ĀḷavakasuttaАлавака
Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → evamme (th) | evaṁ → evam (pts) | sutaṁ → sutam (pts)Так мной услышано.
ekaṁ samayaṁ bhagavā āḷaviyaṁ viharati āḷavakassa yakkhassa bhavane.
samayaṁ → samayam (pts) | āḷaviyaṁ → āḷaviyam (pts)Одно время Благословенный проживал в Алави, в обиталище яккхи Алаваки.
Atha kho āḷavako yakkho yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ etadavoca:И тогда яккха Алавака подошёл к Благословенному и сказал ему:
“nikkhama, samaṇā”ti.
samaṇāti → samaṇā ti (pts)“Выйди, отшельник!”
“Sādhāvuso”ti bhagavā nikkhami.
sādhāvusoti → sādhāvuso ti (pts)“Хорошо, товарищ”, – сказал Благословенный и вышел.
“Pavisa, samaṇā”ti.
samaṇāti → samaṇā ti (pts)“Войди, отшельник”.
“Sādhāvuso”ti bhagavā pāvisi.
sādhāvusoti → sādhāvuso ti (pts)“Хорошо, товарищ”, – сказал Благословенный и вошёл.
Dutiyampi kho āḷavako yakkho bhagavantaṁ etadavoca:
dutiyampi → tatiyam pi (pts) | dutiyampi → dutiyam pi (pts) | bhagavantaṁ etadavoca → bhagavantam etad avoca (pts)И во второй раз яккха Алавака сказал Благословенному:
“nikkhama, samaṇā”ti.
samaṇāti → samaṇā ti (pts)“Выйди, отшельник!”
“Sādhāvuso”ti bhagavā nikkhami.“Хорошо, товарищ”, – сказал Благословенный и вышел.
“Pavisa, samaṇā”ti.
samaṇāti → samaṇā ti (pts)“Войди, отшельник”.
“Sādhāvuso”ti bhagavā pāvisi.“Хорошо, товарищ”, – сказал Благословенный и вошёл.
Tatiyampi kho āḷavako yakkho bhagavantaṁ etadavoca:
tatiyampi → catuttham pi (pts) | tatiyampi → tatiyam pi (pts) | bhagavantaṁ etadavoca → bhagavantam etad avoca (pts)И в третий раз яккха Алавака сказал Благословенному:
“nikkhama, samaṇā”ti.
samaṇāti → samaṇā ti (pts)“Выйди, отшельник!”
“Sādhāvuso”ti bhagavā nikkhami.
sādhāvusoti → sādhāvuso ti (pts)“Хорошо, товарищ”, – сказал Благословенный и вышел.
“Pavisa, samaṇā”ti.“Войди, отшельник”.
“Sādhāvuso”ti bhagavā pāvisi.
sādhāvusoti → sādhāvuso ti (pts)“Хорошо, товарищ”, – сказал Благословенный и вошёл.
Catutthampi kho āḷavako yakkho bhagavantaṁ etadavoca:
catutthampi → catuttham pi (pts) | bhagavantaṁ etadavoca → bhagavantam etad avoca (pts)И в четвёртый раз яккха Алавака сказал Благословенному:
“nikkhama, samaṇā”ti.
samaṇāti → samaṇā ti (pts)“Выйди, отшельник!”
“Na khvāhaṁ taṁ, āvuso, nikkhamissāmi.
taṁ → (bj, sya-all) | khvāhaṁ taṁ → kho panāham (pts)“Я не выйду, товарищ.
Yaṁ te karaṇīyaṁ taṁ karohī”ti.
karohīti → karohīti āḷavako (bj) | yaṁ te → yante (th) | yaṁ te → yan-te (pts)Поступай так, как считаешь нужным”
“Pañhaṁ taṁ, samaṇa, pucchissāmi.
+ → āḷavako (bjt)“Задам тебе вопрос, отшельник.
Sace me na byākarissasi, cittaṁ vā te khipissāmi, hadayaṁ vā te phālessāmi, pādesu vā gahetvā pāragaṅgāya khipissāmī”ti.
khipissāmīti → khipissāmīti bhagavā (bj) | byākarissasi cittaṁ → karissasi cittam (pts) | pāragaṅgāya → pāraganāya (pts) | pāraganāya → B. pāraṁ- here and further on. (pts note)Если не ответишь мне, я сведу тебя с ума или расколю твоё сердце или схвачу тебя за ноги, раскручу и перекину через Гангу”.
“Na khvāhaṁ taṁ, āvuso, passāmi sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya, yo me cittaṁ vā khipeyya hadayaṁ vā phāleyya, pādesu vā gahetvā pāragaṅgāya khipeyya.
yo → ye (bj, cck) | + → bhagavā (bjt) | khvāhaṁ taṁ → khvāhantaṁ (th) | khvāhaṁ taṁ → khvāhan-tam (pts) | sassamaṇabrāhmaṇiyā → sassamaṇa-brāhmaṇiyā (pts) | cittaṁ → cittam (pts) | khipeyya → khippeya (pts)“Я не вижу никого в этом мире, товарищ, с его дэвами, Марами, Брахмами, в этом поколении, с его шраманами и брахманами, князьями и [простыми] людьми, кто бы мог свести меня с ума, или расколоть моё сердце, или схватить меня за ноги, раскрутить и перекинуть через Гангу.
Api ca tvaṁ, āvuso, puccha yadā kaṅkhasī”ti (…).
(…) → (atha kho āḷavako yakkho bhagavantaṁ gāthāya ajjhabhāsi.) (bj, pts2ed) | ajjhabhāsi → atha -pe- ajjhabhāsi iti natthi (bj: machasaṁ, syā, PTS) | kaṅkhasī’’ti → (atha kho āḷavako yakkho bhagavantaṁ gāthāya ajjhabhāsi.) (sī.) (cck note) | pe → spelled out in full (bjt) | api ca → apica (th) | yadā kaṅkhasīti → yadākaṅkhasīti (th) | tvaṁ → tvam (pts) | yadā kaṅkhasīti → yad ākaṅkhasīti (pts)Но всё же спрашивай что пожелаешь, товарищ”.
“Kiṁsūdha vittaṁ purisassa seṭṭhaṁ, kiṁsu suciṇṇaṁ sukhamāvahāti;
kiṁsūdha → kiṁ sūdha (bjt) | vittaṁ → vittam (pts) kiṁsu → kiṁ su (bjt) | suciṇṇaṁ sukhamāvahāti → suciṇṇam sukham āvahāti (pts)[Алавака]:“И каково же лучшее сокровище людей? что практикуемое хорошо приносит приятное? Kiṁsu have sādutaraṁ rasānaṁ, kathaṁjīviṁ jīvitamāhu seṭṭhan”ti.
sādutaraṁ → sādhutaraṁ (sya-all) | sādutaraṁ → sādhutaraṁ (bj: syā) | sādutaraṁ → S1-3 sādhu- here and further on. (pts note) | kiṁsu → kiṁ su (bjt) | rasānaṁ → rasānam (pts) kathaṁjīviṁ → kathaṁ jīvī (bj) | seṭṭhanti → seṭṭhanti bhagavā (bj) | kathaṁjīviṁ → ghatvāvaggassa vittasutte kathaṁjīvīti … paññājīvīti dissanti (sya-all note) | kathaṁjīviṁ jīvitamāhu seṭṭhanti → kathaṁ jīviṁ jīvitam āhu seṭṭhan ti (pts)Каков в действительности самый сладкий вкус? как живёт тот, кто, говорят, живёт всех лучше?”“Saddhīdha vittaṁ purisassa seṭṭhaṁ, dhammo suciṇṇo sukhamāvahāti;
purisassa → purissa (cck) | + → bhagavā (bjt) | saddhīdha vittaṁ → saddhidha vittam (pts) sukhamāvahāti → sukham āvahāti (pts)[Благословенный]:“Вера — вот лучшее сокровище людей. практика Дхаммы же приносит приятное. Saccaṁ have sādutaraṁ rasānaṁ, paññājīviṁ jīvitamāhu seṭṭhan”ti.
sādutaraṁ → sādhutaraṁ (sya-all) | saccaṁ → saccam (pts) paññājīviṁ → jīviṁ (bj: machasaṁ, sīmu3, sīmu7) | jīvitamāhu → jīvitam āhu (pts)И истина — вот самый сладкий вкус. кто живёт пониманием, тот и живёт всех лучше”.“Kathaṁsu tarati oghaṁ, kathaṁsu tarati aṇṇavaṁ;
kathaṁsu → āḷavako kathaṁ su (bj) kathaṁsu → kathaṁ su (pts)[Алавака]:“Как можно наводнение пересечь? как пересечь суровые моря? Kathaṁsu dukkhamacceti, kathaṁsu parisujjhatī”ti.
kathaṁsu dukkhamacceti → kathaṁ su dukkhaṁ acceti (bjt) | kathaṁsu dukkhamacceti → kathaṁ su dukkham acceti (pts) parisujjhatīti → parisujjhatīti bhagavā (bj) | kathaṁsu → kathaṁ su (bjt) | kathaṁsu parisujjhatīti → kathaṁ su parisujjhatī ti (pts)Каким же образом преодолеть боль? и способ очищения каков?”“Saddhāya tarati oghaṁ, appamādena aṇṇavaṁ;
+ → bhagavā (bjt)[Благословенный]:“Пересечёшь ты наводнение верой, а прилежанием — суровые моря. Vīriyena dukkhamacceti, paññāya parisujjhatī”ti.
vīriyena dukkhamacceti → viriyena dukkhaṁ acceti (bjt) | vīriyena → viriyena (th) | vīriyena dukkhamacceti → viriyena dukkham acceti (pts) parisujjhatīti kathaṁsu → parisujjhati kathaṁ su (pts) | parisujjhatīti → parisujjhati (bj: sī.pævi)Усердием боль одолеешь, а пониманием очистишь ты себя”.“Kathaṁsu labhate paññaṁ, kathaṁsu vindate dhanaṁ;
kathaṁsu → āḷavako kathaṁ su (bj) kathaṁsu → kathaṁ su (pts)[Алавака]:“Как понимание обрести? богатство как найти? Kathaṁsu kittiṁ pappoti, kathaṁ mittāni ganthati;
kathaṁsu → kathaṁ su (bjt) | kathaṁsu kittiṁ → kathaṁ su kittim (pts) kathaṁ → katham (pts)Достичь как одобрения? а как друзей к себе привлечь? Asmā lokā paraṁ lokaṁ, kathaṁ pecca na socatī”ti.
socatīti → socatīti bhagavā (bj) | kathaṁ → katham (pts)Как не печалиться, в мир уходя иной?”“Saddahāno arahataṁ, dhammaṁ nibbānapattiyā;
+ → bhagavā (bjt) nibbānapattiyā sussūsaṁ → nibbāṇapattiyā sussūsā (bj)[Благословенный]:“В Дхамму архатов веру утвердив, ведёт что к достижению ниббаны, Sussūsaṁ labhate paññaṁ, appamatto vicakkhaṇo.
Sussūsaṁ → sussūsā (bj, pts1ed, pts2ed) | sussūsaṁ → sussūsā (pts) | sussūsā → sussūsaṁ (bj: machasaṁ, syā) | Sussūsaṁ → sussūsā (cck: sī. pī.) | sussūsā → B. sussusaṁ. (pts note)Из желания слушать понимание обретёшь, когда ты проницателен, прилежен.Patirūpakārī dhuravā, uṭṭhātā vindate dhanaṁ;
patirūpakārī → paṭirūpakārī (sya-all, pts) | patirūpakārī → paṭirūpakārī (bj: syā, PTS)А предприимчивый, послушный долгу, работу делая, богатство получает. Saccena kittiṁ pappoti, dadaṁ mittāni ganthati;
kittiṁ → kittim (pts)Правдивостью получит одобрение; даруя, привлекает он друзей. Asmā lokā paraṁ lokaṁ, evaṁ pecca na socati.
socati → These last two padas are in B. only. (pts note) | evaṁ → evam (pts)Вот почему печалиться не будет, когда в мир следующий начнёт переходить.Yassete caturo dhammā, saddhassa gharamesino;
yassete → yass-ete (pts) gharamesino saccaṁ dhammo → gharam esino saccam damo (pts)Домохозяин, наделённый верой, имеющий четвёрку этих качеств: Saccaṁ dhammo dhiti cāgo, sa ve pecca na socati.
dhammo → dammo (cck) | dhammo → damo (bj: PTS) | damo → All the MSS. dhammo. (pts note) | saccaṁ dhammo → saccam damo (pts) ve → ce (bj) | + → asmā lokā paraṁ lokaṁ evaṁ pecca na socatīti (bjt)Щедрость и стойкость, истину и Дхамму, — печалиться не будет, коль умрёт.Iṅgha aññepi pucchassu, puthū samaṇabrāhmaṇe;
aññepi pucchassu puthū samaṇabrāhmaṇe → aññe pi pucchassa puthusamaṇabrāhmaṇe (pts) | socati → These two padas are in S1-3 only. Their place has been interchanged in the Burmese and Siṅghalese MSS. (pts note) | + → asmā lokā paraṁ lokaṁ evam pecca na socati (pts) puthū samaṇabrāhmaṇe → puthu-samaṇa-brāhmaṇe (pts)Ты можешь так же расспросить других, тех многочисленных шраманов или брахманов, Yadi saccā dhammā cāgā, khantyā bhiyyodha vijjatī”ti.
dhammā → damā (bj, cck, sya-all, pts) | damā → dhammo (bj: machasaṁ) | yadi → S1-3 iti. (pts note) | damā → B. dhammā. (pts note) | dhammā → dammā (my) vijjatīti → vijjatīti āḷavako (bj) | dha → S1 eva; S3 na. (pts note) | bhiyyodha → bhiyyo dha (pts)Возможно ли найти что-либо лучше, помимо истины, самоконтроля, [и вместе с этим] щедрости, терпения”.“Kathaṁ nu dāni puccheyyaṁ, puthū samaṇabrāhmaṇe;
+ → āḷavako (bjt) | nu dāni → nudāni (th) puthū samaṇabrāhmaṇe yohaṁ → puthusamaṇabrāhmaṇe yo haṁ (pts) | puthū samaṇabrāhmaṇe → puthu-samaṇa-brāhmaṇe (pts)[Алавака]:“Зачем мне задавать этот вопрос тем многочисленным шраманам и брахманам? Yohaṁ ajja pajānāmi, yo attho samparāyiko.
Yohaṁ → sohaṁ (bj, pts2ed); svāhaṁ (mr) | yohaṁ → sohaṁ (bj) | so’haṁ → yo’haṁ (bj: machasaṁ, syā, PTS) | Yohaṁ → sohaṁ (cck: sī.); svāhaṁ (cck: ka.) | haṁ → S3 soham; B. svāham. (pts note) | yohaṁ → yo haṁ (pts) attho → S1-3 cattho. (pts note)Ведь я уже сегодня осознал, что к благу в жизни будущей ведёт.Atthāya vata me buddho, vāsāyāḷavimāgamā;
vāsāyāḷavimāgamā → … māgato (pts1ed, mr) | vāsāyāḷavimāgamā yohaṁ → vāsāyāḷavim āgato yo ham (pts) | vāsāyāḷavimāgamā → vāgato (bj: PTS) | vāsāyāḷavimāgamā → māgato (cck: pī. ka.) | āgato → S1-3 āgamā. (pts note)Будда пришёл ради меня, остановился он в Алави. Yohaṁ ajja pajānāmi, yattha dinnaṁ mahapphalaṁ.
Yohaṁ → sohaṁ (bj, pts2ed) | yohaṁ → sohaṁ (bj) | Yohaṁ → sohaṁ (cck: sī.) | yo → S1-3 so. (pts note) | yohaṁ → yo ham (pts) dinnaṁ → dinnam (pts)Сегодня смог я осознать, где дар несёт великий плод.So ahaṁ vicarissāmi, gāmā gāmaṁ purā puraṁ;Теперь отправлюсь в странствие я сам, в деревню за деревней, в град за градом, Namassamāno sambuddhaṁ, dhammassa ca sudhammatan”ti.
sambuddhaṁ → sambuddham (pts) ti → The first two gāthās are the repetition of Devatā S. VIII. 3. (pts note) | sudhammatanti → sudhammatan ti (pts)Благословенного там буду прославлять, а также превосходство его Дхаммы”.
Indakavaggo paṭhamo.
indakavaggo paṭhamo → yakkhasaṁyuttaṁ samattaṁ (my, th) | + → tatruddānaṁ (bjt)
Indako sakka sūci ca, maṇibhaddo ca sānu ca;
sakka sūci → sakkalomo (pts) | ca → S1-3 suci. (pts note) | sakka sūci → sakkasūci (th) | sakka sūci → sakka-lomo (pts) sānu → sāṇu (bj: sīmu) | Maṇibhaddo → S1-3 bhaddo. (pts note) Piyaṅkara punabbasu sudatto ca, dve sukkā cīraāḷavīti dvādasa.
piyaṅkara punabbasu → piyaṅkarapunabbasu (th) | piyaṅkara punabbasu → piyaṅkara-punabbasu (pts) cīraāḷavīti dvādasa → cīrā āḷavakena dvādasāti (bj) | āḷavakena → cīra āḷavīti (bj: machasaṁ) | ti → S1-3 Āḷavakena dvādasāti. (pts note) | cīraāḷavīti dvādasa → cīrā alavan ti yakkha-saṁyuttam samattaṁ (pts)
Yakkhasaṁyuttaṁ samattaṁ.
yakkhasaṁyuttaṁ samattaṁ → dvādasāti (th)Яккхасаньютта окончена.