Sutavantasutta
Sutavantasutta → sutavā (pts1ed)๑๒๓ สุตวันตสูตร
Ekaṁ samayaṁ āyasmā ca sāriputto āyasmā ca mahākoṭṭhiko bārāṇasiyaṁ viharanti isipatane migadāye.
viharanti isipatane migadāye atha → ekamantaṁ nisinno (bj) | sāriputto → sārīputto (sya-all) | mahākoṭṭhiko → mahākoṭṭhito (sya-all)สมัยหนึ่ง ท่านพระสารีบุตรและท่านพระมหาโกฏฐิตะ อยู่ ณ ป่าอิสิปตนมฤคทายวัน เขตกรุงพาราณสี
Atha kho āyasmā mahākoṭṭhiko sāyanhasamayaṁ paṭisallānā vuṭṭhito yenāyasmā sāriputto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā …pe… etadavoca:
mahākoṭṭhiko sāyanhasamayaṁ → mahākoṭṭhito sāyaṇhasamayaṁ (sya-all) | sāriputto → sārīputto (sya-all)ครั้งนั้น ท่านพระมหาโกฏฐิตะออกจากที่หลีกเร้นในเวลาเย็น เข้าไปหาท่านพระสารีบุตรถึงที่อยู่ ฯลฯ ได้ถามดังนี้ว่า
“Sutavatāvuso sāriputta, bhikkhunā katame dhammā yoniso manasi kātabbā”ti?
sāriputta → sārīputta (sya-all) | manasi kātabbāti → manasikātabbāti (bjt, th)“ท่านสารีบุตร ธรรมเหล่าไหนอันภิกษุผู้ได้สดับควรมนสิการโดยแยบคายขอรับ”
“Sutavatāvuso koṭṭhika, bhikkhunā pañcupādānakkhandhā aniccato …pe… anattato yoniso manasi kātabbā.
koṭṭhika → koṭṭhita (bj, sya-all) | pe → spelled out in full (bjt) | manasi kātabbā → manasikātabbā (bjt, th)ท่านพระสารีบุตรตอบว่า “ท่านโกฏฐิตะ อุปาทานขันธ์ ๕ ประการอันภิกษุผู้ได้สดับควรมนสิการโดยแยบคาย โดยความเป็นของไม่เที่ยง ฯลฯ เป็นอนัตตา
Katame pañca?อุปาทานขันธ์ ๕ ประการ อะไรบ้าง คือ
Seyyathidaṁ—rūpupādānakkhandho …pe… viññāṇupādānakkhandho.
seyyathidaṁ rūpupādānakkhandho → seyyathīdaṁ rūpūpādānakkhandho (sya-all) | viññāṇupādānakkhandho → viññāṇūpādānakkhandho (sya-all)๑. รูปูปาทานขันธ์ ฯลฯ ๕. วิญญาณูปาทานขันธ์
Sutavatāvuso koṭṭhika, bhikkhunā ime pañcupādānakkhandhā aniccato …pe… anattato yoniso manasi kātabbā.
koṭṭhika → koṭṭhita (bj, sya-all) | aniccato → aniccato dukkhato (bj) | manasi kātabbā → manasikātabbā (bjt, th)ท่านโกฏฐิตะ อุปาทานขันธ์ ๕ ประการนี้อันภิกษุผู้ได้สดับควรมนสิการโดยแยบคาย โดยความเป็นของไม่เที่ยง ฯลฯ เป็นอนัตตา
Ṭhānaṁ kho panetaṁ, āvuso, vijjati—yaṁ sutavā bhikkhu ime pañcupādānakkhandhe aniccato …pe… anattato yoniso manasi karonto sotāpattiphalaṁ sacchikareyyā”ti.
aniccato → aniccato dukkhato (bj) | manasi karonto → manasikaronto (bjt, th)เป็นไปได้ที่ภิกษุผู้ได้สดับมนสิการอุปาทานขันธ์ ๕ ประการนี้โดยแยบคาย โดยความเป็นของไม่เที่ยงฯลฯ เป็นอนัตตา พึงทำให้แจ้งโสดาปัตติผล”
“Sotāpannena panāvuso sāriputta, bhikkhunā katame dhammā yoniso manasi kātabbā”ti?
sāriputta → sārīputta (sya-all) | manasi kātabbāti → manasikātabbāti (th)“ท่านสารีบุตร ธรรมเหล่าไหนอันภิกษุผู้เป็นโสดาบันควรมนสิการโดยแยบคาย ขอรับ”
“Sotāpannenapi kho āvuso koṭṭhika, bhikkhunā ime pañcupādānakkhandhā aniccato …pe… anattato yoniso manasi kātabbā.
koṭṭhika → koṭṭhita (sya-all) | ime → imeva (sya-all) | manasi kātabbā → manasikātabbā (th)“ท่านโกฏฐิตะ อุปาทานขันธ์ ๕ ประการนี้อันภิกษุแม้ผู้เป็นโสดาบันก็ควรมนสิการโดยแยบคาย โดยความเป็นของไม่เที่ยง ฯลฯ เป็นอนัตตา
Ṭhānaṁ kho panetaṁ, āvuso, vijjati—yaṁ sotāpanno bhikkhu ime pañcupādānakkhandhe aniccato …pe… anattato yoniso manasi karonto sakadāgāmiphalaṁ …pe…
sakadāgāmiphalaṁ → sakadāgāmiphalaṁ sacchikareyyāti (bj) | manasi karonto → manasikaronto (th)เป็นไปได้ที่ภิกษุผู้เป็นโสดาบันมนสิการอุปาทานขันธ์ ๕ ประการโดยแยบคาย โดยความเป็นของไม่เที่ยง ฯลฯ เป็นอนัตตา พึงทำให้แจ้งสกทาคามิผล ฯลฯ
anāgāmiphalaṁ …pe…
anāgāmiphalaṁ → anāgāmiphalaṁ sacchikareyyāti (bj)อนาคามิผล ฯลฯ
arahattaphalaṁ sacchikareyyā”ti.
arahattaphalaṁ → B arahattaṁ (pts note)อรหัตตผล”
“Arahatā panāvuso sāriputta, katame dhammā yoniso manasi kātabbā”ti?
sāriputta → sārīputta (sya-all) | Arahatā → S1-3 insert pi (pts note) | manasi kātabbāti → manasikātabbāti (bjt, th) | kātabbāti → kattabbāti (pts)ท่านสารีบุตร ธรรมเหล่าไหนอันภิกษุผู้เป็นอรหันต์ควรมนสิการโดยแยบคาย ขอรับ”
“Arahatāpi khvāvuso koṭṭhika, ime pañcupādānakkhandhā aniccato dukkhato rogato gaṇḍato sallato aghato ābādhato parato palokato suññato anattato yoniso manasi kātabbā.
khvāvuso koṭṭhika → kho āvuso koṭṭhita (bj) | khvāvuso koṭṭhika ime → kho āvuso koṭṭhita imeva (sya-all) | pañcupādānakkhandhā → pañcupādānakkhande (pts) | kātabbā → kattabbā (pts) | manasi kātabbā → manasikātabbā (bjt, th) | arahatāpi khvāvuso koṭṭhika → arahatā pi kho āvuso koṭṭhita (pts)“ท่านโกฏฐิตะ อุปาทานขันธ์ ๕ ประการนี้อันภิกษุแม้ผู้เป็นอรหันต์ก็ควรมนสิการโดยแยบคาย โดยความเป็นของไม่เที่ยง เป็นทุกข์ เป็นโรค เป็นดุจหัวฝีเป็นดุจลูกศร เป็นความคับแค้น เป็นอาพาธ เป็นอย่างอื่น เป็นของทรุดโทรมเป็นของสูญ เป็นอนัตตา
Natthi, khvāvuso, arahato uttari karaṇīyaṁ, katassa vā paticayo;
khvāvuso → kho āvuso (bj, sya-all) | paticayo → paṭiccayo (sya-all, pts) | paṭiccayo → S3 paticayo here and in the next sutta (pts note) | uttari karaṇīyaṁ → uttarikaraṇīyaṁ (th, pts)ท่านโกฏฐิตะ กิจที่จะพึงทำให้ยิ่งขึ้นไป หรือการสั่งสมกิจที่ทำแล้ว ย่อมไม่มีแก่ภิกษุผู้อรหันต์
api ca kho ime dhammā bhāvitā bahulīkatā diṭṭhadhammasukhavihārāya ceva saṁvattanti satisampajaññāya cā”ti.
kho → (bj) | ca kho ime → cime (sya-all) | ime → S1-3 apicame (pts note) | satisampajaññāya → S1-3 omit ya (pts note) | satisampajaññāya → satisampajaññā (my)อนึ่ง ธรรมเหล่านี้ที่ภิกษุผู้เป็นอรหันต์เจริญ ทำให้มากแล้วย่อมเป็นไปเพื่ออยู่เป็นสุขในปัจจุบัน และเพื่อสติสัมปชัญญะ”
Ekādasamaṁ.
ekādasamaṁ → bārāṇasinidānaṁ sāvatthi ārāme (pts) | ekādasamaṁ → bārāṇasi-nidānaṁ sāvatthi ārāme (pts)สุตวันตสูตรที่ ๑๑ จบ