AnurādhasuttaСутта Анурадха
Ekaṁ samayaṁ bhagavā vesāliyaṁ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṁ.
Ekaṁ → evaṁ me sutaṁ. ekaṁ (bj, pts1ed) | kūṭāgārasālāyaṁ → kuṭāgārasālāyaṁ (pts) | sutaṁ → ūnoyaṁ pāṭho (bj: machasaṁ, syā)Одно время Благословенный располагается в Весали в Большом Лесу в Остроконечном Павильоне.
Tena kho pana samayena āyasmā anurādho bhagavato avidūre araññakuṭikāyaṁ viharati.В это время уважаемый Анурадха находился неподалёку от Благословенного в лесной хижине.
Atha kho sambahulā aññatitthiyā paribbājakā yenāyasmā anurādho tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā āyasmatā anurādhena saddhiṁ sammodiṁsu.
yenāyasmā → yena āyasmā (bj, cck)И большая группа странствующих аскетов пришла к уважаемому Анурадхе и, по прибытии, они обменялись с ним вежливыми приветствиями.
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinnā kho te aññatitthiyā paribbājakā āyasmantaṁ anurādhaṁ etadavocuṁ:
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj, pts) | ekamantaṁ nisinnā → ekam antaṁ nīsinnā (pts) | āyasmantaṁ anurādhaṁ etadavocuṁ → āyasmantam anurādham etad avocuṁ (pts)После обмена приветствиями они сели рядом. Затем они обратились к уважаемому Анурадхе:
“yo so, āvuso anurādha, tathāgato uttamapuriso paramapuriso paramapattipatto, taṁ tathāgato imesu catūsu ṭhānesu paññāpayamāno paññāpeti:
tāthāgato → S1 insert na (pts note) | catūsu → S1-3 insert pi (pts note) | paññāpeti → paññapeti (th)“Анурадха, товарищ, если описывать Татхагату – высшего из людей, величайшего из людей, достигшего наивысших достижений – то это следует делать в рамках одного из этих четырёх утверждений:
‘hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti vā, ‘na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti vā, ‘hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti vā, ‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti vā”ti?
paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt, th) | paraṁ maraṇāti → param maraṇā ti (pts) | paraṁ maraṇāti → param maraṇa ti (pts) | paraṁ maraṇāti vāti → param maraṇā ti vā (pts)“Татхагата существует после смерти, не существует после смерти, и существует и не существует после смерти, ни существует, ни не существует после смерти”?
Evaṁ vutte, āyasmā anurādho te aññatitthiye paribbājake etadavoca:
anurādho → evaṁ vutte anurādho (bj: PTS) | vutte → S3 vutto; the whole phrase missing in B (pts note) | etadavoca → etad avoca (pts)
“yo so āvuso tathāgato uttamapuriso paramapuriso paramapattipatto taṁ tathāgato aññatra imehi catūhi ṭhānehi paññāpayamāno paññāpeti:
aññatra imehi → aññatrimehi (bj) | paññāpeti → paññapeti (sya-all) | paññāpayamāno → paññāyamāno (pts) | aññatrimehi → aññatra imehi (bj: machasaṁ, syā) | imehi → S1-3 aññatrimehi (pts note)“Товарищи, если описывать Татхагату – высшего из людей, величайшего из людей, достигшего наивысших достижений – то это следует делать вне рамок этих четырёх утверждений:
‘hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti vā, ‘na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti vā, ‘hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti vā, ‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti vā”ti.
paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt, th) | paraṁ maraṇāti → param maraṇā ti (pts) | paraṁ maraṇāti vāti → param maraṇā ti vā ti (pts)“Татхагата существует после смерти, не существует после смерти, и существует и не существует после смерти, ни существует, ни не существует после смерти”.
Evaṁ vutte, aññatitthiyā paribbājakā āyasmantaṁ anurādhaṁ etadavocuṁ:
vutte → vutte te (bj, sya-all); vutte bhante te (pts) | paribbājakā āyasmantaṁ anurādhaṁ etadavocuṁ → paribbajakā mam etad avocuṁ (pts) | te → evaṁ vutte (bj: machasaṁ) | āyasmantaṁ anurādhaṁ etadavocuṁ → āyasmantam anurādham etad avocuṁ (pts)Когда так было сказано, то странствующие аскеты обратились к уважаемому Анурадхе:
“so cāyaṁ bhikkhu navo bhavissati acirapabbajito, thero vā pana bālo abyatto”ti.
So → S1-3 Yo here and further on (pts note) | abyattoti → avyattoti (bjt) | cāyaṁ → cāyam (pts) | abyattoti → avyatto ti (pts)“Этот монах либо новичок, недавно получивший посвящение, либо глупый и неопытный старец”.
Atha kho aññatitthiyā paribbājakā āyasmantaṁ anurādhaṁ navavādena ca bālavādena ca apasādetvā uṭṭhāyāsanā pakkamiṁsu.
kho → S3 inserts tesaṁ (pts note) | āyasmantaṁ anurādhaṁ → āyasmantam anurādham (pts) | pakkamiṁsu → pakkāmiṁsu (pts)И странствующие аскеты, обратившись к уважаемому Анурадхе как к новичку или глупцу, встали с сидений и ушли.
Atha kho āyasmato anurādhassa acirapakkantesu tesu aññatitthiyesu paribbājakesu etadahosi:
etadahosi → etad ahosi (pts)Спустя некоторое время после того, как аскеты ушли, уважаемый Анурадха подумал:
“sace kho maṁ te aññatitthiyā paribbājakā uttariṁ pañhaṁ puccheyyuṁ.
pañhaṁ → (sya-all) | sace → sa ce (pts) | pañhaṁ → pañham (pts)“Если меня вновь будут спрашивать эти странствующие аскеты,
Kathaṁ byākaramāno nu khvāhaṁ tesaṁ aññatitthiyānaṁ paribbājakānaṁ vuttavādī ceva bhagavato assaṁ, na ca bhagavantaṁ abhūtena abbhācikkheyyaṁ, dhammassa cānudhammaṁ byākareyyaṁ, na ca koci sahadhammiko vādānuvādo gārayhaṁ ṭhānaṁ āgaccheyyā”ti?
khvāhaṁ → khohaṁ (bj) | nu → na (sya-all) | vādānuvādo gārayhaṁ → vādānupātogārayhaṁ (sya-all) | kho’haṁ → nakhvāhaṁ (bj: machasaṁ, syā) | vādānuvādo → vādānupāto (bj: sīmu8) | vādānupātogārayhaṁ → vādānuvādotipi pāṭho (sya-all note) | nu → B na here and further on (pts note) | vādānupāto → vādānuvādo here and further on (pts note) | byākaramāno → vyākaramāno (pts) | tesaṁ aññatitthiyānaṁ → tesam aññatitthiyānam (pts) | bhagavantaṁ → bhagavantam (pts) | byākareyyaṁ → vyākareyyaṁ (pts) | ṭhānaṁ → ṭhānam (pts)как мне ответить, чтобы это совпадало с тем, что говорит Благословенный, чтобы не искажать слова Благословенного недействительным, чтобы ответить в соответствии с Дхаммой, так чтобы не было повода для критики моих слов у тех, кто рассуждает в согласии с Дхаммой?”
Atha kho āyasmā anurādho yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā …pe… ekamantaṁ nisinno kho āyasmā anurādho bhagavantaṁ etadavoca:
+ → bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi (bjt) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | bhagavantaṁ etadavoca → bhagavantam etad avoca (pts)Тогда уважаемый Анурадха отправился к Благословенному, и, поклонившись ему, сел рядом. Затем он сказал Благословенному:
“idhāhaṁ, bhante, bhagavato avidūre araññakuṭikāyaṁ viharāmi.
idhāhaṁ → idāhaṁ (bj)“Только что я находился в лесной хижине неподалёку от Благословенного.
Atha kho, bhante, sambahulā aññatitthiyā paribbājakā yenāhaṁ tenupasaṅkamiṁsu …pe… maṁ etadavocuṁ:
pe → spelled out in full (bjt) | maṁ etadavocuṁ → mam etad avocuṁ (pts)И большая группа странствующих аскетов пришла… и они сказали мне:
‘yo so, āvuso anurādha, tathāgato uttamapuriso paramapuriso paramapattipatto taṁ tathāgato imesu catūsu ṭhānesu paññāpayamāno paññāpeti—
paññāpeti → paññapeti (sya-all)“Анурадха, товарищ, если описывать Татхагату – высшего из людей, величайшего из людей, достигшего наивысших достижений – то это следует делать в рамках одного из этих четырёх утверждений:
hoti tathāgato paraṁ maraṇāti vā, na hoti …
hoti → hoti tathāgato parammaraṇāti vā (sya-all) | paraṁ maraṇāti → param maraṇā ti (pts)“Татхагата существует после смерти, не существует после смерти, и существует и не существует после смерти,
hoti ca na ca hoti, neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇāti vā’”ti?
hoti → hoti tathāgato parammaraṇāti vā (sya-all) | paraṁ → param (pts) | vāti → vā ti (pts)ни существует, ни не существует после смерти”.
Evaṁ vuttāhaṁ, bhante, te aññatitthiye paribbājake etadavocaṁ:
te → Missing in S1-3 (pts note) | evaṁ vuttāhaṁ → evam vuttāham (pts) | etadavocaṁ → etad avoca (pts)Когда так было сказано, я сказал им:
“yo so, āvuso, tathāgato uttamapuriso paramapuriso paramapattipatto, taṁ tathāgato aññatra imehi catūhi ṭhānehi paññāpayamāno paññāpeti:
aññatra imehi → aññatrimehi (bj) | paññāpeti → paññapeti (sya-all) | taṁ → Missing in S1-3 (pts note) | paññāpayamāno → paññāyamāno (pts)“Товарищи, если описывать Татхагату – высшего из людей, величайшего из людей, достигшего наивысших достижений – то это следует делать вне рамок этих четырёх утверждений:
‘hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti vā …pe…
paraṁ maraṇāti → parammaraṇāta (sya-all) | paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt) | paraṁ maraṇāti → param maraṇā ti (pts)“Татхагата существует после смерти, не существует после смерти, и существует и не существует после смерти,
‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti vāti.
paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt, th) | paraṁ maraṇāti vāti → param maraṇā ti vā ti (pts)ни существует, ни не существует после смерти”.
Evaṁ vutte, bhante, te aññatitthiyā paribbājakā maṁ etadavocuṁ:
paribbājakā maṁ etadavocuṁ → paribbajakā mam etad avocuṁ (pts)“Когда так было сказано, то странствующие аскеты сказали мне:
‘so cāyaṁ bhikkhu na vo bhavissati acirapabbajito thero vā pana bālo abyatto’ti.
na vo → navo (bjt, th, pts) | cāyaṁ → cāyam (pts) | abyattoti → avyatto ti (pts)“Этот монах либо новичок, недавно получивший посвящение, либо глупый и неопытный старец”.
Atha kho maṁ, bhante, te aññatitthiyā paribbājakā navavādena ca bālavādena ca apasādetvā uṭṭhāyāsanā pakkamiṁsu.
ca → (bj, cck) | maṁ → mam (pts)И, обратившись ко мне так, они встали с сидений и ушли.
Tassa mayhaṁ, bhante, acirapakkantesu tesu aññatitthiyesu paribbājakesu etadahosi:
mayhaṁ → mayham (pts) | etadahosi → etad ahosi (pts)Тогда спустя некоторое время после того, как аскеты ушли, я подумал:
‘sace kho maṁ te aññatitthiyā paribbājakā uttariṁ pañhaṁ puccheyyuṁ.
pañhaṁ → (sya-all) | paribbājakā → paribbajakā (pts) | sace → sa ce (pts) | pañhaṁ → pañham (pts)“Если меня вновь будут спрашивать эти странствующие аскеты,
Kathaṁ byākaramāno nu khvāhaṁ tesaṁ aññatitthiyānaṁ paribbājakānaṁ vuttavādī ceva bhagavato assaṁ, na ca bhagavantaṁ abhūtena abbhācikkheyyaṁ, dhammassa cānudhammaṁ byākareyyaṁ, na ca koci sahadhammiko vādānuvādo gārayhaṁ ṭhānaṁ āgaccheyyā’”ti?
khvāhaṁ → khohaṁ (bj) | abhūtena → (bj) | nu → na (sya-all) | vādānuvādo → vādānupāto (sya-all, pts) | bhagavantaṁ abhūtena → bhagavantam (pts) | byākaramāno → vyākaramāno (pts) | tesaṁ → tesam (pts) | paribbājakānaṁ → paribbājakānam (pts) | byākareyyaṁ → vyākareyyaṁ (pts) | ṭhānaṁ → ṭhānam (pts)как мне ответить, чтобы это совпадало с тем, что говорит Благословенный, чтобы не искажать слова Благословенного недействительным, чтобы ответить в соответствии с Дхаммой, так чтобы не было повода для критики моих слов у тех, кто рассуждает в согласии с Дхаммой?”
“Taṁ kiṁ maññasi, anurādha,“Как ты думаешь, Анурадха:
rūpaṁ niccaṁ vā aniccaṁ vā”ti?
vāti → vā ti (pts)форма надёжна или ненадёжна?”
“Aniccaṁ, bhante”.
aniccaṁ → aniccam (pts)“Ненадёжна, почтенный”.
“Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vā taṁ sukhaṁ vā”ti?“А то, что ненадёжно – то успокаивающе или болезненно?”
“Dukkhaṁ, bhante”.“Болезненно, почтенный”.
“Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vipariṇāmadhammaṁ kallaṁ nu taṁ samanupassituṁ:
kallaṁ nu → kallannu (bjt)“И правильно ли относиться к тому, что ненадёжно, болезненно, и что подвержено изменениям, таким образом:
‘etaṁ mama, esohamasmi, eso me attā’”ti?“Это моё. Я таков. Это моё “я”?”
“No hetaṁ, bhante”.“Нет, почтенный”.
“Vedanā …“Чувство надёжно или ненадёжно?” saññā …“Восприятие надёжно или ненадёжно?” saṅkhārā …“Отождествления надёжны или ненадёжны?” viññāṇaṁ niccaṁ vā aniccaṁ vā”ti?“Сознание надёжно или ненадёжно?”
“Aniccaṁ, bhante” …pe…
pe → spelled out in full (bjt)“Ненадёжно, почтенный”…..
tasmātiha …pe…
tasmātiha → yā kāci saññā (bj) | pe → spelled out in full (bjt) | tasmātiha → tasmā tiha (th) | tasmātiha → tasmā ti ha (pts)Поэтому…
evaṁ passaṁ …pe…
passaṁ → passaṁ ariyasāvako rūpasmimpi nibbindati (bj) | evaṁ passaṁ → evam passam (pts)Так видящий…
nāparaṁ itthattāyāti pajānāti”.иной сущностности - понимает.
“Taṁ kiṁ maññasi, anurādha,“Каково твоё мнение, Анурадха:
rūpaṁ tathāgatoti samanupassasī”ti?
tathāgatoti samanupassasīti → tathāgato ti samanupassasītī (pts)считаешь ли ты Татхагатой форму?”
“No hetaṁ, bhante”.
hetaṁ → hetam (pts)“Нет, почтенный”.
“Vedanaṁ …“Считаешь ли ты Татхагатой чувство?”
saññaṁ …“Считаешь ли ты Татхагатой восприятие?”
saṅkhāre …“Считаешь ли ты Татхагатой отождествления?”
viññāṇaṁ tathāgatoti samanupassasī”ti?
tathāgatoti → tathāgato ti (pts)“Считаешь ли ты Татхагатой сознание?”
“No hetaṁ, bhante”.
hetaṁ → hetam (pts)“Нет, почтенный”.
“Taṁ kiṁ maññasi, anurādha,“Каково твоё мнение, Анурадха: rūpasmiṁ tathāgatoti samanupassasī”ti?Считаешь ли ты, что Татхагата находится в форме?…
“No hetaṁ, bhante”.
hetaṁ → hetam (pts)“Нет, почтенный”.
“Aññatra rūpā tathāgatoti samanupassasī”ti?
tathāgatoti → tathāgato ti (pts)Где-либо ещё, помимо формы?…
“No hetaṁ, bhante”.
hetaṁ → hetam (pts)“Нет, почтенный”.
“Vedanāya …pe…В чувстве?…
aññatra vedanāya …pe…Где-либо ещё, помимо чувства?…
saññāya …В восприятии?…
aññatra saññāya …Где-либо ещё, помимо восприятия?…
saṅkhāresu …В отождествлениях?…
aññatra saṅkhārehi …Где-либо ещё, помимо отождествлений?…
viññāṇasmiṁ …
+ → tathāgatoti samanupassasīti no hetaṁ bhante (bjt)В сознании?…
aññatra viññāṇā tathāgatoti samanupassasī”ti?
tathāgatoti → tathagato ti (pts)Где-либо ещё, помимо сознания?”
“No hetaṁ, bhante”.“Нет, почтенный”.
“Taṁ kiṁ maññasi, anurādha,“Каково твоё мнение, Анурадха: rūpaṁ … vedanā … saññā … saṅkhārā … viññāṇaṁ tathāgatoti samanupassasī”ti?Считаешь ли ты, что Татхагата – это форма-чувство-восприятие-составляющие-сознание?”
“No hetaṁ, bhante”.
hetaṁ → hetam (pts)“Нет, почтенный”.
“Taṁ kiṁ maññasi, anurādha,
kiṁ maññasi → kimmaññasi (bjt)“Считаешь ли ты, Анурадха,
ayaṁ so arūpī … avedano … asaññī … asaṅkhāro … aviññāṇo tathāgatoti samanupassasī”ti?
tathāgatoti → tathāgato ti (pts)что Татхагата – это нечто без формы, без чувства, без восприятия, без составляющих, без сознания?”
“No hetaṁ, bhante”.
hetaṁ → hetam (pts)“Нет, почтенный”.
“Ettha ca te, anurādha, diṭṭheva dhamme saccato thetato tathāgate anupalabbhiyamāne kallaṁ nu te taṁ veyyākaraṇaṁ:
veyyākaraṇaṁ → vyākaraṇaṁ (bj) | thetato tathāgate anupalabbhiyamāne → tathato tathāgato anupalabbhiyamāno (sya-all) | tathāgate anupalabbhiyamāne → tathāgato anupalabbhiyamāno (pts) | anupalabbhiyamāne → tathāgato anupalabbhiyamāno (bj: machasaṁ, syā) | tathato → evaṁ vuttākārena veditabbaṁ (sya-all note) | kallaṁ nu → kallannu (bjt) | diṭṭheva dhamme → diṭṭhevadhamme (pts)“Итак, Анурадха, если ты не можешь указать на Татхагату как на истину или реальность даже в этой самой жизни, правильно ли будет заявлять:
‘yo so, āvuso, tathāgato uttamapuriso paramapuriso paramapattipatto taṁ tathāgato aññatra imehi catūhi ṭhānehi paññāpayamāno paññāpeti—
aññatra imehi → aññatrimehi (bj) | paññāpeti → paññāpeyya (bj); paññapeti (sya-all) | paññāpeyya → paññāpeti (bj: machasaṁ, syā) | paññāpeti → S1-3 paññāpeyya (pts note)“Товарищи, если описывать Татхагату – высшего из людей, величайшего из людей, достигшего наивысших достижений – то это следует делать вне рамок этих четырёх утверждений:
hoti tathāgato paraṁ maraṇāti vā … na hoti … hoti ca na ca hoti … neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇāti vā’”ti?
hoti → hoti tathāgato parammaraṇāti vā (bj, sya-all) | ti → More complete in S1-3 (pts note) | paraṁ maraṇāti → param maraṇā ti (pts) | paraṁ maraṇāti vāti → param maraṇā ti vā ti (pts)“Татхагата существует после смерти… ни существует, ни не существует после смерти?”
“No hetaṁ, bhante”.
hetaṁ → hetam (pts)“Нет, почтенный”.
“Sādhu sādhu, anurādha.“Очень хорошо, Анурадха. Очень хорошо.
Pubbe cāhaṁ, anurādha, etarahi ca dukkhañceva paññapemi, dukkhassa ca nirodhan”ti.
paññapemi → paññāpemi (bj, pts) | dukkhañceva → B dukkhasaccañca (pts note) | cāhaṁ → cāham (pts)Как прежде, так и сейчас, я объясняю только боль и прекращение боли”.