Sīhasutta
Sīhasutta → sīhopamasuttaṁ (bj)Сутта Лев
Sāvatthinidānaṁ.
sāvatthinidānaṁ → sāvatthiyaṁ (bj); sāvatthī tatra kho (sya-all)В условиях Саваттхи.
“Sīho, bhikkhave, migarājā sāyanhasamayaṁ āsayā nikkhamati; āsayā nikkhamitvā vijambhati; vijambhitvā samantā catuddisā anuviloketi; samantā catuddisā anuviloketvā tikkhattuṁ sīhanādaṁ nadati; tikkhattuṁ sīhanādaṁ naditvā gocarāya pakkamati.
sāyanhasamayaṁ → sāyaṇhasamayaṁ (sya-all, pts) | tikkhattuṁ → B dvikkhatuṁ (pts note) | tikkhattuṁ → tikkhattum (pts)“Монахи, вечером лев, царь зверей, выходит из логова. Выйдя, он потягивается, осматривается в направлении всех четырёх сторон и рычит львиным рыком три раза. Затем он отправляется в место питания.
Ye hi keci, bhikkhave, tiracchānagatā pāṇā sīhassa migarañño nadato saddaṁ suṇanti; yebhuyyena bhayaṁ saṁvegaṁ santāsaṁ āpajjanti; bilaṁ bilāsayā pavisanti; dakaṁ dakāsayā pavisanti; vanaṁ vanāsayā pavisanti; ākāsaṁ pakkhino bhajanti.
hi → (bj, pts) | yebhuyyena → yebuyyena (pts) | Ye → B inserts hi (pts note) | + → santāsaṁ (bjt)Когда лев, царь зверей, рычит, то любые животные, услышавшие [этот] звук, в большинстве своём пугаются, ощущают беспокойство и трепет. Те, кто живут в норе, заползают в норы. Те, кто живут в воде, погружаются в воду. Те, кто живут в лесу, убегают в лес. Птицы взлетают в небо.
Yepi te, bhikkhave, rañño nāgā gāmanigamarājadhānīsu, daḷhehi varattehi baddhā, tepi tāni bandhanāni sañchinditvā sampadāletvā bhītā muttakarīsaṁ cajamānā, yena vā tena vā palāyanti.
cajamānā → mocantā (pts1ed, mr) | sampadāletvā → sampadāḷetvā (bj) | baddhā → bandhanehi bandhā (sya-all) | varattehi → yottehi (pts) | cajamānā → mocantā (pts) | cajamānā → mocantā (cck: pī. ka.) | bandhā → evaṁ. 1-2 ba daḷahehi yotatehi banadhā. mocantā (sya-all: sī) | yottehi → S1-3 varattehi; S1 adds bandhanehi (pts note) | mocantā → S1-3 cajamānā (pts note) | yepi → ye pi (pts) | gāmanigamarājadhānīsu → gāma-nigama-rājadhānīsu (pts) | tepi → te pi (pts) | sañchinditvā → saṁchinditvā (pts)Даже те царские большие слоны, привязанные прочными ремнями в деревнях, городах и столицах, срываются и разрывают свои путы на куски. Испугавшись, они мочатся и испражняются, ищут убежища здесь и там.
Evaṁ mahiddhiko kho, bhikkhave, sīho migarājā tiracchānagatānaṁ pāṇānaṁ, evaṁ mahesakkho, evaṁ mahānubhāvo.
mahiddhiko → S1-3 -iddhiyo (pts note) | evaṁ mahiddhiko → evaṁmahiddhiko (th) | evaṁ mahesakkho evaṁ mahānubhāvo → evaṁmahesakkho evaṁmahānubhāvo (th) | evaṁ → evam (pts) | tiracchānagatānaṁ pāṇānaṁ → tiracchānagatānam pāṇānam (pts)Настолько могущественен, монахи, лев, царь зверей среди животных, такой грандиозный и величественный.
Evameva kho, bhikkhave, yadā tathāgato loke uppajjati arahaṁ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṁ buddho bhagavā. So dhammaṁ deseti:
evameva → evam eva (pts)Точно так же, монахи, когда Татхагата появляется в мире, Арахант, Правильно Пробуждённый, видением и поведением наделённый, достигший блага, знаток мира, непревзойдённый учитель тех, кто готов обучаться, учитель богов и людей, пробуждённый, благословенный – он обучает Дхамме так:
‘iti rūpaṁ, iti rūpassa samudayo, iti rūpassa atthaṅgamo;
atthaṅgamo → atthagamo (pts) | rūpaṁ → rūpam (pts)“Такова форма, таково её происхождение, таково её исчезновение.
iti vedanā …Таково чувство…
iti saññā …таково восприятие…
iti saṅkhārā …таковы отождествления…
iti viññāṇaṁ, iti viññāṇassa samudayo, iti viññāṇassa atthaṅgamo’ti.
viññāṇassa samudayo → viññāṇasamudayo (pts) | atthaṅgamoti yepi → atthagamo ye pi (pts) | atthagamo → B adds iti (pts note) | atthaṅgamoti → atthaṅgamo (bjt)таково сознание, таково его происхождение, таково его исчезновение”.
Yepi te, bhikkhave, devā dīghāyukā vaṇṇavanto sukhabahulā uccesu vimānesu ciraṭṭhitikā tepi tathāgatassa dhammadesanaṁ sutvā yebhuyyena bhayaṁ saṁvegaṁ santāsaṁ āpajjanti:
tepi → te pi kho (pts) | kho → B omits kho (pts note) | + → santāsaṁ (bjt) | yepi → ye pi (pts)И тогда, монахи, когда эти дэвы, обладающие длительным сроком жизни, красотой, пребывающие в приятном, проживающие длительное время в величественных дворцах, слышат, как Татхагата обучает [этой] Дхамме – [то] в большинстве своём они пугаются, ощущают беспокойство и трепет:
‘aniccāva kira, bho, mayaṁ samānā niccamhāti amaññimha.
aniccāva → aniccā va (pts)“Так выходит, господин, что мы ненадёжны, хотя мы считали себя надёжными;
Addhuvāva kira, bho, mayaṁ samānā dhuvamhāti amaññimha.
addhuvāva → addhuvā va (pts) | dhuvamhāti → dhuvamhā ti (pts)так выходит, господин, что мы неустойчивы, хотя считали себя устойчивыми;
Asassatāva kira, bho, mayaṁ samānā sassatamhāti amaññimha.
amaññimha mayampi → amaññiha mayaṁpi (sya-all) | asassatāva → asassatā va (pts) | sassatamhāti → sassatamhā ti (pts)так выходит, господин, что мы невечны, хотя считали себя вечными.
Mayampi kira, bho, aniccā addhuvā asassatā sakkāyapariyāpannā’ti.
mayampi → mayaṁ hi (pts) | hi → B pi (pts note) | mayampi → mayaṁpi (bjt, th) | sakkāyapariyāpannāti → sakkāyapariyāpannā ti (pts)Так выходит, господин, что мы ненадёжны, неустойчивы, невечны, и входим в самоопределение”.
Evaṁ mahiddhiko kho, bhikkhave, tathāgato sadevakassa lokassa, evaṁ mahesakkho, evaṁ mahānubhāvo”ti.
evaṁ mahiddhiko → evaṁmahiddhiko (th) | evaṁ mahesakkho evaṁ mahānubhāvoti → evaṁmahesakkho evaṁmahānubhāvoti (th) | evaṁ → evam (pts) | evaṁ mahānubhāvoti → evam mahānubhāvo ti (pts)Настолько могущественен, монахи, Татхагата, в мире с дэвами, такой грандиозный и величественный”.
Idamavoca bhagavā …pe…
vatvāna → S3 vatvā (pts note) | + → idaṁ vatvā sugato athāparaṁ (bjt) | + → idaṁ vatvāna sugato athāparaṁ (th) | idamavoca → idam avoca (pts) | + → idaṁ vatvāna sugato athāparam (pts)Это сказал Благословенный…
etadavoca satthā:
satthā → This paragraph is missing in B (pts note) | etadavoca → etad avoca (pts)так сказал Учитель:
“Yadā buddho abhiññāya, dhammacakkaṁ pavattayi;“Как только Будда, благодаря прямому знанию, в движение привёл Колесо Дхаммы, Sadevakassa lokassa, satthā appaṭipuggalo.[Так] этот мир и его небожители послание [узнали] несравненного Учителя:
Sakkāyañca nirodhañca, sakkāyassa ca sambhavaṁ;
sakkāyañca → sakkāyassa (sya-all) | sakkāyañca nirodhañca → sakkāyassa nirodhaṁ ca (pts)“[Вот] прекращение самоопределения, а [вот] его источник, Ariyañcaṭṭhaṅgikaṁ maggaṁ, dukkhūpasamagāminaṁ.
ariyañcaṭṭhaṅgikaṁ → ariyaṭṭhaṅgikaṁ (sya-all) | ariyañcaṭṭhaṅgikaṁ → ariyaṁ caṭṭhaṅgikaṁ (bjt, pts)Таков Путь Благородный Восьмеричный, ведущий к успокоению боли”.Yepi dīghāyukā devā, vaṇṇavanto yasassino;
yepi → ye pi (pts)И дэвы те, с огромным сроком жизни, красивые и лучезарные – Bhītā santāsamāpāduṁ, sīhassevitare migā.
santāsamāpāduṁ → santā samāpāduṁ (pts)Страхом поражены и трепетанием, словно животные, услышавшие львиный рык.Avītivattā sakkāyaṁ, aniccā kira bho mayaṁ;
sakkāyaṁ → S1-3 omit ṁ (pts note)“Самоопределения не оставили, похоже, господин, мы неустойчивы” – Sutvā arahato vākyaṁ, vippamuttassa tādino”ti.
vippamuttassa → B vimuttassa (pts note) | tādinoti → tādino ti sāvatthi (pts)[Так говорят они] послание услышав от Стойкого, Освобождённого, Архата”.