Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Saṁyutta Nikāya 1.20Linked Discourses 1.20
  • 2. NandanavaggaChapter Nandana

SamiddhisuttaSutta Samiddhi

Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → evamme (bjt, th) | sutaṁ → sutam (pts)
I have heard that
ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati tapodārāme.on one occasion the Blessed One was staying near Rājagaha at Tapodā monastery.

Atha kho āyasmā samiddhi rattiyā paccūsasamayaṁ paccuṭṭhāya yena tapodā tenupasaṅkami gattāni parisiñcituṁ.
paccūsasamayaṁ → paccusasamayaṁ (pts) | paccūsasamayaṁ → paccusasamayetipi pāṭho (sya-all note) | paccūsasamayaṁ → paccusa-samayaṁ (pts) | tenupasaṅkami → ten-upasaṅkami (pts)
Then Ven. Samiddhi, as night was ending, got up & went to the Tapodā Hot Springs to bathe his limbs.
Tapode gattāni parisiñcitvā paccuttaritvā ekacīvaro aṭṭhāsi gattāni pubbāpayamāno.
pubbāpayamāno → sukkhāpayamāno (sya-all, pts) | pubbāpayamāno → sukkhāpayamāno (bj: syā, PTS) | sukkhāpayamāno → ba. pubbāpayamāno (sya-all note) | sukkhāpayamāno → B. pubbāpayamāno. (pts note)
Having bathed his limbs and gotten out of the springs, he stood wearing only his lower robe, letting his limbs dry.

Atha kho aññatarā devatā abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṁ tapodaṁ obhāsetvā yena āyasmā samiddhi tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā vehāsaṁ ṭhitā āyasmantaṁ samiddhiṁ gāthāya ajjhabhāsi:
yena āyasmā → yenāyasmā (bj) | gāthāya → ṭhitā imāya gāthāya (bj: sī.pavi) | ṭhitā → B. vehasi ṭhatvā. (pts note) | tapodaṁ → tapodam (pts) | yena → yen (pts) | tenupasaṅkami → ten-upasaṅkami (pts)
Then a certain devatā, in the far extreme of the night, her extreme radiance lighting up the entire Tapodā Hot Springs, went to Ven. Samiddhi. On arrival, while standing in the air, she addressed him with this verse:

“Abhutvā bhikkhasi bhikkhu, na hi bhutvāna bhikkhasi;“Without having enjoyed (sensual pleasures), you go for alms, monk. you don’t go for alms after having enjoyed. Bhutvāna bhikkhu bhikkhassu, mā taṁ kālo upaccagā”ti.
upaccagāti → upaccagāti samiddhi (bj) | upaccagāti → C. upajjhagāti. (pts note)
Having enjoyed, monk, then go for alms. don’t let time pass you by.”

“Kālaṁ vohaṁ na jānāmi, channo kālo na dissati;
+ → samiddhi (bjt) | vohaṁ → vo-haṁ (pts)
Ven. Samiddhi: “I don’t know my time. my time is hidden. It can’t be seen.
Tasmā abhutvā bhikkhāmi, mā maṁ kālo upaccagā”ti.That’s why, not having enjoyed, I go for alms: don’t let my time pass me by.”

Atha kho sā devatā pathaviyaṁ patiṭṭhahitvā āyasmantaṁ samiddhiṁ etadavoca:
pathaviyaṁ → paṭhaviyaṁ (bj, sya-all, km, pts2ed) | paṭhaviyaṁ → pathaviyaṁ (bj: machasaṁ, PTS) | pathaviyaṁ → paṭhaviyaṁ (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | avoca → S1-2 patiṭṭhahitvā āyasmā etad avoca. (pts note) | pathaviyaṁ → pathaviyam (pts) | āyasmantaṁ samiddhiṁ etadavoca → āyasmantam samiddhim etad avoca (pts)
Then the devatā, coming down to earth, said to Ven. Samiddhi,
“daharo tvaṁ, bhikkhu, pabbajito susu kāḷakeso, bhadrena yobbanena samannāgato, paṭhamena vayasā, anikkīḷitāvī kāmesu.
susu kāḷakeso → susukālakeso (bj) | kāḷakeso → kālakeso (pts) | paṭhamena → pathamena (pts) | anikkīḷitāvī → anikiḷitāvī (pts) | bhadrena → bhaddena (bj: sī.pævi) | anikīḷitāvī → anikkīḷitāvī (bj: machasaṁ, syā) | bhadrena → S1-2 bhaddena. (pts note) | anikiḷitāvī → B. anikiḷitāvi; S2 anikīlitāvi; S1-3 anikīḷitāvi; C. anikkiḷitāvi. (pts note)
“You have gone forth while young, monk—black-haired, endowed with the blessings of youth in the first stage of life—without having played with sensuality.
Bhuñja, bhikkhu, mānusake kāme;Enjoy human sensuality, monk. mā sandiṭṭhikaṁ hitvā kālikaṁ anudhāvī”ti.
anudhāvīti → anudhāvīti samiddhi (bj) | ti → B. anudhāvāti. (pts note) | kālikaṁ anudhāvīti → kālikam anudhāvī ti (pts)
Don’t drop what is visible here & now in pursuit of what’s subject to time.”

“Na khvāhaṁ, āvuso, sandiṭṭhikaṁ hitvā kālikaṁ anudhāvāmi.
kālikaṁ anudhāvāmi → kālikam anudhavāmi (pts) | + → samiddhi (bjt) | khvāhaṁ → khvāham (pts)
“My friend, I’m not dropping what’s visible here & now in pursuit of what’s subject to time.
Kālikañca khvāhaṁ, āvuso, hitvā sandiṭṭhikaṁ anudhāvāmi.
Kālikañca → SS. kālikāhañca. (pts note) | khvāhaṁ → khvāham (pts) | sandiṭṭhikaṁ → sandiṭṭhikam (pts)
I’m dropping what’s subject to time in pursuit of what’s visible here & now.
Kālikā hi, āvuso, kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā; ādīnavo ettha bhiyyo.
bahupāyāsā → bahūpāyāsā (sya-all); bahupāyasā (pts) | bhiyyo → bhīyo (pts) | bhiyyo → bhīyo (bj: PTS) | bhiyyo → bhīyotipi pāṭho (sya-all note) | kālikā hi → kālikāhi (bjt)
For the Blessed One has said that sensuality is subject to time, of much stress, much despair, & greater drawbacks;
Sandiṭṭhiko ayaṁ dhammo akāliko ehipassiko opaneyyiko paccattaṁ veditabbo viññūhī”ti.
opaneyyiko → opanayiko (bj, sya-all, pts) | viññūhīti → viññūhīti devatā (bj) | opanayiko → opaneyyiko (bj: machasaṁ) | opanayiko → B. opaneyyiko; C. upaneyyiko. (pts note) | paccattaṁ → S2 pasattaṁ. (pts note)
whereas this Dhamma is well taught by the Blessed One, visible here & now, timeless, inviting verification, pertinent, to be experienced by the observant for themselves.”

“Kathañca, bhikkhu, kālikā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo?
bahupāyāsā → bahūpāyāsā (sya-all) | bhiyyo → bhīyo (pts) | kālikā → S1-2 kālikālikā. (pts note) | bhīyo → S2-3 add ti. (pts note) | + → devatā (bjt)
“But, monk, in what way has the Blessed One said that sensuality is subject to time, of much stress, much despair, & greater drawbacks?
Kathaṁ sandiṭṭhiko ayaṁ dhammo akāliko ehipassiko opaneyyiko paccattaṁ veditabbo viññūhī”ti?
opaneyyiko → opanayiko (bj, sya-all, pts) | viññūhīti → viññūhīti samiddhi (bj) | akāliko → S2 akālikāliko. (pts note)
And how is this Dhamma visible here & now, timeless, inviting verification, pertinent, to be experienced by the observant for themselves?”

“Ahaṁ kho, āvuso, navo acirapabbajito adhunāgato imaṁ dhammavinayaṁ.
+ → samiddhi (bjt)
“I’m new, my friend, not long gone forth, only recently come to this Dhamma & discipline.
Na tāhaṁ sakkomi vitthārena ācikkhituṁ.
Na tāhaṁ → na khvāhaṁ (bj, pts1ed, pts2ed) | tāhaṁ → khvāhaṁ (pts) | khvāhaṁ → natāhaṁ (bj: machasaṁ, syā) | tāhaṁ → na khvāhaṁ (cck: sī. pī.) | khvāhaṁ → B. na tāham. (pts note)
I can’t explain it in detail.
Ayaṁ so bhagavā arahaṁ sammāsambuddho rājagahe viharati tapodārāme.But the Blessed One, worthy & rightly self-awakened, is staying here near Rājagaha at Tapodā monastery. Taṁ bhagavantaṁ upasaṅkamitvā etamatthaṁ puccha.
puccha → puccheyyāsi (bj) | puccheyyāsi → puccha (bj: machasaṁ, syā) | puccha → puccheyyāsi (sya-all: sī.) | puccha → SS. puccheyyāsi. (pts note) | bhagavantaṁ → bhagavantam (pts) | etamatthaṁ → etam atthaṁ (pts)
Having gone to him, ask him this matter.
Yathā te bhagavā byākaroti tathā naṁ dhāreyyāsī”ti.
dhāreyyāsīti → dhāreyyāsīti devatā (bj) | vyākaroti → byākaroti (bj: machasaṁ, syā)
As he explains it, that’s how you should remember it.”

“Na kho, bhikkhu, sukaro so bhagavā amhehi upasaṅkamituṁ, aññāhi mahesakkhāhi devatāhi parivuto.
mahesakkhāhi → mahesakkhahi (pts) | mahesakkhahi → This word is written twice in S1-2. (pts note) | + → devatā (bjt) | upasaṅkamituṁ → upasaṅkamitum (pts)
“Monk, it’s not easy for us to go to the Blessed One, as he is surrounded by other devas of great influence.
Sace kho tvaṁ, bhikkhu, taṁ bhagavantaṁ upasaṅkamitvā etamatthaṁ puccheyyāsi, mayampi āgaccheyyāma dhammassavanāyā”ti.
dhammassavanāyāti → dhammasavaṇāyāti (bj) | dhammasavaṇāyāti → dhammassavaṇāyāti (bj: syā, machasaṁ) | dhammassavanāyāti → dhammasavanāyātītipi pāṭho (sya-all note) | taṁ → SS. omit bhikkhu taṁ. (pts note) | mayampi → mayaṁpi (th) | sace → sa ce (pts) | bhagavantaṁ → bhagavantam (pts) | etamatthaṁ puccheyyāsi mayampi → etam atthaṁ pucceyyāsi mayam pi (pts) | dhammassavanāyāti → dhammasavanāyā ti (pts)
But if you go to the Blessed One and ask him this matter, I will come along to hear the Dhamma.”

“Evamāvuso”ti kho āyasmā samiddhi tassā devatāya paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā samiddhi bhagavantaṁ etadavoca:
paṭissutvā → paṭissuṇitvā (sya-all) | paṭissutvā → paṭissuṇitvā (bj: syā) | paṭissuṇitvā → paṭissutvā (sya-all: yu.) | paṭisutvā → SS. paṭissutvā. (pts note) | evamāvusoti → evam āvuso ti (pts) | tenupasaṅkami → ten-upasaṅkami (pts) | bhagavantaṁ → bhagavantam (pts) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
Responding to the devatā, “As you say, my friend,” Ven. Samiddhi went to the Blessed One. On arrival, having bowed down to the Blessed One, he sat to one side. As he was sitting there [he told the Blessed One his entire conversation with the devatā].

“Idhāhaṁ, bhante, rattiyā paccūsasamayaṁ paccuṭṭhāya yena tapodā tenupasaṅkamiṁ gattāni parisiñcituṁ.
idhāhaṁ → idāhaṁ (bj) | paccūsasamayaṁ → paccusasamayaṁ (pts) | paccūsasamayaṁ → paccūsasamaye (bj: sīmu3, sī.pævi) | tenupasaṅkamiṁ → ten-upasaṅkamiṁ (pts)
Tapode gattāni parisiñcitvā paccuttaritvā ekacīvaro aṭṭhāsiṁ gattāni pubbāpayamāno.
pubbāpayamāno → sukkhāpayamāno (sya-all, pts)
Atha kho, bhante, aññatarā devatā abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṁ tapodaṁ obhāsetvā yenāhaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā vehāsaṁ ṭhitā imāya gāthāya ajjhabhāsi:
ṭhitā → So B.; SS. vehāsaṇthitā. (pts note) | tenupasaṅkami → ten-upasaṅkami (pts)

‘Abhutvā bhikkhasi bhikkhu, na hi bhutvāna bhikkhasi; Bhutvāna bhikkhu bhikkhassu, mā taṁ kālo upaccagā’ti.
upaccagāti → upaccagā ti (pts)

Evaṁ vutte, ahaṁ, bhante, taṁ devataṁ gāthāya paccabhāsiṁ:
paccabhāsiṁ → ajjhabhāsiṁ (sya-all) | paccabhāsiṁ → ajjhabhāsiṁ (bj: syā, sīmu3, sī.pævi, sī.pavi) | ajjhabhāsiṁ → paccabhāsiṁ (sya-all: yu.) | aham → SS. vutteham. (pts note) | paccabhāsiṁ → SS. ajjhabhāsiṁ. (pts note)

‘Kālaṁ vohaṁ na jānāmi, channo kālo na dissati;
vohaṁ → vo-haṁ (pts) channo → S1 chindo. (pts note)
Tasmā abhutvā bhikkhāmi, mā maṁ kālo upaccagā’ti.
upaccagāti → upaccagā ti (pts)

Atha kho, bhante, sā devatā pathaviyaṁ patiṭṭhahitvā maṁ etadavoca:
pathaviyaṁ → paṭhaviyaṁ (bj, sya-all) | maṁ etadavoca → mam etad avoca (pts)
‘daharo tvaṁ, bhikkhu, pabbajito susu kāḷakeso, bhadrena yobbanena samannāgato, paṭhamena vayasā, anikkīḷitāvī kāmesu.
kāḷakeso → kālakeso (pts) | paṭhamena → pathamena (pts) | susu → S1 susū; S2 sūsū. (pts note) | kālakeso → S2-3 kāḷakeso. (pts note) | anikīḷitāvī → So S3 only. (pts note) | tvaṁ → tvam (pts)
Bhuñja, bhikkhu, mānusake kāme; mā sandiṭṭhikaṁ hitvā kālikaṁ anudhāvī’ti.
kālikaṁ anudhāvīti → kālikam anudhāvī ti (pts)

Evaṁ vuttāhaṁ, bhante, taṁ devataṁ etadavocaṁ:
vuttāhaṁ → vutte haṁ (bj, pts) | haṁ → vuttāhaṁ (bj: machasaṁ, syā) | vutte-haṁ → B. vuttāhaṁ. (pts note) | devataṁ etadavocaṁ → devatam etad avocaṁ (pts)
‘na khvāhaṁ, āvuso, sandiṭṭhikaṁ hitvā kālikaṁ anudhāvāmi;
khvāhaṁ → S2 nakkhvācāhaṁ. (pts note)
kālikañca khvāhaṁ, āvuso, hitvā sandiṭṭhikaṁ anudhāvāmi.
kālikañca → kālikaṁ ca (pts) | sandiṭṭhikaṁ → sandiṭṭhikam (pts)
Kālikā hi, āvuso, kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā; ādīnavo ettha bhiyyo.
bahupāyāsā → bahūpāyāsā (sya-all) | bhagavatā → (pts) | bhiyyo → bhīyo (pts)
Sandiṭṭhiko ayaṁ dhammo akāliko ehipassiko opaneyyiko paccattaṁ veditabbo viññūhī’ti.
opaneyyiko → opanayiko (bj, sya-all) | opaneyyiko paccattaṁ → opanayiko paccattam (pts) | ayaṁ → ayam (pts)

Evaṁ vutte, bhante, sā devatā maṁ etadavoca:
maṁ etadavoca → mam etad avoca kathaṁ (pts)
‘kathañca, bhikkhu, kālikā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā; ādīnavo ettha bhiyyo?
bahudukkhā bahupāyāsā → ḷahudukkhā bahūpāyāsā (sya-all) | bhiyyo → bhīyo (pts) | kathañca → ca (pts)
Kathaṁ sandiṭṭhiko ayaṁ dhammo akāliko ehipassiko opaneyyiko paccattaṁ veditabbo viññūhī’ti?
opaneyyiko → opanayiko (bj, sya-all, pts) | sandiṭṭhiko → san diṭṭhiko (pts)

Evaṁ vuttāhaṁ, bhante, taṁ devataṁ etadavocaṁ:
vuttāhaṁ → vuttehaṁ (bj, pts) | bhante → As above. (pts note) | vuttāhaṁ → vutte-haṁ (pts) | devataṁ etadavocaṁ → devatam etad avocaṁ (pts)
‘ahaṁ kho, āvuso, navo acirapabbajito adhunāgato imaṁ dhammavinayaṁ, na tāhaṁ sakkomi vitthārena ācikkhituṁ.
tāhaṁ → khvāhaṁ (bj, pts) | khvāham → B. na tāham as above. (pts note) | ahaṁ → aham (pts)
Ayaṁ so bhagavā arahaṁ sammāsambuddho rājagahe viharati tapodārāme.
so → SS. kho. (pts note)
Taṁ bhagavantaṁ upasaṅkamitvā etamatthaṁ puccha.
puccha → puccheyyāsi (bj) | puccha → So B and S3; S1 seems to have the same reading; S2 has pucchaṁ. (pts note) | bhagavantaṁ → bhagavantam (pts) | etamatthaṁ → etam atthaṁ (pts)
Yathā te bhagavā byākaroti tathā naṁ dhāreyyāsī’ti.
byākaroti → vyākaroti (bjt, pts)

Evaṁ vutte, bhante, sā devatā maṁ etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)
‘na kho, bhikkhu, sukaro so bhagavā amhehi upasaṅkamituṁ, aññāhi mahesakkhāhi devatāhi parivuto.
amhehi → S1-2 aññehi. (pts note) | upasaṅkamituṁ → upasaṅkamitum (pts)
Sace kho tvaṁ, bhikkhu, taṁ bhagavantaṁ upasaṅkamitvā etamatthaṁ puccheyyāsi, mayampi āgaccheyyāma dhammassavanāyā’ti.
taṁ → SS. omit kho . . . taṁ; S2 tvaṁ also. (pts note) | puccheyyāsi → S1 puccheyyā. (pts note) | mayampi → mayaṁpi (th) | bhagavantaṁ → bhagavantam (pts) | etamatthaṁ → etam atthaṁ (pts) | mayampi → mayam pi (pts) | dhammassavanāyāti → dhammasavanāyāti (pts)
Sace, bhante, tassā devatāya saccaṁ vacanaṁ, idheva sā devatā avidūre”ti.
tassā → S1-3 tassa. (pts note) | avidūreti → avidūre ti (pts)

Evaṁ vutte, sā devatā āyasmantaṁ samiddhiṁ etadavoca:
samiddhiṁ etadavoca → samiddhim etad avoca (pts)
When this was said, the devatā said to Ven. Samiddhi,
“puccha, bhikkhu, puccha, bhikkhu, yamahaṁ anuppattā”ti.
yamahaṁ → ayamahaṁ (bj) | yamahaṁ anuppattāti → yam aham anuppattoti (pts) | ayamahaṁ → yamahaṁ (bj: machasaṁ, syā, PTS) | yam → SS. ayam. (pts note) | anuppattoti → B. anuppatātti; S1-2 anuppanno. (pts note)
“Ask, monk! Ask! I’ve gotten through.”

Atha kho bhagavā taṁ devataṁ gāthāhi ajjhabhāsi:
gāthāhi → gāthāya (bj, pts) | taṁ → Omitted by SS. (pts note)
Then the Blessed One recited this verse to the devatā:

“Akkheyyasaññino sattā, akkheyyasmiṁ patiṭṭhitā;
akkheyyasaññino → akkheyya saññino (bjt)
“Perceiving in terms of signs, beings take a stand on signs.
Akkheyyaṁ apariññāya, yogamāyanti maccuno.
akkheyyaṁ → akkheyye (bj) | akkheyyaṁ apariññāya → akkheyyamapariññāya (th) | akkheyyaṁ → akkheyyam (pts) yogamāyanti → yogam āyanti (pts)
Not fully comprehending signs, they come into the bonds of death.

Akkheyyañca pariññāya, akkhātāraṁ na maññati;
akkheyyañca → akkheyye ca (bj) | ca → akkheyyañca (bj: machasaṁ, syā, PTS) | pariññāya → S1-2 akkheyya ca pariññātāya. (pts note) | akkheyyañca → akkheyyañ ca (pts) akkhātāraṁ → SS. add ca; C. akkhātānaṁ. (pts note)
But fully comprehending signs, one doesn’t suppose a signifier.
Tañhi tassa na hotīti, yena naṁ vajjā na tassa atthi;
tañhi → taṁ hi (pts) atthi → sīhaḷapotthakesu na tassa atthīti pāṭhattayaṁ na dissati (sya-all note) | naṁ → S1 taṁ; S3 ta. (pts note) | atthi → SS. omit na tassa atthi. (pts note)
Yet nothing exists for him by which one would say, ‘To him no thought occurs.’

Sace vijānāsi vadehi yakkhā”ti.
yakkhā”ti → yakkhīti (pts1ed, pts2ed, mr) | yakkhāti → yakkhāti devatā (bj); yakkhīti (pts) | yakkhā’’ti → yakkhīti (cck: pī. ka.) | vijānāsi → SS. pi jānāsi. (pts note) | yakkhīti → S1-3 yakkhāti; S2 yakkhaṁ. (pts note)
If you know this, spirit, then say so.”

“Na khvāhaṁ, bhante, imassa bhagavatā saṅkhittena bhāsitassa vitthārena atthaṁ ājānāmi.
bhāsitassa → bhāsitāssa (pts) | ājānāmi → SS. ajānāmi. (pts note) | + → devatā (bjt) | saṅkhittena → saṁkhittena (ms2005) | khvāhaṁ → khvāham (pts) | atthaṁ → attham (pts)
“I don’t understand, lord, the detailed meaning of the Blessed One’s brief statement.
Sādhu me, bhante, bhagavā tathā bhāsatu yathāhaṁ imassa bhagavatā saṅkhittena bhāsitassa vitthārena atthaṁ jāneyyan”ti.
jāneyyanti → ājāneyyanti bhagavā (bj); ājāneyyanti (sya-all) | ājāneyyanti → jāneyyanti (bj: machasaṁ, PTS) | me → Omitted by S1-2. (pts note) | tathā → Omitted by SS. (pts note) | ti → SS. ajāneyyanti. (pts note) | saṅkhittena → saṁkhittena (ms2005) | yathāhaṁ → yathāham (pts) | jāneyyanti → jāneyyan ti (pts)
It would be good if the Blessed One would speak in such a way that I would understand the detailed meaning of the Blessed One’s brief statement.”

“Samo visesī uda vā nihīno, yo maññatī so vivadetha tena;
uda vā → athavā (bj, pts1ed, pts2ed) | uda vā → athavā (pts) | udavā → athavā (bj: sīmu7) | vā → athavā (cck: sī. pī.) | udavā → atha vā (sya-all: yu.) | nihīno → S1 nihito; B. udāvānihinno. (pts note) vivadetha → sopi vadetha (mr) | maññatī → maññati (sya-all, pts) | vivadetha → sopi vadetha (cck: ka.)
The Buddha: “Whoever supposes ‘equal,’ ‘superior,’ or ‘inferior,’ by that he’d dispute.
Tīsu vidhāsu avikampamāno, samo visesīti na tassa hoti;
na → S2 omits na. (pts note)
Whereas to one unaffected by these three, ‘equal’, ‘superior’ do not occur.

Sace vijānāsi vadehi yakkhā”ti.
yakkhāti → yakkha devatā (bj) | yakkhāti imassapi → yakkhīti imassa pi (pts) | yakkhīti → SS.yakkhaṁ. (pts note)
If you know this, spirit, then say so.”

“Imassapi khvāhaṁ, bhante, bhagavatā saṅkhittena bhāsitassa na vitthārena atthaṁ ājānāmi.
imassapi → imassāpi (cck) | ājānāmi → SS. -bhāsitassa vitthārena attham na ajānāmi. (pts note) | saṅkhittena → saṁkhittena (ms2005) | imassapi → imassa pi (pts)
“I don’t understand, lord, the detailed meaning of the Blessed One’s brief statement.
Sādhu me, bhante, bhagavā tathā bhāsatu yathāhaṁ imassa bhagavatā saṅkhittena bhāsitassa vitthārena atthaṁ jāneyyan”ti.
jāneyyanti → ājāneyyanti bhagavā (bj); ājāneyyanti (sya-all) | ājāneyyanti → jāneyyanti (bj: machasaṁ, PTS) | me → S1-2 omit me. (pts note) | ti → S1-2 ajāneyyanti; S3 ājāneyyanti. (pts note) | saṅkhittena → saṁkhittena (ms2005) | yathāhaṁ → yathāham (pts) | jāneyyanti → jāneyyan ti (pts)
It would be good if the Blessed One would speak in such a way that I would understand the detailed meaning of the Blessed One’s brief statement.”

“Pahāsi saṅkhaṁ na vimānamajjhagā, acchecchi taṇhaṁ idha nāmarūpe;
vimānamajjhagā acchecchi → vimānamāgā acchejji (sya-all) | saṅkhaṁ → kaṅkhāca (bj: sī.pævi) | vimāna → na ca māna (bj: machasaṁ) | saṅkhaṁ → ba. a. evaṁ. sī. saṅgaṁ (sya-all: yu.) | vimānamāgā → na vimānamajjhagā (sya-all: yu.) | saṅkhaṁ → So B and C.; SS. kaṅkhaṁ alias saṅgam. (pts note) | ajjhagā → SS. ājā. (pts note) | vimānamajjhagā → vimāna majjhagā (bjt) | vimānamajjhagā → vimānam ajjhagā (pts) acchecchi → acchejji (bj, sya-all, km, mr) | acchecchi → acchejji (bj: syā, sīmu7) | acchecchi → acchejji (cck: syā. kaṁ. ka.) | acchecchi → B. and S2 acchejji. (pts note) | nāmarūpe → nāma rūpe (bjt) | taṇhaṁ → taṇham (pts)
The Buddha: “Having shed classifications, gone beyond conceit, he has here cut through craving for name & form:
Taṁ chinnaganthaṁ anighaṁ nirāsaṁ, pariyesamānā nājjhagamuṁ;
anighaṁ → anīghaṁ (bj) | taṁ chinnaganthaṁ → tam chinnagandham (pts) | nirāsam → S1-2 nisārāsaṁ. (pts note) nājjhagamuṁ → nājjhagamama (sya-all); nājjhāgamuṁ (pts)
This one— his bonds cut through, free from trouble, from longing— though they search, they can’t find him, human beings & devas,
Devā manussā idha vā huraṁ vā, saggesu vā sabbanivesanesu.
sabbanivesanesu → SS. omit saggesu vā; these verses will be found again further on, IV. 4. (pts note)
here & beyond, in heaven or any abode.

Sace vijānāsi vadehi yakkhā”ti.
yakkhāti → yakkhīti (pts) | yakkhīti → SS. yakkha. (pts note)
If you know this, spirit, then say so.”

“Imassa khvāhaṁ, bhante, bhagavatā saṅkhittena bhāsitassa evaṁ vitthārena atthaṁ ājānāmi—
imassa → devatā imassapi (bj) | ājānāmi → ājānāmi bhagavā (bj) | evaṁ → SS. omit evaṁ. (pts note) | ājānāmi → S1 ajānāmi; S 2-3 jānāmi. (pts note) | saṅkhittena → saṁkhittena (ms2005) | atthaṁ → attham (pts)
“Lord, here’s how I understand the detailed meaning of the Blessed One’s brief statement:

Pāpaṁ na kayirā vacasā manasā, kāyena vā kiñcana sabbaloke;
kayirā → SS. kayirātha. (pts note) | + → bhagavā (bjt) vā → SS. kāyena vācā. (pts note)
In all the world, every world, you should do no evil with speech, body, or mind.
Kāme pahāya satimā sampajāno, dukkhaṁ na sevetha anatthasaṁhitan”ti.
ti → S1-2 -saññāhitanti. (pts note) | anatthasaṁhitanti → anatthasañhitanti (th) | anatthasaṁhitanti → anatthasaṁhitan ti (pts)
Having abandoned sensuality —mindful, alert— don’t consort with suffering & stress, with what doesn’t pertain to the goal.”

Nandanavaggo dutiyo.
+ → tatruddānaṁ (bjt)

Tassuddānaṁ

Nandanā nandati ceva, natthiputtasamena ca;
ceva → c-eva (pts)
Khattiyo saṇamāno ca, niddātandī ca dukkaraṁ;
saṇamāno → sanamāno (bj); sakamāno (sya-all, pts) | ca → SS1-3 santikāye. (pts note) niddātandī → niddātandi (sya-all, pts) | Dukkaraṁ → S-3 kummo. (pts note) | niddātandī → niddā tandī (bjt)
Hirī kuṭikā navamo, dasamo vutto samiddhināti.
hirī → hiri (bj, sya-all) + → sāvatthi nidānam ekam antaṁ (pts)

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali · English


Translations: English · Русский · Deutsch · Italiano · Português · Српски