NānātitthiyasāvakasuttaРазные приверженцы иных учений
Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → evamme (th) | evaṁ → evam (pts)Так мной услышано.
ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe.Одно время Благословенный проживал в Раджагахе, в Бамбуковой роще, в месте для кормления Белок.
Atha kho sambahulā nānātitthiyasāvakā devaputtā asamo ca sahali ca nīko ca ākoṭako ca vegabbhari ca māṇavagāmiyo ca abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṁ veḷuvanaṁ obhāsetvā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhaṁsu.
sahali → sahalī (bj, sya-all, km, pts1ed, pts2ed) | nīko → niṅko (bj, pts1ed); niko (sya-all, km, pts2ed) | vegabbhari ca → veṭambarī ca (bj, sya-all, km, pts1ed, pts2ed) | nīko ca → niṅkoca (bj) | vegabbhari → veṭambarī (bj, sya-all, pts) | sahali → sahalī (pts) | nīko → niṁko (pts) | sahalī → sahali (bj: machasaṁ) | niṅkoca → nīko (bj: machasaṁ); niko (bj: syā) | ca → vegabbharī (bj: machasaṁ) | sahali → sahalī (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | nīko → niṅko (cck: sī. pī.); niko (cck: syā. kaṁ.) | ca → veṭambarī ca (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | niko → ba. evaṁ. sī. yu. niṁko (sya-all note) | veṭambarī → ba. vetabbhari (sya-all note) | ca → B. -sahali- niko- vegabbhari here and further on. (pts note) | nānātitthiyasāvakā → nānā-titthiya-sāvakā (pts) | māṇavagāmiyo → māṇava-gāmiyo (pts) | veḷuvanaṁ → veḷuvanam (pts) | tenupasaṅkamiṁsu → tenupasaṁkamiṁsu (pts) | bhagavantaṁ → bhagavantam (pts) | ekamantaṁ → ekam antam (pts)И когда наступила глубокая ночь, группа молодых божеств, учеников разных учителей иных учений — Асама, и Сахали, и Нинка, и Акотака, и Ветамбари, и Манавагамия — обладающие прекрасной наружностью, освещая всю Бамбуковую рощу, подошли к Благословенному. Подойдя, они поклонились Благословенному и встали рядом…
Ekamantaṁ ṭhito kho asamo devaputto pūraṇaṁ kassapaṁ ārabbha bhagavato santike imaṁ gāthaṁ abhāsi:
Pūraṇaṁ → B. Puraṇaṁ. (pts note) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | kassapaṁ → kassapam (pts) | gāthaṁ → gātham (pts)Затем, стоя рядом, молодое божество Асама, имея в виду Пурану Кассапу, произнесло эту строфу в присутствии Благословенного:
“Idha chinditamārite, hatajānīsu kassapo;
hatajānīsu → hatajānisu (pts) | kassapo → kassapo pāpaṁ (pts) | pāpaṁ → na pāpaṁ (bj: machasaṁ)“В убийстве, нанесении ран, побитии и шантаже Na pāpaṁ samanupassati, puññaṁ vā pana attano;
pāpaṁ samanupassati → panupassati (pts) | pan-upassati → S1 pāpaṁ na sa panupassatī; B na pāpaṁ samanupassati. (pts note)Кассапа зла не признавал, но и не видел блага для себя. Sa ve vissāsamācikkhi, satthā arahati mānanan”ti.
ve vissāsamācikkhi → ce vissāsam ācikkhi (pts) | ve → ba. sacetipi pāṭho (sya-all note) | ce → B. va ve. (pts note) mānananti → arajāti māninanti (sya-all: sī.) | ti → SS. arajāti māninti. (pts note) | mānananti → mānanan ti (pts)Стоит довериться учению его, достоин уважения учитель сей”.
Atha kho sahali devaputto makkhaliṁ gosālaṁ ārabbha bhagavato santike imaṁ gāthaṁ abhāsi:
sahali → sahalī (bj, sya-all, pts) | makkhaliṁ gosālaṁ → makkhaligosālam (pts) | Makkhali-Gosālam → B. Makkhalim-. (pts note) | gāthaṁ → gātham (pts)Затем молодое божество Сахали, имея в виду Маккхали Госалу, произнесло эту строфу в присутствии Благословенного:
“Tapojigucchāya susaṁvutatto, vācaṁ pahāya kalahaṁ janena;
Tapo-jigucchāya → S1-2 tapoci (S3 di) gucchāya. (pts note)“Аскезой, щепетильностью, достиг он полного контроля над собой. с людьми отбросил споры он, Samosavajjā virato saccavādī, na hi nūna tādisaṁ karoti pāpan”ti.
saccavādī → saccavādi (pts) | savajjā → B. pavajja. (pts note) | samosavajjā → sa mosavajjā (bjt) | samosavajjā → samo savajjā (th, pts) na hi nūna tādisaṁ karoti → naha nūna tādī pakaroti (bj, cck, sya1ed, km, pts2ed); nahi nūna tādī pakaroti (sya2ed) | tādisaṁ karoti → tādī pakaroti (sya-all) | pāpanti → nahinūna tādisaṁ karoti pāpanti (bj: machasaṁ, PTS) | karoti → na ha nuna tādī pakaroti (cck: sī. syā. kaṁ.) | pakaroti → evaṁ. yu. naha nūna tādisaṁ karoti (sya-all: sī) | karoti → SS. nahanūnatādīpakaroti. (pts note) | pāpanti → pāpan ti (pts)Ото лжи отваженный правду говорящий, и, вне сомнения, такой не может зла свершить”.
Atha kho nīko devaputto nigaṇṭhaṁ nāṭaputtaṁ ārabbha bhagavato santike imaṁ gāthaṁ abhāsi:
nāṭaputtaṁ → nātaputtaṁ (bj) | nīko → niṅko (bj, pts); niko (sya-all) | nigaṇṭhaṁ → niganthaṁ (sya-all) | nāṭaputtaṁ → nāthaputtaṁ (cck: sī.) | nīko → niṁko (pts) | gāthaṁ → gātham (pts)Затем молодое божество Нинка, имея в виду Нигантху Натапутту, произнесло эту строфу в присутствии Благословенного:
“Jegucchī nipako bhikkhu, cātuyāmasusaṁvuto;
jegucchī → jegucchi (sya-all, pts) | Jegucchi → S3 jegucchī. (pts note) cātuyāmasusaṁvuto → cātuyāma-susaṁvuto (pts)“Добропорядочный и различающий монах, четвёркой управлений сдерживал себя, Diṭṭhaṁ sutañca ācikkhaṁ, na hi nūna kibbisī siyā”ti.
āccikkhaṁ → SS. ācikkha. (pts note) na hi nūna → nahanūna (bj) | nūna → SS. nahanūna-. (pts note) | na hi → nahi (th) | siyāti → siyā ti (pts)Услышанное и увиденное объяснял: и нечестивцем он не может быть”.
Atha kho ākoṭako devaputto nānātitthiye ārabbha bhagavato santike imaṁ gāthaṁ abhāsi:
gāthaṁ → gātham (pts)Затем молодое божество Акотака, имея в виду различных учителей иных учений, произнесло эту строфу в присутствии Благословенного:
“Pakudhako kātiyāno nigaṇṭho, ye cāpime makkhalipūraṇāse;
nigaṇṭho → nigaṇṭhā (bj); nigantho (sya-all) | Nigaṇṭho → SS. Nigaṇḍho. (pts note) cāpime makkhalipūraṇāse → ca pime makkhali pūraṇāse (pts) | pime → B. ye cā-. (pts note)“Пакудха Катияна и Нигантха, а также и Маккхали, и Пурана: Gaṇassa satthāro sāmaññappattā, na hi nūna te sappurisehi dūre”ti.
sāmaññappattā na hi → samaññapattā nahi (sya-all) | satthāro → SS. satthāte; S3 has Purāṇassatthāte-. (pts note) | sāmaññapattā → SS. samañña-. (pts note) na hi nūna → nahanūna (bj) | nahanūna → nahinūna (bj: machasaṁ, PTS) | te → SS1-3 nahanūnate; S1 nahunate. (pts note) | na hi → nahi (th) | dūreti → dūre ti (pts)Учителя собраний, что достигли аскетического стана: недалеко стоят они от величайших”.
Atha kho vegabbhari devaputto ākoṭakaṁ devaputtaṁ gāthāya paccabhāsi:
vegabbhari → veṭambarī (bj, sya-all, pts) | paccabhāsi sahācaritena → ajjhabhāsi saha racitena (sya-all) | paccabhāsi → SS. ajjhabhāsi. (pts note)Затем молодое божество Ветамбари ответило молодому божеству Акотаке строфой:
“Sahācaritena chavo sigālo, na kotthuko sīhasamo kadāci;
Sahācaritena → sahāravenāpi (bj, pts2ed); saha racitena (sya-all); sagāravenāpi (pts1ed) | sigālo → siṅgālo (mr) | sahācaritena → sagāravenāpi (pts) | Sahācaritena → sahāravenāpi (cck: ka. sī.); sagāravenāpi (cck: pī.) | sigālo → siṅgālo (cck: ka.) | racitena → ba. evaṁ. sī. yu. sagāravenāpi. ba. sīhācaritena (sya-all note) | chavo → javo (sya-all: sī.) | Sagāravenāpi → So SS.; B. sīhācaritena; C. saharacittena. (pts note) | chavo → SS. javo. (pts note) | sigālo → B. C. siṅgālao. (pts note) kotthuko → koṭṭhuko (sya-all); kutthako (pts) | koṭṭhuko → kotthuko. yu. kutthako. ba. kuṭṭhako. a. kuṭṭhako (sya-all: sī.) | kutthako → B. kotthako; C. kuṭṭhako. (pts note)“Как если будет жалкий выть шакал, подлым останется, со львом он не сравнится – Naggo musāvādī gaṇassa satthā, saṅkassarācāro na sataṁ sarikkho”ti.
musāvādī → musāvādi (sya-all, pts) saṅkassarācāro → C. vācaro (?). (pts note) | sataṁ → So B. and C.; SS. na taṁ. (pts note) | sarikkhoti → sarikkho ti (pts)Так, даже если ты учитель средь людей, голый аскет и говоришь неправду, и подозрителен в своём ты поведении, далёк от схожести ты с теми, кто великий”.
Atha kho māro pāpimā begabbhariṁ devaputtaṁ anvāvisitvā bhagavato santike imaṁ gāthaṁ abhāsi:
begabbhariṁ → veṭambariṁ (bj, sya-all) | begabbhariṁ devaputtaṁ → veṭambariṁ devaputtam (pts) | gāthaṁ → gātham (pts)И тогда Злой Мара овладел молодым божеством Ветамбари и произнёс эту строфу в присутствии Благословенного:
“Tapojigucchāya āyuttā, pālayaṁ pavivekiyaṁ;
āyuttā → SS. ayutta (S2 anutta) pālayaṁ. (pts note) | tapojigucchāya → tapo jigucchāya (bjt) pavivekiyaṁ → SS. pavivekayaṁ. (pts note)“Кто вовлечён в аскезу, щепетильность, и те, кто их уединение охраняет, Rūpe ca ye niviṭṭhāse, devalokābhinandino;
rūpe → SS2-3 rūpo. (pts note)А также те, кто утвердился в форме, и радуется жизни в мире дэвов: Te ve sammānusāsanti, paralokāya mātiyā”ti.
ve → ce (sya-all) ti → SS. samma-; SS. paralokayāni mātiyāti. (pts note) | mātiyāti → mātiyā ti (pts)Правильно учат эти смертные всему, относится к другому миру что”.
Atha kho bhagavā “māro ayaṁ pāpimā” iti viditvā, māraṁ pāpimantaṁ gāthāya paccabhāsi:И тогда Благословенный, осознав: “Это Злой Мара”, ответил Злому Маре строфой:
“Ye keci rūpā idha vā huraṁ vā, ye cantalikkhasmiṁ pabhāsavaṇṇā;
ye keci → yekeci (th) cantalikkhasmiṁ → antalikkhasmiṁ (bj); antalikkhasmi (pts) | antalikkhasmi → B. ye vanta-. (pts note) | cantalikkhasmiṁ → cantalikkhasmi (th)“Любую форму здесь или потом, и тех, небесной лучезарной красотой кто обладает, — Sabbeva te te namucippasatthā, āmisaṁva macchānaṁ vadhāya khittā”ti.
Namucippasatthā → B. pasaṭṭhā. (pts note) | sabbeva te te → sabbe vat ete (pts) āmisaṁva → āmisaṁ va (pts) | khittāti → khittā ti (pts)Воистину, всех их, Намучи, восхваляешь, словно для ловли рыбы выставил приманку”.
Atha kho māṇavagāmiyo devaputto bhagavantaṁ ārabbha bhagavato santike imā gāthāyo abhāsi:
māṇavagāmiyo → mānavanāmiyo (bj: sī.pævi) | māṇavagāmiyo → māṇava-gāmiyo (pts) | bhagavantaṁ → bhagavantam (pts)И тогда, в присутствии Благословенного, молодое божество Манавагамия произнесло эти строфы, имея в виду Благословенного:
“Vipulo rājagahīyānaṁ, giri seṭṭho pavuccati;
rājagahīyānaṁ → rājagahiyānaṁ (sya-all) | rājagahīyānaṁ → rājagahiyānaṁ (bj: syā) | Rājagahīyānaṁ → B. rajagahiyānaṁ; S1 rājagahīyyānaṁ. (pts note) giri seṭṭho → giriseṭṭho (my)“Лучшей горой считается Випула среди холмов вот этой Раджагахи. Seto himavataṁ seṭṭho, ādicco aghagāminaṁ.
himavataṁ → himavatam (pts)А Сета – лучшей из снежных вершин, а солнце – лучшим, кто идёт по небу.Samuddo udadhinaṁ seṭṭho, nakkhattānaṁva candimā;
samuddo udadhinaṁ → samuddodadhinaṁ (sya-all) | udadhinaṁ → udadhīnam (pts) | udadhīnam → B samuddodhadinaṁ (comp. Mahāvagga of the Vinaya VI. 35. 8.). (pts note) nakkhattānaṁva candimā → nakkhattānañca candimā (bj, sya-all, km, pts1ed, pts2ed) | nakkhattānaṁva → nakkhattānañca (bj, cck, sya-all) | nakkhattānañca → nakkhattānaṁ (bj: machasaṁ, PTS) | candimā → nakkhattānaṁva candimā (cck: ka.) | nakkhattānaṁva → nakkhattānam va (pts)Великий океан – лучшее из вод, луна — вот лучшее среди ночных светил, Sadevakassa lokassa, buddho aggo pavuccatī”ti.Но в мире с божествами будда учителем объявлен наивысшим”.
Nānātitthiyavaggo tatiyo.
+ → tatruddānaṁ (bjt)
Sivo khemo ca serī ca, ghaṭī jantu ca rohito;
Khemo → S1 khelī; S3 khemī; S2 kholi. (pts note) ghaṭī → ghaṭi (sya-all, pts) Nando nandivisālo ca, susimo nānātitthiyena te dasāti.
susimo → susīmo (bj) | nānātitthiyena → nānātitthiye ca (pts) | dasāti → dasā ti devaputta-saṁyuttaṁ niṭṭhitaṁ (pts)