ParivīmaṁsanasuttaInvestigating
Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → evamme (th) | evaṁ → evam (pts)I have heard
ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.
samayaṁ → samayam (pts) | sāvatthiyaṁ → sāvatthiyam (pts)that on one occasion the Blessed One was staying near Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s monastery.
Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi:
kho → (pts) | kho → ‘kho’ iti natthi (bj: PTS)There he addressed the monks:
“bhikkhavo”ti.
bhikkhavoti → bhikkhavo ti (pts)“Monks!”
“Bhadante”ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.
bhadanteti → bhadante ti (pts) | paccassosuṁ → paccassosum (pts)“Yes, lord,” the monks responded to him.
Bhagavā etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)The Blessed One said,
“Kittāvatā nu kho, bhikkhave, bhikkhu parivīmaṁsamāno parivīmaṁseyya sabbaso sammā dukkhakkhayāyā”ti?
bhikkhu → bhikkhū (bj, cck) | parivīmaṁsamāno → pariviṁsamāno (pts) | sammā dukkhakkhayāyāti → sammādukkhakkhayāyāti (pts)“To what extent should a monk, when investigating, investigate for the total right ending of suffering & stress?”
“Bhagavaṁmūlakā no, bhante, dhammā bhagavaṁnettikā bhagavaṁpaṭisaraṇā. Sādhu vata, bhante, bhagavantaṁyeva paṭibhātu etassa bhāsitassa attho. Bhagavato sutvā bhikkhū dhāressantī”ti.
bhagavantaṁyeva → bhagavantaṁ eva (bj) | bhagavaṁmūlakā → bhagavaṁ mūlakā (bjt) | bhagavaṁnettikā bhagavaṁpaṭisaraṇā → bhagavaṁ nettikā bhagavaṁ paṭisaraṇā (bjt) | bhagavantaṁyeva → bhagavantaṁ yeva (pts)“For us, lord, the teachings have the Blessed One as their root, their guide, & their arbitrator. It would be good if the Blessed One himself would elaborate on the meaning of this statement. Having heard it from the Blessed One, the monks will remember it.”
“Tena hi, bhikkhave, suṇātha, sādhukaṁ manasi karotha, bhāsissāmī”ti.
bhikkhave → bhikkhave taṁ (bj: PTS) | tena hi → tenahi (th) | manasi karotha → manasikarotha (th)“In that case, monks, listen & pay close attention. I will speak.”
“Evaṁ, bhante”ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.
evaṁ bhanteti → evam bhante ti (pts)“As you say, lord,” the monks responded to the Blessed One.
Bhagavā etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)The Blessed One said:
“Idha, bhikkhave, bhikkhu parivīmaṁsamāno parivīmaṁsati:
idha → imaṁ (bj) | parivīmaṁsamāno → B parivi- always (pts note)“There is the case where a monk, when investigating, investigates (in this way).
‘yaṁ kho idaṁ anekavidhaṁ nānappakārakaṁ dukkhaṁ loke uppajjati jarāmaraṇaṁ;
nānappakārakaṁ → nānappakāraṁ (bj: sīmu3) | nānappakārakaṁ → So B and C; S1-3 nāpappakāraṁ always (pts note) | idaṁ → idam (pts)‘The aging-&-death that arises in the world as many different kinds of suffering & stress:
idaṁ nu kho dukkhaṁ kiṁnidānaṁ kiṁsamudayaṁ kiṁjātikaṁ kiṁpabhavaṁ?
kiṁnidānaṁ → kinnidānaṁ (bjt) | kiṁpabhavaṁ → kimpabhavaṁ (pts)What is its cause, what is its origination, what is its source, what brings it into play?
Kismiṁ sati jarāmaraṇaṁ hoti, kismiṁ asati jarāmaraṇaṁ na hotī’ti?When what exists does aging-&death exist? When what does not exist does aging-&-death not exist?’
So parivīmaṁsamāno evaṁ pajānāti:
evaṁ → evam (pts)“As he is investigating, he discerns:
‘yaṁ kho idaṁ anekavidhaṁ nānappakārakaṁ dukkhaṁ loke uppajjati jarāmaraṇaṁ, idaṁ kho dukkhaṁ jātinidānaṁ jātisamudayaṁ jātijātikaṁ jātippabhavaṁ.
nānappakārakaṁ → nānappakarakaṁ (pts) | idaṁ → idam (pts) | jātippabhavaṁ → jātipabhavaṁ (pts)‘The aging-&-death that arises in the world as many different kinds of suffering & stress has birth as its cause, birth as its origination, birth as its source, birth as what brings it into play.
Jātiyā sati jarāmaraṇaṁ hoti, jātiyā asati jarāmaraṇaṁ na hotī’ti.When birth exists, aging-&-death exists. When birth does not exist, aging-&-death doesn’t exist.’
So jarāmaraṇañca pajānāti, jarāmaraṇasamudayañca pajānāti, jarāmaraṇanirodhañca pajānāti, yā ca jarāmaraṇanirodhasāruppagāminī paṭipadā tañca pajānāti, tathā paṭipanno ca hoti anudhammacārī;
tañca → taṁ ca (bjt, pts) | jarāmaraṇanirodhañca → jarāmaraṇa nirodhañca (th) | jarāmaraṇañca → jarāmaraṇaṁ ca (pts) | jarāmaraṇasamudayañca → jarāmaraṇasamudayaṁ ca (pts) | jarāmaraṇanirodhañca → jarāmaraṇanirodhaṁ ca (pts)“He discerns aging-&-death; he discerns the origination of aging-&-death; he discerns the cessation of aging-&-death. And as for the path of practice that is proper for leading to the cessation of aging-&-death, he discerns that and practices accordingly.
ayaṁ vuccati, bhikkhave, bhikkhu sabbaso sammā dukkhakkhayāya paṭipanno jarāmaraṇanirodhāya.
paṭipanno → paṭipanno hoti (bj) | hoti → ‘hoti’ iti sabbattha natthi (bj note) | sammā dukkhakkhayāya → sammādukkhakkhayāya (pts)This is called a monk who practices for the total right ending of suffering & stress, for the cessation of aging-&-death.
Athāparaṁ parivīmaṁsamāno parivīmaṁsati:“Investigating further, he investigates:
‘jāti panāyaṁ kiṁnidānā kiṁsamudayā kiṁjātikā kiṁpabhavā, kismiṁ sati jāti hoti, kismiṁ asati jāti na hotī’ti?
hotī”ti → jākivāro ta dissate (bj: PTS) | jāti panāyaṁ kiṁnidānā → jātipanāyaṁ kinnidānā (bjt)‘Birth: What is its cause, what is its origination, what is its source, what brings it into play? When what exists does birth exist? When what does not exist does birth not exist?’
So parivīmaṁsamāno evaṁ pajānāti:“As he is investigating, he discerns:
‘jāti bhavanidānā bhavasamudayā bhavajātikā bhavappabhavā;‘Birth has becoming as its cause, becoming as its origination, becoming as its source, becoming as what brings it into play.
bhave sati jāti hoti, bhave asati jāti na hotī’ti.When becoming exists, birth exists. When becoming does not exist, birth doesn’t exist.’
So jātiñca pajānāti, jātisamudayañca pajānāti, jātinirodhañca pajānāti, yā ca jātinirodhasāruppagāminī paṭipadā tañca pajānāti, tathā paṭipanno ca hoti anudhammacārī;
jātiñca → jātiṁ ca (bjt) | jātisamudayañca → jātisamudayaṁ ca (bjt) | jātinirodhañca → jātinirodhaṁ ca (bjt) | tañca → taṁ ca (bjt)“He discerns birth; he discerns the origination of birth; he discerns the cessation of birth. And as for the path of practice that is proper for leading to the cessation of birth, he discerns that and practices accordingly.
ayaṁ vuccati, bhikkhave, bhikkhu sabbaso sammā dukkhakkhayāya paṭipanno jātinirodhāya.
sammā → (bj) | paṭipanno → paṭipanno hoti (bj) | hoti → ‘hoti’ iti natthi, machasaṁ, syā, PTS, sī (bj note)This is called a monk who practices for the total right ending of suffering & stress, for the cessation of birth.
Athāparaṁ parivīmaṁsamāno parivīmaṁsati:“Investigating further, he investigates:
‘bhavo panāyaṁ kiṁnidāno …pe…
pe → spelled out in full (bjt) | kiṁnidāno → kinnidāno (pts)‘Becoming: What is its cause? …
upādānaṁ panidaṁ kiṁnidānaṁ …
kiṁnidānaṁ → kinnidānaṁ (bjt) | kiṁnidānaṁ → kinnidānam (pts)Clinging: What is its cause? …
taṇhā panāyaṁ kiṁnidānā …
kiṁnidānā → kinnidānā (bjt, pts)Craving: What is its cause? …
vedanā …
vedanā → vedanā panāyaṁ kiṁnidānā (sya-all) | + → panāyaṁ kinnidānā (bjt)Feeling: What is its cause? …
phasso …
phasso → phasso panāyaṁ kiṁnidāno (sya-all) | + → panāyaṁ kinnidāno (bjt)Contact: What is its cause? …
saḷāyatanaṁ panidaṁ kiṁnidānaṁ …
kiṁnidānaṁ → kinnidānaṁ (pts)The sixfold sense-media: What is its cause? …
nāmarūpaṁ panidaṁ …
panidaṁ → panidaṁ kiṁnidānaṁ (sya-all) | + → kinnidānaṁ (bjt)Name-&-form: What is its cause? …
viññāṇaṁ panidaṁ …
panidaṁ → panidaṁ kiṁnidānaṁ (sya-all) | + → kinnidānaṁ (bjt)Consciousness: What is its cause? …
saṅkhārā panime kiṁnidānā kiṁsamudayā kiṁjātikā kiṁpabhavā;
kiṁpabhavā → kiṁpabhāvā (pts) | kiṁnidānā → kinnidānā (bjt, pts) | kiṁjātikā kiṁpabhavā → kiñjātikā kimpabhavā (bjt)Fabrications: What is their cause, what is their origination, what is their source, what brings them into play?
kismiṁ sati saṅkhārā honti, kismiṁ asati saṅkhārā na hontī’ti?
hontīti → hontī ti (pts)When what exists do fabrications exist? When what does not exist do fabrications not exist?’
So parivīmaṁsamāno evaṁ pajānāti:
parivīmaṁsamāno → parivimaṁsamāno (pts)“As he is investigating, he discerns:
‘saṅkhārā avijjānidānā avijjāsamudayā avijjājātikā avijjāpabhavā;
avijjānidānā → avijjā nidānā (bjt, th)‘Fabrications have ignorance as their cause, ignorance as their origination, ignorance as their source, ignorance as what brings them into play.
avijjāya sati saṅkhārā honti, avijjāya asati saṅkhārā na hontī’ti.
hontīti → hontī ti (pts)When ignorance exists, fabrications exist. When ignorance does not exist, fabrications don’t exist.’
So saṅkhāre ca pajānāti, saṅkhārasamudayañca pajānāti, saṅkhāranirodhañca pajānāti, yā ca saṅkhāranirodhasāruppagāminī paṭipadā tañca pajānāti, tathā paṭipanno ca hoti anudhammacārī;
saṅkhāranirodhasāruppagāminī → saṅkhārānirodhasāruppagāminī (pts) | saṅkhārasamudayañca → saṅkhārasamudayaṁca (bjt) | saṅkhāranirodhañca → saṅkhāra nirodhaṁ ca (bjt) | tañca → taṁ ca (bjt, pts) | saṅkhāranirodhañca → saṅkhāranirodhañ ca (pts)“He discerns fabrications; he discerns the origination of fabrications; he discerns the cessation of fabrications. And as for the path of practice that is proper for leading to the cessation of fabrications, he discerns that and practices accordingly.
ayaṁ vuccati, bhikkhave, bhikkhu sabbaso sammā dukkhakkhayāya paṭipanno saṅkhāranirodhāya.
sammā dukkhakkhayāya → sammādukkhakkhayāya (pts)This is called a monk who practices for the total right ending of suffering & stress, for the cessation of fabrications.
Avijjāgato yaṁ, bhikkhave, purisapuggalo puññañce saṅkhāraṁ abhisaṅkharoti, puññūpagaṁ hoti viññāṇaṁ.
puññūpagaṁ → puññopagaṁ (bj) | yaṁ → (sya-all) | Avijjāgato → S1 avijjāyagato (pts note) | puññañce → puññaṁ ce (my, bjt) | avijjāgato yaṁ → avijjāgatoyaṁ (bjt) | puññañce saṅkhāraṁ abhisaṅkharoti → puññaṁ ce saṅkhāram abhisaṁkharoti (pts)“A person immersed in ignorance: If he fabricates a meritorious fabrication, his consciousness goes on to merit.
Apuññañce saṅkhāraṁ abhisaṅkharoti, apuññūpagaṁ hoti viññāṇaṁ.
apuññūpagaṁ → apuññopagaṁ (bj) | apuññañce → apuññaṁ ce (my, bjt, pts)If he fabricates a demeritorious fabrication, his consciousness goes on to demerit.
Āneñjañce saṅkhāraṁ abhisaṅkharoti āneñjūpagaṁ hoti viññāṇaṁ.
āneñjañce → anejañce (sya-all) | āneñjūpagaṁ → anejūpagaṁ (sya-all) | viññāṇaṁ → viññānaṁ (pts) | Āneñjam → So B and C; S1-3 āṇañje- (pts note) | āneñjūpagaṁ → C S1-3 āṇañjūpagaṁ (pts note) | āneñjañce → āneñjaṁ ce (my, bjt) | āneñjañce saṅkhāraṁ → āneñjam ce saṅkhāram (pts)If he fabricates an imperturbable fabrication, his consciousness goes on to the imperturbable.
Yato kho, bhikkhave, bhikkhuno avijjā pahīnā hoti vijjā uppannā, so avijjāvirāgā vijjuppādā neva puññābhisaṅkhāraṁ abhisaṅkharoti na apuññābhisaṅkhāraṁ abhisaṅkharoti na āneñjābhisaṅkhāraṁ abhisaṅkharoti.
pahīnā → pahīṇā (bj) | āneñjābhisaṅkhāraṁ → anejābhisaṅkhāraṁ (sya-all); ānejābhisaṅkhāram (pts) | vijjuppādā neva puññābhisaṅkhāraṁ → vijjuppādāneva puññabhisaṅkhāram (pts) | apuññābhisaṅkhāram → B adds naṁ (pts note) | ānejābhisaṅkhāram → B nāṇañjābhisaṅkhāram (pts note) | vijjuppādā neva puññābhisaṅkhāraṁ → vijjuppādā-n-eva puññabhisaṅkhāram (pts)“When ignorance is abandoned by a monk, clear knowing arises. From the fading of ignorance and the arising of clear knowing, he neither fabricates a meritorious fabrication nor a demeritorious fabrication nor an imperturbable fabrication.
Anabhisaṅkharonto anabhisañcetayanto na kiñci loke upādiyati;
na → S adds ca (pts note)Neither fabricating nor willing, he is not sustained by [does not cling to] anything in the world.
anupādiyaṁ na paritassati, aparitassaṁ paccattaññeva parinibbāyati.
yeva → paccattaññeva (bj: machasaṁ) | paccattaññeva → paccattaṁ yeva (bjt) | paccattaññeva → paccattaṁyeva (th)Unsustained, he is not agitated. Unagitated, he is totally unbound right within.
‘Khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyā’ti pajānāti.
nāparaṁ itthattāyāti → nāparam itthattāyā ti (pts)He discerns that ‘Birth is ended, the holy life fulfilled, the task done. There is nothing further for this world.’
So sukhañce vedanaṁ vedayati, sā aniccāti pajānāti, anajjhositāti pajānāti, anabhinanditāti pajānāti.
vedayati → vediyati (bj) | anajjhositāti → na ajjhositā (bj: sīmu3) | anabhinanditāti → na abhinanditā (bj: sīmu3) | So → Omitted by S1-3 (pts note) | ce → S1-3 ca (pts note) | sukhañce → sukhaṁ ce (my, bjt)“He senses a feeling of pleasure. He discerns, ‘It is fleeting.’ He discerns, ‘It is not grasped at.’ He discerns, ‘It is not relished.’
Dukkhañce vedanaṁ vedayati, sā aniccāti pajānāti, anajjhositāti pajānāti, anabhinanditāti pajānāti.
vedayati → vediyati (bj) | dukkhañce → so sukhaṁ ce (pts) | anajjhositāti → na ajjhositā (bj: sīmu3) | anabhinanditāti → na abhinanditā (bj: sīmu3) | dukkhañce → dukkhaṁ ce (my, bjt)He senses a feeling of pain. He discerns, ‘It is fleeting.’ He discerns, ‘It is not grasped at.’ He discerns, ‘It is not relished.’
Adukkhamasukhañce vedanaṁ vedayati, sā aniccāti pajānāti, anajjhositāti pajānāti, anabhinanditāti pajānāti.
vedayati → vediyati (bj) | anajjhositāti → na ajjhositā (bj: sīmu3) | adukkhamasukhañce → adukkhamasukhaṁ ce (my, bjt)He senses a feeling of neither-pleasure-nor-pain. He discerns, ‘It is fleeting.’ He discerns, ‘It is not grasped at.’ He discerns, ‘It is not relished.’
So sukhañce vedanaṁ vedayati, visaṁyutto naṁ vedayati.
visaṁyutto naṁ → taṁ vedanaṁ (bj, pts1ed, pts2ed); vedanaṁ (mr) | vedayati visaṁyutto → vediyati visaññutto (bj) | vedayati dukkhañce → (bj) | visaṁyutto naṁ vedayati dukkhañce → adukkham asukhaṁ ce (pts) | naṁ → visaṁyutto taṁ (bj: sīmu3) | sukhañce → sukhaṁ ce (my, bjt, pts) | visaṁyutto naṁ vedayati → visaññutto taṁ (pts)Sensing a feeling of pleasure, he senses it disjoined from it.
Dukkhañce vedanaṁ vedayati, visaṁyutto naṁ vedayati.
vedayati adukkhamasukhañce → (bj) | visaṁyutto naṁ vedayati adukkhamasukhañce → visaññutto taṁ (pts) | naṁ → taṁ vedanaṁ (cck: sī. pī.); vedanaṁ (cck: ka.) | dukkhañce → dukkhaṁ ce (my)Sensing a feeling of pain, he senses it disjoined from it.
Adukkhamasukhañce vedanaṁ vedayati, visaṁyutto naṁ vedayati.
vedayati → vedanaṁ vediyati (bj) | vedayati visaṁyutto naṁ → (pts) | taṁ → Missing in B (pts note) | adukkhamasukhañce → adukkhamasukhaṁ ce (my) | visaṁyutto → visaññutto (th) | adukkhamasukhañce → vedanaṁ vedayati visaññutto taṁ vedanaṁ vedayati adukkham asukhaṁ ce (pts) | visaṁyutto naṁ → visaññutto taṁ vedanaṁ (pts)Sensing a feeling of neither-pleasure-nor-pain, he senses it disjoined from it.
So kāyapariyantikaṁ vedanaṁ vedayamāno kāyapariyantikaṁ vedanaṁ vedayāmīti pajānāti, jīvitapariyantikaṁ vedanaṁ vedayamāno jīvitapariyantikaṁ vedanaṁ vedayāmīti pajānāti.
vedayamāno → vediyamāno (pts) | vedayāmīti → vediyāmīti (pts) | vedayamāno → vediyamāno (bj: sīmu3, PTS) | vedayāmīti → vediyāmi (bj: sīmu3)When sensing a feeling limited to the body, he discerns that ‘I am sensing a feeling limited to the body.’ When sensing a feeling limited to life, he discerns that ‘I am sensing a feeling limited to life.’
Kāyassa bhedā uddhaṁ jīvitapariyādānā idheva sabbavedayitāni anabhinanditāni sītībhavissanti, sarīrāni avasissantīti pajānāti.
avasissantīti → avasisissantīti (sya-all) | sītībhavissanti → sītibhavissanti (pts) | sītībhavissanti → sītī bhavissanti (bjt)He discerns that ‘With the break-up of the body, after the termination of life, all that is experienced, not being relished, will grow cold right here, while the corpse will remain.’
Seyyathāpi, bhikkhave, puriso kumbhakārapākā uṇhaṁ kumbhaṁ uddharitvā same bhūmibhāge paṭisisseyya.
paṭisisseyya → paṭiviseyya (bj); patiṭṭhapeyya (sya-all, km, pts1ed, pts2ed); paṭiseveyya (ṭīkā) | paṭisisseyya → pativiseyya (bj); patiṭṭhapeyya (pts) | pativiseyya → paṭisisseyya (bj: machasaṁ); patiṭṭhapeyya (bj: syā, PTS) | paṭisisseyya → paṭiviseyya (cck: sī.); patiṭṭhapeyya (cck: syā. kaṁ. pī.); paṭiseveyya (cck: ṭīkā) | patiṭṭhapeyya → So C; S1-3 paṭiviṁseyya; B paṭisasseyya (pts note) | kumbhaṁ → kumbham (pts)“Just as if a man, having removed a heated jar from a kiln, were to place it on level ground:
Tatra yāyaṁ usmā sā tattheva vūpasameyya, kapallāni avasisseyyuṁ.
sā → sa (pts) | avasisseyyuṁ → avasiseyyuṁ (th, pts) | yāyaṁ → yāyam (pts)Whatever heat in the jar would subside right there, while the fired clay would remain.
Evameva kho, bhikkhave, bhikkhu kāyapariyantikaṁ vedanaṁ vedayamāno kāyapariyantikaṁ vedanaṁ vedayāmīti pajānāti, jīvitapariyantikaṁ vedanaṁ vedayamāno jīvitapariyantikaṁ vedanaṁ vedayāmīti pajānāti.
vedayamāno → vediyamāno (bj, pts) | vedayāmīti → vediyāmīti (bj, pts) | vedayamāno jīvitapariyantikaṁ vedanaṁ vedayāmīti → vedijamāno jivitapariyantikam vedanam vediyāmīti (pts) | kāyapariyantikaṁ → Pariyantikaṁ till the next pajānāti is missing in S1-3 (pts note) | evameva → evam eva (pts)In the same way, when sensing a feeling limited to the body, he discerns that ‘I am sensing a feeling limited to the body.’ When sensing a feeling limited to life, he discerns that ‘I am sensing a feeling limited to life.’
Kāyassa bhedā uddhaṁ jīvitapariyādānā idheva sabbavedayitāni anabhinanditāni sītībhavissanti, sarīrāni avasissantīti pajānāti.
avasissantīti → avasisissantīti (sya-all) | sītībhavissanti → sītibhavissanti (pts) | sītībhavissanti → sītī bhavissanti (bjt) | avasissantīti → avassissantīti (pts)He discerns that ‘With the break-up of the body, after the termination of life, all that is experienced, not being relished, will grow cold right here, while the corpse will remain.’”
Taṁ kiṁ maññatha, bhikkhave,“What do you think, monks?
api nu kho khīṇāsavo bhikkhu puññābhisaṅkhāraṁ vā abhisaṅkhareyya apuññābhisaṅkhāraṁ vā abhisaṅkhareyya āneñjābhisaṅkhāraṁ vā abhisaṅkhareyyā”ti?
āneñjābhisaṅkhāraṁ → anejābhisaṅkhāraṁ (sya-all) | khīṇāsavo → khīnāsavo (pts) | āneñjābhisaṅkhāram → S1 āṇañjā-; S3 ānañja- as above (pts note) | apuññābhisaṅkhāraṁ → apuññābhisaṅkhāram (pts)Would a monk whose effluents were ended fabricate a meritorious or a demeritorious or an imperturbable fabrication?”
“No hetaṁ, bhante”.
hetaṁ → etam (pts)“No, lord.”
“Sabbaso vā pana saṅkhāresu asati, saṅkhāranirodhā api nu kho viññāṇaṁ paññāyethā”ti?
saṅkhāranirodhā → saṅkharānirodhā (pts) | paññāyethāti → paññayethāti (pts)“With the total non-existence of fabrications, from the cessation of fabrications, would consciousness be discernible [manifest]?”
“No hetaṁ, bhante”.
hetaṁ → etam (pts)“No, lord.” [And similarly down to:] “
“Sabbaso vā pana viññāṇe asati, viññāṇanirodhā api nu kho nāmarūpaṁ paññāyethā”ti?
viññāṇanirodhā → saṅkhāranirodhā (pts)
“No hetaṁ, bhante”.
hetaṁ → etam (pts)
“Sabbaso vā pana nāmarūpe asati, nāmarūpanirodhā api nu kho saḷāyatanaṁ paññāyethā”ti?
pana → (pts)
“No hetaṁ, bhante”.
hetaṁ → etam (pts)
“Sabbaso vā pana saḷāyatane asati, saḷāyatananirodhā api nu kho phasso paññāyethā”ti?
“No hetaṁ, bhante”.
hetaṁ → etam (pts)
“Sabbaso vā pana phasse asati, phassanirodhā api nu kho vedanā paññāyethā”ti?
“No hetaṁ, bhante”.
hetaṁ → etam (pts)
“Sabbaso vā pana vedanāya asati, vedanānirodhā api nu kho taṇhā paññāyethā”ti?
“No hetaṁ, bhante”.
hetaṁ → etam (pts)
“Sabbaso vā pana taṇhāya asati, taṇhānirodhā api nu kho upādānaṁ paññāyethā”ti?
sabbaso → sabbasso (pts) | upādānaṁ → upādānam (pts)
“No hetaṁ, bhante”.
hetaṁ → etam (pts)
“Sabbaso vā pana upādāne asati, upādānanirodhā api nu kho bhavo paññāyethā”ti.
“No hetaṁ, bhante”.
hetaṁ → etam (pts)
“Sabbaso vā pana bhave asati, bhavanirodhā api nu kho jāti paññāyethā”ti?
“No hetaṁ, bhante”.
hetaṁ → etam (pts)
“Sabbaso vā pana jātiyā asati, jātinirodhā api nu kho jarāmaraṇaṁ paññāyethā”ti?With the total non-existence of birth, from the cessation of birth, would aging-&-death be discernible?”
“No hetaṁ, bhante”.
hetaṁ → etam (pts)“No, lord.”
“Sādhu sādhu, bhikkhave, evametaṁ, bhikkhave, netaṁ aññathā.
evametaṁ → evamevetaṁ (bj) | netaṁ aññathā → maññatha (sya-all) | kho → ‘kho’ iti natthi (bj: machasaṁ, syā, PTS) | evamevetaṁ → evametaṁ (bj: machasaṁ) | sādhu → S1-3 add kho (pts note) | evam → evam is repeated by S1 (pts note) | evametaṁ → evam etam (pts) | netaṁ → netam (pts)“Very good, monks. Very good. Just so should you suppose it.
Saddahatha me taṁ, bhikkhave, adhimuccatha, nikkaṅkhā ettha hotha nibbicikicchā.
me taṁ → evamevetaṁ (bj); evametaṁ (sya-all) | adhimuccatha → adhimuñcatha (sya-all) | evamevetaṁ → saddahatha metaṁ (bj: machasaṁ, PTS); saddahatha evametaṁ (bj: syā) | tam → S1-3 netaṁ (pts note) | hotha → S1-3 hothāti (pts note)Just so should you be convinced. Just so should you believe. Do not be doubtful; do not be uncertain.
Esevanto dukkhassā”ti.This, just this, is the end of suffering & stress.”
Paṭhamaṁ.
paṭhamaṁ → pathamaṁ (pts) | Pathamaṁ → missing in S1-3, and all the other numbers also (pts note)