SuvīrasuttaWith Suvīra
Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → evamme (th) | evaṁ → evam (pts) | sutaṁ → sutam (pts)So I have heard.
ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.At one time the Buddha was staying near Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s monastery.
Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi:
āmantesi → amantesi (pts)There the Buddha addressed the mendicants,
“bhikkhavo”ti.
bhikkhavoti → bhikkhavo ti (pts)“Mendicants!”
“Bhadante”ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.
Bhadante → B. bhaddante. (pts note) | bhadanteti → bhadante ti (pts)“Venerable sir,” they replied.
Bhagavā etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)The Buddha said this:
“Bhūtapubbaṁ, bhikkhave, asurā deve abhiyaṁsu.
asurā → B. asūrā always. (pts note) | abhiyaṁsu → So B. C.; S1-3 abhijiyiṁsu always. (pts note) | bhūtapubbaṁ → bhūtapubbam (pts)“Once upon a time, mendicants, the titans marched against the gods.
Atha kho, bhikkhave, sakko devānamindo suvīraṁ devaputtaṁ āmantesi:
Suvīraṁ → B. suviraṁ always. (pts note) | devānamindo → devānam indo (pts) | devaputtaṁ → devaputtam (pts)Then Sakka, lord of gods, addressed the godling Suvīra,
‘ete, tāta suvīra, asurā deve abhiyanti.
Ete → S1-3 etha always. (pts note)‘Dear Suvīra, the titans march against the gods!
Gaccha, tāta suvīra, asure paccuyyāhī’ti.
paccuyyāhīti → S3 paccuyyāsīti (twice). (pts note)Go, and march against the titans!’
‘Evaṁ, bhaddantavā’ti kho, bhikkhave, suvīro devaputto sakkassa devānamindassa paṭissutvā pamādaṁ āpādesi.
āpādesi → āharesi (katthaci) | evaṁ bhaddantavāti → vaṁ bhaddaṁ tavāti (bj) | āpādesi → āharesi (katthaci) navaṅguttare sīhanādasuttepi (cck note) | bhaddanta → S3 bhaddanta always. (pts note) | āpādesi → So B. and C.; S1-3 āharesi always. (pts note) | evaṁ bhaddantavāti → evam bhaddanta vā ti (pts) | devānamindassa → devānam indassa (pts) | pamādaṁ → pamādam (pts)‘Yes, lord,’ replied Suvīra. But he fell into negligence.
Dutiyampi kho, bhikkhave, sakko devānamindo suvīraṁ devaputtaṁ āmantesi:
dutiyampi → dutiyam pi (pts) | devānamindo → devānam indo (pts) | devaputtaṁ → devaputtam (pts)For a second time Sakka addressed Suvīra,
‘ete, tāta suvīra, asurā deve abhiyanti.‘Dear Suvīra, the titans march against the gods!
Gaccha, tāta suvīra, asure paccuyyāhī’ti.Go, and march against the titans!’
‘Evaṁ, bhaddantavā’ti kho, bhikkhave, suvīro devaputto sakkassa devānamindassa paṭissutvā dutiyampi pamādaṁ āpādesi.
dutiyampi pamādaṁ → pamādam (pts) | dutiyampi → dutiyampīti natthi machasaṁ (bj note) | bhaddantavāti → bhaddaṁ tavāti (bjt) | evaṁ bhaddantavāti → evam bhadanta vā ti (pts) | devānamindassa → devānam indassa (pts)‘Yes, lord,’ replied Suvīra. But for a second time he fell into negligence.
Tatiyampi kho, bhikkhave, sakko devānamindo suvīraṁ devaputtaṁ āmantesi:
tatiyampi → tatiyam pi (pts) | devānamindo → devānam indo (pts) | devaputtaṁ → devaputtam (pts)For a third time Sakka addressed Suvīra,
‘ete, tāta suvīra, asurā deve abhiyanti.‘Dear Suvīra, the titans march against the gods!
Gaccha, tāta suvīra, asure paccuyyāhī’ti.Go, and march against the titans!’
‘Evaṁ, bhaddantavā’ti kho, bhikkhave, suvīro devaputto sakkassa devānamindassa paṭissutvā tatiyampi pamādaṁ āpādesi.
tatiyampi pamādaṁ → pamādam (pts) | tatiyampi → tatiyampīti natthi PTS (bj note) | bhaddantavāti → bhaddaṁ tavāti (bjt) | evaṁ bhaddantavāti → evam bhaddanta vā ti (pts) | devānamindassa → devānam indassa (pts)‘Yes, lord,’ replied Suvīra. But for a third time he fell into negligence.
Atha kho, bhikkhave, sakko devānamindo suvīraṁ devaputtaṁ gāthāya ajjhabhāsi:
devānamindo → devānam indo (pts)Then Sakka addressed the godling Suvīra in verse:
‘Anuṭṭhahaṁ avāyāmaṁ, sukhaṁ yatrādhigacchati;
avāyāmaṁ → avāyamaṁ (bj) | avāyamaṁ → avāyāmaṁ –katthaci, machasaṁ (bj note) | avāyamaṁ → B. avāyāmaṁ always; c. also. (pts note)‘Suvīra, go to that place where you can achieve happiness Suvīra tattha gacchāhi, mañca tattheva pāpayā’ti.
pāpayāti alasvassa → pāpayā ti alasassa (pts) | mañca → māñca (pts)without working for it or trying hard— and take me with you!’‘Alasvassa anuṭṭhātā, na ca kiccāni kāraye;
Alasvassa → alasa’ssa (bj, pts1ed, pts2ed); alasvāyaṁ (sya-all, km) | alasvassa → suvīro alasassa (bj); alasvāyaṁ (sya-all) | alasassa → alasvassa (bj: machasaṁ); alasvāyaṁ (bj: syā) | Alasvassa → alasa’ssa (cck: sī. pī.); alasvāyaṁ (cck: syā. kaṁ.) | alasvāyaṁ → a. evaṁ. yu. alasassa (sya-all note) | Alasassa → B. alasvassa; c. alasvāyam (= alaso ayam). (pts note)‘That a lazy man who does no work, and doesn’t do his duty, Sabbakāmasamiddhassa, taṁ me sakka varaṁ disā’ti.
disāti → disāti sakko (bj); disan ti (pts) | disāti → disanti (bj: PTS) | ti → S1-3 disāti. (pts note) | taṁ me → tamme (bjt, th)can fulfill all his desires: sakka, render me this boon!’‘Yatthālaso anuṭṭhātā, accantaṁ sukhamedhati;
+ → sakko (bjt) accantaṁ sukhamedhati → accantasukhamedhati (sya-all) | accantaṁ → accantasukhamedhati (bj: syā) | edhati → S1-3 yattha alaso -accanta-. (pts note) | sukhamedhati → sukham edhati (pts)‘Suvīra, go to that place where a lazy man who does no work Suvīra tattha gacchāhi, mañca tattheva pāpayā’ti.
pāpayāti → pāpayāti suvīro (bj) | pāpayāti akammunā → pāpayā ti akammanā (pts) | tattheva pāpayāti → tatth-eva pāpayā ti (pts)prospers in unending happiness— and take me with you!’‘Akammunā devaseṭṭha, sakka vindemu yaṁ sukhaṁ;
akammunā → akammanā (bj: PTS) | Akammunā → akammanā (cck: sī. pī.) | Akammanā → S1-3 akammunā. (pts note) | + → suvīro (bjt)‘O Sakka, first among gods, that we might find the happiness Asokaṁ anupāyāsaṁ, taṁ me sakka varaṁ disā’ti.
asokaṁ → asokam (pts) disāti → disāti sakko (bj) | disāti sace → disan ti sa ce (pts) | taṁ me → tamme (th) | taṁ → tam (pts)that’s sorrowless, unstressed: sakka, render me this boon!’‘Sace atthi akammena, koci kvaci na jīvati;
akammena → S1-3 akārāna here only. (pts note) | + → sakko (bjt) | sace → sa ce (pts) jīvati → jīyati (pts) | jīyati → B. jīvati. (pts note)‘If there exists anywhere a place where one can live happily without working, Nibbānassa hi so maggo, suvīra tattha gacchāhi;that surely would be extinguishment’s path! go there, Suvīra, Mañca tattheva pāpayā’ti.
ti → These gāthās will be found again in the next sutta. (pts note) | tattheva pāpayāti → tatth-eva pāpayā ti (pts)and take me with you!’
So hi nāma, bhikkhave, sakko devānamindo sakaṁ puññaphalaṁ upajīvamāno devānaṁ tāvatiṁsānaṁ issariyādhipaccaṁ rajjaṁ kārento uṭṭhānavīriyassa vaṇṇavādī bhavissati.
kārento uṭṭhānavīriyassa → karonto uṭṭhānaviriyassa (pts) | kārento → karonto (bj: PTS) | sakam → S1-3 saka-. (pts note) | devānamindo sakaṁ puññaphalaṁ → devānam indo sakam puññaphalam (pts) | tāvatiṁsānaṁ issariyādhipaccaṁ → tāvatiṁsānam issariyādhipaccam (pts) | kārento uṭṭhānavīriyassa → karonto uṭṭhāna-viriyassa (pts)Since, mendicants, even that Sakka, lord of gods—while living off of the fruit of his good deeds, and ruling as sovereign lord over these gods of the thirty-three—will speak in praise of initiative and energy,
Idha kho taṁ, bhikkhave, sobhetha, yaṁ tumhe evaṁ svākkhāte dhammavinaye pabbajitā samānā uṭṭhaheyyātha ghaṭeyyātha vāyameyyātha appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya, asacchikatassa sacchikiriyāyā”ti.
kho taṁ → khvetaṁ (sya-all) | svākkhāte → svākhyāte (pts) | anadhigatassa → andhigatassa (pts) | sacchikiriyāyāti → sacchikariyāyā ti (pts) | svākhyāte → S1-3 svākkhāte always. (pts note) | ti → S1-3 add --pe-- here and further on. (pts note) | vāyameyyātha → vā yameyyātha (pts)you can excel at this, for you who have gone forth in such a well explained teaching and training can try hard, strive, and make an effort to attain the unattained, achieve the unachieved, and realize the unrealized.”