SusimasuttaWith Susīma
Sāvatthinidānaṁ.
sāvatthinidānaṁ → sāvatthiyaṁ (bj); sāvatthīnidānaṁ (sya-all)At Sāvatthī.
Atha kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho āyasmantaṁ ānandaṁ bhagavā etadavoca:
bhagavantaṁ → bhagavantam (pts) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | āyasmantaṁ → āyasmantam (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Then Venerable Ānanda went up to the Buddha, bowed, and sat down to one side. The Buddha said to him,
“tuyhampi no, ānanda, sāriputto ruccatī”ti?
sāriputto → sārīputto (sya-all) | tuyhampi → tuyhaṁpi (th) | tuyhampi → tuyham pi (pts)“Ānanda, do you endorse Sāriputta?”
“Kassa hi nāma, bhante, abālassa aduṭṭhassa amūḷhassa avipallatthacittassa āyasmā sāriputto na rucceyya?
sāriputto → sārīputto (sya-all) | avipallatthacittassa → avippallatthacittassa (pts)“Sir, who on earth would not endorse Venerable Sāriputta unless they’re a fool, a hater, delusional, or mentally deranged?
Paṇḍito, bhante, āyasmā sāriputto.
sāriputto → sārīputto (sya-all) | Sāriputto → SS. add here: appiccho bhante āyasmā Sāriputto, which will be found further on. (pts note)Venerable Sāriputta is astute,
Mahāpañño, bhante, āyasmā sāriputto.
sāriputto → sārīputto (sya-all)he has great wisdom,
Puthupañño, bhante, āyasmā sāriputto.
sāriputto → sārīputto (sya-all)widespread wisdom,
Hāsapañño, bhante, āyasmā sāriputto.
Hāsapañño → hāsupañño (bj, pts2ed) | hāsapañño → hāsupañño (bj) | sāriputto → sārīputto (sya-all) | hāsupañño → hāsapañño (machasaṁ, syā, sīmu, PTS); hāsupaññāti paṭisambhidādisu ca saṁyutta aṭṭhakathāya ca dissate (bj note) | Hāsapañño → hāsupañño (cck: sī.) | hāsapañño → SS. hāsupañño (or bhāsu-), here and further on. (pts note)laughing wisdom,
Javanapañño, bhante, āyasmā sāriputto.
sāriputto → sārīputto (sya-all)swift wisdom,
Tikkhapañño, bhante, āyasmā sāriputto.
sāriputto → sārīputto (sya-all)sharp wisdom,
Nibbedhikapañño, bhante, āyasmā sāriputto.
sāriputto → sārīputto (sya-all)and penetrating wisdom.
Appiccho, bhante, āyasmā sāriputto.
sāriputto → sārīputto (sya-all); sariputto (pts)He has few wishes,
Santuṭṭho, bhante, āyasmā sāriputto.
sāriputto → sārīputto (sya-all)he’s content,
Pavivitto, bhante, āyasmā sāriputto.
sāriputto → sārīputto (sya-all)secluded,
Asaṁsaṭṭho, bhante, āyasmā sāriputto.
sāriputto āraddhavīriyo → sārīputto āraddhaviriyo (sya-all)aloof,
Āraddhavīriyo, bhante, āyasmā sāriputto.
sāriputto → sārīputto (sya-all) | āraddhavīriyo → āraddhaviriyo (bjt, th, pts)and energetic.
Vattā, bhante, āyasmā sāriputto.
sāriputto → sārīputto (sya-all)He is a preacher,
Vacanakkhamo, bhante, āyasmā sāriputto.
sāriputto → sārīputtoṛ (th)and he accepts advice;
Codako, bhante, āyasmā sāriputto.
sāriputto → sārīputto (sya-all)he accuses
Pāpagarahī, bhante, āyasmā sāriputto.
sāriputto → sārīputto (sya-all)and criticizes wickedness.
Kassa hi nāma, bhante, abālassa aduṭṭhassa amūḷhassa avipallatthacittassa āyasmā sāriputto na rucceyyā”ti?
sāriputto → sārīputto (sya-all) | avipallatthacittassa → avippallatthacittassa (pts)Who on earth would not endorse Venerable Sāriputta unless they’re a fool, a hater, delusional, or mentally deranged?”
“Evametaṁ, ānanda, evametaṁ, ānanda.
evametaṁ → evam etam (pts)“That’s so true, Ānanda! That’s so true!
Kassa hi nāma, ānanda, abālassa aduṭṭhassa amūḷhassa avipallatthacittassa sāriputto na rucceyya?
sāriputto → sārīputto (sya-all) | Ānanda → S1-3 omit kassa hi nāma Ānanda. (pts note) | avipallatthacittassa → avippallatthacitassa (pts)Who on earth would not endorse Venerable Sāriputta unless they’re a fool, a hater, delusional, or mentally deranged?”
Paṇḍito, ānanda, sāriputto.
sāriputto → sārīputto (sya-all) | ānanda → ānando (pts)And the Buddha repeated all of Ānanda’s terms of praise.
Mahāpañño, ānanda, sāriputto.
sāriputto → sārīputto (sya-all)
Puthupañño, ānanda, sāriputto.
sāriputto → sārīputto (sya-all)
Hāsapañño, ānanda, sāriputto.
hāsapañño → hāsupañño (bj) | sāriputto → sārīputto (sya-all)
Javanapañño, ānanda, sāriputto.
sāriputto → sārīputto (sya-all)
Tikkhapañño, ānanda, sāriputto.
sāriputto → sārīputto (sya-all)
Nibbedhikapañño, ānanda, sāriputto.
sāriputto → sārīputto (sya-all)
Appiccho, ānanda, sāriputto.
sāriputto → sārīputto (sya-all)
Santuṭṭho, ānanda, sāriputto.
sāriputto → sārīputto (sya-all)
Pavivitto, ānanda, sāriputto.
sāriputto → sārīputto (sya-all)
Asaṁsaṭṭho, ānanda, sāriputto.
sāriputto āraddhavīriyo → sārīputto āraddhaviriyo (sya-all) | asaṁsaṭṭho ānanda sāriputto āraddhavīriyo → asaṁsattho (pts)
Āraddhavīriyo, ānanda, sāriputto.
sāriputto → sārīputto (sya-all) | āraddhavīriyo → āraddhaviriyo (bjt, th)
Vattā, ānanda, sāriputto.
sāriputto → sārīputto (sya-all)
Vacanakkhamo, ānanda, sāriputto.
sāriputto → sārīputto (sya-all)
Codako, ānanda, sāriputto.
sāriputto → sārīputto (sya-all)
Pāpagarahī, ānanda, sāriputto.
sāriputto → sārīputto (sya-all)
Kassa hi nāma, ānanda, abālassa aduṭṭhassa amūḷhassa avipallatthacittassa sāriputto na rucceyyā”ti?
sāriputto → sārīputto (sya-all) | nāma → nāmo (pts) | avipallatthacittassa → avippallathacittassa (pts) | rucceyyāti → rucceyyā ti (pts)
Atha kho susimo devaputto āyasmato sāriputtassa vaṇṇe bhaññamāne mahatiyā devaputtaparisāya parivuto yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhāsi. Ekamantaṁ ṭhito kho susimo devaputto bhagavantaṁ etadavoca:
susimo → susīmo (bj, pts2ed) | sāriputtassa → sārīputtassa (sya-all) | devaputtaparisāya → devaputtapatisāya (pts) | bhagavantaṁ → bhagavāntam (pts) | susīmo → susīlamā (bj: machasaṁ) | susimo → susīmo (cck: sī.) | Susimo → SS. Susīmo here and further on. (pts note) | devaputtaparisāya → devaputta-patisāya (pts) | tenupasaṅkami → ten-upasaṅkami (pts) | ekamantaṁ → ekam antam (pts) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | bhagavantaṁ etadavoca → bhagavantam etad avoca (pts)While this praise of Sāriputta was being spoken, the godling Susīma approached the Buddha, escorted by a large assembly of godlings. He bowed, stood to one side, and said to him:
“Evametaṁ, bhagavā, evametaṁ, sugata.
evametaṁ → evam etaṁ (pts)“That’s so true, Blessed One! That’s so true, Holy One!
Kassa hi nāma, bhante, abālassa aduṭṭhassa amūḷhassa avipallatthacittassa āyasmā sāriputto na rucceyya?
sāriputto → sārīputto (sya-all) | avipallatthacittassa → avippallatthacittassa (pts)Who on earth would not endorse Venerable Sāriputta unless they’re a fool, a hater, delusional, or mentally deranged?”
Paṇḍito, bhante, āyasmā sāriputto.
bhante → bhante ca (pts) | sāriputto → sārīputto (th)And he too repeated all the terms of praise of Sāriputta, adding,
Mahāpañño, bhante, puthupañño, bhante, hāsapañño, bhante, javanapañño, bhante, tikkhapañño, bhante, nibbedhikapañño, bhante, appiccho, bhante, santuṭṭho, bhante, pavivitto, bhante, asaṁsaṭṭho, bhante, āraddhavīriyo, bhante, vattā, bhante, vacanakkhamo, bhante, codako, bhante, pāpagarahī, bhante, āyasmā sāriputto.
sāriputto → sārīputto (sya-all) | pe → This and the following abridgments are in SS only. In B. the text runs on all along. (pts note)
Kassa hi nāma, bhante, abālassa aduṭṭhassa amūḷhassa avipallatthacittassa āyasmā sāriputto na rucceyya?
rucceyya → rucceyyāti (bj) | sāriputto → sārīputto (sya-all) | avipallatthacittassa → avippallatthacittassa (pts)
Ahampi hi, bhante, yaññadeva devaputtaparisaṁ upasaṅkamiṁ, etadeva bahulaṁ saddaṁ suṇāmi:
yaññadeva → yañca (sya-all) | yañca → yaññadeva. ba. yadeva (sya-all: sī. yu.) | pi → B. ahamhi. (pts note) | yaññad → S2 yaññā; S2 yaṁñad; B. yadeva (by correction). (pts note) | ahampi → aham pi (pts) | yaññadeva devaputtaparisaṁ → yaññad eva devaputtaparisam (pts) | etadeva → etad eva (pts)“For I too, sir, whenever I go to an assembly of godlings, frequently hear the same terms of praise.”
‘paṇḍito āyasmā sāriputto;
sāriputto → sārīputto (th)
mahāpañño āyasmā, puthupañño āyasmā, hāsapañño āyasmā, javanapañño āyasmā, tikkhapañño āyasmā, nibbedhikapañño āyasmā, appiccho āyasmā, santuṭṭho āyasmā, pavivitto āyasmā, asaṁsaṭṭho āyasmā, āraddhavīriyo āyasmā, vattā āyasmā, vacanakkhamo āyasmā, codako āyasmā, pāpagarahī āyasmā sāriputto’ti.
sāriputtoti → sārīputto (sya-all) | āraddhavīriyo → āraddhaviriyo (th)
Kassa hi nāma, bhante, abālassa aduṭṭhassa amūḷhassa avipallatthacittassa āyasmā sāriputto na rucceyyā”ti?
bhante → (bj, pts) | sāriputto → sārīputto (sya-all) | rucceyyāti → rucceyya ti (pts) | avipallatthacittassa → avippallatthacittassa (pts)
Atha kho susimassa devaputtassa devaputtaparisā āyasmato sāriputtassa vaṇṇe bhaññamāne attamanā pamuditā pītisomanassajātā uccāvacā vaṇṇanibhā upadaṁseti.
susimassa → susīmassa (bj) | sāriputtassa → sārīputtassa (sya-all) | pītisomanassajātā → pitisomanassajātā (pts) | uccāvacā → S3 uccāvaca-. (pts note) | devaputtaparisā → devaputta-parisā (pts)While this praise of Sāriputta was being spoken, the godlings of Susīma’s assembly—uplifted and overjoyed, full of rapture and happiness—displayed a rainbow of bright colors.
Seyyathāpi nāma maṇi veḷuriyo subho jātimā aṭṭhaṁso suparikammakato paṇḍukambale nikkhitto bhāsate ca tapate ca virocati ca;
jātimā → jotimā (sya-all) | jātimā → jotimā (bj: syā) | maṇi veḷuriyo → maṇiveḷuriyo (bjt, th, pts)Suppose there was a beryl gem that was naturally lustrous, eight-faceted, well-worked. When placed on a cream rug it would sine and glow and dazzle.
evamevaṁ susimassa devaputtassa devaputtaparisā āyasmato sāriputtassa vaṇṇe bhaññamāne attamanā pamuditā pītisomanassajātā uccāvacā vaṇṇanibhā upadaṁseti.
susimassa → susīmassa (bj) | sāriputtassa → sārīputtassa (sya-all) | pamuditā → pamoditā (pts) | evamevaṁ → evam evaṁ (pts) | devaputtaparisā → devaputta parisā (pts)In the same way, the godlings of Susīma’s assembly displayed a rainbow of bright colors.
Seyyathāpi nāma nikkhaṁ jambonadaṁ dakkhakammāraputtaukkāmukhasukusalasampahaṭṭhaṁ paṇḍukambale nikkhittaṁ bhāsate ca tapate ca virocati ca;
nikkhaṁ → nekkhaṁ (bj, sya-all, pts) | dakkhakammāraputtaukkāmukhasukusalasampahaṭṭhaṁ → dakkhakammāraputtena ukkāmukhe sukusalasampahaṭṭhaṁ (bj); dakkhakammāraputtena sukusalasampahaṭṭhaṁ (pts) | nekkhaṁ → nikkhaṁ (bj: machasaṁ) | sukusalasampahaṭṭhaṁ → [lakkhaṇehi antarita] pāṭho sīhalapotthakesu ceva PTS potthake ca na dissate (bj note) | sampahaṭṭhaṁ → a. evaṁ. sī. yu. dakkhakammāraputtena sukusalasampahaṭṭhaṁ. ba. dakkhakammāraputtaukkāmukhesu kusalasampahaṭṭhaṁ (sya-all note) | nekkhaṁ → So SS. and C.; B. nikkham. (pts note) | sukusalasampahaṭṭhaṁ → S3 dakkhaṁ-; S2 -puttena kusala-; B. -kammāraputtaukkāmukhasukusala-; C. kammāraputtaṁ ukkāmukhesukusalaṁ sampahaṭṭhaṁ. (pts note) | dakkhakammāraputtaukkāmukhasukusalasampahaṭṭhaṁ → dakkhena kammāraputtaṁ ukkāmukhesu kusalaṁ sampahaṭṭhaṁ (th)Suppose there was a pendant of Black Plum River gold, fashioned by a deft smith, well wrought in the forge. When placed on a cream rug it would shine and glow and dazzle.
evamevaṁ susimassa devaputtassa devaputtaparisā āyasmato sāriputtassa vaṇṇe bhaññamāne attamanā pamuditā pītisomanassajātā uccāvacā vaṇṇanibhā upadaṁseti.
susimassa → susīmassa (bj) | evamevaṁ → evam evaṁ (pts)In the same way, the godlings of Susīma’s assembly displayed a rainbow of bright colors.
Seyyathāpi nāma saradasamaye viddhe vigatavalāhake deve rattiyā paccūsasamayaṁ osadhitārakā bhāsate ca tapate ca virocati ca;
rattiyā paccūsasamayaṁ → (sya-all) | saradasamaye viddhe vigatavalāhake deve → (pts) | paccūsasamayaṁ → paccūsamayaṁ (pts) | deve → [lakkhaṇehi antarita] pāṭho sīhalapotthakesu ceva PTS potthake ca na dissate (bj note) | deve → ba. evaṁ. sī. seyyathāpi rattiyā paccūsasamayaṁ. yu. seyyathāpi nāma rattiyā paccūsasamayaṁ (sya-all note) | nāma → SS. omit nāma; B. adds saradasamaye viddhe vigātavalāhake deve, of the next paragraph. (pts note)Suppose that in the autumn the heavens were clear and cloudless. At the crack of dawn, the morning star shines and glows and dazzles.
evamevaṁ susimassa devaputtassa devaputtaparisā āyasmato sāriputtassa vaṇṇe bhaññamāne attamanā pamuditā pītisomanassajātā uccāvacā vaṇṇanibhā upadaṁseti.
susimassa → susīmassa (bj) | sāriputtassa → sārīputtassa (sya-all) | evamevaṁ → evam evaṁ (pts) | devaputtaparisā → devaputta-parisā (pts)In the same way, the godlings of Susīma’s assembly displayed a rainbow of bright colors.
Seyyathāpi nāma saradasamaye viddhe vigatavalāhake deve ādicco nabhaṁ abbhussakkamāno sabbaṁ ākāsagataṁ tamagataṁ abhivihacca bhāsate ca tapate ca virocati ca;
abbhussakkamāno → abbhussukkamāno (bj, sya-all) | tamagataṁ → tamaṁ (bj, pts) | nabhaṁ abbhussakkamāno sabbaṁ → nabham abbhussukkamāno sabbam (pts) | abbhussukkamāno → abbha2ssakkamāno (bj: machasaṁ, sīmu7) | tamaṁ → tamagataṁ (bj: machasaṁ, syā) | abbhussakkamāno → abbhussukkamāno (cck: sī. syā. kaṁ. pī.); abbhuggamamāno (cck: dī. ni. 2.258) | tamagataṁ → tamaṁ (sya-all: sī. yu.) | abbhussukkamāno → B. abbhussakkamāno. (pts note) | tamaṁ → S. tamagatam. (pts note) | abhivihacca → S1-2 abhavihacca; B. abhivihañña. (pts note)Suppose that in the autumn the heavens were clear and cloudless. As the sun is rising to the firmament, having dispelled all the darkness of space, shines and glows and dazzles.
evamevaṁ susimassa devaputtassa devaputtaparisā āyasmato sāriputtassa vaṇṇe bhaññamāne attamanā pamuditā pītisomanassajātā uccāvacā vaṇṇanibhā upadaṁseti.
susimassa → susīmassa (bj) | sāriputtassa → sārīputtassa (sya-all) | evamevaṁ → evam evaṁ (pts) | devaputtaparisā → devaputta-parisā (pts)In the same way, the godlings of Susīma’s assembly displayed a rainbow of bright colors.
Atha kho susimo devaputto āyasmantaṁ sāriputtaṁ ārabbha bhagavato santike imaṁ gāthaṁ abhāsi:
susimo → susīmo (bj) | sāriputtaṁ → sārīputtaṁ (sya-all) | āyasmantaṁ sāriputtaṁ → āyasmantam sāriputtam (pts) | gāthaṁ → gātham (pts)Then the godling Susīma spoke this verse about Venerable Sāriputta in the Buddha’s presence:
“Paṇḍitoti samaññāto, sāriputto akodhano;
paṇḍitoti → paṇḍito ti (pts) sāriputto → sārīputto (sya-all)“He’s considered astute, sāriputta, free of anger. Appiccho sorato danto, satthuvaṇṇābhato isī”ti.
satthuvaṇṇābhato → satthuvaṇṇabhato (sya-all) | satthuvaṇṇābhato → satthuvaṇṇabhato (bj: syā) | satthuvaṇṇābhato → SS. -vaṇṇabhato. (pts note)Few in wishes, gentle, tamed, the seer shines in the Teacher’s praise!”
Atha kho bhagavā āyasmantaṁ sāriputtaṁ ārabbha susimaṁ devaputtaṁ gāthāya paccabhāsi:
susimaṁ → susīmaṁ (bj) | paccabhāsi → ajjhabhāsi (bj, sya-all) | sāriputtaṁ → sārīputtaṁ (sya-all) | ajjhabhāsi → paccabhāsī (bj: machasaṁ, PTS)Then the Buddha replied to Susīma with this verse about Venerable Sāriputta:
“Paṇḍitoti samaññāto, sāriputto akodhano;
paṇḍitoti → paṇḍito ti (pts) sāriputto → sārīputto (sya-all)“He’s considered astute, sāriputta, free of anger. Appiccho sorato danto, kālaṁ kaṅkhati sudanto”ti.
kālaṁ kaṅkhati sudanto → kālaṁ kaṅkhati bhatako sudanto (bj); kālaṁ kaṅkhati bhāvito sudanto (sya-all, km); kālaṁ kaṅkhati bhatiko sudanto (pts1ed); kālaṁ kaṅkhati bhāvito (pts2ed) | kaṅkhati → kaṅkhati bhāvito (sya-all) | sudantoti → bhatiko sudanto ti nānnātitthiyā (pts) | sudantoti → bhatako suntoti (bj: sīmu); bhāvito sudantoti (bj: syā, sī.pævi) | sudanto → kālaṁ kaṅkhati bhatako sudanto (cck: sī.); kālaṁ kaṅkhati bhāvito sudanto (cck: syā. kaṁ.); kālaṁ kaṅkhati bhatiko sudanto (cck: pī.) | bhāvito → evaṁ. yu. bhatiko. a. bhattiko (sya-all: sī.) | bhatiko → C. has bhattiko; SS. bhāvito. (pts note)Few in wishes, gentle, tamed; developed and well-tamed, he awaits his time.”