AssajisuttaСутта Ассаджи
Ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe.
samayaṁ → samayam (pts)Одно время Благословенный располагается в Раджагахе в Бамбуковой Роще в месте для кормления Белок.
Tena kho pana samayena āyasmā assaji kassapakārāme viharati ābādhiko dukkhito bāḷhagilāno.
ābādhiko → ābhādhiko (pts) | Kassapakārāme → S3 kassapa ārāme (pts note)И тогда уважаемый Ассаджи пребывал в Парке Кассапаки, он был нездоров, поражён болезнью, серьёзно болен.
Atha kho āyasmā assaji upaṭṭhāke āmantesi:И вот уважаемый Ассаджи обратился к своим [монахам]-прислужникам:
“etha tumhe, āvuso, yena bhagavā tenupasaṅkamatha; upasaṅkamitvā mama vacanena bhagavato pāde sirasā vandatha:“Ну же, товарищи, пойдите к Благословенному, поклонитесь ему в ноги от моего имени и скажите:
‘assaji, bhante, bhikkhu ābādhiko dukkhito bāḷhagilāno.“Почтенный, монах Ассаджи нездоров, поражён болезнью, серьёзно болен.
So bhagavato pāde sirasā vandatī’ti.
vandatīti → vandati (pts)Он выражает почтение Благословенному, кланяясь ему в ноги”.
Evañca vadetha:И далее скажите:
‘sādhu kira, bhante, bhagavā yena assaji bhikkhu tenupasaṅkamatu anukampaṁ upādāyā’”ti.
anukampaṁ → anukampam (pts)“Было бы хорошо, почтенный, если бы Благословенный навестил бы монаха Ассаджи из сострадания [к нему]”.
“Evamāvuso”ti kho te bhikkhū āyasmato assajissa paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṁ etadavocuṁ:
evamāvusoti kho → evam āvuso ti (pts) | Bhagavā → Missing in S3 from etha tumhe āvuso (by mistake) (pts note) | bhagavantaṁ → bhagavantam (pts) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | bhagavantaṁ etadavocuṁ → bhagavantam etad avocuṁ (pts)“Да, товарищ” – ответили те монахи и отправились к Благословенному. Подойдя, они поклонились ему, сели рядом и донесли послание.
“assaji, bhante, bhikkhu ābādhiko …pe…
ca → evaṁ (bj: syā) | pe → spelled out in full (bjt)
sādhu kira, bhante, bhagavā yena assaji bhikkhu tenupasaṅkamatu anukampaṁ upādāyā”ti.
anukampaṁ → anukampam (pts)
Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena.
tuṇhībhāvena → tunhībhāvena (pts)Благословенный молча согласился.
Atha kho bhagavā sāyanhasamayaṁ paṭisallānā vuṭṭhito yenāyasmā assaji tenupasaṅkami.
sāyanhasamayaṁ paṭisallānā → sāyaṇhasamayaṁ paṭisallāṇā (sya-all); sāyaṇhasamayaṁ patisallāṇā (pts)И затем Благословенный оделся, взял чашу и верхнее одеяние и отправился к монаху Ассаджи.
Addasā kho āyasmā assaji bhagavantaṁ dūratova āgacchantaṁ.
dūratova → dūrato (pts)Уважаемый Ассаджи увидел Благословенного издали
Disvāna mañcake samadhosi.
mañcake samadhosi → mañcena samañcosi (bj) | samadhosi → samañcopi (sya-all) | samañcosi → mañcake samadhosi (bj: machasaṁ) | mañcake → S1-3 mañcako here only (pts note) | samadhosi → S1-3 have distinctly samañcopi here and further on (pts note)и начал шевелиться, [лёжа] на кровати.
Atha kho bhagavā āyasmantaṁ assajiṁ etadavoca:
āyasmantaṁ assajiṁ → āyasmato assajissa (pts1ed, mr) | assajiṁ → āyasmato assajissa (cck: pī. ka.) | āyasmantaṁ assajiṁ etadavoca → āyasmato assajissa etad avoca (pts)Благословенный обратился к нему:
“alaṁ, assaji, mā tvaṁ mañcake samadhosi.
mañcake samadhosi → mañcena samañcosi (bj) | samadhosi santimāni → samañcopi santīmāni (sya-all) | alaṁ → alam (pts)“Довольно, Ассаджи, не двигайся, [лёжа] на своей кровати.
Santimāni āsanāni paññattāni, tatthāhaṁ nisīdissāmī”ti.
santimāni → santīmāni (th) | tatthāhaṁ → tatthāham (pts)Здесь подготовлены сиденья, я присяду вот здесь”.
Nisīdi bhagavā paññatte āsane. Nisajja kho bhagavā āyasmantaṁ assajiṁ etadavoca:
āyasmantaṁ assajiṁ etadavoca → āyasmantam assajim etad avoca (pts)Благословенный сел на подготовленное сиденье и сказал уважаемому Ассаджи:
“kacci te, assaji, khamanīyaṁ, kacci yāpanīyaṁ …pe… paṭikkamosānaṁ paññāyati no abhikkamo”ti?
+ → kacci dukkhā vedanā paṭikkamanti no abhikkamanti (bjt) | khamanīyaṁ → khamaniyaṁ (pts) | paṭikkamosānaṁ → paṭikkamosānam (pts) | abhikkamoti → abhikkamo ti (pts)“Я надеюсь, ты поправляешься, Ассаджи, я надеюсь, тебе становится лучше. Я надеюсь, твои болезненные ощущения спадают, а не возрастают, и что можно увидеть их спад, а не увеличение”.
“Na me, bhante, khamanīyaṁ …pe… abhikkamosānaṁ paññāyati no paṭikkamo”ti.
khamanīyaṁ → khamanīyaṁ na yāpanīyaṁ (sya-all) | pe → spelled out in full (bjt) | paṭikkamoti → paṭikkamo ti (pts)“Почтенный, я не поправляюсь, мне не становится лучше. Сильные болезненные ощущения возрастают у меня, а не спадают, и можно увидеть их увеличение, а не спад”.
“Kacci te, assaji, na kiñci kukkuccaṁ na koci vippaṭisāro”ti?
vippaṭisāroti → vippaṭisāro ti (pts)“В таком случае я надеюсь, Ассаджи, что тебя не тревожит угрызение совести и сожаление”.
“Taggha me, bhante, anappakaṁ kukkuccaṁ anappako vippaṭisāro”ti.
vippaṭisāroti → vippaṭisārotī (pts) | kukkuccaṁ → kukkuccam (pts)“В самом деле, почтенный, меня переполняют угрызение совести и сожаление”.
“Kacci pana taṁ, assaji, attā sīlato na upavadatī”ti?
taṁ → B kicci-; S1-3 -te (pts note) | upavadatīti → S1-3 upavadantīti (pts note)“Я надеюсь, Ассаджи, что в твоём случае нет ничего, за что можно было бы порицать себя в отношении нравственности”.
“Na kho maṁ, bhante, attā sīlato upavadatī”ti.
maṁ → mam (pts)“В моём случае, почтенный, нет ничего, за что можно было бы порицать себя в отношении нравственности”.
“No ce kira taṁ, assaji, attā sīlato upavadati, atha kiñca te kukkuccaṁ ko ca vippaṭisāro”ti?
taṁ → tam (pts) | vippaṭisāroti → vippaṭisāro ti (pts)“Тогда, Ассаджи, если в твоём случае нет ничего, за что можно было бы порицать себя в отношении нравственности, почему же ты обеспокоен угрызением совести и сожалением?”
“Pubbe khvāhaṁ, bhante, gelaññe passambhetvā passambhetvā kāyasaṅkhāre viharāmi, sohaṁ samādhiṁ nappaṭilabhāmi.
passambhetvā → (bj, sya-all) | gelaññe → gelaññaṁ (pts) | kāyasaṅkhāre → kāyasaṅkhāre vippatisārī (pts) | sohaṁ → so taṁ (pts) | gelaññe → gelaññaṁ (bj: sīmu8) | viharāmi → vippaṭisārī viharāmi (bj: sīmu8) | sohaṁ → sotaṁ (bj: PTS) | khvāham → B svāham (pts note) | gelaññaṁ → B gelaññe (pts note) | vippatisārī → Missing in B (pts note) | taṁ → B so haṁ (pts note) | nappaṭilabhāmi → na paṭilabhāmi (th, pts)“Прежде, почтенный, когда я был болен, я поддерживал успокоение телесных отождествлений, но [теперь] я не обретаю сосредоточения.
Tassa mayhaṁ, bhante, taṁ samādhiṁ appaṭilabhato evaṁ hoti:
mayhaṁ → mayham (pts) | samādhiṁ → samādhim (pts)Поскольку я не обретаю сосредоточения, мысль приходит ко мне:
‘no cassāhaṁ parihāyāmī’”ti.
cassāhaṁ → ca khvāhaṁ (bj, sya-all); no ca khvāham (pts) | parihāyāmīti → sotaṁ (bj: PTS) | no → S3 does not repeat no (pts note) | khvāham → B svāham (pts note)“Только бы мне не пасть!”.
“Ye te, assaji, samaṇabrāhmaṇā samādhisārakā samādhisāmaññā tesaṁ taṁ samādhiṁ appaṭilabhataṁ evaṁ hoti:
samādhiṁ → S1-3 samādhi (pts note) | samādhisāmaññā → samādhi sāmaññā (bjt) | tesaṁ taṁ → tesantaṁ (th) | tesaṁ → tesan (pts)“Те шраманы и брахманы, Ассаджи, которые считают сосредоточение сутью [святой жизни] и соотносят сосредоточение с отшельничеством, когда не могут обрести сосредоточения, могут подумать:
‘no cassu mayaṁ parihāyāmā’ti.
mayaṁ parihāyāmāti → mayam parihāyāmā ti (pts)“Только бы мне не пасть!”.
Taṁ kiṁ maññasi, assaji,
kiṁ → kim (pts)“Как ты думаешь, Ассаджи,
rūpaṁ niccaṁ vā aniccaṁ vā”ti?надёжна ли форма или ненадёжна?
“Aniccaṁ, bhante” …pe…
+ → vedanā saññā saṅkhārā (bjt) | aniccaṁ → aniccam (pts)“Ненадёжна, почтенный”.
viññāṇaṁ …pe…
+ → niccaṁ vā aniccaṁ vāti aniccaṁ bhante (bjt)“Чувство…
“tasmātiha …pe…
tasmātiha → tasmātiha assaji (bj) | tasmātiha → tasmā tiha (th)“Поэтому…
evaṁ passaṁ …pe…
evaṁ → evam (pts)Так видящий…
nāparaṁ itthattāyāti pajānātīti.
pajānātīti → pajānāti (bj, sya-all, pts) | nāparaṁ → nāparam (pts)в какое-либо состояние существования”.
So sukhañce vedanaṁ vedayati, sā ‘aniccā’ti pajānāti. ‘Anajjhositā’ti pajānāti. ‘Anabhinanditā’ti pajānāti.
vedayati → vediyati (bj, pts1ed) | vedayati → vediyati (cck: sī. pī.) | ti → S1 anajjhāsitā always, S3 here only (pts note) | sukhañce → sukhaṁ ce (my, bjt) | sukhañce → sukhaṁ ce vedanaṁ vediyati sā aniccāti pajānāti anajjhositā ti pajānāti anabhinanditāti pajānāti dukkhaṁ ce (pts) | anabhinanditāti → anabhinanditā ti (pts)Если он чувствует приятное чувство, он понимает: “Оно ненадёжно”. Он понимает: “За него не стоит цепляться”. Он понимает: “Им не стоит наслаждаться”.
Dukkhañce vedanaṁ vedayati, sā ‘aniccā’ti pajānāti. ‘Anajjhositā’ti pajānāti. ‘Anabhinanditā’ti pajānāti.
vedayati → vediyati (bj, pts) | dukkhañce → adukkham asukhaṁ ce (pts) | dukkhañce → dukkhaṁ ce (my, bjt)Если он чувствует болезненное чувство, он понимает: “Оно ненадёжно”. Он понимает: “За него не стоит цепляться”. Он понимает: “Им не стоит наслаждаться”.
Adukkhamasukhañce vedanaṁ vedayati, sā ‘aniccā’ti pajānāti …pe… ‘anabhinanditā’ti pajānāti.
vedayati → vediyati (bj) | pajānāti → (sya-all) | adukkhamasukhañce → adukkhamasukhaṁ ce (my, bjt) | + → anajjhositāti pajānāti (bjt)Если он чувствует ни-болезненное-ни-приятное чувство, он понимает: “Оно ненадёжно”. Он понимает: “За него не стоит цепляться”. Он понимает: “Им не стоит наслаждаться”.
So sukhañce vedanaṁ vedayati, visaṁyutto naṁ vedayati;
vedayati visaṁyutto → vediyati visaññutto (bj, pts) | vedayati dukkhañce → vediyati dukkhaṁ ce (pts) | sukhañce → sukhaṁ ce (my, pts)Если он чувствует приятное чувство, он чувствует его [будучи] отсоединённым [от него].
dukkhañce vedanaṁ vedayati, visaṁyutto naṁ vedayati;
vedayati visaṁyutto → vediyati visaññutto (pts) | vedayati adukkhamasukhañce → vediyati adukkham asukhaṁ ce (pts) | dukkhañce → dukkhaṁ ce (my)Если он чувствует болезненное чувство, он чувствует его [будучи] отсоединённым [от него].
adukkhamasukhañce vedanaṁ vedayati, visaṁyutto naṁ vedayati.
vedayati visaṁyutto → vediyati visaññutto (pts) | vedayati → vediyati (pts) | adukkhamasukhañce → adukkhamasukhaṁ ce (my) | + → sā aniccāti pajānāti anabhinanditāti pajānāti (th)Если он чувствует ни-болезненное-ни-приятное чувство, он чувствует его [будучи] отсоединённым [от него].
So kāyapariyantikañce vedanaṁ vedayamāno ‘kāyapariyantikaṁ vedanaṁ vedayāmī’ti pajānāti. Jīvitapariyantikañce vedanaṁ vedayamāno ‘jīvitapariyantikaṁ vedanaṁ vedayāmī’ti pajānāti.
vedayamāno → vediyamāno (bj) | vedayāmīti → vediyāmīti (bj); vediyamāno kāyapariyantikaṁ vedanaṁ vediyāmīti (pts); vediyamāno jīvitapariyantikaṁ vedanaṁ vediyāmīti (pts) | kāyapariyantikañce vedanaṁ vedayamāno → (pts) | jīvitapariyantikañce vedanaṁ vedayamāno → (pts) | kāyapariyantikaṁ → B inserts ce (pts note) | kāyapariyantikañce → kāyapariyantikaṁ ce (my) | jīvitapariyantikañce → jīvitapariyantikaṁ ce (my)Когда он чувствует чувство, прекращающееся вместе с телом, он понимает: “Я чувствую чувство, прекращающееся вместе с телом”. Когда он чувствует чувство, прекращающееся вместе с жизнью, он понимает: “Я чувствую чувство, прекращающееся вместе с жизнью”.
‘Kāyassa bhedā uddhaṁ jīvitapariyādānā idheva sabbavedayitāni anabhinanditāni sītībhavissantī’ti pajānāti.
sītībhavissantīti → sītibhavissantīti (sya-all, pts)Он понимает: “После распада тела, после истощения жизни, всё, что чувствуется, при отсутствии наслаждения в этом, прямо здесь и угаснет”.
Seyyathāpi, assaji, telañca paṭicca, vaṭṭiñca paṭicca, telappadīpo jhāyeyya;
vaṭṭiñca → vaṭṭiṁ ce (pts) | telappadīpo → telapadīpo (pts)Это, Ассаджи, как масляная лампа горит в зависимости от масла и фитиля,
tasseva telassa ca vaṭṭiyā ca pariyādānā anāhāro nibbāyeyya.и с истощением масла и фитиля, она гаснет из-за недостатка топлива,
Evameva kho, assaji, bhikkhu kāyapariyantikaṁ vedanaṁ vedayamāno ‘kāyapariyantikaṁ vedanaṁ vedayāmī’ti pajānāti. Jīvitapariyantikaṁ vedanaṁ vedayamāno ‘jīvitapariyantikaṁ vedanaṁ vedayāmī’ti pajānāti.
vedayamāno → vediyamāno (bj, pts) | vedayāmīti → vediyāmīti (bj, pts) | evameva → evam eva (pts)точно так же, Ассаджи, когда монах чувствует чувство, прекращающееся вместе с телом… прекращающееся вместе с жизнью… он понимает:
‘Kāyassa bhedā uddhaṁ jīvitapariyādānā idheva sabbavedayitāni anabhinanditāni sītībhavissantī’ti pajānātī”ti.
sītībhavissantīti → sītibhavissantīti (sya-all, pts)“После распада тела, после истощения жизни, всё, что чувствуется, при отсутствии наслаждения в этом, прямо здесь и угаснет”.