Sāsapasutta๖ สาสปสูตร
Sāvatthiyaṁ viharati.
viharati → (bj)พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ... เขตกรุงสาวัตถี ...
Atha kho aññataro bhikkhu yena bhagavā …pe… ekamantaṁ nisinno kho so bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca:
bhagavā → bhagavā tenupasaṅkami (bj) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | bhagavantaṁ etadavoca → bhagavantam etad avoca kiṁ va (pts)ครั้งนั้น ภิกษุรูปหนึ่งได้เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ฯลฯ นั่ง ณ ที่ สมควร ได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคดังนี้ว่า
“kīvadīgho nu kho, bhante, kappo”ti?
kīvadīgho → dīgho (pts)“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ กัปหนึ่งนานเพียงไรหนอ”
“Dīgho kho, bhikkhu, kappo.พระผู้มีพระภาคได้ตรัสตอบว่า “ภิกษุ กัปหนึ่งนานนักหนา
So na sukaro saṅkhātuṁ ettakāni vassāni iti vā …pe… ettakāni vassasatasahassāni iti vā”ti.
vassāni iti → vassānīti (bj) | vassasatasahassāni iti → vassasatasahassānīti (bj) | saṅkhātuṁ → saṁkhātuṁ (bjt) | vāti → vā ti (pts)มิใช่เรื่องง่ายที่จะ นับกัปนั้นว่า เท่านี้ปี ฯลฯ หรือว่าเท่านี้ ๑๐๐,๐๐๐ ปี””
“Sakkā pana, bhante, upamaṁ kātun”ti?
upamaṁ → upamā (sya-all, pts)“พระองค์อาจอุปมาได้ไหม พระพุทธเจ้าข้า”
“Sakkā, bhikkhū”ti bhagavā avoca.“อาจอุปมาได้ ภิกษุ
“Seyyathāpi, bhikkhu, āyasaṁ nagaraṁ yojanaṁ āyāmena yojanaṁ vitthārena yojanaṁ ubbedhena, puṇṇaṁ sāsapānaṁ guḷikābaddhaṁ.
guḷikābaddhaṁ → cūḷikābaddhaṁ (bj); guḷikābandhaṁ (sya-all); cuḷikābaddhaṁ (pts1ed, pts2ed) | guḷikābaddhaṁ → cūlikābaddhaṁ (bj); cuḷikābaddhaṁ (pts) | guḷikābaddhaṁ → cūḷikābaddhaṁ (cck: sī. pī.) | bhikkhu → S1-3 bhikkhave (pts note) | āyasaṁ → B asayaṁ (pts note) | cuḷikābaddhaṁ → B gucuḷikābandhaṁ (pts note) | yojanaṁ → yojanam (pts)เปรียบเหมือนนครที่สร้างด้วยเหล็กมีความยาว ๑ โยชน์ กว้าง ๑ โยชน์ สูง ๑ โยชน์ เต็มด้วยเมล็ดผักกาด รวมกันเป็นกลุ่มก้อน
Tato puriso vassasatassa vassasatassa accayena ekamekaṁ sāsapaṁ uddhareyya.
ekamekaṁ sāsapaṁ uddhareyya → ekam ekaṁ sāsapam uddhāreyya (pts)บุรุษ พึงหยิบเมล็ดผักกาดออกจากนครนั้น ๑๐๐ ปีต่อ ๑ เมล็ด
Khippataraṁ kho so, bhikkhu, mahāsāsaparāsi iminā upakkamena parikkhayaṁ pariyādānaṁ gaccheyya, na tveva kappo.
so → Missing in S1-3 (pts note) | mahāsāsaparāsi → mahā sāsaparāsi (pts)เมล็ดผักกาดกองใหญ่นั้น พึงหมดสิ้นไป เพราะความพยายามนี้ยังเร็วกว่า ส่วนกัปหนึ่ง ยังไม่หมดสิ้นไป
Evaṁ dīgho kho, bhikkhu, kappo.กัปนานนักหนาอย่างนี้
Evaṁ dīghānaṁ kho, bhikkhu, kappānaṁ neko kappo saṁsito, nekaṁ kappasataṁ saṁsitaṁ, nekaṁ kappasahassaṁ saṁsitaṁ, nekaṁ kappasatasahassaṁ saṁsitaṁ.บรรดากัปที่นานนักหนาอย่างนี้ เธอได้ท่องเที่ยวไป มิใช่ ๑ กัป มิใช่ ๑๐๐ กัป มิใช่ ๑,๐๐๐ กัป มิใช่ ๑๐๐,๐๐๐ กัป
Taṁ kissa hetu?ข้อนั้นเพราะเหตุไร
Anamataggoyaṁ, bhikkhu, saṁsāro …pe…
anamataggoyaṁ → anamataggāyam (pts)เพราะว่าสงสารนี้มีเบื้องต้นและเบื้องปลายรู้ไม่ได้ ฯลฯ
alaṁ vimuccitun”ti.
alaṁ → S1 alameva S3 alañceva (pts note)ควรเพื่อหลุดพ้นจาก สังขารทั้งปวง”