Paraṁmaraṇasutta
Paraṁmaraṇasutta → tathāgataparammaraṇasuttaṁ (bj)The Realized One After Death
Ekaṁ samayaṁ āyasmā ca mahākassapo āyasmā ca sāriputto bārāṇasiyaṁ viharanti isipatane migadāye.
ca → (pts) | ca mahākassapo → mahā-kassapo (pts)At one time Venerable Mahākassapa and Venerable Sāriputta were staying near Varanasi in the deer park at Isipatana.
Atha kho āyasmā sāriputto sāyanhasamayaṁ paṭisallānā vuṭṭhito yenāyasmā mahākassapo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmatā mahākassapena saddhiṁ sammodi.
paṭisallānā → patillānā (bj) | sāyanhasamayaṁ → sāyaṇhasamayaṁ (sya-all) | sāyanhasamayaṁ paṭisallānā → sāyaṇhasamayaṁ paṭisallāṇā (pts) | yenāyasmā → yenā yasmā (th) | mahākassapena → mahā kassapena (th) | mahākassapo → mahā-kassapo (pts)Then in the late afternoon, Venerable Sāriputta came out of retreat, went to Venerable Mahākassapa, and exchanged greetings with him.
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā sāriputto āyasmantaṁ mahākassapaṁ etadavoca:
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (sya-all) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | āyasmantaṁ mahākassapaṁ etadavoca → āyasmantam mahā-kassapam etad avoca (pts)When the greetings and polite conversation were over, he sat down to one side and said to Mahākassapa:
“kiṁ nu kho, āvuso kassapa, hoti tathāgato paraṁ maraṇā”ti?
kiṁ nu → kinnu (bjt, th) | paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt, th) | paraṁ maraṇāti → parammaraṇā ti (pts)“Reverend Kassapa, does a realized one still exist after death?”
“Abyākataṁ kho etaṁ, āvuso, bhagavatā:
etaṁ → (pts) | kho → S1-3 add evaṁ (pts note) | abyākataṁ → avyākataṁ (pts)“Reverend, this has not been declared by the Buddha.”
‘hoti tathāgato paraṁ maraṇā’”ti.
paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt, th, pts)
“Kiṁ panāvuso, na hoti tathāgato paraṁ maraṇā”ti?
paraṁ maraṇāti evampi → parammaraṇāti etampi (bj, sya-all) | na → S1-3 neva always (pts note) | kiṁ → kim (pts) | paraṁ maraṇāti → parammaraṇā ti (pts)“Well then, does a realized one no longer exist after death?”
“Evampi kho, āvuso, abyākataṁ bhagavatā:
etampi → evampi kho (bj: machasaṁ, PTS) | evampi → evam pi (pts) | abyākataṁ → avyākataṁ (pts)“This too has not been declared by the Buddha.”
‘na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’”ti.
paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt, th) | paraṁ maraṇāti → parammaraṇā ti (pts)
“Kiṁ nu kho, āvuso, hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇā”ti?
ca → S1-3 na ca hoti always (pts note) | kiṁ nu → kinnu (bjt) | paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt, th) | paraṁ maraṇāti → paraṁmaraṇā ti (pts)“Well then, does a realized one both still exist and no longer exist after death?”
“Abyākataṁ kho etaṁ, āvuso, bhagavatā:
etaṁ → evam (pts) | abyākataṁ → avyākataṁ (pts)“This too has not been declared by the Buddha.”
‘hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇā’”ti.
+ → hoti (bjt, pts) | paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt, th) | paraṁ maraṇāti → paraṁmaraṇā ti (pts)
“Kiṁ panāvuso, neva hoti, na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā”ti?
paraṁ maraṇāti evampi → parammaraṇāti etampi (bj, sya-all) | kiṁ → kim (pts) | paraṁ maraṇāti → paraṁmaraṇā ti (pts)“Well then, does a realized one neither still exist nor no longer exist after death?”
“Evampi kho, āvuso, abyākataṁ bhagavatā:
evampi → etampi (bjt, th) | evampi → evam pi (pts) | abyākataṁ → avyākataṁ (pts)“This too has not been declared by the Buddha.”
‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’”ti.
paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt, th) | paraṁ maraṇāti → paraṁmaraṇā ti (pts)
“Kasmā cetaṁ, āvuso, abyākataṁ bhagavatā”ti?
cetaṁ → cetam (pts) | abyākataṁ bhagavatāti → avyākataṁ bhagavatā ti (pts)“And why has this not been declared by the Buddha?”
“Na hetaṁ, āvuso, atthasaṁhitaṁ nādibrahmacariyakaṁ na nibbidāya na virāgāya na nirodhāya na upasamāya na abhiññāya na sambodhāya na nibbānāya saṁvattati.
nādibrahmacariyakaṁ → ādibrahmacariyakaṁ (bj) | atthasaṁhitaṁ nādibrahmacariyakaṁ → atthasañhitam nādibrahmacāriyakaṁ (pts) | nibbānāya → nibbāṇāya (pts) | nādibrahmacāriyakaṁ → S1-3 -brāhma- ; B cāriyakaṁ; both here only (pts note) | atthasaṁhitaṁ → atthasañhitaṁ (th) | hetaṁ → hetam (pts)“Because it’s not beneficial or relevant to the fundamentals of the spiritual life. It doesn’t lead to disillusionment, dispassion, cessation, peace, insight, awakening, and extinguishment.
Tasmā taṁ abyākataṁ bhagavatā”ti.That’s why it has not been declared by the Buddha.”
“Atha kiñcarahāvuso, byākataṁ bhagavatā”ti?
kiñcarahāvuso → kiñcarahi āvuso (bj: sī.pævi, sī.pavi) | carahāvuso → S3 carahi āvuso; S1 cara āvuso (pts note) | kiñcarahāvuso byākataṁ → kiṁ carahāvuso vyākataṁ (pts)“So what now has been declared by the Buddha?”
“Idaṁ ‘dukkhan’ti kho, āvuso, byākataṁ bhagavatā;
byākataṁ → vyākataṁ (pts)“‘This is suffering’ has been declared by the Buddha.
ayaṁ ‘dukkhasamudayo’ti byākataṁ bhagavatā;
dukkhasamudayoti byākataṁ → dukkhasamudayo ti vyākataṁ (pts)‘This is the origin of suffering’ …
ayaṁ ‘dukkhanirodho’ti byākataṁ bhagavatā;
dukkhanirodhoti byākataṁ → dukkhanirodha ti vyākātam (pts)‘This is the cessation of suffering’ …
ayaṁ ‘dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti byākataṁ bhagavatā”ti.
ti → B -gāmini (pts note)‘This is the practice that leads to the cessation of suffering’ has been declared by the Buddha.”
“Kasmā cetaṁ, āvuso, byākataṁ bhagavatā”ti?
bhagavatāti → bhagavatā ti (pts)“And why has this been declared by the Buddha?”
“Etañhi, āvuso, atthasaṁhitaṁ etaṁ ādibrahmacariyakaṁ etaṁ nibbidāya virāgāya nirodhāya upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṁvattati.
atthasaṁhitaṁ etaṁ ādibrahmacariyakaṁ → atthasañhitam ādibrahmacariyakam (pts) | atthasañhitam → B inserts here etaṁ (pts note) | etañhi → etaṁ hi (bjt) | atthasaṁhitaṁ → atthasañhitaṁ (th)“Because it’s beneficial and relevant to the fundamentals of the spiritual life. It leads to disillusionment, dispassion, cessation, peace, insight, awakening, and extinguishment.
Tasmā taṁ byākataṁ bhagavatā”ti.
byākataṁ bhagavatāti dvādasamaṁ → bhagavatā byākatanti (bj) | ti → S1-3 Bhagavatā vyākatanti (pts note) | byākataṁ bhagavatāti → vyākataṁ bhagavatā ti (pts)That’s why it has been declared by the Buddha.”