Gomayapiṇḍasutta
Gomayapiṇḍasutta → gomayapiṇḍūpamasuttaṁ (bj); gomayam (pts1ed)Cow Dung
Sāvatthinidānaṁ.
sāvatthinidānaṁ ekamantaṁ → (pts) | sāvatthinidānaṁ → sāvatthiyaṁ atha kho aññataro bhikkhu yena bhagavā tenupasaṅkami upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi (bjt) | sāvatthinidānaṁ → sāvatthī atha kho aññataro bhikkhu (th)Near Sāvatthī.
Ekamantaṁ nisinno kho so bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca:
bhagavantaṁ etadavoca → bhagavantam etad avoca (pts)Then a certain monk went to the Blessed One and, on arrival, having bowed down to him, sat to one side. As he was sitting there, he said to the Blessed One,
“atthi nu kho, bhante, kiñci rūpaṁ yaṁ rūpaṁ niccaṁ dhuvaṁ sassataṁ avipariṇāmadhammaṁ sassatisamaṁ tatheva ṭhassati?
rūpam → Omitted by S1-3 here and in 9 (pts note) | sassataṁ → sassatam (pts)“Lord, is there any form that is constant, permanent, eternal, not subject to change, that will stay just as it is for eternity?
Atthi nu kho, bhante, kāci vedanā yā vedanā niccā dhuvā sassatā avipariṇāmadhammā sassatisamaṁ tatheva ṭhassati?
vedanā → S1-3 omit yā vedanā and further on yā saññā (pts note)Is there any feeling…
Atthi nu kho, bhante, kāci saññā yā saññā …pe…any perception…
atthi nu kho, bhante, keci saṅkhārā ye saṅkhārā niccā dhuvā sassatā avipariṇāmadhammā sassatisamaṁ tatheva ṭhassanti?
saṅkhārā → saṅkārā (pts) | sassatisamaṁ → B sassatidhammam here only (pts note)Are there any fabrications…
Atthi nu kho, bhante, kiñci viññāṇaṁ, yaṁ viññāṇaṁ niccaṁ dhuvaṁ sassataṁ avipariṇāmadhammaṁ sassatisamaṁ tatheva ṭhassatī”ti?
niccaṁ → niccam (pts) | sassataṁ → sassatam (pts) | tatheva → tattheva (pts)Is there any consciousness that is constant, permanent, eternal, not subject to change, that will stay just as it is for eternity?”
“Natthi kho, bhikkhu, kiñci rūpaṁ, yaṁ rūpaṁ niccaṁ dhuvaṁ sassataṁ avipariṇāmadhammaṁ sassatisamaṁ tatheva ṭhassati.
yaṁ → yam (pts) | sassataṁ → sassatam (pts)“No, monk, there is no form…
Natthi kho, bhikkhu, kāci vedanā …
kho → (pts)no feeling…
kāci saññā …no perception…
keci saṅkhārā …
saṅkhārā → More complete in S1-3 (pts note) | + → natthi kho bhikkhu (bjt)there are no fabrications…
kiñci viññāṇaṁ, yaṁ viññāṇaṁ niccaṁ dhuvaṁ sassataṁ avipariṇāmadhammaṁ sassatisamaṁ tatheva ṭhassatī”ti.
ṭhassatīti → ṭhassati (bj, sya-all) | viññāṇaṁ → S1-3 omit yaṁ viññāṇaṁ (pts note) | sassataṁ → sassatam (pts)there is no consciousness that is constant, permanent, eternal, not subject to change, that will stay just as it is for eternity.”
Atha kho bhagavā parittaṁ gomayapiṇḍaṁ pāṇinā gahetvā taṁ bhikkhuṁ etadavoca:
taṁ bhikkhuṁ etadavoca → tam bhikkhum etad avoca (pts)Then the Blessed One, picking up a tiny bit of cow dung, said to the monk,
“ettakopi kho, bhikkhu, attabhāvapaṭilābho natthi nicco dhuvo sassato avipariṇāmadhammo sassatisamaṁ tatheva ṭhassati.
sassatisamaṁ tatheva ṭhassati → (bj) | ettakopi → ettako pi (pts)“There isn’t even this much gaining of a self-state [attabhāva-paṭilābho] that is constant, permanent, eternal, not subject to change, that will stay just as it is for eternity.
Ettako cepi, bhikkhu, attabhāvapaṭilābho abhavissa nicco dhuvo sassato avipariṇāmadhammo, nayidaṁ brahmacariyavāso paññāyetha sammā dukkhakkhayāya.
nayidaṁ → na yidaṁ (th) | sammā dukkhakkhayāya → sammādukkhakkhayāya (th, pts) | cepi → ce pi (pts) | nayidaṁ → na yidam (pts)If there were even this much gaining of a self-state that was constant, permanent, eternal, not subject to change, that would stay just as it is for eternity, then this living of the holy life for the right ending of suffering & stress would not be discerned.
Yasmā ca kho, bhikkhu, ettakopi attabhāvapaṭilābho natthi nicco dhuvo sassato avipariṇāmadhammo, tasmā brahmacariyavāso paññāyati sammā dukkhakkhayāya.
sammā dukkhakkhayāya → sammādukkhakkhayāya (th, pts) | ettakopi → ettako pi (pts)But because there isn’t even this much gaining of a self-state that is constant, permanent, eternal, not subject to change, that will stay just as it is for eternity, this living of the holy life for the right ending of suffering & stress is discerned.
Bhūtapubbāhaṁ, bhikkhu, rājā ahosiṁ khattiyo muddhāvasitto.
bhūtapubbāhaṁ → bhūtapubbāham (pts)“Once, monk, I was a head-anointed noble warrior king.
Tassa mayhaṁ, bhikkhu, rañño sato khattiyassa muddhāvasittassa caturāsītinagarasahassāni ahesuṁ kusāvatīrājadhānippamukhāni.
kusāvatīrājadhānippamukhāni → kusāvatirājadhānippamukhāni (sya-all); kusāvatīnāmarājadhānipamukhāni (pts) | caturāsītinagarasahassāni → catūrāsīti nagarasahassāni (pts) | kusāvatīrājadhānippamukhāni → kusāvatī rājadhānippamukhāni (my) | caturāsītinagarasahassāni → caturāsīti nagarasahassāni (bjt, th) | mayhaṁ → mayham (pts) | kusāvatīrājadhānippamukhāni → kusāvatīnāma-rājadhānipamukhāni (pts)When I was a head-anointed noble warrior king, I had 84,000 cities, the chief of which was the capital city, Kusāvati.
Tassa mayhaṁ, bhikkhu, rañño sato khattiyassa muddhāvasittassa caturāsītipāsādasahassāni ahesuṁ dhammapāsādappamukhāni.
caturāsītipāsādasahassāni → caturāsīti pāsādasahassāni (bjt, th, pts) | mayhaṁ → mayham (pts) | dhammapāsādappamukhāni → dhammapāsādapamukhāni (pts)I had 84,000 palaces, the chief of which was the Dhamma Palace.
Tassa mayhaṁ, bhikkhu, rañño sato khattiyassa muddhāvasittassa caturāsītikūṭāgārasahassāni ahesuṁ mahābyūhakūṭāgārappamukhāni.
mahābyūhakūṭāgārappamukhāni → mahābyūhakuṭāgārapamukhāni (pts) | mahābyūhakūṭāgārappamukhāni → mahāviyūhakūṭāgārappamukhāni (cck: dī. ni. 2.263) | caturāsītikūṭāgārasahassāni → caturāsīti kūṭāgārasahassāni (bjt, th, pts) | mayhaṁ → mayham (pts)I had 84,000 peak-roofed halls, the chief of which was the Great Array Peak-roofed Hall.
Tassa mayhaṁ, bhikkhu, rañño sato khattiyassa muddhāvasittassa caturāsītipallaṅkasahassāni ahesuṁ dantamayāni sāramayāni sovaṇṇamayāni goṇakatthatāni paṭikatthatāni paṭalikatthatāni kadalimigapavarapaccattharaṇāni sauttaracchadāni ubhatolohitakūpadhānāni.
kadalimigapavarapaccattharaṇāni → kādalimigapavarapaccattharaṇāni (bj) | goṇakatthatāni → rūpiyamayāni gonakatthatāni (bj, sya-all) | sovaṇṇamayāni → sovaṇṇamayāni rūpiyamayāni (pts) | gonakatthatāni → sovaṇṇamayāni gonakatthakatāni (bj: PTS, sī.pavi) | sauttaracchadāni → sauttaracchadanāni (bj: PTS, sī.pavi) | kadalimigapavarapaccattharaṇāni → kādalimigapavarapaccattharaṇāni (cck: sī.) | rūpiyamayāni → Missing in B (pts note) | paṭikatthatānipaṭalikatthatāni → Missing in S1-3 (pts note) | sa-uttaracchadanāni → B -chadāni (pts note) | caturāsītipallaṅkasahassāni → caturāsīti pallaṅkasahassāni (th, pts) | mayhaṁ → mayham (pts) | paṭikatthatāni paṭalikatthatāni kadalimigapavarapaccattharaṇāni sauttaracchadāni ubhatolohitakūpadhānāni → paṭikatthatānipaṭalikatthatāni kadalimiga pavarapaccattharaṇāni sa-uttaracchadanāni ubhato lohitakūpadhānāni (pts)I had 84,000 thrones made of ivory, made of heartwood, made of gold, made of silver, each spread with a long-fleeced coverlet, a white wool coverlet, an embroidered coverlet, a rug of kadali-deer hide, with a canopy above, & red cushions on either side.
Tassa mayhaṁ, bhikkhu, rañño sato khattiyassa muddhāvasittassa caturāsītināgasahassāni ahesuṁ sovaṇṇālaṅkārāni sovaṇṇaddhajāni hemajālapaṭicchannāni uposathanāgarājappamukhāni.
sato → satoya (sya-all) | caturāsītināgasahassāni → caturāsīti nāgasahassāni (th, pts) | sovaṇṇaddhajāni → sovaṇṇadhajāni (th, pts) | mayhaṁ → mayham (pts) | uposathanāgarājappamukhāni → uposathanāgarājapamukhāni (pts)“I had 84,000 bull elephants with golden ornaments, golden banners, covered with nets of golden thread, the chief of which was the royal bull elephant Uposatha.
Tassa mayhaṁ, bhikkhu, rañño sato khattiyassa muddhāvasittassa caturāsītiassasahassāni ahesuṁ sovaṇṇālaṅkārāni sovaṇṇaddhajāni hemajālapaṭicchannāni valāhakaassarājappamukhāni.
sovaṇṇālaṅkārāni sovaṇṇaddhajāni hemajālapaṭicchannāni valāhakaassarājappamukhāni → sovaṇṇālaṅkarāni sovaṇṇadhajāni hemajālāpaṭicchannāni valāhakaassarājapamukhāni (pts) | caturāsītiassasahassāni → caturāsīti assasahassāni (th, pts) | mayhaṁ → mayham (pts)I had 84,000 thoroughbred steeds with golden ornaments, golden banners, covered with nets of golden thread, the chief of which was the royal thoroughbred steed Valāhaka.
Tassa mayhaṁ, bhikkhu, rañño sato khattiyassa muddhāvasittassa caturāsītirathasahassāni ahesuṁ sovaṇṇālaṅkārāni sovaṇṇaddhajāni hemajālapaṭicchannāni vejayantarathappamukhāni.
caturāsītirathasahassāni → caturāsīti rathasahassāni (th, pts) | sovaṇṇaddhajāni hemajālapaṭicchannāni → sovaṇṇadhajāni hemajāla paṭicchannāni (th) | mayhaṁ → mayham (pts) | sovaṇṇaddhajāni → sovaṇṇadhajāni (pts) | vejayantarathappamukhāni → vejayantarathapamukhāni (pts)I had 84,000 chariots with golden ornaments, golden banners, covered with nets of golden thread, the chief of which was the chariot Vejayanta.
Tassa mayhaṁ, bhikkhu, rañño sato khattiyassa muddhāvasittassa caturāsītimaṇisahassāni ahesuṁ maṇiratanappamukhāni.
caturāsītimaṇisahassāni → caturāsīti maṇisahassāni (bjt, th, pts) | mayhaṁ → mayham (pts) | maṇiratanappamukhāni → maṇiratanapamukhāni (pts)“I had 84,000 gems, the chief of which was the treasure gem.
Tassa mayhaṁ, bhikkhu …pe… caturāsītiitthisahassāni ahesuṁ subhaddādevippamukhāni.
subhaddādevippamukhāni → bhaddādevippamukhāni (sya-all); subhaddādevīpamukhāni (pts) | caturāsītiitthisahassāni → rañño sato khattiyassa muddhāvasittassa caturāsīti itthisahassāni (bjt) | caturāsītiitthisahassāni → rañño sato khattiyassa muddhāvasittassa caturāsīti itthīsahassāni (th) | mayhaṁ → mayham (pts) | caturāsītiitthisahassāni → caturāsīti itthisahassāni (pts)I had 84,000 women, the chief of which was Queen Bhaddā.
Tassa mayhaṁ, bhikkhu …pe… caturāsītikhattiyasahassāni ahesuṁ anuyantāni pariṇāyakaratanappamukhāni.
anuyantāni pariṇāyakaratanappamukhāni → anuyuttāni parināyakaratanappamukhāni (bj) | anuyuttāni → anuyuttāni (bj: machasaṁ, syā) | anuyantāni → S1-3 anuyuttāni (pts note) | caturāsītikhattiyasahassāni → rañño sato khattiyassa muddhāvasittassa caturāsīti khattiyasahassāni (bjt) | caturāsītikhattiyasahassāni → caturāsīti khattiyasahassāni (th, pts) | mayhaṁ → mayham (pts) | pariṇāyakaratanappamukhāni → pariṇāyakaratanapamukhāni (pts)I had 84,000 noble-warrior vassals, the chief of which was the commander gem.
Tassa mayhaṁ, bhikkhu …pe… caturāsītidhenusahassāni ahesuṁ dukūlasandānāni kaṁsūpadhāraṇāni.
dukūlasandānāni → dukūlasandanāni (bj, cck) | dukūlasandānāni kaṁsūpadhāraṇāni → dukulasandanāni kaṁsūpadharaṇāni (sya-all); dukulasandanāni kaṁsupadhāraṇani (pts) | dukūlasandanāni → dukulasandānāni (bj: machasaṁ, sī.pavi) | dukulasandanāni → S1 dūlasandanāni; S3 dukulasandatāni; B dukulasandhāni (pts note) | + → rañño sato khattiyassa muddhāvasittassa (bjt) | caturāsītidhenusahassāni → caturāsīti dhenusahassāni (th, pts) | mayhaṁ → mayham (pts)I had 84,000 cows with tethers of fine jute & milk pails of bronze.
Tassa mayhaṁ, bhikkhu …pe… caturāsītivatthakoṭisahassāni ahesuṁ khomasukhumāni koseyyasukhumāni kambalasukhumāni kappāsikasukhumāni.
+ → rañño sato khattiyassa muddhāvasittassa (bjt) | caturāsītivatthakoṭisahassāni → caturāsīti vatthakoṭisahassāni (th, pts) | mayhaṁ → mayham (pts)I had 84,000 koṭis [ten-millions] of garments made of fine linen, fine silk, fine wool, or fine cotton.
Tassa mayhaṁ, bhikkhu …pe… caturāsītithālipākasahassāni ahesuṁ; sāyaṁ pātaṁ bhattābhihāro abhihariyittha.
abhihariyittha → abhiharīyittha (bj, pts) | sāyam → S1-3 sāya (pts note) | + → rañño sato khattiyassa muddhāvasittassa (bjt) | caturāsītithālipākasahassāni → caturāsīti thālipākasahassāni (th, pts) | mayhaṁ → mayham (pts) | sāyaṁ pātaṁ → sāyam pātam (pts)I had 84,000 serving dishes on which meals were served in the morning & in the evening.
Tesaṁ kho pana, bhikkhu, caturāsītiyā nagarasahassānaṁ ekaññeva taṁ nagaraṁ hoti yamahaṁ tena samayena ajjhāvasāmi—kusāvatī rājadhānī.
nagarasahassānaṁ → nagarasahassānam (pts) | yamahaṁ → yam aham (pts)“Of those 84,000 cities, there was only one that I resided in at any one time: Kusāvati, the capital.
Tesaṁ kho pana, bhikkhu, caturāsītiyā pāsādasahassānaṁ ekoyeva so pāsādo hoti yamahaṁ tena samayena ajjhāvasāmi—dhammo pāsādo.
so → (bj) | dhammo pāsādo → dhammapāsādo (bj) | ekoyeva → eko yeva (th) | pāsādasahassānaṁ ekoyeva → pāsādasahassānam eko yeva (pts) | yamahaṁ → yam aham (pts)Of those 84,000 palaces, there was only one that I resided in at any one time: the Dhamma Palace.
Tesaṁ kho pana, bhikkhu, caturāsītiyā kūṭāgārasahassānaṁ ekaññeva taṁ kūṭāgāraṁ hoti yamahaṁ tena samayena ajjhāvasāmi—mahābyūhaṁ kūṭāgāraṁ.
kūṭāgārasahassānaṁ → kuṭāgārasahassānam (pts) | taṁ → Missing in S1-3 (pts note) | kūṭāgāraṁ → S1-3 -ro (pts note) | yamahaṁ → yam ahaṁ (pts)Of those 84,000 peak-roofed halls, there was only one that I resided in at any one time: the Great Array Peak-roofed Hall.
Tesaṁ kho pana, bhikkhu, caturāsītiyā pallaṅkasahassānaṁ ekoyeva so pallaṅko hoti yamahaṁ tena samayena paribhuñjāmi—dantamayo vā sāramayo vā sovaṇṇamayo vā rūpiyamayo vā.
sovaṇṇamayo → suvaṇṇamayo (sya-all) | pallaṅkasahassānaṁ ekoyeva → pallaṅkāsahassānam eko yeva (pts) | yamahaṁ → yam ahaṁ (pts) | sovaṇṇamayo → sovaṇṇa mayo (pts)Of those 84,000 thrones, there was only one that I used at any one time: one made of ivory, one made of heartwood, one made of gold, or one made of silver.
Tesaṁ kho pana, bhikkhu, caturāsītiyā nāgasahassānaṁ ekoyeva so nāgo hoti yamahaṁ tena samayena abhiruhāmi—uposatho nāgarājā.
abhiruhāmi → abhirūhāmi (sya-all, pts) | ekoyeva → eko yeva (th) | nāgasahassānaṁ ekoyeva → nāgasahassānam eko yeva (pts) | yamahaṁ → yam aham (pts)“Of those 84,000 bull elephants, there was only one that I rode at any one time: the royal bull elephant Uposatha.
Tesaṁ kho pana, bhikkhu, caturāsītiyā assasahassānaṁ ekoyeva so asso hoti yamahaṁ tena samayena abhiruhāmi—valāhako assarājā.
abhiruhāmi valāhako → abhirūhāmi balāho (sya-all) | abhiruhāmi valāhako assarājā → abhirūhāmi valāhakaassarājā (pts) | balāho → evaṁ. ba balāhako (sya-all: sī.) | Valāhaka-assarājā → S1-3 valāho- (pts note) | ekoyeva → eko yeva (th) | assasahassānaṁ ekoyeva → assasahassānam eko yeva (pts) | yamahaṁ → yam ahaṁ (pts) | abhiruhāmi valāhako assarājā → abhirūhāmi valāhaka-assarājā (pts)Of those 84,000 thoroughbred steeds, there was only one that I rode at any one time: the royal thoroughbred steed Valāhaka.
Tesaṁ kho pana, bhikkhu, caturāsītiyā rathasahassānaṁ ekoyeva so ratho hoti yamahaṁ tena samayena abhiruhāmi—vejayanto ratho.
abhiruhāmi → abhirūhāmi (sya-all, pts) | ekoyeva → eko yeva (th) | rathasahassānaṁ ekoyeva → rathasahassānam eko yeva (pts) | yamahaṁ → yam ahaṁ (pts)Of those 84,000 chariots, there was only one that I rode at any one time: the chariot Vejayanta.
Tesaṁ kho pana, bhikkhu, caturāsītiyā itthisahassānaṁ ekāyeva sā itthī hoti yā maṁ tena samayena paccupaṭṭhāti—khattiyānī vā velāmikā vā.
itthisahassānaṁ ekāyeva → itthīsahassānaṁ ekā yeva (sya-all) | itthī → itthi (pts) | khattiyānī → khattiyāni (pts) | velāmikā → velamikā (pts) | maṁ → S1-3 yamahaṁ (pts note) | paccupaṭṭhāti → S3 paccuṭṭhānāti (pts note) | vā → So B; S1-3 khattiyāvāvelamikā || (pts note) | khattiyānī → khattiyā (bjt, th) | itthisahassānaṁ ekāyeva → itthisahassānam ekā yeva (pts)“Of those 84,000 women, there was only one that attended to me at any one time: a noble-warrior one or a half-brahman, half-noble-warrior one.
Tesaṁ kho pana, bhikkhu, caturāsītiyā vatthakoṭisahassānaṁ ekaññeva taṁ vatthayugaṁ hoti yamahaṁ tena samayena paridahāmi—khomasukhumaṁ vā koseyyasukhumaṁ vā kambalasukhumaṁ vā kappāsikasukhumaṁ vā.
vatthakoṭisahassānaṁ → vatthakoṭisahassānam (pts) | vatthayugaṁ → vatthayugam (pts) | yamahaṁ → yam ahaṁ (pts) | kambalasukhumaṁ → kambalasukhumam (pts)Of those 84,000 koṭis of garments, there was only one that I wore at any one time: one made of fine linen, one made of fine silk, one made of fine wool, or one made of fine cotton.
Tesaṁ kho pana, bhikkhu, caturāsītiyā thālipākasahassānaṁ ekoyeva so thālipāko hoti yato nāḷikodanaparamaṁ bhuñjāmi tadupiyañca sūpeyyaṁ.
tadupiyañca sūpeyyaṁ → sūpabyañjanaṁ (sya-all, km); tadūpiyañca supeyyaṁ (pts1ed) | tadupiyañca sūpeyyaṁ → tadupiyaṁ ca sūpabyañjanaṁ (sya-all); tadūpiyañca supeyyaṁ (pts) | sūpeyyaṁ → sūpabyañjanaṁ (cck: syā. kaṁ.) | sūpabyañjanaṁ → ba. sūpeyyaṁ (sya-all: sī.) | ekoyeva → eko yeva (th) | thālipākasahassānaṁ ekoyeva → thālipākasahassānam eko yeva (pts) | nāḷikodanaparamaṁ → nāḷikodanaparamam (pts)Of those 84,000 serving dishes, there was only one from which I ate at any one time a measure of rice & a suitable amount of curry.
Iti kho, bhikkhu, sabbe te saṅkhārā atītā niruddhā vipariṇatā.
vipariṇatā evaṁ → vipariṇātā evam (pts)“But now, monk, all those fabrications are past. Ceased. Changed.
Evaṁ aniccā kho, bhikkhu, saṅkhārā.
evaṁ → evam (pts)That’s how inconstant fabrications are, monk.
Evaṁ addhuvā kho, bhikkhu, saṅkhārā.
evaṁ addhuvā → evam adhuvā (pts)That’s how impermanent fabrications are, monk.
Evaṁ anassāsikā kho, bhikkhu, saṅkhārā.
bhikkhu → bhikkhu sabbe (sya-all) | evaṁ → evam (pts)That’s how unreliable all1 fabrications are, monk:
Yāvañcidaṁ, bhikkhu, alameva sabbasaṅkhāresu nibbindituṁ, alaṁ virajjituṁ, alaṁ vimuccitun”ti.
alameva sabbasaṅkhāresu → alam eva sabbesu saṅkhāresu (pts) | vimuccitunti catutthaṁ → vimuccitun ti sāvatthi (pts) | Sāvatthi → S1-3 taṁyevanidānaṁ (pts note) | yāvañcidaṁ → yāvañcidam (pts)enough to become disenchanted with all fabrications, enough to become dispassionate, enough to be released.”