SanidānasuttaWith a Cause
Sāvatthiyaṁ viharati.
viharati → (bj); viharati tatra kho bhagavā (sya-all)At Sāvatthī.
“Sanidānaṁ, bhikkhave, uppajjati kāmavitakko, no anidānaṁ; sanidānaṁ uppajjati byāpādavitakko, no anidānaṁ; sanidānaṁ uppajjati vihiṁsāvitakko, no anidānaṁ.
vihiṁsāvitakko → vihisāvitakko (sya-all) | byāpādavitakko → vyāpādavitakko (bjt, pts) | vihiṁsāvitakko → vihiṁsā vitakko (bjt) | sanidānaṁ → sanidānam (pts)“Mendicants, sensual, malicious, and cruel thoughts arise for a reason, not without reason.
Kathañca, bhikkhave, sanidānaṁ uppajjati kāmavitakko, no anidānaṁ; sanidānaṁ uppajjati byāpādavitakko, no anidānaṁ; sanidānaṁ uppajjati vihiṁsāvitakko, no anidānaṁ?
byāpādavitakko → vyāpādavitakko (bjt, pts) | sanidānaṁ → sanidānam (pts)And how do sensual, malicious, and cruel thoughts arise for a reason, not without reason?
Kāmadhātuṁ, bhikkhave, paṭicca uppajjati kāmasaññā, kāmasaññaṁ paṭicca uppajjati kāmasaṅkappo, kāmasaṅkappaṁ paṭicca uppajjati kāmacchando, kāmacchandaṁ paṭicca uppajjati kāmapariḷāho, kāmapariḷāhaṁ paṭicca uppajjati kāmapariyesanā.
kāmacchando kāmacchandaṁ → kāmachando kāmacandam (pts) | kāmasaṅkappo kāmasaṅkappaṁ → kāmasaṁkappo kāmasaṁkappaṁ (bjt) | kāmadhātuṁ → kāmadhātum (pts) | kāmasaññaṁ → kāmasaññam (pts) | kāmasaṅkappaṁ → kāmasaṅkappam (pts) | kāmapariḷāhaṁ → kāmapariḷāham (pts)The element of sensuality gives rise to sensual perceptions. Sensual perceptions give rise to sensual purposes. Sensual purposes give rise to sensual desires. Sensual desires give rise to sensual passions. Sensual passions give rise to searches for sensual pleasures.
Kāmapariyesanaṁ, bhikkhave, pariyesamāno assutavā puthujjano tīhi ṭhānehi micchā paṭipajjati—kāyena, vācāya, manasā.
vācāya → S1-3 vācā always (pts note) | kāmapariyesanaṁ → kāmapariyesanam (pts) | micchā paṭipajjati → micchāpaṭipajjati (pts)An unlearned ordinary person on a search for sensual pleasures behaves badly in three ways: by body, speech, and mind.
Byāpādadhātuṁ, bhikkhave, paṭicca uppajjati byāpādasaññā, byāpādasaññaṁ paṭicca uppajjati byāpādasaṅkappo …pe… byāpādacchando … byāpādapariḷāho … byāpādapariyesanā …
byāpādasaññaṁ paṭicca uppajjati → (sya-all) | vyāpādapariyesanā → So B; complete in S1-3 (pts note)The element of malice gives rise to malicious perceptions. Malicious perceptions give rise to malicious thoughts. … malicious desires … malicious passions … malicious searches …
byāpādapariyesanaṁ, bhikkhave, pariyesamāno assutavā puthujjano tīhi ṭhānehi micchā paṭipajjati—kāyena, vācāya, manasā.
byāpādapariyesanaṁ → vyāpādapariyesanā vyāpādapariyesanaṁ (bjt) | micchā paṭipajjati → micchāpaṭipajjati (pts)An unlearned ordinary person on a malicious search behaves badly in three ways: by body, speech, and mind.
Vihiṁsādhātuṁ, bhikkhave, paṭicca uppajjati vihiṁsāsaññā; vihiṁsāsaññaṁ paṭicca uppajjati vihiṁsāsaṅkappo …pe… vihiṁsāchando … vihiṁsāpariḷāho … vihiṁsāpariyesanā …
vihiṁsāsaññaṁ paṭicca uppajjati → (sya-all) | vihiṁsāsaññaṁ paṭicca uppajjati vihiṁsāsaṅkappo → vihiṁsāsaṁkappo (bjt) | vihiṁsādhātuṁ → vihiṁsādhātum (pts) | vihiṁsāsaññā vihiṁsāsaññaṁ paṭicca uppajjati → vihiṁsasaññā (pts)The element of cruelty gives rise to cruel perceptions. Cruel perceptions give rise to cruel purposes. … cruel desires … cruel passions … cruel searches …
vihiṁsāpariyesanaṁ, bhikkhave, pariyesamāno assutavā puthujjano tīhi ṭhānehi micchā paṭipajjati—kāyena, vācāya, manasā.
micchā paṭipajjati → micchāpaṭipajjati (pts)An unlearned ordinary person on a cruel search behaves badly in three ways: by body, speech, and mind.
Seyyathāpi, bhikkhave, puriso ādittaṁ tiṇukkaṁ sukkhe tiṇadāye nikkhipeyya; no ce hatthehi ca pādehi ca khippameva nibbāpeyya. Evañhi, bhikkhave, ye tiṇakaṭṭhanissitā pāṇā te anayabyasanaṁ āpajjeyyuṁ.
nikkhipeyya → nikkhepeyya (sya-all) | no ce → tam enaṁ (pts) | anayabyasanaṁ → na anayavyasanam (pts) | nikkhipeyya → nikkhapeyya (bj: syā) | tiṇadāye → S tiṇā-; S3 tinā-; C. tiṇapādāye (pts note) | tiṇakaṭṭhanissitā → S1-3 -kaṭṭhasitā and further on (pts note) | evañhi → evaṁ hi (bjt) | anayabyasanaṁ → anayavyasanaṁ (bjt, pts) | nikkhipeyya → nikhippeyya (pts) | khippameva → khippam eva (pts)Suppose a person was to drop a burning torch in a thicket of dry grass. If they don’t quickly extinguish it with their hands and feet, the creatures living in the grass and wood would come to ruin.
Evameva kho, bhikkhave, yo hi koci samaṇo vā brāhmaṇo vā uppannaṁ visamagataṁ saññaṁ na khippameva pajahati vinodeti byantīkaroti anabhāvaṁ gameti, so diṭṭhe ceva dhamme dukkhaṁ viharati savighātaṁ saupāyāsaṁ sapariḷāhaṁ;
saññaṁ → akusalasaññaṁ (bj, sya-all) | diṭṭhe ceva → diṭṭheva (sya-all) | na khippameva → khippam eva (pts) | byantīkaroti → vyantikaroti (pts) | dukkhaṁ → sukham (pts) | savighātaṁ saupāyāsaṁ sapariḷāhaṁ → avighātam anupāyāsam apariḷāham (pts) | akusalasaññaṁ → visamagataṁ saññaṁ (bj: machasaṁ, PTS) | ceva → diṭṭheva dhamme (bj: sīmu3, syā) | evameva → evam eva (pts) | uppannaṁ visamagataṁ saññaṁ → uppannam visamagatam saññam (pts) | savighātaṁ saupāyāsaṁ sapariḷāhaṁ → savighātam sa-upāyasam sapariḷāham (pts)In the same way, a corrupt perception might arise in an ascetic or brahmin. If they don’t quickly give it up, dispel it, eliminate it, and obliterate it, they’ll suffer in the present life, with distress, anguish, and fever.
kāyassa ca bhedā paraṁ maraṇā duggati pāṭikaṅkhā.
ca → (sya-all) | bhedā → kāyassa bhedā (bj: sīmu3, syā) | duggatiṁ → S3 omits ṁ (pts note) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt) | paraṁ maraṇā duggati → param maranā duggatiṁ (pts)And when the body breaks up, after death, they can expect to be reborn in a bad place.
Sanidānaṁ, bhikkhave, uppajjati nekkhammavitakko, no anidānaṁ; sanidānaṁ uppajjati abyāpādavitakko, no anidānaṁ; sanidānaṁ uppajjati avihiṁsāvitakko, no anidānaṁ.
nekkhammavitakko → B nekkhama- always (pts note) | abyāpādavitakko → avyāpādavitakko (bjt, pts) | sanidānaṁ → sanidānam (pts)Thoughts of renunciation, good will, and harmlessness arise for a reason, not without reason.
Kathañca, bhikkhave, sanidānaṁ uppajjati nekkhammavitakko, no anidānaṁ; sanidānaṁ uppajjati abyāpādavitakko, no anidānaṁ; sanidānaṁ uppajjati avihiṁsāvitakko, no anidānaṁ?
abyāpādavitakko → avyāpādavitakko (bjt) | kathañca → kathañ ca (pts) | sanidānaṁ → sanidānam (pts) | anidānaṁ sanidānaṁ uppajjati abyāpādavitakko → anidānam sanidānam upajjati avyāpādavitakko (pts)And how do thoughts of renunciation, good will, and harmlessness arise for a reason, not without reason?
Nekkhammadhātuṁ, bhikkhave, paṭicca uppajjati nekkhammasaññā,
nekkhammadhātuṁ → nekkhammadhātum (pts)The element of renunciation gives rise to perceptions of renunciation.
nekkhammasaññaṁ paṭicca uppajjati nekkhammasaṅkappo,
nekkhammasaṅkappo → nekkhammasaṁkappo (bjt) | nekkhammasaññaṁ → nekkhammasaññam (pts)Perceptions of renunciation give rise to thoughts of renunciation.
nekkhammasaṅkappaṁ paṭicca uppajjati nekkhammacchando,
nekkhammasaṅkappaṁ → nekkhammasaṁkappaṁ (bjt) | nekkhammasaṅkappaṁ → nekkhammasaṅkappam (pts) | nekkhammacchando → nekkhammachando (pts)The purpose of renunciation give rise to enthusiasm for renunciation.
nekkhammacchandaṁ paṭicca uppajjati nekkhammapariḷāho,
nekkhammapariḷāho → nekkhamma pariḷāho (th) | nekkhammacchandaṁ → nekkhammachandaṁ (pts)Enthusiasm for renunciation gives rise to passion for renunciation.
nekkhammapariḷāhaṁ paṭicca uppajjati nekkhammapariyesanā;
nekkhammapariḷāhaṁ → nekkhammapariḷāham (pts)Fervor for renunciation gives rise to the search for renunciation.
nekkhammapariyesanaṁ, bhikkhave, pariyesamāno sutavā ariyasāvako tīhi ṭhānehi sammā paṭipajjati—kāyena, vācāya, manasā.
sammā paṭipajjati → sammāpaṭipajjati (pts)A learned noble disciple on a search for renunciation behaves well in three ways: by body, speech, and mind.
Abyāpādadhātuṁ, bhikkhave, paṭicca uppajjati abyāpādasaññā,
abyāpādadhātuṁ → avyāpādadhātuṁ (bjt) | abyāpādasaññā → avyāpādasaññā (bjt, pts) | abyāpādadhātuṁ → abyā pādadhātuṁ (th) | abyāpādadhātuṁ → avyāpādadhātum (pts)The element of good will gives rise to perceptions of good will.
abyāpādasaññaṁ paṭicca uppajjati abyāpādasaṅkappo …pe…
abyāpādasaññaṁ paṭicca uppajjati abyāpādasaṅkappo → (sya-all)Perceptions of good will give rise to thoughts of good will. …
abyāpādacchando …
abyāpādacchando → avyāpādasaṁkappo avyāpādacchando (bjt) | abyāpādacchando → avyāpādasaṅkappo avyāpādachando (pts)enthusiasm for good will …
abyāpādapariḷāho …
abyāpādapariḷāho → avyāpādapariḷāho (bjt, pts)passion for good will …
abyāpādapariyesanā,
abyāpādapariyesanā → avyāpādapariyesanā (bjt, pts) | abyāpādapariyesanā → abyā pādapariyesanā (th)the search for good will.
abyāpādapariyesanaṁ, bhikkhave, pariyesamāno sutavā ariyasāvako tīhi ṭhānehi sammā paṭipajjati—kāyena, vācāya, manasā.
abyāpādapariyesanaṁ → avyāpādapariyesanaṁ (bjt, pts) | sammā paṭipajjati → sammāpaṭipajjati (pts)A learned noble disciple on a search for good will behaves well in three ways: by body, speech, and mind.
Avihiṁsādhātuṁ, bhikkhave, paṭicca uppajjati avihiṁsāsaññā,
avihiṁsādhātuṁ → avihiṁsādhātum (pts)The element of harmlessness gives rise to perceptions of harmlessness.
avihiṁsāsaññaṁ paṭicca uppajjati avihiṁsāsaṅkappo,
avihiṁsāsaṅkappo → avihiṁsāsaṁkappo (bjt) | avihiṁsāsaññaṁ → avihiṁsā saññaṁ (th)Perceptions of harmlessness give rise to thoughts of harmlessness. …
avihiṁsāsaṅkappaṁ paṭicca uppajjati avihiṁsāchando,
avihiṁsāsaṅkappaṁ → avihiṁsāsaṁkappaṁ (bjt) | avihiṁsāsaṅkappaṁ → avihiṁsāsaṅkappam (pts)enthusiasm for harmlessness …
avihiṁsāchandaṁ paṭicca uppajjati avihiṁsāpariḷāho,
avihiṁsāpariḷāho → avihiṁsā pariḷāho (th) | avihiṁsāchandaṁ → avihiṁsāchandam (pts)passion for harmlessness …
avihiṁsāpariḷāhaṁ paṭicca uppajjati avihiṁsāpariyesanā;
avihiṁsāpariyesanā → avihiṁsā pariyesanā (th) | avihiṁsāpariḷāhaṁ → avihiṁsāpariḷāham (pts)the search for harmlessness.
avihiṁsāpariyesanaṁ, bhikkhave, pariyesamāno sutavā ariyasāvako tīhi ṭhānehi sammā paṭipajjati—kāyena, vācāya, manasā.
avihiṁsāpariyesanaṁ → avihiṁsāpariyesanam (pts) | ariyasāvako → ariyāsavako (pts) | sammā paṭipajjati → sammāpaṭipajjati (pts)A learned noble disciple on a search for harmlessness behaves well in three ways: by body, speech, and mind.
Seyyathāpi, bhikkhave, puriso ādittaṁ tiṇukkaṁ sukkhe tiṇadāye nikkhipeyya; tamenaṁ hatthehi ca pādehi ca khippameva nibbāpeyya. Evañhi, bhikkhave, ye tiṇakaṭṭhanissitā pāṇā te na anayabyasanaṁ āpajjeyyuṁ.
enaṁ → S1-3 omit ṁ (pts note) | evañhi → evaṁ hi (bjt, pts) | anayabyasanaṁ → anayavyasanaṁ (bjt) | tamenaṁ → tam enaṁ (pts) | khippameva → khippam eva (pts) | anayabyasanaṁ → anayavyasanam (pts)Suppose a person was to drop a burning torch in a thicket of dry grass. If they were to quickly extinguish it with their hands and feet, the creatures living in the grass and wood wouldn’t come to ruin.
Evameva kho, bhikkhave, yo hi koci samaṇo vā brāhmaṇo vā uppannaṁ visamagataṁ saññaṁ khippameva pajahati vinodeti byantīkaroti anabhāvaṁ gameti, so diṭṭhe ceva dhamme sukhaṁ viharati avighātaṁ anupāyāsaṁ apariḷāhaṁ;
saññaṁ → akusalasaññaṁ (bj, sya-all) | diṭṭhe ceva → diṭṭheva (sya-all) | evameva → evam eva (pts) | uppannaṁ → uppannam (pts) | khippameva → khippam eva (pts) | byantīkaroti → vyantikaroti (pts) | sukhaṁ → sukham (pts) | avighātaṁ anupāyāsaṁ apariḷāhaṁ → avighātam anupāyāsam apariḷāham (pts)In the same way, a corrupt perception might arise in an ascetic or brahmin. If they quickly give it up, dispel it, eliminate it, and obliterate it, they’ll be happy in the present life, free of distress, anguish, and fever.
kāyassa ca bhedā paraṁ maraṇā sugati pāṭikaṅkhā”ti.
ca → (sya-all) | pāṭikaṅkhāti → paṭikaṅkhāti (sya-all) | ca → Missing in S1-3 (pts note) | sugatiṁ → S1-3 add saggaṁ (pts note) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt) | paraṁ → param (pts) | sugati pāṭikaṅkhāti → sugatiṁ paṭikaṅkhāti (pts)And when the body breaks up, after death, they can expect to be reborn in a good place.”