Satthāravandanāsutta
Satthāravandanāsutta → dutiyasakkanamassanasuttaṁ (bj, sya1ed, sya2ed); sakkanamassanasuttaṁ (2) (cck); sakka-namassana (2) (pts1ed)Homage of the Teacher
Sāvatthiyaṁ jetavane.
jetavane → (bj) | sāvatthiyaṁ jetavane → sāvatthīnidānaṁ (sya-all) | sāvatthiyaṁ → sāvatthiyaṁ jetavane (bj: machasaṁ)Near Sāvatthī in Jeta’s Grove.
“Bhūtapubbaṁ, bhikkhave, sakko devānamindo mātaliṁ saṅgāhakaṁ āmantesi:
mātaliṁ saṅgāhakaṁ → mātalisaṅgāhakaṁ (bj) | devānamindo mātaliṁ saṅgāhakaṁ → devānam indo mātalisaṅgāhakam (pts) | mātalisaṅgāhakaṁ → mātaliṁ saṅgāhakaṁ (bj: katthaci) | bhūtapubbaṁ → bhūtapubbam (pts)“Once upon a time, mendicants, Sakka, lord of gods, addressed his chariot handler Mātali,
‘yojehi, samma mātali, sahassayuttaṁ ājaññarathaṁ, uyyānabhūmiṁ gacchāma subhūmiṁ dassanāyā’ti.
sahassayuttaṁ → sahassayuttam (pts) | dassanāyāti → dassanāyā ti (pts)‘My dear Mātali, harness the chariot with its team of a thousand thoroughbreds. We will go to a park and see the scenery.’
‘Evaṁ, bhaddantavā’ti kho, bhikkhave, mātali saṅgāhako sakkassa devānamindassa paṭissutvā sahassayuttaṁ ājaññarathaṁ yojetvā sakkassa devānamindassa paṭivedesi:
mātali saṅgāhako → mātalisaṅgāhako (bjt) | evaṁ bhaddantavāti → evam bhadanta vā ti (pts) | mātali saṅgāhako → mātali-saṅgāhako (pts) | devānamindassa → devānam indassa (pts)‘Yes, lord,’ replied Mātali. He harnessed the chariot and informed Sakka,
‘yutto kho te, mārisa, sahassayutto ājaññaratho.‘Good fellow, the chariot with its team of a thousand thoroughbreds has been harnessed.
Yassadāni kālaṁ maññasī’ti.
yassadāni → yassa dāni (my, bjt) | yassadāni kālaṁ maññasīti → yassa dāni kālam maññasī ti (pts)Please go at your convenience.’
Atha kho, bhikkhave, sakko devānamindo vejayantapāsādā orohanto añjaliṁ katvā sudaṁ bhagavantaṁ namassati.
añjaliṁ katvā → pañjaliko (bj) | añjaliṁ katvā sudaṁ → pañjaliko sudam (pts) | pañjaliko → añjaliṁ katvā (bj: machasaṁ) | devānamindo → devānam indo (pts)Then Sakka descended from the Palace of Victory, raised his cupped palms, and revered the Buddha.
Atha kho, bhikkhave, mātali saṅgāhako sakkaṁ devānamindaṁ gāthāya ajjhabhāsi:
mātali saṅgāhako → mātalisaṅgāhako (bjt) | mātali saṅgāhako → mātali-saṅgāhako (pts) | devānamindaṁ → devānam indaṁ (pts)So Mātali the chariot handler addressed Sakka in verse:
‘Yañhi devā manussā ca, taṁ namassanti vāsava;
yañhi → yaṁ hi (bjt, th, pts)‘Gods and men worship you, Vāsava. Atha ko nāma so yakkho, yaṁ tvaṁ sakka namassasī’ti.
ko → S1-3 so. (pts note) namassasīti → namassasīti sakko (bj) | namassasīti yo → namassasī ti so (pts)So what’s the name of the spirit that you worship, Sakka?’‘Yo idha sammāsambuddho, asmiṁ loke sadevake;
yo → so (bj: PTS) | + → sakko (bjt)‘It’s the fully awakened Buddha, the Teacher of peerless name Anomanāmaṁ satthāraṁ, taṁ namassāmi mātali.in this world with its gods— that’s who I worship, Mātali.Yesaṁ rāgo ca doso ca, avijjā ca virājitā;
yesaṁ → yesam (pts)Those in whom greed, hate, and ignorance have faded away; Khīṇāsavā arahanto, te namassāmi mātali.the perfected ones with defilements ended— they’re who I worship, Mātali.Ye rāgadosavinayā, avijjāsamatikkamā;The trainees who enjoy reducing suffering, diligently pursuing the training Sekkhā apacayārāmā, appamattānusikkhare;
sekhā → sekkhā (bj: machasaṁ) | apacayārāmā → S3 -arantā. (pts note) appamattānusikkhare → S3 omits appamattā. (pts note)for getting rid of greed and hate, and going past ignorance— Te namassāmi mātalī’ti.
mātalīti → mātalīti mātali (bj) | Mātalīti → B. omits ti. (pts note)they’re who I worship, Mātali.’‘Seṭṭhā hi kira lokasmiṁ, ye tvaṁ sakka namassasi;
+ → mātali (bjt)‘Those who you worship seem to be the best in the world, Sakka. Ahampi te namassāmi, ye namassasi vāsavā’ti.
ahampi → aham pi (pts) vāsavāti → vāsavāti therā (bj); vāsava (pts)I too will worship those who you worship, Sakka.’Idaṁ vatvāna maghavā, devarājā sujampati;
+ → therā (bjt)After saying this, Maghavā the chief, king of gods, Sujā’s husband, Bhagavantaṁ namassitvā, pamukho rathamāruhī”ti.
rathamāruhīti → ratham āruhī ti (pts)having worshiped the Buddha, climbed into his chariot.”