SerīsuttaSerī the Deva’s Son
Ekamantaṁ ṭhito kho serī devaputto bhagavantaṁ gāthāya ajjhabhāsi:
ekamantaṁ → (pts) | Serī → B. S3 Seri. (pts note) | + → sāvatthiyaṁ (bjt)As he was standing there, Serī the deva’s son recited these verses in the Blessed One’s presence:
“Annamevābhinandanti, ubhaye devamānusā;
annamevābhinandanti ubhaye → annam evābhinandanti ubhayo (pts) ubhaye → ubhayo (sya-all)“Truly, they delight in food, both devas & human beings, Atha ko nāma so yakkho, yaṁ annaṁ nābhinandatī”ti.
ko → kho (sya-all) nābhinandatīti → nābhinandatīti bhagavā (bj) | nābhinandatīti → SS. atha kho nāma so yakkho yam annam abhinandati. (pts note)so what is the spirit who doesn’t delight in food?”“Ye naṁ dadanti saddhāya, vippasannena cetasā;
+ → bhagavā (bjt)The Buddha: “Those who give it through conviction, with clear, bright awareness: Tameva annaṁ bhajati, asmiṁ loke paramhi ca.
tameva → tam eva (pts)One eats that food, in this world & the next.Tasmā vineyya maccheraṁ, dajjā dānaṁ malābhibhū;So, having subdued miserliness, one who conquers [that] stain, should give a gift. Puññāni paralokasmiṁ, patiṭṭhā honti pāṇinan”ti.
pāṇinanti → pāninan ti (pts) | ti → See above, Devatā-S. V. 3. (pts note)Deeds of merit are the support for beings when they arise in the other world.”
“Acchariyaṁ, bhante, abbhutaṁ, bhante.
abbhutaṁ → abbhūtaṁ (sya-all) | abbhutaṁ bhante yāvasubhāsitamidaṁ → abbhutam yāva subhāsitaṁ idam (pts)“How amazing, lord! How astounding!
Yāvasubhāsitamidaṁ, bhante, bhagavatā:
yāvasubhāsitamidaṁ → yāva subhāsitañcidaṁ (sya-all) | idam → B. cīdam. (pts note) | yāvasubhāsitamidaṁ → yāva subhāsitaṁ idam (pts)How well this was stated by the Lord Blessed One!”
‘Ye naṁ dadanti saddhāya, vippasannena cetasā;“‘Those who give it through conviction, with clear, bright awareness: Tameva annaṁ bhajati, asmiṁ loke paramhi ca.
tameva → tam eva (pts)One eats that food, in this world & the next.Tasmā vineyya maccheraṁ, dajjā dānaṁ malābhibhū;So, having subdued miserliness, one who conquers [that] stain, should give a gift. Puññāni paralokasmiṁ, patiṭṭhā honti pāṇinan’ti.
pāṇinanti → pāṇinan ti (pts)Deeds of merit are the support for beings when they arise in the other world.’”
Bhūtapubbāhaṁ, bhante, sirī nāma rājā ahosiṁ dāyako dānapati dānassa vaṇṇavādī.
sirī → serī (bj, sya-all, km, pts1ed, pts2ed) | sirī → seri (bj); serī (pts) | dānapati → dānapatī (pts) | sirī → serī (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | Serī → B. Siri. (pts note) | vaṇṇavādī → S1 vaṇṇāvādī; S2 vaṇṇavādi; S3 vannaṁ vādī. (pts note)“In the past, lord, I was a king named Serī—a donor, a lord of giving, one who spoke in praise of giving.
Tassa mayhaṁ, bhante, catūsu dvāresu dānaṁ dīyittha samaṇabrāhmaṇakapaṇaddhikavanibbakayācakānaṁ.
catūsu → catusu (bj, pts) | samaṇabrāhmaṇakapaṇaddhikavanibbakayācakānaṁ → samaṇabrāhmaṇakapaṇaddhika vaṇibbakayācakānaṁ (bj, sya-all); samaṇabrāhmaṇakapaṇiddhikavanibbakayācakānaṁ (pts) | catusu → catūsu (bj: machasaṁ) | samaṇabrāhmaṇakapaṇaddhikavanibbakayācakānaṁ → samaṇa-brāhmaṇa-kapaṇaddhika-vanibbakayācakānaṁ (my) | samaṇabrāhmaṇakapaṇaddhikavanibbakayācakānaṁ → samaṇabrāhmaṇakapaṇaddhikavaṇibbakayācakānaṁ (th) | samaṇabrāhmaṇakapaṇaddhikavanibbakayācakānaṁ → samaṇa-brāhmaṇa-kapaṇi-ddhikavanibbaka-yācakānaṁ (pts)At my four gates I had gifts given to contemplatives & brahmans, poor people & travelers, mendicants & beggars.
Atha kho maṁ, bhante, itthāgāraṁ upasaṅkamitvā etadavoca:
itthāgāraṁ upasaṅkamitvā etadavoca → itthāgārā upasaṅkamitvā etadavocuṁ (mr) | etadavoca → itthāgārā upasaṅkamitvā etadavocuṁ (cck: ka.) | itthāgāraṁ → B.itthāgarā. (pts note) | avoca → B. avocuṁ. (pts note) | etadavoca → etad avoca (pts)“Then my harem women came to me and said, ‘Your majesty, you give gifts, but we don’t give gifts.
‘devassa kho dānaṁ dīyati; amhākaṁ dānaṁ na dīyati.
devassa kho → devasseva kho (bj, pts2ed) | devassa → devasseva (bj) | devasseva → devassa kho (bj: machasaṁ, PTS, syā) | kho → devasseva kho (cck: ka. sī.) | kho → SS. devasseva. (pts note)It would be good if, depending on you, we gave gifts & did deeds of merit.’
Sādhu mayampi devaṁ nissāya dānāni dadeyyāma, puññāni kareyyāmā’ti.
mayampi → mayaṁ pi (pts) | kareyyāmāti → kareyyāmā ti (pts)“Then the thought occurred to me, ‘Here I am, a donor, a lord of giving, one who speaks in praise of giving.
Tassa mayhaṁ, bhante, etadahosi:
etadahosi → etad ahosi (pts)So when they say,
‘ahaṁ khosmi dāyako dānapati dānassa vaṇṇavādī.
smi → SS. mhi. (pts note) | khosmi → kho smi (pts)“Let us give gifts,” what am I to say?’
Dānaṁ dassāmāti vadante kinti vadeyyan’ti?
vadante → vadanattānaṁ (bj) | vadanattānaṁ → vadante (bj: katthaci, sīmu7, PTS) | vadante → vadantānaṁ (sya-all: yu.) | vadantānaṁ → B.vadante always. (pts note)
So khvāhaṁ, bhante, paṭhamaṁ dvāraṁ itthāgārassa adāsiṁ.
paṭhamaṁ dvāraṁ → paṭhamadvāraṁ (sya-all) | paṭhamaṁ → pathamaṁ (pts) | dvāraṁ → SS. pathamadvāraṁ. (pts note)So I gave the first gate to the harem women.
Tattha itthāgārassa dānaṁ dīyittha; mama dānaṁ paṭikkami.
dānaṁ paṭikkami → dānam patikkami (pts)There the harem women gave gifts, and my gifts returned to me.
Atha kho maṁ, bhante, khattiyā anuyantā upasaṅkamitvā etadavocuṁ:
anuyantā → anuyuttā (bj, sya-all, pts) | etadavocuṁ → mam etad avocuṁ (pts) | anuyuttā → anuyantā (bj: machasaṁ) | anuyuttā → B. anuyantā. (pts note) | + → maṁ (bjt, th)“Then my noble-warrior subordinates came to me and said,
‘devassa kho dānaṁ dīyati; itthāgārassa dānaṁ dīyati; amhākaṁ dānaṁ na dīyati.
na → no (pts)‘Your majesty, you give gifts, the harem women give gifts, but we don’t give gifts.
Sādhu mayampi devaṁ nissāya dānāni dadeyyāma, puññāni kareyyāmā’ti.
mayampi → mayam pi (pts)It would be good if, depending on you, we gave gifts & did deeds of merit.’
Tassa mayhaṁ, bhante, etadahosi:
mayhaṁ → mayham (pts) | etadahosi → etad ahosi (pts)“Then the thought occurred to me,
‘ahaṁ khosmi dāyako dānapati dānassa vaṇṇavādī.
smi → SS. mhi. (pts note) | ahaṁ khosmi → aham kho smi (pts)‘Here I am, a donor, a lord of giving, one who speaks in praise of giving.
Dānaṁ dassāmāti vadante kinti vadeyyan’ti?
vadante → vadantānaṁ (bj, pts) | vadantānaṁ → vadante (bj: katthaci, sīmu7, PTS) | vadantānam → SS. have here vadante as B. (pts note) | dānaṁ → dānam (pts) | vadeyyanti → vadeyyan ti (pts)So when they say, “Let us give gifts,” what am I to say?’
So khvāhaṁ, bhante, dutiyaṁ dvāraṁ khattiyānaṁ anuyantānaṁ adāsiṁ.
anuyantānaṁ → anuyuttānaṁ (bj, sya-all) | dutiyaṁ dvāraṁ → dutiyadvāraṁ (sya-all) | khvāhaṁ → kvāhaṁ (pts) | khattiyānaṁ anuyantānaṁ → khattiyānam anuyuttānaṁ (pts) | dvāraṁ → dutiyadvāraṁ (bj: syā) | anuyuttānaṁ → anuyantānaṁ (bj: machasaṁ) | dvāraṁ → S1-3 vāraṁ. (pts note) | anuyuttānaṁ → B. anuyantānaṁ here and further on. (pts note)So I gave the second gate to my noble-warrior subordinates.
Tattha khattiyānaṁ anuyantānaṁ dānaṁ dīyittha, mama dānaṁ paṭikkami.
anuyantānaṁ → anuyuttānaṁ (bj, sya-all) | khattiyānaṁ anuyantānaṁ dānaṁ → khattiyānam anuyuttānam dānam (pts)There the noble-warrior subordinates gave gifts, and my gifts returned to me.
Atha kho maṁ, bhante, balakāyo upasaṅkamitvā etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)“Then my troops came to me and said,
‘devassa kho dānaṁ dīyati; itthāgārassa dānaṁ dīyati; khattiyānaṁ anuyantānaṁ dānaṁ dīyati; amhākaṁ dānaṁ na dīyati.
anuyantānaṁ → anuyuttānaṁ (bj, sya-all) | itthāgārassa → itthāhārassa (pts) | khattiyānaṁ anuyantānaṁ → khattiyānam anuyuttānam (pts) | anuyuttānaṁ → anuyantānaṁ (bj: machasaṁ)‘Your majesty, you give gifts, the harem women give gifts, the noble-warrior subordinates give gifts, but we don’t give gifts.
Sādhu mayampi devaṁ nissāya dānāni dadeyyāma, puññāni kareyyāmā’ti.
mayampi → mayam pi (pts)It would be good if, depending on you, we gave gifts & did deeds of merit.’
Tassa mayhaṁ, bhante, etadahosi:
mayhaṁ → mayham (pts) | etadahosi → etad ahosi (pts)“Then the thought occurred to me,
‘ahaṁ khosmi dāyako dānapati dānassa vaṇṇavādī.
khosmi → kho smi (pts)‘Here I am, a donor, a lord of giving, one who speaks in praise of giving.
Dānaṁ dassāmāti vadante kinti vadeyyan’ti?
vadante → vadantānaṁ (bj) | vadantānaṁ → vadante (bj: katthaci, sīmu7, PTS)So when they say, “Let us give gifts,” what am I to say?’
So khvāhaṁ, bhante, tatiyaṁ dvāraṁ balakāyassa adāsiṁ.
tatiyaṁ dvāraṁ → tatiyadvāraṁ (sya-all) | adāsiṁ → adasiṁ (pts) | dvāraṁ → SS. tatiyavāraṁ. (pts note)So I gave the third gate to my troops.
Tattha balakāyassa dānaṁ dīyittha, mama dānaṁ paṭikkami.
dānaṁ → dānam (pts)There the troops gave gifts, and my gifts returned to me.
Atha kho maṁ, bhante, brāhmaṇagahapatikā upasaṅkamitvā etadavocuṁ:
etadavocuṁ → etad avocuṁ (pts)“Then brahmans & householders came to me and said,
‘devassa kho dānaṁ dīyati; itthāgārassa dānaṁ dīyati; khattiyānaṁ anuyantānaṁ dānaṁ dīyati; balakāyassa dānaṁ dīyati; amhākaṁ dānaṁ na dīyati.
anuyantānaṁ → anuyuttānaṁ (bj, sya-all, pts) | anuyuttānaṁ → anuyantānaṁ (bj: machasaṁ) | anuyantānaṁ → anuyuttānam (pts)‘Your majesty, you give gifts, the harem women give gifts, the noble-warrior subordinates give gifts, the troops give gifts, but we don’t give gifts.
Sādhu mayampi devaṁ nissāya dānāni dadeyyāma, puññāni kareyyāmā’ti.
dānāni → dānaṁ (pts) | mayampi → mayam pi (pts)It would be good if, depending on you, we gave gifts & did deeds of merit.’
Tassa mayhaṁ, bhante, etadahosi:
etadahosi → etad ahosi (pts)“Then the thought occurred to me,
‘ahaṁ khosmi dāyako dānapati dānassa vaṇṇavādī.
smi → B. khvāsmi. (pts note) | khosmi → kho smi (pts)‘Here I am, a donor, a lord of giving, one who speaks in praise of giving.
Dānaṁ dassāmāti vadante kinti vadeyyan’ti?
vadante → vadantānaṁ (bj) | vadantānaṁ → vadante (bj: katthaci, sīmu7, PTS) | vadantānam → SS. have here vadante as B. (pts note)So when they say, “Let us give gifts,” what am I to say?’
So khvāhaṁ, bhante, catutthaṁ dvāraṁ brāhmaṇagahapatikānaṁ adāsiṁ.
catutthaṁ dvāraṁ → catutthadvāraṁ (sya-all) | khvāhaṁ → khvāham (pts) | dvāraṁ brāhmaṇagahapatikānaṁ → dvāram brāhmaṇagahapatikānam (pts)So I gave the fourth gate to the brahmans & householders.
Tattha brāhmaṇagahapatikānaṁ dānaṁ dīyittha, mama dānaṁ paṭikkami.
brāhmaṇagahapatikānaṁ → brāhmaṇagahapatikānam (pts)There the brahmans & householders gave gifts, and my gifts returned to me.
Atha kho maṁ, bhante, purisā upasaṅkamitvā etadavocuṁ:
maṁ → mam (pts) | etadavocuṁ → etad avocuṁ (pts)“Then my men came to me and said,
‘na kho dāni devassa koci dānaṁ dīyatī’ti.
devassa → SS. add kho. (pts note) | kho dāni → khodāni (th)‘Now your majesty isn’t giving any gifts.’
Evaṁ vuttāhaṁ, bhante, te purise etadavocaṁ:
vuttāhaṁ → vuttohaṁ (bj, pts) | vuttohaṁ → vuttāhaṁ (bj: katthaci) | vutto-haṁ → B. vuttāhaṁ. (pts note) | etadavocaṁ → etad avocaṁ (pts)“When that was said, I said to my men,
‘tena hi, bhaṇe, yo bāhiresu janapadesu āyo sañjāyati tato upaḍḍhaṁ antepure pavesetha, upaḍḍhaṁ tattheva dānaṁ detha samaṇabrāhmaṇakapaṇaddhikavanibbakayācakānan’ti.
samaṇabrāhmaṇakapaṇaddhikavanibbakayācakānanti → samaṇabrāhmaṇakapaṇaddhika vaṇibbakayācakānanti (bj, sya-all); samaṇabrāhmaṇakapaṇiddhikavanibbakayācakānan ti (pts) | antepure → antepuraṁ (sya-all) | upaḍḍhaṁ antepure → upaḍḍham antepuraṁ (pts) | antepure → antepuraṁ (bj: katthaci) | āyo → S1-3 ayo. (pts note) | ti → See above, 6, 7. (pts note) | samaṇabrāhmaṇakapaṇaddhikavanibbakayācakānanti → samaṇa-brāhmaṇa-kapaṇaddhika-vanibbaka-yācakānanti (my) | tena hi → tenahi (th) | samaṇabrāhmaṇakapaṇaddhikavanibbakayācakānanti → samaṇabrāhmaṇakapaṇaddhikavaṇibbakayācakānanti (th) | tattheva → tatth-eva (pts) | samaṇabrāhmaṇakapaṇaddhikavanibbakayācakānanti → samaṇa-brāhmaṇa-kapaṇi-ddhika-vanibbaka-yācakānan ti (pts)‘In that case, I say, bring half of the revenue generated in the outlying districts into the city, and give half of it as gifts to contemplatives & brahmans, poor people & travelers, mendicants & beggars.’
So khvāhaṁ, bhante, evaṁ dīgharattaṁ katānaṁ puññānaṁ evaṁ dīgharattaṁ katānaṁ kusalānaṁ dhammānaṁ pariyantaṁ nādhigacchāmi—
dhammānaṁ → (bj, sya-all, pts) | kusalānaṁ → kusalānaṁ dhammānaṁ (bj: machasaṁ) | kusalānaṁ → B. adds kammānam. (pts note)“And so, lord, in the meritorious deeds I did for such a long time, in the skillful deeds I did for such a long time,
ettakaṁ puññanti vā ettako puññavipākoti vā ettakaṁ sagge ṭhātabbanti vāti.
sagge → samagge (sya-all) | puññanti vā → puññan ti (pts) | puññavipāko → SS. ettako vipāko. (pts note) | puññavipākoti → puññavipāko ti (pts) | ṭhātabbanti vāti → ṭhātabban ti vā ti (pts)I didn’t reach a limit of ‘so much merit’ or ‘so much fruit of merit’ or ‘so long I should stay in heaven.’
Acchariyaṁ, bhante, abbhutaṁ, bhante.
abbhutaṁ → abbhūtaṁ (sya-all)“How amazing, lord! How astounding!
Yāvasubhāsitamidaṁ, bhante, bhagavatā:
yāvasubhāsitamidaṁ → yāva subhāsitañcidaṁ (sya-all) | yāvasubhāsitamidaṁ bhante → yāva subhāsitam idaṁ (pts) | bhagavatā → midaṁ bhagavatā (bj: PTS) | idaṁ → B. cidaṁ bhante. (pts note)How well this was stated by the lord Blessed One!”
‘Ye naṁ dadanti saddhāya, vippasannena cetasā;“‘Those who give it through conviction, with clear, bright awareness: Tameva annaṁ bhajati, asmiṁ loke paramhi ca.
tameva → tam eva (pts) asmiṁ → asmi (pts)One eats that food, in this world & the next.Tasmā vineyya maccheraṁ, dajjā dānaṁ malābhibhū;So, having subdued miserliness, one who conquers [that] stain, should give a gift. Puññāni paralokasmiṁ, patiṭṭhā honti pāṇinan’”ti.
pāṇinanti → pāṇinan ti ekam antaṁ (pts) | ti → See above, No. 3 and Devatā-S. V. 3. (pts note)Deeds of merit are the support for beings when they arise in the other world.’”