Nidānasutta
Nidānasutta → nidāna (paṭiccasamuppāda) suttaṁ (bj)Сутта Причинность
Ekaṁ samayaṁ bhagavā kurūsu viharati kammāsadhammaṁ nāma kurūnaṁ nigamo.
kammāsadhammaṁ → kammāssadammaṁ (bj, sya-all, pts) | kurūsu → kurusu (pts) | kammāssadammaṁ → kammāsadhammaṁ (bj: machasaṁ); kammāsadammaṁ (bj: syā, PTS) | kammāsadammaṁ → kammāsadhammantipi pāṭho (sya-all note) | Ekaṁ → Before ekam S1 has Sāvatthi --pe-- (pts note) | Kammāsadammaṁ → So B; S3 kammāssadammaṁ; S1 kammāssadhammaṁ; C kammāssadammā (pts note)Одно время Благословенный располагается в стране Куру, где был город под названием Каммасадамма.
Atha kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṁ etadavoca:
bhagavantaṁ → bhagavantam (pts) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | bhagavantaṁ etadavoca → bhagavantam etad avoca (pts)И тогда уважаемый Ананда подошёл к Благословенному, поклонился ему, сел рядом и сказал:
“acchariyaṁ, bhante, abbhutaṁ, bhante.
abbhutaṁ → abbhūtaṁ (sya-all) | acchariyaṁ → acchariyam (pts) | abbhutaṁ → abbhutam (pts)“Как удивительно, почтенный! Как поразительно, почтенный!
Yāva gambhīro cāyaṁ, bhante, paṭiccasamuppādo gambhīrāvabhāso ca, atha ca pana me uttānakuttānako viya khāyatī”ti.
yāva gambhīro → yāvagambhīro (th) | yāva gambhīro cāyaṁ → yāvagambhīro cāyam (pts)Это зависимое возникновение такое глубокое, с таким глубоким смыслом, и в то же время, оно кажется мне столь ясным, насколько это возможно”.
“Mā hevaṁ, ānanda, mā hevaṁ, ānanda.
mā hevaṁ → māhevām (pts); māhevam (pts) | ānanda → mā hevaṁ ānanda avaca mā hevaṁ ānanda avaca (cck: dī. ni. 2 mahānidānasutte)“Не так оно, Ананда! Не так оно, Ананда!
Gambhīro cāyaṁ, ānanda, paṭiccasamuppādo gambhīrāvabhāso ca.
cāyaṁ → cāyam (pts)Это зависимое возникновение глубокое и с глубоким смыслом.
Etassa, ānanda, dhammassa ananubodhā appaṭivedhā evamayaṁ pajā tantākulakajātā kulagaṇṭhikajātā muñjapabbajabhūtā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ saṁsāraṁ nātivattati.
kulagaṇṭhikajātā → guḷāguṇṭhikajātā (bj); guḷīguṇṭhikajātā (sya-all, km); guḷigandhikajātā (pts1ed, pts2ed) | muñjapabbajabhūtā → muñjababbajabhūtā (bj) | dhammassa → dhammassa aññāṇā (bj, sya-all); dhammassa aññāṇaṁ (pts) | kulagaṇṭhikajātā muñjapabbajabhūtā → guḷāguṇṭhikajātā muñjababbajabhūtā (bj); guḷigandhikajātā muñjapabbajā bhūtā (pts) | tantākulakajātā kulagaṇṭhikajātā → tantā kulajātā guḷīguṇṭhikajātā (sya-all) | appaṭivedhā evamayaṁ → appativedhā evam ayaṁ (pts) | guḷāguṇṭhikajātā → kulagaṇṭhika (bj: machasaṁ); guḷīguṇṭhika (bj: syā); guḷigandhika (bj: PTS) | kulagaṇṭhikajātā → guḷāguṇṭhikajātā (cck: sī.); guḷīguṇṭhikajātā (cck: syā. kaṁ.) | muñjapabbajabhūtā → muñjababbajabhūtā (cck: sī.) | Etassa → S1-3 add ca (pts note) | aññāṇaṁ → So S3; S1 aññāṇā; missing in B (pts note) | appativedhā → Missing in S1-3 (pts note)Именно из-за непонимания и непостижения этой Дхаммы, Ананда, это поколение [богов и людей] запутано как моток пряжи, как спутанный клубок ниток, как переплетённый тростник и камыш, и оно не может выйти за пределы состояний лишений, плохих уделов, нижних миров, сансары.
Upādāniyesu, ānanda, dhammesu assādānupassino viharato taṇhā pavaḍḍhati.
upādāniyesu → upādānīyesu (bjt)Ананда, когда кто-либо пребывает в наблюдении наслаждения в явлениях, к которым можно прицепиться, жажда возрастает.
Taṇhāpaccayā upādānaṁ;С жаждой как условием, цепляние [возникает].
upādānapaccayā bhavo;С цеплянием как условием, существование [возникает].
bhavapaccayā jāti;С существованием как условием, рождение [возникает].
jātipaccayā jarāmaraṇaṁ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā sambhavanti.
sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā → soka parideva dukkha domanassu pāyāsā (th)С рождением как условием, старение-и-смерть, страдание, плач, боль, недовольство и тоска возникают.
Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
dukkhakkhandhassa → dukkhak khandhassa (th) | evametassa → evam etassa (pts)Таково происхождение всей этой груды боли.
Seyyathāpi, ānanda, mahārukkho.
mahārukkho → mahā rukkho (th)Это как, Ананда, большое дерево,
Tassa yāni ceva mūlāni adhogamāni, yāni ca tiriyaṅgamāni, sabbāni tāni uddhaṁ ojaṁ abhiharanti.
uddhaṁ ojaṁ abhiharanti → uddham ojam abhisaṁharanti (pts) | tiriyaṅgamāni → tiriyaṁgamāni (bjt)и все его уходящие вниз и по бокам корни направляли бы сок вверх.
Evañhi so, ānanda, mahārukkho tadāhāro tadupādāno ciraṁ dīghamaddhānaṁ tiṭṭheyya.
evañhi → evaṁ hi (bjt) | mahārukkho → mahā rukkho (th) | dīghamaddhānaṁ → dīgham addhānaṁ (pts)Так, будучи поддерживаемым этим соком, подпитываемым им, это большое дерево простояло бы долгое время.
Evameva kho, ānanda, upādāniyesu dhammesu assādānupassino viharato taṇhā pavaḍḍhati.
upādāniyesu → upādānīyesu (bjt) | evameva → evam eva (pts)Точно так же, когда кто-либо пребывает в наблюдении наслаждения в явлениях, к которым можно прицепиться, жажда возрастает.
Taṇhāpaccayā upādānaṁ;
taṇhāpaccayā → taṇhapaccayā (pts)С жаждой как условием, цепляние [возникает]…
upādānapaccayā bhavo …pe…
evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
evametassa → evame tassa (th) | evametassa → evam etassa (pts)Таково происхождение всей этой груды боли.
Upādāniyesu, ānanda, dhammesu ādīnavānupassino viharato taṇhā nirujjhati.
upādāniyesu → upādānīyesu (bjt)Ананда, когда кто-либо пребывает в наблюдении опасности в явлениях, к которым можно прицепиться, жажда прекращается.
Taṇhānirodhā upādānanirodho;С прекращением жажды происходит прекращение цепляния.
upādānanirodhā bhavanirodho …pe…
upādānanirodhā bhavanirodho → (bj) | upādānanirodhā → upādānanirodha (pts) | upādānanirodhā → upādāna nirodhā (th)С прекращением цепляния – прекращение существования…
evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hoti.
evametassa → evam etassa (pts)Таково прекращение всей этой груды боли.
Seyyathāpi, ānanda, mahārukkho.
mahārukkho → mahā rukkho (th)Это как, Ананда, большое дерево.
Atha puriso āgaccheyya kuddālapiṭakaṁ ādāya.
āgaccheyya → āgac cheyya (th) | kuddālapiṭakaṁ → kuddālapiṭakam (pts)И мимо проходил бы человек с лопатой и ведром.
So taṁ rukkhaṁ mūle chindeyya, mūle chetvā palikhaṇeyya, palikhaṇitvā mūlāni uddhareyya antamaso usīranāḷimattānipi.
usīranāḷimattānipi → usīranāḷamattānipi (bj) | palikhaṇeyya palikhaṇitvā → palikhaneyya palikhanitvā (sya-all); paliṁ khaṇeyya paliṁ khaṇitvā (pts) | usīranāḷimattānipi → usīra nāḷimattānipi (th) | taṁ → tam (pts) | usīranāḷimattānipi → usīranāḷimattāni pi (pts)Он бы срубил это дерево под корень, выкопал бы его, вытащил бы корни, [включая] даже небольшие корешки и корневые нити.
So taṁ rukkhaṁ khaṇḍākhaṇḍikaṁ chindeyya.
rukkhaṁ → rukkham (pts)Он бы разрезал дерево на части,
Khaṇḍākhaṇḍikaṁ chinditvā phāleyya;
chinditvā → chetvā (bj) | khaṇḍākhaṇḍikaṁ chinditvā → khaṇḍā khaṇḍikaṁ chetvā (sya-all)расколол бы [эти] части на куски
phāletvā sakalikaṁ sakalikaṁ kareyya, sakalikaṁ sakalikaṁ karitvā vātātape visoseyya, vātātape visosetvā agginā ḍaheyya, agginā ḍahetvā masiṁ kareyya, masiṁ karitvā mahāvāte vā ophuṇeyya, nadiyā vā sīghasotāya pavāheyya.
ophuṇeyya → opuneyya (bj, pts); ophuneyya (sya-all) | vātātape → vātātāpe (pts)и превратил бы в щепки. Затем он бы высушил эти щепки на ветру и солнце, сжёг бы их в костре и собрал бы золу. Сделав так, он бы развеял золу по ветру или же бросил бы её в поток быстрой реки.
Evañhi so, ānanda, mahārukkho ucchinnamūlo assa tālāvatthukato anabhāvaṅkato āyatiṁ anuppādadhammo.
anabhāvaṅkato → anavabhāvakato (bj); anabhāvaṅgato (sya-all) | tālāvatthukato anabhāvaṅkato → tālavatthukato anabhāvanikato (pts) | evañhi → evaṁ hi (bjt) | mahārukkho → mahā rukkho (th) | anabhāvaṅkato → anabhāvaṁkato (ms2005)Таким образом, это большое дерево было бы срублено под корень, сделано подобным обрубку пальмы, уничтожено так, что более не сможет возникнуть в будущем.
Evameva kho, ānanda, upādāniyesu dhammesu ādīnavānupassino viharato taṇhā nirujjhati.
upādāniyesu → upādānīyesu (bjt) | upādāniyesu → upā dāniyesu (th) | evameva → evam eva (pts)Точно так же, когда кто-либо пребывает в наблюдении опасности в явлениях, к которым можно прицепиться, жажда прекращается.
Taṇhānirodhā upādānanirodho;С прекращением жажды происходит прекращение цепляния…
upādānanirodhā bhavanirodho;
bhavanirodhā jātinirodho;
bhavanirodhā → bhava nirodhā (th)
jātinirodhā jarāmaraṇaṁ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā nirujjhanti.
sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā → sokoparidevadukkhadomanassupāyāsā (pts) | sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā → soka parideva dukkha doma nassu pāyāsā (th)
Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī”ti.
evametassa → evam etassa (pts)Таково целого боли-блока есть устранение”.
Dasamaṁ.
+ → rukkhavaggo chaṭṭho (pts)Десятая.
Dukkhavaggo chaṭṭho.
+ → tatruddānaṁ (bjt) | + → tassa uddānaṁ (th)Глава Дуккха Шестая
Parivīmaṁsanupādānaṁ, dve ca saṁyojanāni ca;
saṁyojanāni → saññojanāni (bjt, th, pts) Mahārukkhena dve vuttā, taruṇena ca sattamaṁ; Nāmarūpañca viññāṇaṁ, nidānena ca te dasāti.