Khemakasutta
Khemakasutta → khemo (pts1ed)Сутта Кхемака
Ekaṁ samayaṁ sambahulā therā bhikkhū kosambiyaṁ viharanti ghositārāme.Однажды группа старших монахов пребывала в Косамби в парке Гхоситы.
Tena kho pana samayena āyasmā khemako badarikārāme viharati ābādhiko dukkhito bāḷhagilāno.
bāḷhagilāno → This word and the sequel is missing in S3, which substitutes evam āhaṁsu kacci te avuso khammanīyam kacci yāpanīyam kacci dukkhā vedanā gilāno (mistake of copyist) (pts note)И в то время уважаемый Кхемака проживал в Парке Деревьев Ююбы. Он был нездоров, поражён болезнью, серьёзно болен.
Atha kho therā bhikkhū sāyanhasamayaṁ paṭisallānā vuṭṭhitā āyasmantaṁ dāsakaṁ āmantesuṁ:
sāyanhasamayaṁ → sāyaṇhasamayaṁ (sya-all) | sāyanhasamayaṁ paṭisallānā → sāyaṇhasamayam paṭisallāṇā (pts) | dāsakaṁ → dāsakam (pts)И тогда, вечером, те старшие монахи вышли из затворничества и обратились к уважаемому Дасаке:
“ehi tvaṁ, āvuso dāsaka, yena khemako bhikkhu tenupasaṅkama; upasaṅkamitvā khemakaṁ bhikkhuṁ evaṁ vadehi:
tvaṁ → tvam (pts) | khemakaṁ bhikkhuṁ → khemakam bhikkhum (pts)“Ну же, Дасака, товарищ, отправляйся к монаху Кхемаке и скажи ему:
‘therā taṁ, āvuso khemaka, evamāhaṁsu—
khemaka evamāhaṁsu → evam āhaṁsu (pts)“Старшие монахи передают тебе, Кхемака, товарищ:
kacci te, āvuso, khamanīyaṁ, kacci yāpanīyaṁ, kacci dukkhā vedanā paṭikkamanti no abhikkamanti, paṭikkamosānaṁ paññāyati no abhikkamo’”ti?
kacci te → kaccite (bjt) | paṭikkamosānaṁ → paṭikkamo sānaṁ (th) | khamanīyaṁ → khamanīyam (pts) | paṭikkamanti → paṭikammanti (pts) | paṭikkamosānaṁ → paṭikammosānam (pts)“Мы надеемся, ты поправляешься, товарищ, мы надеемся, тебе становится лучше. Мы надеемся, твои болезненные ощущения спадают, а не возрастают, и что можно увидеть их спад, а не увеличение”.
“Evamāvuso”ti kho āyasmā dāsako therānaṁ bhikkhūnaṁ paṭissutvā yenāyasmā khemako tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ khemakaṁ etadavoca:
dāsako therānaṁ → dasako therānam (pts) | evamāvusoti → evam āvuso ti (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)“Хорошо, товарищи” – ответил уважаемый Дасака, отправился к уважаемому Кхемаке и передал послание.
“therā taṁ, āvuso khemaka, evamāhaṁsu:
evamāhaṁsu → evam āhaṁsu (pts)
‘kacci te, āvuso, khamanīyaṁ …pe… no abhikkamo’”ti?
pe → spelled out in full (bjt) | abhikkamoti → abhikkamo ti (pts)
“Na me, āvuso, khamanīyaṁ na yāpanīyaṁ …pe… abhikkamosānaṁ paññāyati no paṭikkamo”ti.
+ → bāḷhā me dukkhā vedanā abhikkamanti no paṭikkamanti (bjt) | abhikkamosānaṁ → abhikkamosānam (pts) | paṭikkamoti → paṭikkamo ti (pts)“Я не поправляюсь, мне не становится лучше. Сильные болезненные ощущения возрастают у меня, а не спадают, и можно увидеть их увеличение, а не спад”.
Atha kho āyasmā dāsako yena therā bhikkhū tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā there bhikkhū etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)Уважаемый Дасака отправился к старшим монахам и сообщил о том,
“khemako, āvuso, bhikkhu evamāha:
āvuso → avuso (pts) | evamāha → evam āha (pts)что сказал уважаемый Кхемака.
‘na me, āvuso, khamanīyaṁ …pe… abhikkamosānaṁ paññāyati no paṭikkamo’”ti.
pe → spelled out in full (bjt) | khamanīyaṁ → khamanīyam (pts) | paṭikkamoti → paṭikkamo ti (pts)
“Ehi tvaṁ, āvuso dāsaka, yena khemako bhikkhu tenupasaṅkama; upasaṅkamitvā khemakaṁ bhikkhuṁ evaṁ vadehi:
khemakaṁ bhikkhuṁ → khemakam bhikkhum (pts)“Ну же, Дасака, товарищ, отправляйся к монаху Кхемаке и скажи ему:
‘therā taṁ, āvuso khemaka, evamāhaṁsu—
evamāhaṁsu → evam ahaṁsu (pts)“Старшие монахи говорят тебе, Кхемака, товарищ:
pañcime, āvuso, upādānakkhandhā vuttā bhagavatā, seyyathidaṁ—
seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th, pts)“Таковы пять совокупностей, подверженных цеплянию, товарищ, о которых рассказал Благословенный, то есть:
rūpupādānakkhandho, vedanupādānakkhandho, saññupādānakkhandho, saṅkhārupādānakkhandho, viññāṇupādānakkhandho.
saṅkhārupādānakkhandho → saṅkhārūpādānakkhandho (bj) | viññāṇupādānakkhandho → viññāṇūpādānakkhandho (pts)форма, как совокупность, подверженная цеплянию, чувство, как совокупность, подверженная цеплянию, восприятие, как совокупность, подверженная цеплянию, составляющие, как совокупность, подверженная цеплянию, сознание, как совокупность, подверженная цеплянию.
Imesu āyasmā khemako pañcasu upādānakkhandhesu kiñci attaṁ vā attaniyaṁ vā samanupassatī’”ti?
pañcasu upādānakkhandhesu → pañcasupādānakkhandhesu (bj) | attaṁ → attānaṁ (bj, pts) | samanupassatīti evamāvusoti → samanupassasīti evam āvuso ti (pts) | attānaṁ → attaṁ (bj: machasaṁ) | attānaṁ → B attaṁ always (pts note)Считает ли уважаемый Кхемака [что-либо] своим “я” или принадлежащим своему “я” в отношении этих пяти совокупностей, подверженных цеплянию?”
“Evamāvuso”ti kho āyasmā dāsako therānaṁ bhikkhūnaṁ paṭissutvā yenāyasmā khemako tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā …pe…
upasaṅkamitvā → (sya-all) | + → āyasmā khemakaṁ etadavoca (bjt) | evamāvusoti → evam āvuso ti (pts) | therānaṁ bhikkhūnaṁ → therānam bhikkhūnam (pts)“Хорошо, товарищи” – ответил уважаемый Дасака, отправился к уважаемому Кхемаке
therā taṁ, āvuso khemaka, evamāhaṁsu:
taṁ → tam (pts) | evamāhaṁsu → evam āhaṁsu (pts)и передал послание.
“pañcime, āvuso, upādānakkhandhā vuttā bhagavatā, seyyathidaṁ—
seyyathidaṁ rūpupādānakkhandho → seyyathīdaṁ rūpūpādānakkhandho (sya-all) | seyyathidaṁ → seyyatthīdaṁ (pts)
rūpupādānakkhandho …pe… viññāṇupādānakkhandho.
viññāṇupādānakkhandho → viññāṇūpādānakkhandho (sya-all) | rūpupādānakkhandho → rūpūpādānakkhandho (th)
Imesu āyasmā khemako pañcasu upādānakkhandhesu kiñci attaṁ vā attaniyaṁ vā samanupassatī”ti?
pañcasu upādānakkhandhesu → pañcasupādānakkhandhesu (bj) | attaṁ → attanāṁ (bj); attānam (pts) | attanāṁ → attaṁ (bj: machasaṁ)
“Pañcime, āvuso, upādānakkhandhā vuttā bhagavatā, seyyathidaṁ—
seyyathidaṁ rūpupādānakkhandho → seyyathīdaṁ rūpūpādānakkhandho (sya-all) | seyyathidaṁ → seyyathīdam (pts)“Таковы пять совокупностей, подверженных цеплянию, о которых рассказал Благословенный…
rūpupādānakkhandho …pe… viññāṇupādānakkhandho.
viññāṇupādānakkhandho → viññāṇūpādānakkhandho (sya-all); viññānupādānakkhandho (pts) | rūpupādānakkhandho → rūpūpādānakkhandho (th)
Imesu khvāhaṁ, āvuso, pañcasu upādānakkhandhesu na kiñci attaṁ vā attaniyaṁ vā samanupassāmī”ti.
khvāhaṁ → khohaṁ (bj) | pañcasu upādānakkhandhesu → pañcasupādānakkhandhesu (bj) | attaṁ → attānaṁ (bj, pts) | khohaṁ → khvāhaṁ (bj: machasaṁ, syā) | khvāham → S1 khohaṁ; S3 āyasmāhaṁ (pts note)Я ничего не считаю своим “я” или принадлежащим своему “я” в отношении этих пяти совокупностей, подверженных цеплянию”.
Atha kho āyasmā dāsako yena therā bhikkhū tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā there bhikkhū etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)Уважаемый Дасака отправился к старшим монахам и сообщил о том, что сказал уважаемый Кхемака. Они сказали ему:
“khemako, āvuso, bhikkhu evamāha:
evamāha → evam āha (pts)
‘pañcime, āvuso, upādānakkhandhā vuttā bhagavatā, seyyathidaṁ—
āvuso → (sya-all) | seyyathidaṁ rūpupādānakkhandho → seyyathīdaṁ rūpūpādānakkhandho (sya-all) | seyyathidaṁ → seyyathīdam (pts)
rūpupādānakkhandho …pe… viññāṇupādānakkhandho.
viññāṇupādānakkhandho → viññāṇūpādānakkhandho (sya-all) | rūpupādānakkhandho → rūpūpādānakkhandho (th)
Imesu khvāhaṁ, āvuso, pañcasu upādānakkhandhesu na kiñci attaṁ vā attaniyaṁ vā samanupassāmī’”ti.
khvāhaṁ → khohaṁ (bj) | pañcasu upādānakkhandhesu → pañcasupādānakkhandhesu (bj) | attaṁ vā → attānaṁ va (pts) | khvāhaṁ → khvāham (pts)
“Ehi tvaṁ, āvuso dāsaka, yena khemako bhikkhu tenupasaṅkama; upasaṅkamitvā khemakaṁ bhikkhuṁ evaṁ vadehi:
khemakaṁ bhikkhuṁ → khemakam bhikkhum (pts)“Ну же, Дасака, товарищ, отправляйся к монаху Кхемаке и скажи ему:
‘therā taṁ, āvuso khemaka, evamāhaṁsu—
evamāhaṁsu → evaṁ āhaṁsu (pts)“Старшие монахи говорят тебе, Кхемака, товарищ:
pañcime, āvuso, upādānakkhandhā vuttā bhagavatā, seyyathidaṁ—
seyyathidaṁ rūpupādānakkhandho → seyyathīdaṁ rūpūpādānakkhandho (sya-all) | seyyathidaṁ → seyyathīdam (pts)“Таковы пять совокупностей, подверженных цеплянию, товарищ, о которых рассказал Благословенный…
rūpupādānakkhandho …pe… viññāṇupādānakkhandho.
viññāṇupādānakkhandho → viññāṇūpādānakkhandho (sya-all) | rūpupādānakkhandho → rūpūpādānakkhandho (th) | viññāṇupādānakkhandho → viññāṇupādānakkhando (pts)
No ce kirāyasmā khemako imesu pañcasu upādānakkhandhesu kiñci attaṁ vā attaniyaṁ vā samanupassati.
pañcasu upādānakkhandhesu → pañcasupādānakkhandhesu (bj) | attaṁ → attānaṁ (bj, pts)Если уважаемый Кхемака ничего не считает своим “я” или принадлежащим своему “я” в отношении этих пяти совокупностей, подверженных цеплянию,
Tenahāyasmā khemako arahaṁ khīṇāsavo’”ti.
tenahāyasmā → tenāyasmā (pts) | khīṇāsavoti → khīṇāsavo ti (pts)то тогда он арахант, чьи пятна [загрязнений ума] уничтожены”.
“Evamāvuso”ti kho āyasmā dāsako therānaṁ bhikkhūnaṁ paṭissutvā yenāyasmā khemako …pe…
+ → tenupasaṅkami upasaṅkamitvā āyasmantaṁ khemakaṁ etadavoca (bjt) | evamāvusoti → evam āvuso ti (pts) | bhikkhūnaṁ → bhikkhūnam (pts)“Хорошо, товарищи” – ответил уважаемый Дасака, отправился к уважаемому Кхемаке
therā taṁ, āvuso khemaka, evamāhaṁsu:
evamāhaṁsu → evam āhaṁsu (pts)и передал послание. [Уважаемый Кхемака ответил]:
“pañcime, āvuso, upādānakkhandhā vuttā bhagavatā, seyyathidaṁ—
seyyathidaṁ rūpupādānakkhandho → seyyathīdaṁ rūpūpādānakkhandho (sya-all)
rūpupādānakkhandho …pe… viññāṇupādānakkhandho;
viññāṇupādānakkhandho → viññāṇūpādānakkhandho (sya-all) | rūpupādānakkhandho → rūpūpādānakkhandho (th)
no ce kirāyasmā khemako imesu pañcasu upādānakkhandhesu kiñci attaṁ vā attaniyaṁ vā samanupassati, tenahāyasmā khemako arahaṁ khīṇāsavo”ti.
attaṁ → attānaṁ (bj, pts) | no ce kirāyasmā khemako → (pts) | imesu → imesu khvāham āvuso (pts) | upādānakkhandhesu → upādānakkhandhesu na (pts) | arahaṁ khīṇāsavoti → āvuso bhikkhu evam āha (pts) | attaṁ → attānam (pts) | khīṇāsavoti → khīṇāsavo ti (pts)
“Pañcime, āvuso, upādānakkhandhā vuttā bhagavatā, seyyathidaṁ—
seyyathidaṁ rūpupādānakkhandho → seyyathīdaṁ rūpūpādānakkhandho (sya-all)“Таковы пять совокупностей, подверженных цеплянию, о которых рассказал Благословенный…
rūpupādānakkhandho …pe… viññāṇupādānakkhandho.
viññāṇupādānakkhandho → viññāṇūpādānakkhandho (sya-all) | rūpupādānakkhandho → rūpūpādānakkhandho (th)
Imesu khvāhaṁ, āvuso, pañcasu upādānakkhandhesu na kiñci attaṁ vā attaniyaṁ vā samanupassāmi, na camhi arahaṁ khīṇāsavo;
khvāhaṁ → khohaṁ (bj) | pañcasu upādānakkhandhesu → pañcasupādānakkhandhesu (bj) | attaṁ → attānaṁ (bj, pts) | nacamhi → na ca (bj: machasaṁ) | samanupassāmi → S1-3 -ssāmīti (pts note) | khvāhaṁ → khvāham (pts)Я ничего не считаю своим “я” или принадлежащим своему “я” в отношении этих пяти совокупностей, подверженных цеплянию.
api ca me, āvuso, pañcasu upādānakkhandhesu ‘asmī’ti adhigataṁ, ‘ayamahamasmī’ti na ca samanupassāmī”ti.
pañcasu upādānakkhandhesu → pañcasupādānakkhandhesu (bj) | aham → S1 ayamāham (pts note) | na → B na ca (pts note) | api ca → apica (th) | adhigataṁ ayamahamasmīti → adhigatam ayam aham asmīti ca (pts) | ca samanupassāmīti → samanupassāmī ti (pts)Но, всё же, я не арахант, чьи пятна [загрязнений ума] уничтожены. Товарищи, [идея] “Я есть” ещё не исчезла у меня в отношении этих пяти совокупностей, подверженных цеплянию, но я не отношусь ни к чему [из них] так: “Это – [моё] я”.
Atha kho āyasmā dāsako yena therā bhikkhū …pe…
+ → tenupasaṅkami upasaṅkamitvā (bjt, th)Уважаемый Дасака отправился к старшим монахам
there bhikkhū etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)и сообщил о том, что сказал уважаемый Кхемака.
“khemako, āvuso, bhikkhu evamāha—
evamāha → evam āha (pts)
pañcime, āvuso, upādānakkhandhā vuttā bhagavatā, seyyathidaṁ—
seyyathidaṁ rūpupādānakkhandho → seyyathīdaṁ rūpūpādānakkhandho (sya-all)
rūpupādānakkhandho …pe… viññāṇupādānakkhandho.
viññāṇupādānakkhandho → viññāṇūpādānakkhandho (sya-all) | rūpupādānakkhandho → rūpūpādānakkhandho (th)
Imesu khvāhaṁ, āvuso, pañcasu upādānakkhandhesu na kiñci attaṁ vā attaniyaṁ vā samanupassāmi, na camhi arahaṁ khīṇāsavo;
khvāhaṁ → khohaṁ (bj) | pañcasu upādānakkhandhesu → pañcasupādānakkhandhesu (bj) | attaṁ → attānaṁ (bj) | khvāhaṁ → khvāham (pts)
api ca me, āvuso, pañcasu upādānakkhandhesu ‘asmī’ti adhigataṁ, ‘ayamahamasmī’ti na ca samanupassāmī”ti.
pañcasu upādānakkhandhesu → pañcasupādānakkhandhesu (bj) | samanupassāmiti → This paragraph exists in S3, but included between (), viz., erased from -passāmīti in the preceding till samanu in this (pts note) | api ca → apica (bjt, th) | + → ca (bjt, th) | ayamahamasmīti → ayam aham asmīti (pts)
“Ehi tvaṁ, āvuso dāsaka, yena khemako bhikkhu tenupasaṅkama; upasaṅkamitvā khemakaṁ bhikkhuṁ evaṁ vadehi:
khemakaṁ bhikkhuṁ → khemakam bhikkhum (pts)“Ну же, Дасака, товарищ, отправляйся к монаху Кхемаке и скажи ему:
‘therā taṁ, āvuso khemaka, evamāhaṁsu—
taṁ → tam (pts) | evamāhaṁsu → evam āhaṁsu (pts)“Старшие монахи говорят тебе, Кхемака, товарищ:
yametaṁ, āvuso khemaka, asmīti vadesi, kimetaṁ asmīti vadesi?
yametaṁ → yam etam (pts) | kimetaṁ → kim etam (pts)“Когда ты говоришь об этом “я”, то что ты имеешь в виду, когда говоришь об этом “я”?
Rūpaṁ asmīti vadesi, aññatra rūpā asmīti vadesi,
rūpaṁ → rūpam (pts)Ты говоришь о форме: “Это – [моё] я”, или ты говоришь о “я” вне формы?
vedanaṁ …
+ → aññatra vedanāya asmīti vadesi (bjt) | vedanaṁ → vedanam (pts)Ты говоришь о чувстве…
saññaṁ …восприятии…
saṅkhāre …
saṅkhāre viññāṇaṁ → saṅkhare viññāṇam (pts) | + → asmīti vadesi aññatra saṅkhārehi asmīti vadesi (bjt)составляющих…
viññāṇaṁ asmīti vadesi, aññatra viññāṇā asmīti vadesi.
viññāṇaṁ → viññāṇam (pts)сознании: “Это – [моё] я”, или ты говоришь о “я” вне сознания?
Yametaṁ, āvuso khemaka, asmīti vadesi. Kimetaṁ asmīti vadesī’”ti?
vadesi → S3 vadesīti, the remainder wanting (pts note) | yametaṁ → yam etam (pts) | kimetaṁ → kim etam (pts)Когда ты говоришь об этом “я”, то что ты имеешь в виду, когда говоришь об этом “я”?
“Evamāvuso”ti kho āyasmā dāsako therānaṁ bhikkhūnaṁ paṭissutvā yenāyasmā khemako tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ khemakaṁ etadavoca—
evamāvusoti → evam āvuso ti (pts) | therānaṁ bhikkhūnaṁ → therānam bhikkhūnam (pts) | khemakaṁ etadavoca → khemakam etad avoca (pts)“Хорошо, товарищи” – ответил уважаемый Дасака, отправился к уважаемому Кхемаке
therā taṁ, āvuso khemaka, evamāhaṁsu:
taṁ → tam (pts) | evamāhaṁsu → evam ahaṁsu (pts)и передал послание.
“yametaṁ, āvuso khemaka, ‘asmī’ti vadesi, kimetaṁ ‘asmī’ti vadesi?
yametaṁ → yam etam (pts) | kimetaṁ → kim etam (pts)
Rūpaṁ ‘asmī’ti vadesi aññatra rūpā ‘asmī’ti vadesi?
rūpaṁ → rūpam (pts)
Vedanaṁ …
saññaṁ …
saṅkhāre …
saṅkhāre → saṅkhare (pts)
viññāṇaṁ ‘asmī’ti vadesi aññatra viññāṇā ‘asmī’ti vadesi?
viññāṇaṁ → viññāṇam (pts)
Yametaṁ, āvuso khemaka, ‘asmī’ti vadesi, kimetaṁ ‘asmī’ti vadesī”ti?
vadesīti → vadesiti (cck) | yametaṁ → yam etam (pts) | kimetaṁ → kim etam (pts)
“Alaṁ, āvuso dāsaka, kiṁ imāya sandhāvanikāya.“Довольно, Дасака, товарищ! Зачем бегать туда-сюда?
Āharāvuso, daṇḍaṁ;
daṇḍaṁ → daṇḍam (pts)Принеси-ка мне мой посох, товарищ.
ahameva yena therā bhikkhū tenupasaṅkamissāmī”ti.
ahameva → aham eva (pts)Я пойду к старшим монахам сам”.
Atha kho āyasmā khemako daṇḍamolubbha yena therā bhikkhū tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā therehi bhikkhūhi saddhiṁ sammodi.
daṇḍamolubbha → daṇḍamolambha (sya-all); daṇḍam olumbha (pts) | daṇḍamolambha → evaṁ. ba daṇḍamolumbha (sya-all: sī.)И тогда уважаемый Кхемака, опираясь на посох, отправился к старшим монахам, обменялся с ними вежливыми приветствиями и сел рядом.
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho āyasmantaṁ khemakaṁ therā bhikkhū etadavocuṁ:
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj, sya-all, pts) | sāraṇīyaṁ → sārāṇīyam (pts) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | bhikkhū etadavocuṁ → bhikkhu etad avocuṁ (pts)Старшие монахи обратились к нему:
“yametaṁ, āvuso khemaka, ‘asmī’ti vadesi, kimetaṁ ‘asmī’ti vadesi?
yametaṁ → yam etam (pts) | kimetaṁ → kim etam (pts)“Когда ты говоришь об этом “я”… –
Rūpaṁ ‘asmī’ti vadesi, aññatra rūpā ‘asmī’ti vadesi?
rūpaṁ → rūpam (pts)
Vedanaṁ …
saññaṁ …
saṅkhāre …
viññāṇaṁ ‘asmī’ti vadesi, aññatra viññāṇā ‘asmī’ti vadesi?
viññāṇaṁ → viññāṇam (pts)
Yametaṁ, āvuso khemaka, ‘asmī’ti vadesi, kimetaṁ ‘asmī’ti vadesī”ti?
kimetaṁ → kametaṁ (sya-all) | yametaṁ → yam etam (pts) | kimetaṁ → kim etam (pts)что ты имеешь в виду, когда говоришь об этом “я”?
“Na khvāhaṁ, āvuso, rūpaṁ ‘asmī’ti vadāmi; napi aññatra rūpā ‘asmī’ti vadāmi.
khvāhaṁ → khohaṁ (bj) | khvāhaṁ → khvāham (pts) | rūpaṁ → rūpam (pts)“Товарищи, я не говорю, что форма – это “я”. И я также не говорю, что “я” находится вне формы.
Na vedanaṁ …
+ → napi aññatra vedanāya asmīti vadāmi (bjt)Я не говорю, что чувство…
na saññaṁ …восприятие…
na saṅkhāre …составляющие…
na viññāṇaṁ ‘asmī’ti vadāmi; napi aññatra viññāṇā ‘asmī’ti vadāmi.
viññāṇaṁ asmīti vadāmi napi → viññāṇam na pi (pts) | Na → S1-3 insert pi (pts note) | na viññāṇaṁ → asmīti vadāmi napi aññatra saṅkhārehi (bjt)сознание – это “я”, или что “я” находится вне сознания.
Api ca me, āvuso, pañcasu upādānakkhandhesu ‘asmī’ti adhigataṁ ‘ayamahamasmī’ti na ca samanupassāmi.
pañcasu upādānakkhandhesu → pañcasupādānakkhandhesu (bj) | ca → (pts) | samanupassāmi → S1-3 omit samanu (pts note) | api ca → apica (th) | adhigataṁ ayamahamasmīti → adhigatam ayam aham asmīti ca (pts)Товарищи, хотя [идея] “Я есть” ещё не исчезла у меня в отношении этих пяти совокупностей, подверженных цеплянию, всё же, я не считаю [что-либо из них] таковым: “Это – [моё] я”.
Seyyathāpi, āvuso, uppalassa vā padumassa vā puṇḍarīkassa vā gandho.
gandho → Omitted by S1-3 (pts note)Это как, товарищи, аромат голубого, красного, или белого лотоса. Разве было бы правильным сказать:
Yo nu kho evaṁ vadeyya: ‘pattassa gandho’ti vā ‘vaṇṇassa gandho’ti vā ‘kiñjakkhassa gandho’ti vā sammā nu kho so vadamāno vadeyyā”ti?
vaṇṇassa → vaṇṭassa (katthaci) | vā → (pts) | gandhoti vā → gandho pi (pts) | vaṇṇassa → vaṇḍassa (cck: katthaci) | kiñjakkhassa → evaṁ. ba. kiñjakkharāya (sya-all: sī.) | Vaṇṇassa → S1-3 vaṇṭassa, ṭ being erased in S1 (pts note) | Kiñjakkhassa → S1 kijjhakkhassa; B kiñcakkharāya (pts note) | gandhoti → gandho ti (pts)“Аромат принадлежит лепесткам” или “аромат принадлежит стеблю” или “аромат принадлежит пестикам”?
“No hetaṁ, āvuso”.
hetaṁ → hetam (pts)“Нет, товарищ”.
“Yathā kathaṁ, panāvuso, sammā byākaramāno byākareyyā”ti?
kathaṁ panāvuso → kathampanāvuso (bjt) | yathā kathaṁ → yathākathaṁ (th) | kathaṁ → katham (pts) | sammā byākaramāno byākareyyāti → sammāvyākaramāno vyākareyyāti (pts)“И как же, товарищи, нужно ответить, чтобы ответить правильно?”
“‘Pupphassa gandho’ti kho, āvuso, sammā byākaramāno byākareyyā”ti.
sammā byākaramāno byākareyyāti → sammāvyākaramāno vyākareyyāti (pts)“Чтобы ответить правильно, товарищ, нужно ответить [так]: “Аромат принадлежит цветку”.
“Evameva khvāhaṁ, āvuso, na rūpaṁ ‘asmī’ti vadāmi, napi aññatra rūpā ‘asmī’ti vadāmi.
khvāhaṁ → khohaṁ (bj) | evameva khvāhaṁ → evam eva khvāham (pts) | rūpaṁ → rūpam (pts) | napi → na pi (pts)“Точно так же, товарищи, я не говорю, что форма – это “я”. И я также не говорю, что “я” находится вне формы.
Na vedanaṁ …
vedanaṁ → vedanam (pts)Я не говорю, что чувство…
na saññaṁ …
saññaṁ → saññam (pts)восприятие…
na saṅkhāre …составляющие…
na viññāṇaṁ ‘asmī’ti vadāmi, napi aññatra viññāṇā ‘asmī’ti vadāmi.
napi aññatra → na pi annatra (pts) | viññāṇaṁ → viññāṇam (pts)сознание – это “я”, или что “я” находится вне сознания.
Api ca me, āvuso, pañcasu upādānakkhandhesu ‘asmī’ti adhigataṁ ‘ayamahamasmī’ti na ca samanupassāmi.
pañcasu upādānakkhandhesu → pañcasupādānakkhandhesu (bj) | ca → (pts) | api ca → apica (th) | adhigataṁ ayamahamasmīti → adhigatam ayam aham asmīti ca (pts)Товарищи, хотя [идея] “Я есть” ещё не исчезла у меня в отношении этих пяти совокупностей, подверженных цеплянию, всё же, я не считаю [что-либо из них] таковым: “Это – [моё] я”.
Kiñcāpi, āvuso, ariyasāvakassa pañcorambhāgiyāni saṁyojanāni pahīnāni bhavanti, atha khvassa hoti: ‘yo ca pañcasu upādānakkhandhesu anusahagato asmīti māno, asmīti chando, asmīti anusayo asamūhato.
yo ca → yeva (sya-all) | khvassa → S1 khoassa; S3 khossa (pts note) | anusahagato → S1-3 aṇu- always (pts note) | saṁyojanāni → saññojanāni (bjt, th, pts) | hoti yo ca pañcasu upādānakkhandhesu anusahagato → hotiyeva pañcasupādānakkhandhesu aṇusahagato (bjt)Товарищи, хоть даже ученик Благородных и отбросил пять нижних оков, тем не менее, в отношении этих пяти совокупностей, подверженных цеплянию, в нём сохраняется остаточное самомнение “Я есть”, желание “Я есть”, скрытая склонность “Я есть”, которая ещё не была искоренена.
So aparena samayena pañcasu upādānakkhandhesu udayabbayānupassī viharati—
pañcasu upādānakkhandhesu → pañcasupādānakkhandhesu (bj) | udayabbayānupassī → So B always; S1 udayabbyānu-; S3 udayabyānu- here; (pts note)Через какое-то время он пребывает в наблюдении происхождения и исчезновения пяти совокупностей, подверженных цеплянию:
iti rūpaṁ, iti rūpassa samudayo, iti rūpassa atthaṅgamo;
atthaṅgamo → atthagamo (bj) | rūpaṁ → rūpam (pts)“Такова форма, таково её происхождение, таково её исчезновение.
iti vedanā …Таково чувство…
iti saññā …восприятие…
iti saṅkhārā …составляющие…
iti viññāṇaṁ, iti viññāṇassa samudayo, iti viññāṇassa atthaṅgamo’ti.
atthaṅgamoti tassimesu pañcasu upādānakkhandhesu → atthagamoti tassa imesu pañcasupādānakkhandhesu (bj) | atthaṅgamoti → atthagamo ti (pts)сознание, таково его происхождение, таково его исчезновение”.
Tassimesu pañcasu upādānakkhandhesu udayabbayānupassino viharato yopissa hoti pañcasu upādānakkhandhesu anusahagato ‘asmī’ti, māno ‘asmī’ti, chando ‘asmī’ti anusayo asamūhato, sopi samugghātaṁ gacchati.
pañcasu upādānakkhandhesu anusahagato → pañcasupādānakkhandhesu aṇusahagato (bj) | yo → S1-3 ye (pts note) | tassimesu pañcasu upādānakkhandhesu → tassa imesu pañcasupādānakkhandhesu (bjt) | yopissa → yo pissa (pts) | sopi → so pi (pts)По мере того как он пребывает в наблюдении происхождения и исчезновения пяти совокупностей, подверженных цеплянию, остаточное самомнение “Я есть”, желание “Я есть”, скрытая склонность “Я есть”, которая ещё не была искоренена – всё это искореняется.
Seyyathāpi, āvuso, vatthaṁ saṅkiliṭṭhaṁ malaggahitaṁ. Tamenaṁ sāmikā rajakassa anupadajjuṁ.
saṅkiliṭṭhaṁ → saṁkiliṭṭhaṁ (my, bjt, ms2005) | anupadajjuṁ → anuppadajjuṁ (bjt, th) | vatthaṁ saṅkiliṭṭhaṁ → vattham saṁkiliṭṭham (pts) | tamenaṁ → tam enaṁ (pts) | anupadajjuṁ → anuppadajjeyyuṁ (pts)Это как, товарищи, если бы ткань запачкалась и запятналась, и хозяева отдали бы её прачке.
Tamenaṁ rajako ūse vā khāre vā gomaye vā sammadditvā acche udake vikkhāleti.
ūse → B use usa- always (pts note) | madditvā → B saṁmadhitvā (pts note) | sammadditvā → saṁmadditvā (th) | tamenaṁ → tam enaṁ (pts) | sammadditvā → samam madditvā (pts)Прачка тщательно промыла бы её чистящей солью, щёлоком, или коровьим навозом, и прополоскала бы в чистой воде.
Kiñcāpi taṁ hoti vatthaṁ parisuddhaṁ pariyodātaṁ, atha khvassa hoti yeva anusahagato ūsagandho vā khāragandho vā gomayagandho vā asamūhato.
hoti yeva → hoteva (bj); hoti yo (bj); hoti yo ca (sya-all, pts1ed) | hoti yeva anusahagato → hoteva aṇusahagato (bj) | hoteva → hoti yo (bj: sīmu8) | ca → Missing in S3 (pts note) | vatthaṁ → vattham (pts)Даже хотя эта ткань стала бы чистой и незапятнанной, она всё же удержала бы в себе пока ещё неисчезнувший остаточный запах чистящей соли, щёлока, или коровьего навоза.
Tamenaṁ rajako sāmikānaṁ deti. Tamenaṁ sāmikā gandhaparibhāvite karaṇḍake nikkhipanti.
tamenaṁ → tam enaṁ (pts) | tamenaṁ → tam enam (pts)И затем прачка вернула бы ткань хозяевам. Хозяева положили бы её в благоухающую шкатулку,
Yopissa hoti anusahagato ūsagandho vā khāragandho vā gomayagandho vā asamūhato, sopi samugghātaṁ gacchati.
anusahagato → aṇusahagato (bj) | yopissa → yo pissa (pts) | sopi → so pi (pts)и неисчезнувший остаточный запах чистящей соли, щёлока, или коровьего навоза бы исчез.
Evameva kho, āvuso, kiñcāpi ariyasāvakassa pañcorambhāgiyāni saṁyojanāni pahīnāni bhavanti, atha khvassa hoti yeva pañcasu upādānakkhandhesu anusahagato ‘asmī’ti, māno ‘asmī’ti, chando ‘asmī’ti anusayo asamūhato.
ca → S1 ye-; S3 yeva (pts note) | saṁyojanāni → saññojanāni (bjt, th, pts) | hoti yeva pañcasu upādānakkhandhesu anusahagato → hotiyeva pañcasupādānakkhandhesu aṇusahagato (bjt) | evameva → evam eva (pts) | yeva → yo ca (pts) | asamūhato → asamuhato (pts)Точно так же, товарищи, хоть даже ученик Благородных и отбросил пять нижних оков, тем не менее, в отношении этих пяти совокупностей, подверженных цеплянию, в нём сохраняется остаточное самомнение “Я есть”, желание “Я есть”, скрытая склонность “Я есть”, которая ещё не была искоренена.
So aparena samayena pañcasu upādānakkhandhesu udayabbayānupassī viharati.
pañcasu upādānakkhandhesu → pañcasupādānakkhandhesu (bj)Через какое-то время он пребывает в наблюдении происхождения и исчезновения пяти совокупностей, подверженных цеплянию:
‘Iti rūpaṁ, iti rūpassa samudayo, iti rūpassa atthaṅgamo;
atthaṅgamo → atthagamo (bj, pts)“Такова форма, таково её происхождение, таково её исчезновение.
iti vedanā …Таково чувство…
iti saññā …
saññā → sañña (pts)восприятие…
iti saṅkhārā …составляющие…
iti viññāṇaṁ, iti viññāṇassa samudayo, iti viññāṇassa atthaṅgamo’ti.
atthaṅgamoti → atthagamoti (bj) | atthaṅgamoti tassa imesu → atthagamo ti tassimesu (pts)сознание, таково его происхождение, таково его исчезновение”.
Tassa imesu pañcasu upādānakkhandhesu udayabbayānupassino viharato yopissa hoti pañcasu upādānakkhandhesu anusahagato ‘asmī’ti, māno ‘asmī’ti, chando ‘asmī’ti anusayo asamūhato, sopi samugghātaṁ gacchatī”ti.
pañcasu upādānakkhandhesu → pañcasupādānakkhandhesu (bj) | pañcasu upādānakkhandhesu anusahagato → pañcasupādānakkhandhesu aṇusahagato (bj) | tassa imesu → tassimesu (sya-all) | yopissa → yo pissa (pts) | asmīti → asmīyi (pts) | sopi → so pi (pts) | gacchatīti → gacchati (pts)По мере того, как он пребывает в наблюдении происхождения и исчезновения пяти совокупностей, подверженных цеплянию, остаточное самомнение “Я есть”, желание “Я есть”, скрытая склонность “Я есть”, которая ещё не была искоренена – всё это искореняется”.
Evaṁ vutte, therā bhikkhū āyasmantaṁ khemakaṁ etadavocuṁ:
khemakaṁ etadavocuṁ → khemakam etad avocuṁ (pts)Когда так было сказано, старшие монахи обратились к уважаемому Кхемаке:
“na kho mayaṁ āyasmantaṁ khemakaṁ vihesāpekhā pucchimha, api cāyasmā khemako pahosi tassa bhagavato sāsanaṁ vitthārena ācikkhituṁ desetuṁ paññāpetuṁ paṭṭhapetuṁ vivarituṁ vibhajituṁ uttānīkātuṁ.
na kho → na kho pana (pts1ed, mr) | pucchimha → āpucchimhā (bj) | pahosi → pahoti (bj, sya-all, pts) | paññāpetuṁ → paññapetuṁ (bj, sya-all) | vihesāpekhā pucchimha → vihesāpekkhā apucchimhā (sya-all) | kho → kho pana (pts) | khemakaṁ vihesāpekhā → khemakam vihesā apekhā (pts) | uttānīkātuṁ → uttānīkatuṁ (pts) | āpucchimhā → pucchimha (bj: machasaṁ) | paññapetuṁ → paññāpetuṁ (bj: machasaṁ) | kho → na kho pana (cck: ka.)“Мы задавали наши вопросы не ради того, чтобы побеспокоить уважаемого Кхемаку, но мы думали, что уважаемый Кхемака сможет объяснить, научить, провозгласить, утвердить, раскрыть, рассмотреть, прояснить учение Благословенного в подробностях.
Tayidaṁ āyasmatā khemakena tassa bhagavato sāsanaṁ vitthārena ācikkhitaṁ desitaṁ paññāpitaṁ paṭṭhapitaṁ vivaritaṁ vibhajitaṁ uttānīkatan”ti.
ācikkhitaṁ → acikkhitaṁ (bj) | paññāpitaṁ → paññapitaṁ (bj, sya-all) | tayidaṁ → yadidaṁ (sya-all) | paṭṭhapitaṁ vivaritaṁ vibhajitaṁ → paṭṭhapitam vivaṭaṁ vibhattaṁ (pts) | vibhattaṁ → B vivaritaṁ vibhajitaṁ (pts note) | sāsanaṁ → sāsanam (pts)И уважаемый Кхемака объяснил, научил, провозгласил, утвердил, раскрыл, рассмотрел и прояснил учение Благословенного в подробностях”.
Idamavoca āyasmā khemako.
idamavoca → idam avoca (pts)Так сказал уважаемый Кхемака.
Attamanā therā bhikkhū āyasmato khemakassa bhāsitaṁ abhinanduṁ.
bhāsitaṁ → bhāsitam (pts)Воодушевлённые, старшие монахи восхитились словами уважаемого Кхемаки.
Imasmiñca pana veyyākaraṇasmiṁ bhaññamāne saṭṭhimattānaṁ therānaṁ bhikkhūnaṁ anupādāya āsavehi cittāni vimucciṁsu, āyasmato khemakassa cāti.
khemakassa cāti sattamaṁ → ca khemakassāti (bj, sya-all) | saṭṭhimattānaṁ → saṭṭhīmattānaṁ (sya-all) | vimucciṁsu → mucciṁsu (pts) | cāti → S1-3 Khemakassāti (pts note) | imasmiñca → imasmiñ ca (pts) | saṭṭhimattānaṁ therānaṁ bhikkhūnaṁ → saṭṭhimattānam therānam bhikkhūnam (pts)И во время этой беседы умы шестидесяти старших монахов освободились от загрязнений посредством отсутствия цепляния, как и [ум] уважаемого Кхемаки.