Ñāṇavatthusutta
Ñāṇavatthusutta → ñāṇassa vatthūni 1 (pts1ed, pts2ed)Сутта Предметы знания Первая
Sāvatthiyaṁ …В условиях Саваттхи.
“Catucattārīsaṁ vo, bhikkhave, ñāṇavatthūni desessāmi,
catucattārīsaṁ → catucattāḷīsaṁ (bj); viharati catucattāḷīsaṁ (sya-all) | desessāmi → desissāmi (bj, pts)“Монахи, я научу вас сорока четырём предметам знания.
taṁ suṇātha, sādhukaṁ manasi karotha, bhāsissāmī”ti.
manasi karotha → manasikarotha (th) | sādhukaṁ → sādhukam (pts)Слушайте внимательно, я буду говорить”.
“Evaṁ, bhante”ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.
evaṁ bhanteti → evam bhante ti (pts) | paccassosuṁ → paccassosum (pts)“Да, почтенный” – ответили те монахи.
Bhagavā etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)Благословенный сказал:
“Katamāni, bhikkhave, catucattārīsaṁ ñāṇavatthūni?
Katamāni → katamāni ca (sya-all, km, pts1ed, pts2ed, mr) | catucattārīsaṁ → catucattāḷīsaṁ (bj, sya-all) | katamāni → katamāni ca (sya-all, pts) | Katamāni → katamāni ca (cck: syā. kaṁ. pī. ka.) | catucattārīsaṁ → catucattārīsam (pts)“Монахи, и каковы сорок четыре предмета знания?
Jarāmaraṇe ñāṇaṁ, jarāmaraṇasamudaye ñāṇaṁ, jarāmaraṇanirodhe ñāṇaṁ, jarāmaraṇanirodhagāminiyā paṭipadāya ñāṇaṁ;Знание старения-и-смерти, знание его источника, знание его прекращения, знание пути, ведущего к его исчезновению.
jātiyā ñāṇaṁ, jātisamudaye ñāṇaṁ, jātinirodhe ñāṇaṁ, jātinirodhagāminiyā paṭipadāya ñāṇaṁ;
jātisamudaye → jāti samudaye (bjt)Знание рождения…
bhave ñāṇaṁ, bhavasamudaye ñāṇaṁ, bhavanirodhe ñāṇaṁ, bhavanirodhagāminiyā paṭipadāya ñāṇaṁ;Знание существования…
upādāne ñāṇaṁ, upādānasamudaye ñāṇaṁ, upādānanirodhe ñāṇaṁ, upādānanirodhagāminiyā paṭipadāya ñāṇaṁ;
upādānasamudaye → upādāna samudaye (th)Знания цепляния…
taṇhāya ñāṇaṁ, taṇhāsamudaye ñāṇaṁ, taṇhānirodhe ñāṇaṁ, taṇhānirodhagāminiyā paṭipadāya ñāṇaṁ;
taṇhāsamudaye → vedanāsamudaye (pts) | taṇhānirodhe → vedanānirodhe (pts) | taṇhānirodhagāminiyā → vedanānirodhagāminiyā (pts)Знание жажды…
vedanāya ñāṇaṁ, vedanāsamudaye ñāṇaṁ, vedanānirodhe ñāṇaṁ, vedanānirodhagāminiyā paṭipadāya ñāṇaṁ;Знание чувства…
phasse ñāṇaṁ …pe…Знание контакта…
saḷāyatane ñāṇaṁ …Знание шести сфер чувств…
nāmarūpe ñāṇaṁ …Знание имени-и-формы…
viññāṇe ñāṇaṁ …
viññāṇe → viññāne (pts)Знание сознания…
saṅkhāresu ñāṇaṁ, saṅkhārasamudaye ñāṇaṁ, saṅkhāranirodhe ñāṇaṁ, saṅkhāranirodhagāminiyā paṭipadāya ñāṇaṁ.Знание волевых формирователей, знание их источника, знание их прекращения, знание пути, ведущего к их исчезновению.
Imāni vuccanti, bhikkhave, catucattārīsaṁ ñāṇavatthūni.
catucattārīsaṁ → catucattāḷīsaṁ (bj, sya-all) | ñāṇavatthūni → jarāmaraṇādīnaṁ ekādasantaṁ paccayānaṁ ekekasmiṁ cattāri cattāri katvā catucattāḷīsa ñāṇavatthūni daṭṭhabbāni (bj note)Таковы, монахи, сорок четыре предмета знания.
Katamañca, bhikkhave, jarāmaraṇaṁ?
Katamañca → B kathañca (pts note) | jarāmaraṇaṁ → jarāmaraṇam (pts)И что такое, монахи, старение и смерть?
Yā tesaṁ tesaṁ sattānaṁ tamhi tamhi sattanikāye jarā jīraṇatā khaṇḍiccaṁ pāliccaṁ valittacatā āyuno saṁhāni indriyānaṁ paripāko,
jīraṇatā → jīranatā (pts) | pāliccaṁ → pāliccam (pts)Старение различных существ в различных классах существ: их становление старыми, разбитость зубов, седина волос, морщинистость кожи, упадок жизненной силы, ослабевание качеств –
ayaṁ vuccati jarā.
ayaṁ → ayam (pts)это называется старением.
Yā tesaṁ tesaṁ sattānaṁ tamhā tamhā sattanikāyā cuti cavanatā bhedo antaradhānaṁ maccu maraṇaṁ kālakiriyā khandhānaṁ bhedo kaḷevarassa nikkhepo.
kaḷevarassa → kaḷebarassa (bj) | nikkhepo → nikkhepo jīvitindriyassa upacchedo (sya-all) | maccu maraṇaṁ → maccumaraṇaṁ (bjt, pts) | khandhānaṁ → khandhānam (pts)Исчезание различных существ из различных классов существ, их умирание, распад, исчезновение, смертность, кончина, окончание времени [срока жизни], распад совокупностей, оставление тела –
Idaṁ vuccati maraṇaṁ.это называется смертью.
Iti ayañca jarā, idañca maraṇaṁ;Таким образом, это старение и эта смерть
idaṁ vuccati, bhikkhave, jarāmaraṇaṁ.
idaṁ → idam (pts)вместе называются старением-и-смертью.
Jātisamudayā jarāmaraṇasamudayo;С возникновением рождения существует возникновение старения-и-смерти.
jātinirodhā jarāmaraṇanirodho;С прекращением рождения существует прекращение старения-и-смерти.
ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo jarāmaraṇanirodhagāminī paṭipadā, seyyathidaṁ—
seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th) | ayameva → ayam eva (pts) | seyyathidaṁ → seyyathīdam (pts)Этот самый Благородный Восьмеричный Путь является путём, ведущим к прекращению старения-и-смерти, то есть:
sammādiṭṭhi …pe… sammāsamādhi.Правильный взгляд… правильное самадхи.
Yato kho, bhikkhave, ariyasāvako evaṁ jarāmaraṇaṁ pajānāti, evaṁ jarāmaraṇasamudayaṁ pajānāti, evaṁ jarāmaraṇanirodhaṁ pajānāti, evaṁ jarāmaraṇanirodhagāminiṁ paṭipadaṁ pajānāti, idamassa dhamme ñāṇaṁ.
idamassa → idhamassa (pts) | Idhamassa → S1 ida- (pts note) | jarāmaraṇaṁ → jarāmaraṇam (pts) | jarāmaraṇasamudayaṁ → jarāmaraṇasamudayam (pts) | jarāmaraṇanirodhaṁ → jarāmaraṇanirodham (pts) | jarāmaraṇanirodhagāminiṁ paṭipadaṁ → jarāmaraṇanirodhagāminim paṭipadam (pts)Когда, монахи, ученик Благородных так понимает старение-и-смерть, его возникновение, его исчезновение, и путь, ведущий к его исчезновению, то это является его знанием принципа.
So iminā dhammena diṭṭhena viditena akālikena pattena pariyogāḷhena atītānāgate nayaṁ neti.
neti → atītānāgatena yaṁ neti (bj: machasaṁ)Посредством этого принципа в отношении [всего] увиденного, познанного, мгновенно достигнутого, постигнутого, он применяет [этот] метод к прошлому и к будущему так:
Ye kho keci atītamaddhānaṁ samaṇā vā brāhmaṇā vā jarāmaraṇaṁ abbhaññaṁsu, jarāmaraṇasamudayaṁ abbhaññaṁsu, jarāmaraṇanirodhaṁ abbhaññaṁsu, jarāmaraṇanirodhagāminiṁ paṭipadaṁ abbhaññaṁsu, sabbete evameva abbhaññaṁsu, seyyathāpāhaṁ etarahi.
seyyathāpāhaṁ → seyyathāpahaṁ (bj, pts); seyyathāpihaṁ (sya-all) | sabbete evameva → sabbe te evam evam (pts) | seyyathāpahaṁ → seyyathāpāhaṁ (bj: machasaṁ) | sabbe → S3 sabbesu (pts note) | Seyyathāpaham → S3-- pi haṁ (pts note) | atītamaddhānaṁ → atītam addhānam (pts) | jarāmaraṇaṁ → jarāmaraṇam (pts) | jarāmaraṇasamudayaṁ → jarāmaraṇasamudayam (pts) | jarāmaraṇanirodhaṁ → jarāmaraṇanirodham (pts) | jarāmaraṇanirodhagāminiṁ paṭipadaṁ → jarāmaraṇanirodhagāminim paṭipadam (pts)“Какие бы шраманы и брахманы в прошлом ни познавали бы напрямую старение-и-смерть, его возникновение, его исчезновение, и путь, ведущий к его исчезновению, все они напрямую познали это точно таким же образом, как и я сейчас.
Yepi hi keci anāgatamaddhānaṁ samaṇā vā brāhmaṇā vā jarāmaraṇaṁ abhijānissanti, jarāmaraṇasamudayaṁ abhijānissanti, jarāmaraṇanirodhaṁ abhijānissanti, jarāmaraṇanirodhagāminiṁ paṭipadaṁ abhijānissanti, sabbete evameva abhijānissanti, seyyathāpāhaṁ etarahīti.
seyyathāpāhaṁ etarahīti → seyyathāpahaṁ etarahi (bj) | seyyathāpāhaṁ → seyyathāpihaṁ (sya-all); seyyathāpaham (pts) | sabbete evameva → sabbe te evam evam (pts) | yepi → ye (pts) | + → pi (pts) | anāgatamaddhānaṁ → anāgatam addhānam (pts) | jarāmaraṇaṁ → jarāmaraṇam (pts) | jarāmaraṇasamudayaṁ → jarāmaraṇasamudayam (pts) | jarāmaraṇanirodhaṁ → jarāmaraṇanirodham (pts) | jarāmaraṇanirodhagāminiṁ paṭipadaṁ → jarāmaraṇanirodhagāminim paṭipadam (pts)Какие бы шраманы и брахманы в будущем ни познают напрямую старение-и-смерть, его возникновение, его исчезновение, и путь, ведущий к его исчезновению, все они напрямую познают это точно таким же образом, как и я сейчас”.
Idamassa anvaye ñāṇaṁ.
idamassa → idam assa (pts)Таково его знание наследования.
Yato kho, bhikkhave, ariyasāvakassa imāni dve ñāṇāni parisuddhāni honti pariyodātāni—Когда, монахи, ученик Благородных очистил и выправил эти два вида знания –
dhamme ñāṇañca anvaye ñāṇañca.
ñāṇañca → ñāṇaṁ ca (pts)знание принципа и знание наследования –
Ayaṁ vuccati, bhikkhave, ariyasāvako diṭṭhisampanno itipi, dassanasampanno itipi, āgato imaṁ saddhammaṁ itipi, passati imaṁ saddhammaṁ itipi, sekkhena ñāṇena samannāgato itipi, sekkhāya vijjāya samannāgato itipi, dhammasotaṁ samāpanno itipi, ariyo nibbedhikapañño itipi, amatadvāraṁ āhacca tiṭṭhati itipīti.
nibbedhikapañño itipi amatadvāraṁ → nibbedhikapāñño iti pi amatadvāram (pts) | sekkhena → sekhena (bjt) | sekkhāya → sekhāya (bjt) | saddhammaṁ itipi → saddhammam iti pi (pts) | saddhammaṁ itipi sekkhena → saddhammam iti pi sekhena (pts) | itipi sekkhāya → iti pi sekhāya (pts) | itipīti → iti pīti (pts)то тогда он зовётся учеником Благородных, который завершён во взглядах, совершенен в видении, который пришёл к этой истинной Дхамме, который видит эту истинную Дхамму, который обладает знанием ученика, истинным знанием ученика, который вступил в поток Дхаммы – Благородный с проникающим пониманием, тот, кто стоит прямо возле дверей к Бессмертному.
Katamā ca, bhikkhave, jāti …
jāti → jāti yā tesam (pts) | + → yā tesaṁ tesaṁ sattānaṁ (bjt)И что такое, монахи, рождение?…
katamo ca, bhikkhave, bhavo …И что такое, монахи, существование?…
katamañca, bhikkhave, upādānaṁ …
katamañca → katamaṁ ca (pts)И что такое, монахи, цепляние?…
katamā ca, bhikkhave, taṇhā …И что такое, монахи, жажда?
katamā ca, bhikkhave, vedanā …И что такое, монахи, чувство?…
katamo ca, bhikkhave, phasso …И что такое, монахи, контакт?…
katamañca, bhikkhave, saḷāyatanaṁ …
katamañca → katamaṁ ca (pts) | saḷāyatanaṁ → saḷāyatanam (pts)И что такое, монахи, шесть сфер чувств?…
katamañca, bhikkhave, nāmarūpaṁ …
katamañca → katamaṁ ca (pts)И что такое, монахи, имя-и-форма?…
katamañca, bhikkhave, viññāṇaṁ …
katamañca → katamaṁ ca (pts)И что такое, монахи, сознание?…
katame ca, bhikkhave, saṅkhārā?И что такое, монахи, волевые формирователи?
Tayome, bhikkhave, saṅkhārā—
tayome → tayo me (pts)Есть три вида волевых формирователей:
kāyasaṅkhāro, vacīsaṅkhāro, cittasaṅkhāroti.
cittasaṅkhāroti → cittasaṅkhāro (bjt, th) | cittasaṅkhāroti → cittasaṅkhāro ti (pts)телесные волевые формирователи, словесные волевые формирователи, умственные волевые формирователи.
Ime vuccanti, bhikkhave, saṅkhārā.Эти называются волевыми формирователями.
Avijjāsamudayā saṅkhārasamudayo;С возникновением невежества происходит возникновение волевых формирователей.
avijjānirodhā saṅkhāranirodho;
avijjānirodhā → avijjāsamudayanirodhā (pts) | avijjāsamudayanirodhā → B S1 avijjānirodhā (pts note)С прекращением невежества происходит прекращение волевых формирователей.
ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo saṅkhāranirodhagāminī paṭipadā, seyyathidaṁ—
seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th, pts) | ayameva → ayam eva (pts)Этот самый Благородный Восьмеричный Путь является путём, ведущим к прекращению волевых формирователей, то есть:
sammādiṭṭhi …pe… sammāsamādhi.Правильный взгляд… правильное самадхи.
Yato kho, bhikkhave, ariyasāvako evaṁ saṅkhāre pajānāti, evaṁ saṅkhārasamudayaṁ pajānāti, evaṁ saṅkhāranirodhaṁ pajānāti, evaṁ saṅkhāranirodhagāminiṁ paṭipadaṁ pajānāti, idamassa dhamme ñāṇaṁ.
saṅkhāranirodhagāminiṁ paṭipadaṁ → saṅkharā nirodhagaminiṁ paṭipadam (pts) | saṅkhārasamudayaṁ → saṅkhārasamudayam (pts) | saṅkhāranirodhaṁ → saṅkhāranirodham (pts) | idamassa → idam assa (pts)Когда, монахи, ученик Благородных так понимает волевые формирователи, их возникновение, их исчезновение, и путь, ведущий к их исчезновению, то это является его знанием принципа.
So iminā dhammena diṭṭhena viditena akālikena pattena pariyogāḷhena atītānāgate nayaṁ neti.
neti → atītānāgatena yaṁ neti (bj: machasaṁ) | atītānāgate → S1-3 anāgate (pts note)Посредством этого принципа в отношении [всего] увиденного, познанного, мгновенно достигнутого, постигнутого, он применяет [этот] метод к прошлому и к будущему так:
Ye kho keci atītamaddhānaṁ samaṇā vā brāhmaṇā vā saṅkhāre abbhaññaṁsu, saṅkhārasamudayaṁ abbhaññaṁsu, saṅkhāranirodhaṁ abbhaññaṁsu, saṅkhāranirodhagāminiṁ paṭipadaṁ abbhaññaṁsu, sabbete evameva abbhaññaṁsu, seyyathāpāhaṁ etarahi.
seyyathāpāhaṁ → seyyathāpahaṁ (bj); seyyathāpihaṁ (sya-all) | saṅkhāre → saṅkhare (pts) | saṅkhārasamudayaṁ → saṅkharasamudayam (pts) | saṅkhāranirodhagāminiṁ paṭipadaṁ → sabbe te evam evam (pts) | sabbete evameva abbhaññaṁsu seyyathāpāhaṁ → seyyathāpaham (pts) | atītamaddhānaṁ → atītam addhānam (pts) | saṅkhāranirodhaṁ → saṅkhāranirodham (pts)“Какие бы шраманы и брахманы в прошлом ни познавали бы напрямую волевые формирователи, их возникновение, их исчезновение, и путь, ведущий к их исчезновению, все они напрямую познали это точно таким же образом, как и я сейчас.
Ye hipi keci anāgatamaddhānaṁ samaṇā vā brāhmaṇā vā saṅkhāre abhijānissanti, saṅkhārasamudayaṁ abhijānissanti, saṅkhāranirodhaṁ abhijānissanti, saṅkhāranirodhagāminiṁ paṭipadaṁ abhijānissanti, sabbete evameva abhijānissanti, seyyathāpāhaṁ etarahi.
seyyathāpāhaṁ etarahi → seyyathāpihaṁ etarahīti (sya-all) | sabbete evameva → sabbe te evam evam (pts) | seyyathāpāhaṁ → seyyathāpaham (pts) | seyyathāpaham → B. pi haṁ (pts note) | ye hipi → yepi hi (my, bjt, th) | hipi → pi hi (pts) | anāgatamaddhānaṁ → anāgatam addhānaṁ (pts) | saṅkhārasamudayaṁ → saṅkhārasamudayam (pts) | saṅkhāranirodhaṁ → saṅkhāranirodham (pts) | saṅkhāranirodhagāminiṁ paṭipadaṁ → saṅkhāranirodhagāminim paṭipadam (pts)Какие бы шраманы и брахманы в будущем ни познают напрямую волевые формирователи, их возникновение, их исчезновение, и путь, ведущий к их исчезновению, все они напрямую познают это точно таким же образом, как и я сейчас”.
Idamassa anvaye ñāṇaṁ.
idamassa → idam assa (pts)Таково его знание наследования.
Yato kho, bhikkhave, ariyasāvakassa imāni dve ñāṇāni parisuddhāni honti pariyodātāni—Когда, монахи, ученик Благородных очистил и выправил эти два вида знания –
dhamme ñāṇañca anvaye ñāṇañca.
ñāṇañca → ñāṇaṁ ca (bjt, pts)знание принципа и знание наследования –
Ayaṁ vuccati, bhikkhave, ariyasāvako diṭṭhisampanno itipi, dassanasampanno itipi, āgato imaṁ saddhammaṁ itipi, passati imaṁ saddhammaṁ itipi, sekkhena ñāṇena samannāgato itipi, sekkhāya vijjāya samannāgato itipi, dhammasotaṁ samāpanno itipi, ariyo nibbedhikapañño itipi, amatadvāraṁ āhacca tiṭṭhati itipī”ti.
ariyasāvako → āriyasāvako (pts) | itipi sekkhāya → iti pi sekhayā (pts) | sekkhena → sekhena (bjt) | sekkhāya → sekhāya (bjt) | saddhammaṁ itipi → saddhammam iti pi (pts) | saddhammaṁ itipi sekkhena → saddhammam iti pi sekhena (pts) | itipi dhammasotaṁ → iti pi dhammasotam (pts) | itipi amatadvāraṁ → iti pi amatadvāram (pts) | itipīti → iti pīti (pts)то тогда он зовётся учеником Благородных, который завершён во взглядах, совершенен в видении, который пришёл к этой истинной Дхамме, который видит эту истинную Дхамму, который обладает знанием ученика, истинным знанием ученика, который вступил в поток Дхаммы – Благородный с проникающим пониманием, тот, кто стоит прямо возле дверей к Бессмертному”.