Etaṁmamasutta๑๕๑ เอตังมมสูตร
Sāvatthinidānaṁ.
sāvatthinidānaṁ → sāvatthiyaṁ (bj); sāvatthī (sya-all)เรื่องเกิดขึ้นที่กรุงสาวัตถี
“Kismiṁ nu kho, bhikkhave, sati, kiṁ upādāya, kiṁ abhinivissa:
kiṁ → kim (pts)พระผู้มีพระภาคตรัสถามว่า “ภิกษุทั้งหลาย เมื่อมีอะไร เพราะอาศัยอะไรเพราะยึดมั่นอะไร
‘etaṁ mama, esohamasmi, eso me attā’ti samanupassatī”ti?
etaṁ → etam (pts) | esohamasmi → eso ham asmi (pts) | attāti → attā ti (pts)บุคคลจึงพิจารณาเห็นว่า ‘นั่นของเรา เราเป็นนั่น นั่นเป็นอัตตาของเรา”
Bhagavaṁmūlakā no, bhante, dhammā …pe…ภิกษุทั้งหลายทูลตอบว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ธรรมของข้าพระองค์ทั้งหลาย มีพระผู้มีพระภาคเป็นหลัก ฯลฯ
“rūpe kho, bhikkhave, sati, rūpaṁ upādāya, rūpaṁ abhinivissa …pe…
Rūpe → S1-3 Rūpaṁ (pts note) | pe → spelled out in full (bjt) | + → saññāya sati saṅkhāresu sati (bjt) | rūpaṁ → rūpam (pts)ภิกษุทั้งหลาย เมื่อมีรูป เพราะอาศัยรูป เพราะยึดมั่นรูป บุคคลจึงพิจารณาเห็นว่า ‘นั่นของเรา เราเป็นนั่น นั่นเป็นอัตตาของเรา’ เมื่อมีเวทนา ฯลฯ เมื่อมีสัญญา ... เมื่อมีสังขาร ...
viññāṇe sati, viññāṇaṁ upādāya, viññāṇaṁ abhinivissa:
viññāṇaṁ → viññāṇam (pts)เมื่อมีวิญญาณ เพราะอาศัยวิญญาณ เพราะยึดมั่นวิญญาณ
‘etaṁ mama, esohamasmi, eso me attā’ti samanupassati.
samanupassati → Instead of Etam mama S1-3 have Evam diṭṭhi uppajjati no cassaṁ (S3 omit no cassaṁ) no ca me siyā na bhavissāmi na me bhavissatī ti 3 This sutta, the third in B, is the fifth in S1-3 (pts note) | esohamasmi → eso ham asmi (pts) | attāti → attā ti (pts)บุคคลจึงพิจารณาเห็นว่า ‘นั่นของเรา เราเป็นนั่น นั่นเป็นอัตตาของเรา’
Taṁ kiṁ maññatha, bhikkhave,
kiṁ maññatha → kimmaññatha (bjt) | kiṁ → kim (pts)ภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายจะเข้าใจความข้อนั้นว่าอย่างไร
rūpaṁ niccaṁ vā aniccaṁ vā”ti?
niccaṁ → niccam (pts) | vāti → vā ti (pts)รูปเที่ยงหรือไม่เที่ยง”
“Aniccaṁ, bhante” …pe…
bhante → bhante yampanāniccaṁ (bj) | aniccaṁ → aniccam (pts)“ไม่เที่ยง พระพุทธเจ้าข้า” “ฯลฯ
vipariṇāmadhammaṁ, api nu taṁ anupādāya etaṁ mama, esohamasmi, eso me attāti samanupasseyyāti?
vipariṇāmadhammaṁ → viparināmadhammaṁ (bj) | nu taṁ → me tam (pts) | vipariṇāmadhammaṁ → vipariṇāmadhammam (pts) | etaṁ → etam (pts) | esohamasmi → eso ham asmi (pts) | attāti samanupasseyyāti → attā ti samanupasseyyā ti (pts)มีความแปรผันเป็นธรรมดา เพราะไม่อาศัยสิ่งนั้น บุคคลจะพึงพิจารณาเห็นว่า ‘นั่นของเรา เราเป็นนั่น นั่นเป็นอัตตาของเรา’ หรือ”
“No hetaṁ, bhante”.
hetaṁ → hetam (pts)“ไม่ใช่อย่างนั้น พระพุทธเจ้าข้า”
“Vedanā …“เวทนา ฯลฯ
saññā …สัญญา ...
saṅkhārā …สังขาร ...
viññāṇaṁ niccaṁ vā aniccaṁ vā”ti?
vāti → vā ti (pts)วิญญาณเที่ยงหรือไม่เที่ยง”
“Aniccaṁ, bhante” …pe…
bhante → bhante yaṁ panāniccaṁ (bj) | aniccaṁ → aniccam (pts)“ไม่เที่ยง พระพุทธเจ้าข้า” “ฯลฯ
vipariṇāmadhammaṁ, api nu taṁ anupādāya etaṁ mama, esohamasmi, eso me attāti samanupasseyyāti?
vipariṇāmadhammaṁ → viparināmadhammaṁ (bj); (sya-all) | vipariṇāmadhammaṁ → vipariṇāmadhammam (pts) | taṁ → tam (pts) | etaṁ → etam (pts) | esohamasmi → eso ham asmi (pts)มีความแปรผันเป็นธรรมดา เพราะไม่อาศัยสิ่งนั้น บุคคลจะพึงพิจารณาเห็นว่า ‘นั่นของเรา เราเป็นนั่น นั่นเป็นอัตตาของเรา’ หรือ”
“No hetaṁ, bhante”.
hetaṁ → hetam (pts)“ไม่ใช่อย่างนั้น พระพุทธเจ้าข้า”
“Evaṁ passaṁ …pe…
evaṁ → evam (pts)“ภิกษุทั้งหลาย อริยสาวกผู้ได้สดับเห็นอยู่อย่างนี้ ฯลฯ
nāparaṁ itthattāyāti pajānātī”ti.
pajānātīti dutiyaṁ → pajānatīti sāvatthi (pts) | nāparaṁ → nāparam (pts)รู้ชัดว่า ... ไม่มีกิจอื่นเพื่อความเป็นอย่างนี้อีกต่อไป”