Susimaparibbājakasutta
Susimaparibbājakasutta → susīmasuttaṁ (bj); susīmo (pts1ed, pts2ed)Сусима Сутта
Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → evamme (th) | evaṁ → evam (pts)Так мной услышано.
ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe.
kalandakanivāpe → kalandaka nivāpe (bjt) | ekaṁ → ekam (pts)Одно время Благословенный располагается в Раджагахе в Бамбуковой Роще в месте для кормления Белок.
Tena kho pana samayena bhagavā sakkato hoti garukato mānito pūjito apacito lābhī cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānaṁ.
cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānaṁ → gilānappaccaya (bj: machasaṁ, sīmu3) | cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānaṁ → cīvara-piṇḍapāta-senāsana-gilānappaccaya-bhesajjaparikkhārānaṁ (my) | cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānaṁ → cīvara piṇḍapāta senāsanagilānapaccaya bhesajjaparikkhārānaṁ (th) | garukato mānito → gurukato mānikato (pts) | cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānaṁ → cīvara-piṇḍapāta-senāsanagilāna-paccaya-bhesajja-parikkhārānaṁ (pts)И в тот момент Благословенный был восхваляем, почитаем, уважаем, ценим и обожаем [людьми], и он получал одеяния, еду, жилища и лекарства.
Bhikkhusaṅghopi sakkato hoti garukato mānito pūjito apacito lābhī cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānaṁ.
cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānaṁ → cīvara-piṇḍapāta-senāsanagilānappaccaya-bhesajjaparikkhārānaṁ (my) | cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānaṁ → cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānaṁ (bjt) | cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānaṁ → cīvara piṇḍapāta senāsana gilānapaccaya bhesajja parikkhārānaṁ (th) | bhikkhusaṅghopi → bhikkhusaṁghopi (ms2005) | bhikkhusaṅghopi → bhikkhusaṅgho pi (pts) | garukato → gurukato (pts) | cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānaṁ → cīvara-piṇḍapāta-senāsana-gilānapaccayabhesajja-parikkhārānaṁ (pts)Сангха монахов также была восхваляема, почитаема, уважаема, ценима и обожаема, и монахи тоже получали одеяния, еду, жилища и лекарства.
Aññatitthiyā pana paribbājakā asakkatā honti agarukatā amānitā apūjitā anapacitā, na lābhino cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānaṁ.
anapacitā → na apacitā (pts) | cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānaṁ → cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkārānaṁ (pts) | lābhino → alābhino (bj: syā) | apacitā → Missing in S1-3 (pts note) | cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānaṁ → cīvara-piṇḍapāta-senāsanagilānappaccaya-bhesajjaparikkhārānaṁ (my) | cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānaṁ → cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānaṁ (bjt) | na lābhino cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānaṁ → alābhino cīvara piṇḍapāta senāsana gilānapaccaya bhesajjaparikkhārānaṁ (th) | cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānaṁ → cīvara-piṇḍapāta-senāsana-gilānapaccaya-bhesajja-parikkārānaṁ (pts)Но странники-приверженцы других учений не были восхваляемы, почитаемы, уважаемы, ценимы и обожаемы, и они не получали одеяний, еды, жилищ и лекарств.
Tena kho pana samayena susimo paribbājako rājagahe paṭivasati mahatiyā paribbājakaparisāya saddhiṁ.
susimo → susīmo (bj, pts1ed, pts2ed, mr) | susimo → susīmo (pts) | paṭivasati → pativasati (pts) | susimo → susīmo (cck: sī. ka.) | Susīmo → B Susimo always (pts note)И тогда странник Сусима пребывал в Раджагахе вместе с большой группой странников.
Atha kho susimassa paribbājakassa parisā susimaṁ paribbājakaṁ etadavocuṁ:
susimassa → susīmassa (bj, pts) | susimaṁ → susīmaṁ (bj) | atha → athā (pts) | susimaṁ paribbājakaṁ etadavocuṁ → susīmaṁ paribbājakam etad avocuṁ (pts)Они обратились к страннику Сусиме:
“ehi tvaṁ, āvuso susima, samaṇe gotame brahmacariyaṁ cara.
susima → susīma (bj, pts)“Ну же, Сусима, товарищ, [давай], веди святую жизнь под [учительством] отшельника Готамы.
Tvaṁ dhammaṁ pariyāpuṇitvā amhe vāceyyāsi.
vāceyyāsi → vācessasi (pts1ed, pts2ed, mr) | vāceyyāsi → vācessasi (pts) | vāceyyāsi → vācessasi (cck: pī. ka.) | pariyāpuṇitvā → pariyā puṇitvā (th)Освой его Дхамму и научи нас ей.
Taṁ mayaṁ dhammaṁ pariyāpuṇitvā gihīnaṁ bhāsissāma.Мы [тогда тоже] освоим его Дхамму и будем наставлять в ней мирян.
Evaṁ mayampi sakkatā bhavissāma garukatā mānitā pūjitā apacitā lābhino cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānan”ti.
garukatā → gurukatā (pts) | cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānanti evamāvusoti → cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārāṇanti evam āvuso ti (pts) | cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānanti → cīvara-piṇḍapātasenāsana-gilānappaccaya-bhesajjaparikkhārānanti (my) | cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānanti → cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānanti (bjt) | cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānanti → cīvara piṇḍapāta senāsana gilānapaccaya bhesajja parikkhārānanti (th) | evaṁ mayampi sakkatā → evam mayam pisakkatā (pts) | cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānanti → cīvarapiṇḍapāta-senāsana-gilānapaccaya-bhesajja-parikkhārāṇanti (pts)Таким образом, мы тоже будем восхваляемы, почитаемы, уважаемы, ценимы и обожаемы, и мы тоже будем получать одеяния, еду, жилища и лекарства”.
“Evamāvuso”ti kho susimo paribbājako sakāya parisāya paṭissuṇitvā yenāyasmā ānando tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmatā ānandena saddhiṁ sammodi.
susimo → susīmo (bj, pts) | paṭissuṇitvā → paṭissutvā (bj, sya-all) | paṭissutvā → paṭissuṇitvā (bj: machasaṁ); paṭisuṇitvā (bj: PTS) | upasaṅkamitvā → upa saṅkamitvā (th) | evamāvusoti → evam āvuso ti (pts) | saddhiṁ → saddhim (pts)“Хорошо, товарищи” – ответил странник Сусима. И тогда он отправился к уважаемому Ананде и обменялся с ним вежливыми приветствиями.
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho susimo paribbājako āyasmantaṁ ānandaṁ etadavoca:
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj, sya-all, pts) | susimo → susīmo (bj, pts) | sāraṇīyaṁ → sārāṇīyam (pts) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | āyasmantaṁ ānandaṁ etadavoca → āyasmantam ānandam etad avoca (pts)После обмена вежливыми приветствиями и любезностями он сел рядом и сказал ему:
“icchāmahaṁ, āvuso ānanda, imasmiṁ dhammavinaye brahmacariyaṁ caritun”ti.
icchāmahaṁ → icchāmaham (pts)“Ананда, товарищ, я хочу вести святую жизнь в этой Дхамме и Винае”.
Atha kho āyasmā ānando susimaṁ paribbājakaṁ ādāya yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṁ etadavoca:
susimaṁ → susīmaṁ (bj) | susimaṁ paribbājakaṁ → susīmam paribbājakam (pts) | ekamantaṁ → ekam antām (pts) | bhagavantaṁ → bhagavantam (pts) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | bhagavantaṁ etadavoca → bhagavantam etad avoca (pts)И тогда уважаемый Ананда взял с собой странника Сусиму и отправился к Благословенному. Он поклонился Благословенному, сел рядом и сказал ему:
“ayaṁ, bhante, susimo paribbājako evamāha:
susimo → susīmo (bj, pts) | evamāha → evam āha (pts)“Почтенный, этот странник Сусима утверждает, что
‘icchāmahaṁ, āvuso ānanda, imasmiṁ dhammavinaye brahmacariyaṁ caritun’”ti.
icchāmahaṁ → icchāmaham (pts)хочет вести святую жизнь в этой Дхамме и Винае”.
“Tenahānanda, susimaṁ pabbājethā”ti.
tenahānanda susimaṁ → tena hānanda susīmaṁ (bj, pts) | Susīmaṁ → S1-3 add paribbājakaṁ (pts note)“Что ж, Ананда, дай ему посвящение”.
Alattha kho susimo paribbājako bhagavato santike pabbajjaṁ, alattha upasampadaṁ.
susimo → susīmo (bj, pts) | alattha upasampadaṁ → alatthūpasampadaṁ (sya-all) | upasampadaṁ → alatthūpasampadaṁ (bj: sīmu3, syā) | upasampadaṁ → S1-3 alatthupasampadaṁ (pts note) | pabbajjaṁ → pabbajjam (pts)И тогда странник Сусима получил младшее и высшее монашеское посвящение под [учительством] Благословенного.
Tena kho pana samayena sambahulehi bhikkhūhi bhagavato santike aññā byākatā hoti:
sambahulehi → sambahulehi kira (sya-all) | byākatā → vyākatā (bjt, pts)И в то время группа монахов объявила о [достижении] окончательного знания в присутствии Благословенного, сказав:
“khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyāti pajānāmā”ti.
nāparaṁ itthattāyāti pajānāmāti → nāparam itthattāyā ti pajanāmāti (pts) | pajanāmāti → B pajānāmāti always (pts note)“Мы понимаем: “Рождение уничтожено, святая жизнь прожита, сделано то, что следовало сделать, не будет более возвращения в какое-либо состояние существования”.
Assosi kho āyasmā susimo:
susimo → susīmo (bj, pts)Уважаемый Сусима услышал об этом,
“sambahulehi kira bhikkhūhi bhagavato santike aññā byākatā:
byākatā khīṇā → vyākatā khīnā (pts)
‘khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyā’ti pajānāmā”ti.
khīṇā → khīnā (pts) | kataṁ → katam (pts) | nāparaṁ → nāparam (pts)
Atha kho āyasmā susimo yena te bhikkhū tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā tehi bhikkhūhi saddhiṁ sammodi.
susimo → susīmo (bj, pts)
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā susimo te bhikkhū etadavoca:
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj, sya-all, pts) | susimo → susīmo (bj, pts) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)отправился к тем монахам, обменялся с ними вежливыми приветствиями, сел рядом и сказал им:
“saccaṁ kirāyasmantehi bhagavato santike aññā byākatā:
kirāyasmantehi → kira āyasmantehi (bj, sya-all, pts) | byākatā khīṇā → vyākatā khīnā (pts)“Правда ли, что вы, уважаемые, объявили о [достижении] окончательного знания в присутствии Благословенного, сказав:
‘khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyā’ti pajānāmā”ti?
khīṇā → khīnā (pts) | nāparaṁ itthattāyāti → nāparam itthatāyāti (pts)“Мы понимаем: “Рождение уничтожено, святая жизнь прожита, сделано то, что следовало сделать, не будет более возвращения в какое-либо состояние существования”?
“Evamāvuso”ti.
evamāvusoti → evam āvusoti (pts)“Так оно, товарищ”.
“Api pana tumhe āyasmanto evaṁ jānantā evaṁ passantā anekavihitaṁ iddhividhaṁ paccanubhotha—ekopi hutvā bahudhā hotha, bahudhāpi hutvā eko hotha; āvibhāvaṁ, tirobhāvaṁ, tirokuṭṭaṁ tiropākāraṁ tiropabbataṁ asajjamānā gacchatha, seyyathāpi ākāse; pathaviyāpi ummujjanimujjaṁ karotha, seyyathāpi udake; udakepi abhijjamāne gacchatha, seyyathāpi pathaviyaṁ; ākāsepi pallaṅkena kamatha, seyyathāpi pakkhī sakuṇo; imepi candimasūriye evaṁmahiddhike evaṁmahānubhāve pāṇinā parimasatha parimajjatha, yāva brahmalokāpi kāyena vasaṁ vattethā”ti?
Api pana → api nu (bj, sya-all, km) | āvibhāvaṁ → āvībhāvaṁ (bj) | tirokuṭṭaṁ → tirokuḍḍaṁ (bj, sya-all) | pathaviyāpi → paṭhaviyāpi (bj) | abhijjamāne → abhejjamāne (bj) | pathaviyaṁ → paṭhaviyaṁ (bj, sya-all) | candimasūriye evaṁmahiddhike evaṁmahānubhāve → candimasuriye evammahiddhike evammahānubhāve (bj) | parimasatha → parāmasatha (bj) | pathaviyāpi ummujjanimujjaṁ → paṭhaviyāpi ummujjanimmujjaṁ (sya-all); pathaviyaṁ pi ummujja nimmujjaṁ (pts) | candimasūriye → candimasuriye (sya-all) | tirokuṭṭaṁ tiropākāraṁ tiropabbataṁ → tirokuḍḍam tiropākāram tiropabbatam (pts) | kamatha → khamatha (pts) | tumhe → api pana tumhe (bj: machasaṁ, PTS) | ummujjanimujjaṁ → nimmujjaṁ (bj: syā, PTS) | abhejjamāne → abhijjamāno (bj: syā, PTS, machasaṁ); abhejjamānā (bj: sīmu3) | parāmasatha → parimasatha (bj: machasaṁ, syā, PTS) | pana → api nu (sī. syā. kaṁ.) evamuparipi (cck note) | ummujja → S1-3 pathaviyāpi ummajja (pts note) | evaṁmahānubhāve → evaṁ mahānubhāve (th) | evaṁ → evam (pts) | ekopi → eko pi (pts) | bahudhāpi → bahudhā pi (pts) | udakepi → udake pi (pts) | ākāsepi → ākāse pi (pts) | pakkhī sakuṇo imepi candimasūriye evaṁmahiddhike evaṁmahānubhāve → pakkhīsakuṇo ime pi candimasuriye evam mahiddhike evam mahānubhāve (pts) | vasaṁ → vasam (pts)“В таком случае, зная и видя так, уважаемые, обладаете ли вы различными видами сверхъестественной силы, как то: будучи одними, вы становитесь многими; будучи многими, вы становитесь одними. Вы появляетесь. Вы исчезаете. Вы беспрепятственно проходите сквозь стены, бастионы, горы, как если бы шли сквозь пустое пространство. Вы ныряете и выныриваете из земли, как если бы она была водой. Вы ходите по воде и не тонете, как если бы вода была сушей. Сидя со скрещёнными ногами, вы летите по воздуху, как крылатая птица. Своей рукой вы касаетесь и ударяете даже солнце и луну, настолько вы сильны и могущественны. Вы так влияете на тело, что достигаете даже миров Брахмы?”
“No hetaṁ, āvuso”.
hetaṁ → hetam (pts)“Нет, товарищ”.
“Api pana tumhe āyasmanto evaṁ jānantā evaṁ passantā dibbāya sotadhātuyā visuddhāya atikkantamānusikāya ubho sadde suṇātha dibbe ca mānuse ca ye dūre santike cā”ti?
pana → nu (bj, sya-all) | atikkantamānusikāya → atikkantamānusakāya (pts) | atikkantamānusikāya → mānusikāya (bj: machasaṁ, syā) | atikkantamānusakāya → B -mānussikāya (pts note) | mānuse → B mānusse (pts note)“В таком случае, зная и видя так, уважаемые, слышите ли вы за счёт божественного уха, очищенного и превосходящего человеческое, различные виды звуков: божественные и человеческие, далёкие и близкие”?
“No hetaṁ, āvuso”.
hetaṁ → hetam (pts)“Нет, товарищ”.
“Api pana tumhe āyasmanto evaṁ jānantā evaṁ passantā parasattānaṁ parapuggalānaṁ cetasā ceto paricca pajānātha—
pana → nu (bj, sya-all) | pajānātha → jānātha (sya-all) | pajānātha → jānātha (bj: sīmu3, syā) | evaṁ → evam (pts) | parapuggalānaṁ → parapuggalānam (pts)“В таком случае, зная и видя так, уважаемые, знаете ли вы умы других существ, других личностей, направив на них свой собственный ум.
sarāgaṁ vā cittaṁ sarāgaṁ cittanti pajānātha;
cittaṁ → cittam (pts)[Должно быть], вы различаете ум со страстью как ум со страстью,
vītarāgaṁ vā cittaṁ vītarāgaṁ cittanti pajānātha;а ум без страсти как ум без страсти.
sadosaṁ vā cittaṁ sadosaṁ cittanti pajānātha;Вы различаете ум с отвращением как ум с отвращением,
vītadosaṁ vā cittaṁ vītadosaṁ cittanti pajānātha;а ум без отвращения, как ум без отвращения.
samohaṁ vā cittaṁ samohaṁ cittanti pajānātha;Вы различаете ум с невежеством как ум с невежеством,
vītamohaṁ vā cittaṁ vītamohaṁ cittanti pajānātha;
pajānātha → pajānāthā (pts)а ум без невежества, как ум без невежества.
saṅkhittaṁ vā cittaṁ saṅkhittaṁ cittanti pajānātha;
saṅkhittaṁ → saṁkhittaṁ (my, bjt, ms2005)Вы различаете суженный ум как суженный ум,
vikkhittaṁ vā cittaṁ vikkhittaṁ cittanti pajānātha;расширенный ум, как расширенный ум.
mahaggataṁ vā cittaṁ mahaggataṁ cittanti pajānātha;
cittaṁ → cittam (pts)Вы различаете увеличенный ум как увеличенный ум,
amahaggataṁ vā cittaṁ amahaggataṁ cittanti pajānātha;
pajānātha → pajā nātha (th) | amahaggataṁ → amahaggatam (pts) | cittaṁ → cittam (pts)а не-увеличенный ум как не-увеличенный ум.
sauttaraṁ vā cittaṁ sauttaraṁ cittanti pajānātha;
sauttaraṁ → sa-uttaraṁ (pts)Вы различаете сильный ум [который ещё не достиг наивысшего уровня] как сильный ум,
anuttaraṁ vā cittaṁ anuttaraṁ cittanti pajānātha;
cittaṁ → cittam (pts)и непревзойдённый в силе ум как непревзойдённый в силе ум.
samāhitaṁ vā cittaṁ samāhitaṁ cittanti pajānātha;Вы различаете сосредоточенный ум как сосредоточенный ум,
asamāhitaṁ vā cittaṁ asamāhitaṁ cittanti pajānātha;а не-сосредоточенный ум как не-сосредоточенный ум.
vimuttaṁ vā cittaṁ vimuttaṁ cittanti pajānātha;Вы различаете освобождённый ум как освобождённый ум,
avimuttaṁ vā cittaṁ avimuttaṁ cittanti pajānāthā”ti?
avimuttaṁ → avimuttam (pts) | cittaṁ → cittam (pts)а не-освобождённый ум как не-освобождённый ум?”
“No hetaṁ, āvuso”.
hetaṁ → hetam (pts)“Нет, товарищ”.
“Api pana tumhe āyasmanto evaṁ jānantā evaṁ passantā anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ anussaratha, seyyathidaṁ—ekampi jātiṁ dvepi jātiyo tissopi jātiyo catassopi jātiyo pañcapi jātiyo dasapi jātiyo vīsampi jātiyo tiṁsampi jātiyo cattārīsampi jātiyo paññāsampi jātiyo jātisatampi jātisahassampi jātisatasahassampi, anekepi saṁvaṭṭakappe anekepi vivaṭṭakappe anekepi saṁvaṭṭavivaṭṭakappe: ‘amutrāsiṁ evaṁnāmo evaṅgotto evaṁvaṇṇo evamāhāro evaṁsukhadukkhapaṭisaṁvedī evamāyupariyanto, so tato cuto amutra udapādiṁ; tatrāpāsiṁ evaṁnāmo evaṅgotto evaṁvaṇṇo evamāhāro evaṁsukhadukkhapaṭisaṁvedī evamāyupariyanto, so tato cuto idhūpapanno’ti. Iti sākāraṁ sauddesaṁ anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ anussarathā”ti?
pana → nu (bj, sya-all) | cattārīsampi → cattāḷīsampi (sya-all); cattārisam pi (pts) | jānantā → pajānantā (pts) | dasapi → dasam pi (pts) | idhūpapannoti → idhupapannoti (pts) | udapādiṁ → uppādiṁ (bj: sīmu3, sī.pævi, sī.pavi) | cattārisam → S1 cattārisatim (pts note) | sa-uddesaṁ → S1-3 sacauddesaṁ (pts note) | evaṅgotto → evaṁgotto (my, th, ms2005) | evaṁnāmo evaṅgotto → evannāmo evaṁgotto (bjt) | evaṁsukhadukkhapaṭisaṁvedī → evaṁ sukhadukkhapaṭisaṁvedī (bjt) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th) | saṁvaṭṭavivaṭṭakappe → saṁvaṭṭavivaṭṭa kappe (th) | seyyathidaṁ ekampi jātiṁ dvepi → seyyathīdam ekam pi jātim dve pi (pts) | tissopi → tisso pi (pts) | catassopi → catasso pi (pts) | pañcapi → pañca pi (pts) | vīsampi → vīsaṁ pi (pts) | tiṁsampi → tiṁsam pi (pts) | paññāsampi → paññāsam pi (pts) | jātisatampi jātisahassampi jātisatasahassampi anekepi → jātisatam pi jātisahassam pi jātisatasahassam pi aneke pi (pts) | anekepi → aneke pi (pts) | evaṁnāmo evaṅgotto → evaṁ nāmo evaṁgotto (pts) | evaṁsukhadukkhapaṭisaṁvedī evamāyupariyanto → evaṁsukhaduk khapaṭisaṁvedī evam āyupariyanto (pts) | pubbenivāsaṁ → pubbenivāsam (pts)“В таком случае, зная и видя так, уважаемые, вспоминаете ли вы свои многочисленные прошлые обители: одну жизнь, две жизни, три жизни, четыре, пять, десять, двадцать, тридцать, сорок, пятьдесят, сто, тысячу, сто тысяч, многие циклы распада мира, многие циклы эволюции мира, [вспоминая]: “Там у меня было такое-то имя, я жил в таком-то роду, имел такую-то внешность. Таковой была моя пища, таковым было моё переживание приятного и боли, таковым был конец моей жизни. Умерев в той жизни, я появился здесь. И там у меня тоже было такое-то имя… таковым был конец моей жизни. Умерев в той жизни, я появился [теперь уже] здесь”. Вспоминаете ли вы так свои многочисленные прошлые обители в подробностях и деталях?”
“No hetaṁ, āvuso”.
hetaṁ → hetam (pts)“Нет, товарищ”.
“Api pana tumhe āyasmanto evaṁ jānantā evaṁ passantā dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passatha cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe, sugate duggate yathākammūpage satte pajānātha: ‘ime vata bhonto sattā kāyaduccaritena samannāgatā vacīduccaritena samannāgatā manoduccaritena samannāgatā, ariyānaṁ upavādakā micchādiṭṭhikā micchādiṭṭhikammasamādānā, te kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapannā; ime vā pana bhonto sattā kāyasucaritena samannāgatā vacīsucaritena samannāgatā manosucaritena samannāgatā, ariyānaṁ anupavādakā sammādiṭṭhikā sammādiṭṭhikammasamādānā te kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapannā’ti, iti dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passatha cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe, sugate duggate yathākammūpage satte pajānāthā”ti?
pana → nu (bj, sya-all) | upapajjamāne → uppajjamāne (bj) | yathākammūpage → yathākammupage (pts) | upapannā → uppannā (pts) | vā pana → vata (pts) | manosucaritena → manosucaritenā (pts) | sammādiṭṭhikā → sammadiṭṭhikā (pts) | uppajjamāne → upapajjamāne (bj: machasaṁ, syā, PTS) | upapajjamāne → upapajjamāne (bj: machasaṁ, syā, PTS) | upapannā → S1-3 uppanno (pts note) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt) | yathākammūpage → yathā kammūpage (th) | sammādiṭṭhikā → sammā diṭṭhikā (th) | atikkantamānusakena → atikkantamānussakena (pts) | ariyānaṁ → ariyānam (pts) | paraṁ → param (pts) | lokaṁ upapannāti → lokam upapannā ti (pts)“В таком случае, зная и видя так, уважаемые, видите ли вы за счёт божественного глаза, очищенного и превосходящего человеческий, смерть и перерождение существ, различаете ли вы низких и великих, красивых и уродливых, удачливых и неудачливых, в соответствии с их каммой: “Эти существа, что имели дурное поведение телом, речью и умом, оскорблявшие благородных, придерживавшиеся ошибочных взглядов и действовавшие под влиянием ошибочных взглядов, с распадом тела, после смерти, рождаются в состоянии лишений, в плохих уделах, в нижних мирах, в аду. Но эти существа, что имели хорошее поведение телом, речью и умом, не оскорблявшие благородных, придерживавшиеся правильных взглядов и действовавшие под влиянием правильных взглядов, с распадом тела, после смерти, рождаются в благом уделе, в небесных мирах”? Так, посредством божественного глаза, очищенного и превосходящего человеческий, видите ли вы смерть и перерождение существ, различаете низких и великих, красивых и уродливых, удачливых и неудачливых, в соответствии с их каммой?”
“No hetaṁ, āvuso”.
hetaṁ → hetam (pts)“Нет, товарищ”.
“Api pana tumhe āyasmanto evaṁ jānantā evaṁ passantā ye te santā vimokkhā atikkamma rūpe āruppā, te kāyena phusitvā viharathā”ti?
pana → nu (bj, sya-all) | vimokkhā → C santā (ā being erased); S1-3 -vimokhā always (pts note) | phusitvā → S1-3 passitvā always (pts note) | atikkamma → atikamma (pts)“В таком случае, зная и видя так, уважаемые, пребываете ли вы в тех умиротворённых освобождениях, которые выходят за пределы форм, [т.е.] в бесформенных достижениях, коснувшись их телом?”
“No hetaṁ, āvuso”.
hetaṁ → hetam (pts)“Нет, товарищ”.
“Ettha dāni āyasmanto idañca veyyākaraṇaṁ imesañca dhammānaṁ asamāpatti; idaṁ no, āvuso, kathan”ti?
idañca → adañca (sya-all) | asamāpatti → The part between [] is in S1-3 only, and seems to be a faulty repetition (pts note) | ettha dāni → etthadāni (bjt, th)“Так как же, уважаемые: такой ответ и отсутствие достижений этих состояний. Как такое может быть, товарищи?”
“Paññāvimuttā kho mayaṁ, āvuso susimā”ti.
susimāti → susīmāti (bj, pts) | Paññāvimuttā → S1-3 -vimutti (pts note)“Мы освобождены пониманием, Сусима”.
“Na khvāhaṁ imassa āyasmantānaṁ saṅkhittena bhāsitassa vitthārena atthaṁ ājānāmi.
saṅkhittena → saṁkhittena (my, bjt, ms2005) | khvāhaṁ → khvāham (pts) | āyasmantānaṁ → āyasmantānam (pts) | atthaṁ → attham (pts)“Я не понимаю в подробностях значение того, товарищи, что было сказано вкратце уважаемыми.
Sādhu me āyasmanto tathā bhāsantu yathāhaṁ imassa āyasmantānaṁ saṅkhittena bhāsitassa vitthārena atthaṁ ājāneyyan”ti.
āyasmanto → S1-3 āyasmantā (pts note) | bhāsantu → S1 bhāssantu, and inserts yathā bhāssantu (pts note) | saṅkhittena → saṁkhittena (my, ms2005) | yathāhaṁ → yathāham (pts) | atthaṁ → attham (pts)Было бы хорошо, если бы уважаемые объяснили мне это так, чтобы я смог понять в подробностях то, о чём было сказано вкратце”.
“Ājāneyyāsi vā tvaṁ, āvuso susima, na vā tvaṁ ājāneyyāsi atha kho paññāvimuttā mayan”ti.
susima → susīma (bj, pts) | vā → mā vā (bj: sīmu3) | paññāvimuttā → paññā vimuttā (th) | tvaṁ → tvam (pts)“Понимаешь ли ты, Сусима, товарищ, или же нет, [всё равно] мы освобождены пониманием”.
Atha kho āyasmā susimo uṭṭhāyāsanā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.
susimo → susīmo (bj, pts) | bhagavantaṁ → bhagavantam (pts) | ekamantaṁ → ekam antam (pts)И тогда уважаемый Сусима поднялся с сиденья и отправился к Благословенному.
Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā susimo yāvatako tehi bhikkhūhi saddhiṁ ahosi kathāsallāpo taṁ sabbaṁ bhagavato ārocesi.
susimo → susīmo (bj, pts) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts)Подойдя, он поклонился Благословенному, сел рядом и рассказал Благословенному обо всей беседе, которая состоялась у него с теми монахами.
“Pubbe kho, susima, dhammaṭṭhitiñāṇaṁ, pacchā nibbāne ñāṇan”ti.
susima → susīma (bj, pts) | nibbāne → nibbāṇe (pts)“Вначале, Сусима, возникает знание непреложности Дхаммы, а затем – знание ниббаны”.
“Na khvāhaṁ, bhante, imassa bhagavatā saṅkhittena bhāsitassa vitthārena atthaṁ ājānāmi.
bhagavatā → bhagavato (pts1ed, pts2ed) | bhagavatā → bhagavato (pts) | bhagavatā → bhagavato (cck: pī.) | saṅkhittena → saṁkhittena (my, ms2005) | khvāhaṁ → khvāham (pts) | atthaṁ → attham (pts)“Я не понимаю в подробностях значение того, почтенный, что было сказано вкратце Благословенным.
Sādhu me, bhante, bhagavā tathā bhāsatu yathāhaṁ imassa bhagavatā saṅkhittena bhāsitassa vitthārena atthaṁ ājāneyyan”ti.
bhagavatā → bhagavato (pts1ed, pts2ed) | bhagavatā → bhagavato (pts) | bhagavatā → bhagavato – (bj note) | saṅkhittena → saṁkhittena (my, bjt, ms2005) | yathāhaṁ → yathāham (pts) | atthaṁ ājāneyyanti → attham ājāneyyan ti (pts)Было бы хорошо, если бы Благословенный объяснил мне это так, чтобы я смог понять в подробностях то, о чём было сказано вкратце”.
“Ājāneyyāsi vā tvaṁ, susima, na vā tvaṁ ājāneyyāsi, atha kho dhammaṭṭhitiñāṇaṁ pubbe, pacchā nibbāne ñāṇaṁ.
susima → susīma (bj, pts) | tvaṁ → (sya-all) | dhammaṭṭhitiñāṇaṁ → dhammaṭṭhitiñānaṁ (pts) | dhammaṭṭhitiñāṇaṁ → dhammaṭṭhiti ñāṇaṁ (bjt)“Понимаешь ли ты, Сусима, или же нет, [всё равно] вначале возникает знание непреложности Дхаммы, а затем – знание ниббаны.
Taṁ kiṁ maññasi, susima,
taṁ kiṁ maññasi susima → taṅkimmaññasi susīma (bj) | susima → susīma (pts)Как ты думаешь, Сусима,
rūpaṁ niccaṁ vā aniccaṁ vā”ti?форма надёжна или ненадёжна?”
“Aniccaṁ, bhante”.“Ненадёжна, почтенный”.
“Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vā taṁ sukhaṁ vā”ti?
yaṁ → yam (pts)“А то, что ненадёжно – то болезненно или приятно?”
“Dukkhaṁ, bhante”.“Болезненно, почтенный”.
“Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vipariṇāmadhammaṁ, kallaṁ nu taṁ samanupassituṁ:
vipariṇāmadhammaṁ → viparināmadhammaṁ (bj) | vipariṇāmadhammaṁ → S1 -nāma- (pts note) | samanupassituṁ → samanupassitum (pts)“Можно ли считать ненадёжное, болезненное, распадающееся явление таковым:
‘etaṁ mama, esohamasmi, eso me attā’”ti?
hamasmi → B hamasmiṁ always S3 here only (pts note) | etaṁ → etam (pts) | esohamasmi → eso hamasmi (pts)“Это моё, я таков, это моё “я”?
“No hetaṁ, bhante”.
hetaṁ → hetam (pts)“Нет, почтенный”.
“Vedanā niccā vā aniccā vā”ti?
vā → S1-3 add ti (pts note) | vāti → vā ti (pts)“Чувство…
“Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vā taṁ sukhaṁ vā”ti?
pe → Abridged in none MS. (pts note)
“Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vipariṇāmadhammaṁ, kallaṁ nu taṁ samanupassituṁ: ‘etaṁ mama, esohamasmi, eso me attā’”ti?
“Saññā niccā vā aniccā vā”ti?
vāti → vā ti (pts)восприятие…
“saṅkhārā niccā vā aniccā vā”ti?
vā → S1 adds ti (pts note) | vāti → vā ti (pts)составляющие…
“Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vā taṁ sukhaṁ vā”ti?
pe → Not abridged in S1-3 (pts note)
“Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vipariṇāmadhammaṁ, kallaṁ nu taṁ samanupassituṁ: ‘etaṁ mama, esohamasmi, eso me attā’”ti?
“Viññāṇaṁ niccaṁ vā aniccaṁ vā”ti?
vāti → vā ti (bjt, pts)сознание надёжно или ненадёжно?”
“Aniccaṁ, bhante”.“Ненадёжно, почтенный”.
“Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vā taṁ sukhaṁ vā”ti?
vāti → vā ti (pts)“А то, что ненадёжно – то болезненно или приятно?”
“Dukkhaṁ, bhante”.
dukkhaṁ → dukkham (pts)“Болезненно, почтенный”.
“Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vipariṇāmadhammaṁ, kallaṁ nu taṁ samanupassituṁ:
vipariṇāmadhammaṁ → viparināmadhammaṁ (bj) | taṁ → tam (pts)“Можно ли считать ненадёжное, болезненное, распадающееся явление таковым:
‘etaṁ mama, esohamasmi, eso me attā’”ti?
etaṁ → etam (pts) | esohamasmi → eso hamasmi (pts)“Это моё, я таков, это моё “я”?
“No hetaṁ, bhante”.
hetaṁ → hetam (pts)“Нет, почтенный”.
“Tasmātiha, susima, yaṁ kiñci rūpaṁ atītānāgatapaccuppannaṁ ajjhattaṁ vā bahiddhā vā oḷārikaṁ vā sukhumaṁ vā hīnaṁ vā paṇītaṁ vā yaṁ dūre santike vā, sabbaṁ rūpaṁ netaṁ mama nesohamasmi na meso attāti; evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya daṭṭhabbaṁ.
susima → susīma (bj, pts) | vā → (pts) | rūpaṁ → Missing in S1-3 (pts note) | yathābhūtaṁ sammappaññāya → yathābhūtaṁsammappaññāya (bjt) | yaṁ kiñci → yaṅkiñci (th) | rūpaṁ atītānāgatapaccuppannaṁ → rūpam atītānāgatapaccuppannam (pts) | sabbaṁ → sabbam (pts) | netaṁ → netam (pts) | nesohamasmi → neso ham asmi (pts) | meso → me so (pts) | evametaṁ → evam etam (pts)“Поэтому, Сусима, любой вид формы – прошлой, будущей, настоящей, внутренней или внешней, грубой или утончённой, низкой или возвышенной, далёкой или близкой – всякую форму следует видеть как-есть правильным пониманием: “Это не моё, я не таков, это не моё “я”.
Yā kāci vedanā atītānāgatapaccuppannā ajjhattaṁ vā bahiddhā vā oḷārikā vā sukhumā vā hīnā vā paṇītā vā yā dūre santike vā, sabbā vedanā netaṁ mama nesohamasmi na meso attāti; evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya daṭṭhabbaṁ.
ajjhattaṁ → ajjhattā (sya-all) | atītānāgatapaccuppannā → Not abridged in B (pts note) | yā kāci → yākāci (th)Любой вид чувства…
Yā kāci saññā …pe…
yā kāci → yākāci (th)любой вид восприятия…
ye keci saṅkhārā atītānāgatapaccuppannā ajjhattaṁ vā bahiddhā vā oḷārikā vā sukhumā vā hīnā vā paṇītā vā ye dūre santike vā, sabbe saṅkhārā netaṁ mama nesohamasmi na meso attāti; evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya daṭṭhabbaṁ.
ajjhattaṁ → ajjhattā (sya-all, pts) | so → S1-3 neso me (pts note) | ye keci → yekeci (th) | nesohamasmi → neso hamasmi (pts) | meso attāti evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya daṭṭhabbaṁ → me so attā ti (pts)любой вид составляющих…
Yaṁ kiñci viññāṇaṁ atītānāgatapaccuppannaṁ ajjhattaṁ vā bahiddhā vā oḷārikaṁ vā sukhumaṁ vā hīnaṁ vā paṇītaṁ vā yaṁ dūre santike vā, sabbaṁ viññāṇaṁ netaṁ mama nesohamasmi na meso attāti; evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya daṭṭhabbaṁ.
yaṁ kiñci → yaṅkiñci (th) | yaṁ → yam (pts) | nesohamasmi → neso hamasmi (pts) | meso → me so (pts) | evametaṁ → evam etaṁ (pts)любой вид сознания – прошлого, будущего, настоящего, внутреннего или внешнего, грубого или утончённого, низкого или возвышенного, далёкого или близкого – всякое сознание следует видеть как-есть правильным пониманием: “Это не моё, я не таков, это не моё “я”.
Evaṁ passaṁ, susima, sutavā ariyasāvako rūpasmimpi nibbindati, vedanāyapi nibbindati, saññāyapi nibbindati, saṅkhāresupi nibbindati, viññāṇasmimpi nibbindati.
susima → susīma (bj, pts) | rūpasmimpi → rūpasmiṁpi (th) | viññāṇasmimpi → viññāṇasmiṁpi (th)Видя так, Сусима, обученный ученик Благородных испытывает разочарование [по отношению] к форме… чувству… восприятию… составляющим… сознанию.
Nibbindaṁ virajjati, virāgā vimuccati, vimuttasmiṁ vimuttamiti ñāṇaṁ hoti.
vimuttamiti → vimuttamhīti vā pāṭho (sya-all note) | vimuttamiti → vimuttam iti (pts)Испытывая разочарование, он становится беспристрастным. Посредством беспристрастия [его ум] освобождён. Когда он освобождён, приходит знание: “Освобождён”.
‘Khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyā’ti pajānāti.
brahmacariyaṁ → brahma cariyaṁ (th) | karaṇīyaṁ nāparaṁ → karaṇīyam nāparam (pts)Он понимает: “Рождение уничтожено, святая жизнь прожита, сделано то, что следовало сделать, не будет более возвращения в какое-либо состояние существования”.
‘Jātipaccayā jarāmaraṇan’ti, susima, passasī”ti?
susima → susīma (bj, pts)Видишь ли ты [так], Сусима: “С рождением как условием, старение-и-смерть [возникает]?”
“Evaṁ, bhante”.
evaṁ → evam (pts)“Да, почтенный”.
“‘Bhavapaccayā jātī’ti, susima, passasī”ti?
susima → susīma (bj, pts)“Видишь ли ты [так], Сусима: “С существованием как условием…
“Evaṁ, bhante”.
evaṁ → evam (pts)
“‘Upādānapaccayā bhavo’ti, susima, passasī”ti?
susima → susīma (bj, pts)цеплянием…
“‘Taṇhāpaccayā upādānan’ti, susima, passasī”ti?
susima → susīma (bj, pts) | taṇhāpaccayā → taṇhā paccayā (th)жаждой…
“Evaṁ, bhante”.
evaṁ → evam (pts)
“Vedanāpaccayā taṇhāti …
vedanāpaccayā → vedanā paccayā (th)чувством…
phassapaccayā vedanāti …контактом…
saḷāyatanapaccayā phassoti …
phassoti → phasso ti (pts)шестью сферами чувств…
nāmarūpapaccayā saḷāyatananti …именем-и-формой…
viññāṇapaccayā nāmarūpanti …
nāmarūpanti → Missing in S1-3 from phassa- (pts note) | nāmarūpanti → nāma rūpanti (th)сознанием…
saṅkhārapaccayā viññāṇanti …волевыми формирователями…
avijjāpaccayā saṅkhārāti, susima, passasī”ti?
susima → susīma (bj, pts)невежеством как условием, волевые формирователи [возникают]?”
“Evaṁ, bhante”.
evaṁ → evam (pts)“Да, почтенный”.
“‘Jātinirodhā jarāmaraṇanirodho’ti, susima, passasī”ti?
susima → susīma (bj, pts)“Видишь ли ты [так], Сусима: “С прекращением рождения происходит прекращение старения-и-смерти?”
“Evaṁ, bhante”.
evaṁ → evam (pts)“Да, почтенный”
“‘Bhavanirodhā jātinirodho’ti susima, passasī”ti?
susima → susīma (bj, pts)“Видишь ли ты [так], Сусима: “С прекращением существования…
“Evaṁ, bhante”.
evaṁ → evam (pts)
“Upādānanirodhā bhavanirodhoti …
taṇhānirodhā upādānanirodhoti …
upādānanirodhoti vedanānirodhā taṇhānirodhoti → upādānā nirodhoti (pts)
vedanānirodhā taṇhānirodhoti …
phassanirodhā vedanānirodhoti …
saḷāyatananirodhā phassanirodhoti …
saḷāyatananirodhā → saññānirodhā (pts) | saññānirodhā → B saḷāyatananirodha (pts note)
nāmarūpanirodhā saḷāyatananirodhoti …
viññāṇanirodhā nāmarūpanirodhoti …
nāmarūpanirodhoti saṅkhāranirodhā → nāmarūpanirodho ti saṅkhāranirodā (pts)
saṅkhāranirodhā viññāṇanirodhoti …
viññāṇanirodhoti → viññāṇa nirodhoti (th) | saṅkhāranirodhā → saṅkhāranirodā (pts)
avijjānirodhā saṅkhāranirodhoti, susima, passasī”ti?
susima → susīma (bj, pts)…С прекращением невежества происходит прекращение волевых формирователей?”
“Evaṁ, bhante”.
evaṁ → evam (pts)“Да, почтенный”
“Api pana tvaṁ, susima, evaṁ jānanto evaṁ passanto anekavihitaṁ iddhividhaṁ paccanubhosi—ekopi hutvā bahudhā hosi, bahudhāpi hutvā eko hosi; āvibhāvaṁ, tirobhāvaṁ, tirokuṭṭaṁ tiropākāraṁ tiropabbataṁ asajjamāno gacchasi, seyyathāpi ākāse; pathaviyāpi ummujjanimujjaṁ karosi, seyyathāpi udake; udakepi abhijjamāno gacchasi, seyyathāpi pathaviyaṁ; ākāsepi pallaṅkena kamasi, seyyathāpi pakkhī sakuṇo; imepi candimasūriye evaṁmahiddhike evaṁmahānubhāve pāṇinā parimasasi parimajjasi, yāva brahmalokāpi kāyena vasaṁ vattesī”ti?
pana → nu (bj, sya-all) | susima → susīma (bj, pts) | āvibhāvaṁ → āvībhāvaṁ (bj) | tirokuṭṭaṁ → tirokuḍḍaṁ (bj, sya-all, pts) | pathaviyāpi → paṭhaviyampi (bj) | abhijjamāno → abhejjamāne (bj); abhijjamāne (sya-all, pts) | pathaviyaṁ → paṭhaviyaṁ (bj, sya-all) | parimasasi → parāmasasi (bj) | pathaviyāpi ummujjanimujjaṁ → paṭhaviyāpi ummujjanimmujjaṁ (sya-all); pathāviyam pi ummujja nimmujjaṁ (pts) | candimasūriye → candimasuriye (sya-all) | pathaviyaṁ ākāsepi → pithiviyam ākāse pi (pts) | kamasi → khamasi (pts) | pakkhī sakuṇo imepi → pakkhisakuṇo ime pi (pts) | pi → Missing in S1-3 (pts note) | candimasūriye evaṁmahiddhike evaṁmahānubhāve → candima sūriye evammahiddhike evammahānubhāve (bjt) | anekavihitaṁ → aneka vihitaṁ (th) | anekavihitaṁ → anekavihitam (pts) | ekopi → eko pi (pts) | bahudhāpi → bahudhā pi (pts) | evaṁmahiddhike evaṁmahānubhāve → evam mahiddhike evam mahānubhāve (pts) | vasaṁ → vasam (pts)“Зная и видя так, Сусима, обладаешь ли ты различными видами сверхъестественных сил, как то: будучи одним, ты становишься многими…?”
“No hetaṁ, bhante”.“Нет, почтенный”.
“Api pana tvaṁ, susima, evaṁ jānanto evaṁ passanto dibbāya sotadhātuyā visuddhāya atikkantamānusikāya ubho sadde suṇasi dibbe ca mānuse ca ye dūre santike cā”ti?
pana → nu (bj, sya-all) | susima → susīma (bj, pts) | suṇasi → suṇāsi (bj, sya-all, pts) | atikkantamānusikāya → atikkantamānusakāya (pts) | atikkantamānusakāya → B -mānussi- (pts note) | mānuse → B mānusse (pts note) | sotadhātuyā → sota dhātuyā (bjt) | evaṁ → evam (pts)“В таком случае, зная и видя так, Сусима, слышишь ли ты за счёт божественного уха…?”
“No hetaṁ, bhante”.
hetaṁ → hetam (pts)“Нет, почтенный”.
“Api pana tvaṁ, susima, evaṁ jānanto evaṁ passanto parasattānaṁ parapuggalānaṁ cetasā ceto paricca pajānāsi—
pana → nu (bj, sya-all) | susima → susīma (bj, pts) | pajānāsi → jānāsi (sya-all); parijānati (pts) | Api → S1-3 add ca (pts note) | evaṁ → evam (pts) | parasattānaṁ → parasattānam (pts)“В таком случае, зная и видя так, Сусима, знаешь ли ты умы других существ…?”
sarāgaṁ vā cittaṁ sarāgaṁ cittanti pajānāsi …pe…
vimuttaṁ vā cittaṁ vimuttaṁ cittanti pajānāsī”ti?
vimuttaṁ → avimuttaṁ (bj, sya-all) | avimuttaṁ → S1 adds vā (pts note) | pajānāsi → This phrase is in S1-3 only (pts note) | vimuttaṁ → B adds vā (pts note) | + → avimuttaṁ vā cittam avimuttaṁ cittanti pajānāsi (pts) | cittaṁ → cittam (pts)
“No hetaṁ, bhante”.
hetaṁ → hetam (pts)“Нет, почтенный”.
“Api pana tvaṁ, susima, evaṁ jānanto evaṁ passanto anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ anussarasi, seyyathidaṁ—ekampi jātiṁ …pe… iti sākāraṁ sauddesaṁ anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ anussarasī”ti?
pana → nu (bj, sya-all) | susima → susīma (bj) | susima evaṁ → susīma evam (pts) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th) | pubbenivāsaṁ → pubbenivāsam (pts) | seyyathidaṁ ekampi jātiṁ → seyyathīdaṁ ekam pi jātim (pts) | sākāraṁ sauddesaṁ → sākāram sa-uddesam (pts)“В таком случае, зная и видя так, Сусима, вспоминаешь ли ты свои многочисленные прошлые обители…?”
“No hetaṁ, bhante”.
hetaṁ → hetam (pts)“Нет, почтенный”.
“Api pana tvaṁ, susima, evaṁ jānanto evaṁ passanto dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passasi cavamāne …pe… yathākammūpage satte pajānāsī”ti?
pana → nu (bj, sya-all) | susima → susīma (bj, pts) | cavamāne → cavamāne uppajjamāne (bj) | cavamāne → S1-3 add uppajjamāne (pts note) | yathākammūpage → yathā kammūpage (bjt, pts) | evaṁ → evam (pts) | atikkantamānusakena → atikkantamānussakena (pts)“В таком случае, зная и видя так, Сусима, видишь ли ты за счёт божественного глаза…?”
“No hetaṁ, bhante”.
hetaṁ → hetam (pts)“Нет, почтенный”.
“Api pana tvaṁ, susima, evaṁ jānanto evaṁ passanto ye te santā vimokkhā atikkamma rūpe āruppā, te kāyena phusitvā viharasī”ti?
pana → nu (bj, sya-all) | susima → susīma (bj, pts) | evaṁ → evam (pts) | atikkamma → atikamma (pts)“В таком случае, зная и видя так, Сусима, пребываешь ли ты в тех умиротворённых освобождениях, которые выходят за пределы форм, [т.е.] в бесформенных достижениях, коснувшись их телом?”
“No hetaṁ, bhante”.
hetaṁ → hetam (pts)“Нет, почтенный”.
“Ettha dāni, susima, idañca veyyākaraṇaṁ imesañca dhammānaṁ asamāpatti, idaṁ no, susima, kathan”ti?
ettha dāni susima → etthadāni susīma (bj) | susima → susīma (bj) | susima kathanti → susīma katanti (pts)“Так как же, Сусима: такой ответ и отсутствие достижений этих состояний. Как такое может быть, Сусима?”
Atha kho āyasmā susimo bhagavato pādesu sirasā nipatitvā bhagavantaṁ etadavoca:
susimo → susīmo (bj, pts) | bhagavantaṁ etadavoca → bhagavantam etad avoca (pts)И тогда уважаемый Сусима упал в ноги Благословенному и сказал:
“accayo maṁ, bhante, accagamā yathābālaṁ yathāmūḷhaṁ yathāakusalaṁ, yvāhaṁ evaṁ svākkhāte dhammavinaye dhammatthenako pabbajito.
yvāhaṁ → yohaṁ (bj) | svākkhāte → svākkhāto (bj) | yo’haṁ → yvāhaṁ (bj: machasaṁ) | maṁ → mam (pts) | yathābālaṁ yathāmūḷhaṁ yathāakusalaṁ yvāhaṁ evaṁ svākkhāte → yathā bālaṁ yathā mūḷhaṁ yathā akusalaṁ svāham evam svākhyāte (pts) | dhammatthenako → dhammatthena ko (pts)“Почтенный, я совершил проступок – столь глупым, столь запутанным, столь нелепым я был, что подобно вору я получил посвящение в этой хорошо провозглашённой Дхамме и Винае.
Tassa me, bhante, bhagavā accayaṁ accayato paṭiggaṇhātu āyatiṁ saṁvarāyā”ti.
paṭiggaṇhātu → patigaṇhātu (bj) | saṁvarāyāti → samparāyāti (pts) | accayaṁ → accayam (pts) | paṭiggaṇhātu → paṭigaṇhātu (pts)Учитель, пусть Благословенный простит меня за мой проступок, который я [теперь] увидел как проступок, чтобы впредь [я себя] сдерживал [в этом]”.
“Taggha tvaṁ, susima, accayo accagamā yathābālaṁ yathāmūḷhaṁ yathāakusalaṁ, yo tvaṁ evaṁ svākkhāte dhammavinaye dhammatthenako pabbajito.
susima → susīma (bj) | tvaṁ → taṁ (sya-all) | tvaṁ susima → tvam susīma (pts) | svākkhāte → svākhyāte (pts) | yathāakusalaṁ → yathā akusalaṁ (bjt) | yathābālaṁ yathāmūḷhaṁ yathāakusalaṁ → yathā bālaṁ yathā mūḷhaṁ yathā akusalaṁ (pts) | dhammatthenako → dhammatthena ko (pts)“Вне сомнений, Сусима, ты совершил проступок – столь глупым, столь запутанным, столь нелепым ты был, что подобно вору ты получил посвящение в этой хорошо провозглашённой Дхамме и Винае.
Seyyathāpi, susima, coraṁ āgucāriṁ gahetvā rañño dasseyyuṁ:
susima → susīma (bj) | susima coraṁ → susīma coram (pts) | dasseyyuṁ → dasseyyum (pts)Это как, Сусима, если бы арестовали бандита, преступника, и привели бы его к царю, сказав:
‘ayaṁ te, deva, coro āgucārī, imassa yaṁ icchasi taṁ daṇḍaṁ paṇehī’ti.
paṇehīti → So B.-S3 paṇahīti; S1 paṇahīti (or paṇhīti) bh being erased and repalced by p (pts note) | imassa yaṁ → imassayam (pts)“Ваше Величество, этот человек – бандит, преступник. Наложите на него такое наказание, которое сочтёте нужным”.
Tamenaṁ rājā evaṁ vadeyya:
tamenaṁ → tam enaṁ (pts) | evaṁ → evam (pts)Царь сказал бы:
‘gacchatha, bho, imaṁ purisaṁ daḷhāya rajjuyā pacchābāhaṁ gāḷhabandhanaṁ bandhitvā khuramuṇḍaṁ karitvā kharassarena paṇavena rathiyāya rathiyaṁ siṅghāṭakena siṅghāṭakaṁ parinetvā dakkhiṇena dvārena nikkhāmetvā dakkhiṇato nagarassa sīsaṁ chindathā’ti.
khuramuṇḍaṁ → khuramuṇḍakaṁ (bj) | parinetvā → pariṇetvā (bj) | karitvā → kāritvā (pts) | siṅghāṭakaṁ parinetvā → siṅghāṭakam pariṇetvā (pts) | dvārena nikkhāmetvā → dvāreṇa nikkhametvā (pts) | khuramuṇḍakaṁ → khuramuṇḍaṁ (bj: machasaṁ, syā, PTS) | khuramuṇḍaṁ → S1-3 -muṇḍakaṁ always (pts note) | khuramuṇḍaṁ → khura muṇḍaṁ (th) | rathiyāya → rathiyā (th) | imaṁ → imam (pts) | rathiyaṁ → rathiyam (pts)“Ну же, господа, скрутите его руки за спиной крепкой верёвкой, постригите его налысо, водите его под дробь звонкого барабана по улицам, от перекрёстка до перекрёстка, выведите его через южные ворота и там, к югу от города, отрубите ему голову”.
Tamenaṁ rañño purisā daḷhāya rajjuyā pacchābāhaṁ gāḷhabandhanaṁ bandhitvā khuramuṇḍaṁ karitvā kharassarena paṇavena rathiyāya rathiyaṁ siṅghāṭakena siṅghāṭakaṁ parinetvā dakkhiṇena dvārena nikkhāmetvā dakkhiṇato nagarassa sīsaṁ chindeyyuṁ.
parinetvā → pariṇetvā (bj) | bandhitvā → bandhitavā (sya-all) | rathiyāya → rathiyā rathiyā (sya-all) | siṅghāṭakaṁ → siṅghātakam (pts) | tamenaṁ → tam enaṁ (pts)
Taṁ kiṁ maññasi, susima,
susima → susīma (bj, pts)Как ты думаешь, Сусима,
api nu so puriso tatonidānaṁ dukkhaṁ domanassaṁ paṭisaṁvediyethā”ti?
paṭisaṁvediyethāti → paṭisaṁvedayethāti (bj) | dukkhaṁ domanassaṁ paṭisaṁvediyethāti → dukkhadomanassaṁ paṭisaṁveda yethāti (sya-all) | domanassaṁ → dukkhadomanassaṁ (bj: syā) | tatonidānaṁ → tato nidānaṁ (pts) | domanassaṁ paṭisaṁvediyethāti → domanassam paṭisaṁvediyethā ti (pts)испытал бы в этом случае тот человек боль и недовольство?”
“Evaṁ, bhante”.
evaṁ → evam (pts)“Да, почтенный”.
“Yaṁ kho so, susima, puriso tatonidānaṁ dukkhaṁ domanassaṁ paṭisaṁvediyetha.
paṭisaṁvediyetha → paṭisaṁvedayetha (bj, sya-all); patisaṁvediyetha vā na vā paṭisaṁvediyetha (pts1ed, pts2ed, mr) | susima → susīma (bj, pts) | dukkhaṁ domanassaṁ paṭisaṁvediyetha yā → dukkhadomanassaṁ paṭisaṁvedayetha yāva (sya-all) | paṭisaṁvediyetha → paṭisaṁvediyetha vā na vā paṭisaṁvediyetha (pts) | paṭisaṁvedayetha → paṭisaṁvediyetha (bj: machasaṁ, sīmu3, PTS) | paṭisaṁvediyetha → paṭisaṁvediyetha vā, na vā paṭisaṁvediyetha (cck: ka.) | paṭisaṁvediyetha → vānavā paṭi- is missing in S1-3 (pts note) | yaṁ kho → yaṅkho (bjt) | tatonidānaṁ → tato nidānaṁ (pts)“И хотя этот человек испытал бы в этом случае боль и недовольство,
Yā evaṁ svākkhāte dhammavinaye dhammatthenakassa pabbajjā, ayaṁ tato dukkhavipākatarā ca kaṭukavipākatarā ca, api ca vinipātāya saṁvattati.
yā → yā ca (bj) | svākkhāte → svākhyāte (pts) | ca → S1-3 add kkhuvipākatarā ca (pts note) | api ca → apica (th) | dhammatthenakassa pabbajjā → dhammatthena kassa pabbajā (pts)[всё же если] получение посвящения в этой хорошо провозглашённой Дхамме и Винае [осуществляется] как воровство, то это имеет куда более болезненные, куда более мучительные последствия, и ведёт в нижние миры.
Yato ca kho tvaṁ, susima, accayaṁ accayato disvā yathādhammaṁ paṭikarosi taṁ te mayaṁ paṭiggaṇhāma.
susima → susīma (bj) | susima accayaṁ → susīma accayam (pts) | paṭiggaṇhāma → paṭigaṇhāma (bjt) | taṁ te → tante (th) | mayaṁ paṭiggaṇhāma → mayam paṭigaṇhāma (pts)Но поскольку ты увидел свой проступок как проступок и исправил его в соответствии с Дхаммой, мы прощаем тебя за это.
Vuddhi hesā, susima, ariyassa vinaye yo accayaṁ accayato disvā yathādhammaṁ paṭikaroti, āyatiñca saṁvaraṁ āpajjatī”ti.
āyatiñca → āyatiṁ (sya-all, km) | susima → susīma (bj, pts) | vuddhi → vuḍḍhi (sya-all) | āyatiñca → āyatiṁ (cck: syā. kaṁ.) | yathādhammaṁ → yathā dhammaṁ (th) | accayaṁ → accayam (pts) | āyatiñca saṁvaraṁ → āyatiṁ ca saṁvaram (pts)Поскольку это является ростом в Учении Благородных – когда кто-либо видит проступок как проступок и исправляет его в соответствии с Дхаммой, предпринимая сдержанность в будущем”.
Dasamaṁ.
dasamaṁ → dasamam mahāvaggo sattamo (pts)Десятая.
Mahāvaggo sattamo.
+ → tatruddānaṁ (bjt) | + → tassa uddānaṁ (th)Большая Глава Седьмая.
Dve assutavatā vuttā, puttamaṁsena cāparaṁ; Atthirāgo ca nagaraṁ, sammasaṁ naḷakalāpiyaṁ;
nagaraṁ → nagaram (pts) sammasaṁ naḷakalāpiyaṁ kosambī → sammasananaḷakalāpiyaṁ kosambi (bj) | naḷakalāpiyaṁ kosambī upayanti ca → naḷākālāpiyaṁ kosambi upayantica (pts) Kosambī upayanti ca, dasamo susimena cāti.
kosambī → kosambi (bjt) | kosambī upayanti ca → kosambi upayantica (pts) dasamo susimena cāti → dasamo vutto susīmenāti (bj); dasamo vutto susimenāti (sya-all); dasamo susīmena cāti (pts1ed, pts2ed) | susimena → susīmena (pts) | susīmenāti → “makkaṭo akaraṇīputto sālaṁ nagarena sammasaṁ, naḷakalāpaṁ udapānaṁ samuddo susīmena cā”ti iti likhita potthakesu (bj note) | cāti → dasamo vutto susīmenāti (cck: sī.) | cāti → S1-3 Tatruddanam -- Makkato akaraṇīputto sālaṁnagarana (S3 ṇa) sammasaṁ naḷakalāpaṁ udapānaṁ samuddo susīmonavāti (S3 -susīmenavāti) (pts note)