein Mann?Kacci pahūtajivhosi, yathā taṁ jāniyāmase;
pahūtajivhosi yathā taṁ → pahutajivhosi yathātaṁ (sya-all)Vielleicht ist deine Zunge lang, so wie es uns mitgeteilt wurde. Ninnāmayetaṁ pahūtaṁ, kaṅkhaṁ vinaya no ise.
pahūtaṁ → tanukaṁ (bj, sya-all) | ninnāmayetaṁ pahūtaṁ → ninnāmay etaṁ tanukaṁ (pts)Bitte strecke sie in ihrer ganzen Länge heraus und zerstreue so, du Seher, meinen Zweifel.Diṭṭhadhammahitatthāya, samparāyasukhāya ca;Zu meinem Nutzen und Segen in diesem Leben und zu Glück in jenem Katāvakāsā pucchāma, yaṁ kiñci abhipatthitan”ti.
pucchāma → pucchemu (bj) | pucchemu → pucchema (bj: sīmu8); pucchāma (bj: machasaṁ, syā, PTS)bitte ich um die Erlaubnis, zu fragen, was ich möchte.“
Atha kho bhagavato etadahosi:Da dachte der Buddha:
“passati kho me ayaṁ brahmāyu brāhmaṇo dvattiṁsamahāpurisalakkhaṇāni, yebhuyyena ṭhapetvā dve.„Brahmāyu sieht alle Kennzeichen mit Ausnahme von zweien,
Dvīsu mahāpurisalakkhaṇesu kaṅkhati vicikicchati nādhimuccati na sampasīdati—über die er im Zweifel ist:
kosohite ca vatthaguyhe pahūtajivhatāya cā”ti.
vatthaguyhe → vatthaguyaha (bj) | pahūtajivhatāya → pahutajivhatāya (sya-all)ob das Geschlechtsteil von einer Vorhaut bedeckt ist und die Länge der Zunge.“
Atha kho bhagavā tathārūpaṁ iddhābhisaṅkhāraṁ abhisaṅkhāsi yathā addasa brahmāyu brāhmaṇo bhagavato kosohitaṁ vatthaguyhaṁ.
abhisaṅkhāsi → abhisaṅkhāresi (sya-all) | addasa → addasā (pts)Darauf setzte der Buddha seine übersinnliche Kraft ein und veranlasste, dass Brahmāyu sah, wie sein Geschlechtsteil von einer Vorhaut bedeckt war.
Atha kho bhagavā jivhaṁ ninnāmetvā ubhopi kaṇṇasotāni anumasi paṭimasi; ubhopi nāsikasotāni anumasi paṭimasi; kevalampi nalāṭamaṇḍalaṁ jivhāya chādesi.
paṭimasi → parimasi (bj) | nāsikasotāni → nāsikāsotāni (bj) | nalāṭamaṇḍalaṁ → lalāṭamaṇḍalaṁ (bj) | kevalampi → kevalakappaṁ (sya-all); kevalakam pi (pts) | ubhopi nāsikasotāni → ubho pi nāsikāsotāni (pts) | jivhāya chādesi → jīvhāya pacchādesi (pts) | parimasi → paṭimasi (bj: machasaṁ, syā, PTS) | kevalampi → kevalakampi (bj: PTS); kevalakappaṁ (bj: syā) | lalāṭamaṇḍalaṁ → nalāṭamaṇḍalaṁ (bj: machasaṁ, syā, PTS) | chādesi → pacchādesi (bj: PTS)Und er streckte seine Zunge heraus und strich damit vor und zurück über die Ohr- und Nasenlöcher und bedeckte seine gesamte Stirn mit seiner Zunge.
Atha kho bhagavā brahmāyuṁ brāhmaṇaṁ gāthāhi paccabhāsi:
paccabhāsi → ajjhabhāsi (sya-all) | gāthāhi → So Si & Sk infra; Sk here gāthā; Bm gāthāya. 10 Bm vo. 11 Bm pahinnaṁ. 12 Cf. SṆ. p. 105. (pts note)Dann antwortete der Buddha Brahmāyu in Strophen:
“Ye te dvattiṁsāti sutā, mahāpurisalakkhaṇā;
te → mā vo (mr)„Die zweiunddreißig Kennzeichen eines großen Mannes, die du gelernt hast, Sabbe te mama kāyasmiṁ, mā te kaṅkhāhu brāhmaṇa.
te → mā vo (cck: ka.)sind an meinem Körper alle zu finden: drum zweifle nicht, Brahmane.Abhiññeyyaṁ abhiññātaṁ, bhāvetabbañca bhāvitaṁ;Ich habe erkannt, was erkannt werden muss, entwickelt, was entwickelt werden muss, Pahātabbaṁ pahīnaṁ me, tasmā buddhosmi brāhmaṇa.und aufgegeben, was aufgegeben werden muss: daher, Brahmane, bin ich ein Buddha.
Diṭṭhadhammahitatthāya, samparāyasukhāya ca;Zu deinem Nutzen und Segen in diesem Leben und zu Glück in jenem Katāvakāso pucchassu, yaṁ kiñci abhipatthitan”ti.gewähre ich dir die Erlaubnis, zu fragen, was du möchtest.“
Atha kho brahmāyussa brāhmaṇassa etadahosi:Da dachte Brahmāyu:
“katāvakāso khomhi samaṇena gotamena.„Meiner Bitte wurde stattgegeben.
Kiṁ nu kho ahaṁ samaṇaṁ gotamaṁ puccheyyaṁ:Was soll ich den Asketen Gotama fragen:
‘diṭṭhadhammikaṁ vā atthaṁ samparāyikaṁ vā’”ti.Was für dieses Leben segensreich ist, oder für künftige Leben?“
Atha kho brahmāyussa brāhmaṇassa etadahosi:Dann dachte er:
“kusalo kho ahaṁ diṭṭhadhammikānaṁ atthānaṁ.„In dem, was für dieses Leben segensreich ist, bin ich bewandert,
Aññepi maṁ diṭṭhadhammikaṁ atthaṁ pucchanti.und andere fragen mich sogar danach.
Yannūnāhaṁ samaṇaṁ gotamaṁ samparāyikaṁyeva atthaṁ puccheyyan”ti.
samparāyikaṁyeva → samparāyikameva (sya-all)Warum frage ich den Asketen Gotama nicht nach dem Segen, der vor allem künftige Leben betrifft?“
Atha kho brahmāyu brāhmaṇo bhagavantaṁ gāthāhi ajjhabhāsi:Da redete Brahmāyu den Buddha in Strophen an:
“Kathaṁ kho brāhmaṇo hoti, kathaṁ bhavati vedagū;
kho → bho (bj) | bho → kathaṁ kho (bj: machasaṁ)„Wie wird man ein Brahmane? und wie wird man ein Wissensmeister? Tevijjo bho kathaṁ hoti, sotthiyo kinti vuccati.
sotthiyo → sottiyo (bj) | sottiyo → sotthiyo (bj: sīmu8, PTS)Wie wird man ein Meister des dreifachen Wissens? und wie wird man ein Gelehrter genannt?Arahaṁ bho kathaṁ hoti, kathaṁ bhavati kevalī;Wie wird man ein Vollendeter? und wie ein Vollkommener? Muni ca bho kathaṁ hoti, buddho kinti pavuccatī”ti.
municca → muni ca (bj: sīmu8, machasaṁ, syā, PTS) kinti pavuccatīti → kin ti pavuccati (pts)Wie wird man ein Abgeklärter? und wie wird man zu einem Erwachten erklärt?“
Atha kho bhagavā brahmāyuṁ brāhmaṇaṁ gāthāhi paccabhāsi:Und der Buddha antwortete Brahmāyu in Strophen:
“Pubbenivāsaṁ yo vedi, saggāpāyañca passati;
vedi → vedī (bj, sya-all)„Wer seine früheren Leben kennt, wer Himmel und verlorene Orte sieht Atho jātikkhayaṁ patto, abhiññā vosito muni.und das Ende der Wiedergeburt erreicht hat, solch ein Abgeklärter besitzt vollkommene Einsicht.Cittaṁ visuddhaṁ jānāti, muttaṁ rāgehi sabbaso;Er weiß, dass sein Geist rein ist, von Gier vollständig befreit; Pahīnajātimaraṇo, brahmacariyassa kevalī;Geburt und Tod hat er hinter sich gelassen und das geistliche Leben zur Ganzheit gebracht. Pāragū sabbadhammānaṁ, buddho tādī pavuccatī”ti.
tādī → tādi (sya-all, pts)Der über alle Dinge hinausgegangen ist: ein Solcher wird zu einem Erwachten erklärt.“
Evaṁ vutte, brahmāyu brāhmaṇo uṭṭhāyāsanā ekaṁsaṁ uttarāsaṅgaṁ karitvā bhagavato pādesu sirasā nipatitvā bhagavato pādāni mukhena ca paricumbati, pāṇīhi ca parisambāhati, nāmañca sāveti:
ca → (sya-all) | uṭṭhāyāsanā → utthāy āsanā (pts) | paricumbati → So Bm Si; Sk paricumbhati, as at p. 120. (pts note)Auf diese Worte erhob Brahmāyu sich von seinem Sitz und ordnete seine Robe über einer Schulter. Er beugte seinen Kopf zu den Füßen des Buddha, streichelte die Füße und bedeckte sie mit Küssen und nannte seinen Namen:
“brahmāyu ahaṁ, bho gotama, brāhmaṇo;
ahaṁ → cāhaṁ (bj) | brahmāyu ahaṁ → brahmāyvāhaṁ (sya-all, pts) | cāhaṁ → brahmāyu ahaṁ (bj: machasaṁ); brahmāyvāhaṁ (bj: syā, PTS) | Brahmāyvāhaṁ → Bm Brahmāyu 'haṁ. (pts note)„Ich bin der Brahmane Brahmāyu, werter Gotama!
brahmāyu ahaṁ, bho gotama, brāhmaṇo”ti.
ahaṁ → cāhaṁ (bj) | brahmāyu ahaṁ → brahmāyvāhaṁ (sya-all) | cāhaṁ → brahmāyu ahaṁ (bj: machasaṁ); brahmāyvāhaṁ (bj: syā, PTS)Ich bin der Brahmane Brahmāyu!“
Atha kho sā parisā acchariyabbhutacittajātā ahosi:
acchariyabbhutacittajātā → acchariyabbhutacittā jātā (bj); acchariyabbhūtajātā (sya-all) | acchariyabbhutacittajātā → Si acchaeiyabbhūtajātā. (pts note)Da war diese Versammlung verwundert und verblüfft:
“acchariyaṁ vata bho, abbhutaṁ vata bho.
bho → bho samaṇassa mahiddhikatā mahānubhāvatā (bj, sya-all, pts) | abbhutaṁ → abbhūtaṁ (sya-all) | mahānubhāvatā → samaṇassa mahiddhikatā mahānubhāvatā (bj: machasaṁ ūnaṁ.) | mahānubhāvatā → Bm omits these three words. (pts note)„Ach, wie unglaublich! Wie erstaunlich!
Yatra hi nāmāyaṁ brahmāyu brāhmaṇo ñāto yasassī evarūpaṁ paramanipaccakāraṁ karissatī”ti.
paramanipaccakāraṁ → paramanipaccākāraṁ (bj: sīmu8); paramaṁ nipaccākāraṁ (bj: syā) | paramanipaccakāraṁ → Sk paramanipaccākaraṁ; Bm paramanippaccakāraṁ; Si paramaṁ nipaccakṁraṁ. Cf. p. 124. (pts note)Dass Brahmāyu, der so namhaft und berühmt ist, dem Buddha so eine äußerste Ergebenheit zeigt!“
Atha kho bhagavā brahmāyuṁ brāhmaṇaṁ etadavoca:Da sagte der Buddha zu Brahmāyu:
“alaṁ, brāhmaṇa, uṭṭhaha nisīda tvaṁ sake āsane yato te mayi cittaṁ pasannan”ti.
uṭṭhaha → Bm uṭṭhāhi. (pts note)„Genug, Brahmane. Steh auf und nimm auf deinem eigenen Sitz Platz, da dein Geist solches Vertrauen zu mir hat.“
Atha kho brahmāyu brāhmaṇo uṭṭhahitvā sake āsane nisīdi.Und Brahmāyu stand auf und setzte sich auf seinen eigenen Sitz.
Atha kho bhagavā brahmāyussa brāhmaṇassa anupubbiṁ kathaṁ kathesi, seyyathidaṁ—
anupubbiṁ kathaṁ → anupubbikathaṁ (pts)Dann unterwies der Buddha ihn Schritt für Schritt
dānakathaṁ, sīlakathaṁ, saggakathaṁ;mit einem Vortrag über Geben, Tugend und den Himmel.
kāmānaṁ ādīnavaṁ okāraṁ saṅkilesaṁ nekkhamme ānisaṁsaṁ pakāsesi.Er erklärte die Nachteile der Sinnenfreuden, die so schmutzig und unlauter sind, und die Vorteile der Entsagung.
Yadā bhagavā aññāsi brahmāyuṁ brāhmaṇaṁ kallacittaṁ muducittaṁ vinīvaraṇacittaṁ udaggacittaṁ pasannacittaṁ, atha yā buddhānaṁ sāmukkaṁsikā dhammadesanā taṁ pakāsesi—Und als er erkannte, dass Brahmāyus Geist bereit war, geschmeidig, frei von Hindernissen, freudig bewegt und zuversichtlich, da legte er die besondere Lehre der Buddhas dar:
dukkhaṁ, samudayaṁ, nirodhaṁ, maggaṁ.das Leiden, seinen Ursprung, sein Aufhören und den Weg.
Seyyathāpi nāma suddhaṁ vatthaṁ apagatakāḷakaṁ sammadeva rajanaṁ paṭiggaṇheyya;
paṭiggaṇheyya evameva → patigaṇheyya evamevaṁ (bj); patigaṇheyya evam evaṁ (pts) | apagatakāḷakaṁ → Sk -kāl-. (pts note)Wie ein reines, fleckenloses Tuch die Farbe richtig annimmt,
evameva brahmāyussa brāhmaṇassa tasmiṁyeva āsane virajaṁ vītamalaṁ dhammacakkhuṁ udapādi:
vītamalaṁ → Bm vitamalaṁ. (pts note)ebenso erschien da dem Brahmanen Brahmāyu, wo er gerade saß, das unbefleckte, makellose Auge des Dhamma:
“yaṁ kiñci samudayadhammaṁ sabbaṁ taṁ nirodhadhamman”ti.„Alles, was einen Anfang hat, hat auch ein Ende.“
Atha kho brahmāyu brāhmaṇo diṭṭhadhammo pattadhammo viditadhammo pariyogāḷhadhammo tiṇṇavicikiccho vigatakathaṅkatho vesārajjappatto aparappaccayo satthusāsane bhagavantaṁ etadavoca:
aparappaccayo → Si aparapaccayo. (pts note)Und Brahmāyu sah, erfasste, verstand und ergründete den Dhamma. Er ging über den Zweifel hinaus, machte sich von Unschlüssigkeit frei und gewann Selbstvertrauen, wurde in der Anleitung des Lehrers von anderen unabhängig. Er sagte zum Buddha:
“abhikkantaṁ, bho gotama, abhikkantaṁ, bho gotama.„Vortrefflich, werter Gotama! Vortrefflich!
Seyyathāpi, bho gotama, nikkujjitaṁ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṁ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṁ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṁ dhāreyya ‘cakkhumanto rūpāni dakkhantī’ti; evamevaṁ bhotā gotamena anekapariyāyena dhammo pakāsito.
dakkhantīti → dakkhintīti (bj) | dakkhantīti evamevaṁ → dakkhintīti evam evaṁ (pts)Als würde er das Umgestürzte aufrichten oder das Verborgene enthüllen oder den Verirrten den Weg weisen oder im Dunkeln ein Licht anzünden, sodass Menschen mit klaren Augen sehen könnten, was da ist, so hat der werte Gotama die Lehre auf vielerlei Weise klargemacht.
Esāhaṁ bhavantaṁ gotamaṁ saraṇaṁ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca.
bhavantaṁ → bhagavantaṁ (bj) | saraṇaṁ → (pts)Ich nehme Zuflucht zum werten Gotama, zur Lehre und zum Saṅgha der Mönche und Nonnen.
Upāsakaṁ maṁ bhavaṁ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇaṁ gataṁ.Von diesem Tag an soll der werte Gotama mich als Laienschüler in Erinnerung behalten, der für sein ganzes Leben Zuflucht genommen hat.
Adhivāsetu ca me bhavaṁ gotamo svātanāya bhattaṁ saddhiṁ bhikkhusaṅghenā”ti.Würdest du bitte zusammen mit dem Saṅgha der Mönche und Nonnen die morgige Mahlzeit von mir annehmen?“
Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena.
adhivāsesi → adhivāseti (sya-all)Der Buddha schwieg zum Zeichen der Zustimmung.
Atha kho brahmāyu brāhmaṇo bhagavato adhivāsanaṁ viditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkāmi.Da erhob sich, als er die Zustimmung des Buddha erkannt hatte, Brahmāyu von seinem Sitz, verbeugte sich, umrundete den Buddha respektvoll, die rechte Seite ihm zugewandt, und ging.
Atha kho brahmāyu brāhmaṇo tassā rattiyā accayena sake nivesane paṇītaṁ khādanīyaṁ bhojanīyaṁ paṭiyādāpetvā bhagavato kālaṁ ārocāpesi:Als dann die Nacht vorüber war, ließ Brahmāyu in seiner eigenen Wohnung vorzügliche frische und gekochte Speisen zubereiten. Dann ließ er den Buddha über die Zeit benachrichtigen: “kālo, bho gotama, niṭṭhitaṁ bhattan”ti.„Es ist Zeit, werter Gotama, das Essen ist fertig.“
Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena brahmāyussa brāhmaṇassa nivesanaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi saddhiṁ bhikkhusaṅghena.Da kleidete der Buddha sich am Morgen an, nahm Schale und Robe, ging zusammen mit dem Saṅgha der Mönche und Nonnen zu Brahmāyus Haus und setzte sich auf den ausgebreiteten Sitz.
Atha kho brahmāyu brāhmaṇo sattāhaṁ buddhappamukhaṁ bhikkhusaṅghaṁ paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappesi sampavāresi.
sahatthā → Sk sakatthāya. (pts note)Da bewirtete und bediente Brahmāyu den Saṅgha der Mönche und Nonnen mit dem Buddha an der Spitze sieben Tage eigenhändig mit vorzüglichen frischen und gekochten Speisen.
Atha kho bhagavā tassa sattāhassa accayena videhesu cārikaṁ pakkāmi.Als sieben Tage vergangen waren, brach der Buddha auf, um durch das Land der Videher zu wandern. Atha kho brahmāyu brāhmaṇo acirapakkantassa bhagavato kālamakāsi.Nicht lange, nachdem der Buddha abgereist war, starb Brahmāyu.
Atha kho sambahulā bhikkhū yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṁ etadavocuṁ:
kho → (pts)Da gingen mehrere Mönche und Nonnen zum Buddha, verbeugten sich, setzten sich zur Seite hin und sagten zu ihm:
“brahmāyu, bhante, brāhmaṇo kālaṅkato.
kālaṅkato → kālakato (bj, sya-all, pts)„Herr, der Brahmane Brahmāyu ist gestorben.
Tassa kā gati, ko abhisamparāyo”ti?Wo wurde er im nächsten Leben wiedergeboren?“
“Paṇḍito, bhikkhave, brahmāyu brāhmaṇo paccapādi dhammassānudhammaṁ, na ca maṁ dhammādhikaraṇaṁ vihesesi.
dhammassānudhammaṁ na ca → dhammaṁ sānudhammaṁ neva (sya-all) | na ca maṁ → navamaṁ (pts) | maṁ → neca maṁ (bj: syā) | dhammassānudhammaṁ → So Sk Bm Bu; Si dhammaṁ sānudhammaṁ. (pts note) | navamaṁ → So Si Bu; Sk Bm na ca maṁ. (pts note) | vihesesi → So Sk Si Bu; Bm viheseti. (pts note)„Mönche und Nonnen, der Brahmane Brahmāyu war klug. Er übte im Einklang mit der Lehre und machte mir wegen der Lehre keine Mühe.
Brahmāyu, bhikkhave, brāhmaṇo pañcannaṁ orambhāgiyānaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā opapātiko hoti, tattha parinibbāyī, anāvattidhammo tasmā lokā”ti.
bhikkhave → (sya-all) | saṁyojanānaṁ → Bm yojanānaṁ; Si saññojanānaṁ. (pts note) | parikkhayā → Sk p-yi. Cf. I 350 & II 52. (pts note) | hoti → Sk omits hoti. (pts note)Mit dem Auflösen der fünf niederen Fesseln wurde er durch unmittelbares Erscheinen wiedergeboren. Er wird dort erlöschen und muss von jener Welt nicht zurückkehren.“
Idamavoca bhagavā.Das sagte der Buddha. Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṁ abhinandunti.Zufrieden begrüßten die Mönche und Nonnen die Worte des Buddha.