Khandhasutta๑๐ ขันธสูตร
Sāvatthinidānaṁ.
sāvatthinidānaṁ → sāvatthiyaṁ (bj); sāvatthī (sya-all)เรื่องเกิดขึ้นที่กรุงสาวัตถี
“Rūpaṁ, bhikkhave, aniccaṁ vipariṇāmi aññathābhāvi;
vipariṇāmi aññathābhāvi → vipariṇāmī aññathābhāvī (bj)พระผู้มีพระภาคตรัสว่า “ภิกษุทั้งหลาย รูปไม่เที่ยง มีความแปรผัน มีภาวะโดยอาการอื่น
vedanā aniccā vipariṇāmī aññathābhāvī;เวทนาไม่เที่ยง มีความแปรผัน มีภาวะโดยอาการอื่น
saññā …
saññā → saññā aniccā vipariṇāmī aññathābhāvī (bj) | saññā saṅkhārā → sañña (pts)สัญญา ฯลฯ
saṅkhārā aniccā vipariṇāmino aññathābhāvino;
vipariṇāmino aññathābhāvino → vipariṇāmī aññathābhāvī (bj) | vipariṇāmino aññathābhāvino viññāṇaṁ aniccaṁ → vipariṇāmī aññathabhāvī viññāṇam aniccam (pts)สังขารไม่เที่ยง มีความแปรผัน มีภาวะโดยอาการอื่น
viññāṇaṁ aniccaṁ vipariṇāmi aññathābhāvi.
viññāṇaṁ aniccaṁ → viññāṇam aniccam (pts)วิญญาณไม่เที่ยง มีความแปรผัน มีภาวะโดยอาการอื่น
Yo, bhikkhave, ime dhamme evaṁ saddahati adhimuccati, ayaṁ vuccati saddhānusārī, okkanto sammattaniyāmaṁ, sappurisabhūmiṁ okkanto, vītivatto puthujjanabhūmiṁ;
adhimuccati → adhimuccuti (pts)ภิกษุทั้งหลาย ผู้ใดศรัทธาเชื่อมั่นธรรมเหล่านี้อย่างนี้ ผู้นี้เราเรียกว่า‘สัทธานุสารี ก้าวลงสู่อริยมรรค หยั่งลงสู่ภูมิของสัตบุรุษ
abhabbo taṁ kammaṁ kātuṁ, yaṁ kammaṁ katvā nirayaṁ vā tiracchānayoniṁ vā pettivisayaṁ vā upapajjeyya;
pettivisayaṁ → pittivisayaṁ (sya-all) | upapajjeyya → uppajjeyya (pts) | tiracchānayoniṁ → tiracchānayoniyaṁ (bj: sī.pævi, sī.pavi) | tiracchānayoniṁ → S1-3 -yoniyaṁ (pts note)ผ่านภูมิของปุถุชนได้แล้ว ไม่ควรทำกรรมที่ทำแล้วไปเกิดในนรก กำเนิดสัตว์ดิรัจฉาน หรือภูมิแห่งเปรต
abhabbo ca tāva kālaṁ kātuṁ yāva na sotāpattiphalaṁ sacchikaroti.
abhabbo ca → abhabbova (sya-all)ไม่สมควรตายตราบเท่าที่ยังไม่ทำให้แจ้งโสดาปัตติผล’
Yassa kho, bhikkhave, ime dhammā evaṁ paññāya mattaso nijjhānaṁ khamanti, ayaṁ vuccati: ‘dhammānusārī, okkanto sammattaniyāmaṁ, sappurisabhūmiṁ okkanto, vītivatto puthujjanabhūmiṁ;
dhammā → dhamme (pts) | sammattaniyāmaṁ sappurisabhūmiṁ → sammattaniyāmam sappurisabhumiṁ (pts)ภิกษุทั้งหลาย ธรรมเหล่านี้ของผู้ใดประจักษ์ชัดโดยยิ่งด้วยปัญญาอย่างนี้ ผู้นี้เราเรียกว่า ‘ธัมมานุสารี ก้าวลงสู่อริยมรรค หยั่งลงสู่ภูมิของสัตบุรุษ
abhabbo taṁ kammaṁ kātuṁ, yaṁ kammaṁ katvā nirayaṁ vā tiracchānayoniṁ vā pettivisayaṁ vā upapajjeyya;
pettivisayaṁ → pittivisayaṁ (sya-all) | tiracchānayoniṁ → tiracchayoniṁ (pts) | upapajjeyya → uppajjeyya (pts)ผ่านภูมิของปุถุชนได้แล้ว ไม่ควรทำกรรมที่ทำแล้วไปเกิดในนรก กำเนิดสัตว์ดิรัจฉานหรือภูมิแห่งเปรต
abhabbo ca tāva kālaṁ kātuṁ yāva na sotāpattiphalaṁ sacchikaroti’.
abhabbo ca → abhabbova (sya-all) | abhabbo ca → abhabboca (bjt)ไม่สมควรตายตราบเท่าที่ยังไม่ทำให้แจ้งโสดาปัตติผล’
Yo, bhikkhave, ime dhamme evaṁ pajānāti evaṁ passati, ayaṁ vuccati:
pajānāti → jānāti (bj) | evaṁ pajānāti evaṁ → evam jānāti evam (pts)ภิกษุทั้งหลาย ผู้ใดรู้เห็นธรรมเหล่านี้อย่างนี้ ผู้นี้เราเรียกว่า
‘sotāpanno avinipātadhammo niyato sambodhiparāyano’”ti.
Okkantika-saṁyuttaṁ → S1-3 okkanta- (pts note) | sambodhiparāyanoti → sambodhiparāyano ti okkantika-saṁyuttaṁ (pts)‘อริยสาวกผู้เป็นโสดาบัน ไม่มีทางตกต่ำ มีความแน่นอนที่จะสำเร็จสัมโพธิในวันข้างหน้า”
Dasamaṁ.
dasamaṁ → okkantasaṁyuttaṁ (th)ขันธสูตรที่ ๑๐ จบ
Cakkhuvaggo paṭhamo.
Okkantasaṁyuttaṁ → okkantikasaṁyuttaṁ (cck: pī. ka.) | cakkhuvaggo paṭhamo → okkantasaṁyuttaṁ samattaṁ (my) | + → tatruddānaṁ (bjt)
Tassuddānaṁรวมพระสูตรที่มีในสังยุตนี้ คือ
Cakkhu rūpañca viññāṇaṁ, phasso ca vedanāya ca;
Rūpañca → B rūpāca (pts note) ca → (pts)๑. จักขุสูตร ๒. รูปสูตร ๓. วิญญาณสูตร ๔. สัมผัสสสูตร ๕. สัมผัสสชาสูตร Saññā ca cetanā taṇhā, dhātu khandhena te dasāti.
ca → (pts) dhātu khandhena te → dhātukkhandhena (bj) | Khandhena → S1-3 rūpena (pts note) | dasāti → dasā ti sāvatthi (pts)๖. รูปสัญญาสูตร ๗. รูปสัญเจตนาสูตร ๘. รูปตัณหาสูตร ๙. ปฐวีธาตุสูตร ๑๐. ขันธสูตร
Okkantasaṁyuttaṁ samattaṁ.
okkantasaṁyuttaṁ samattaṁ → okkantikasaṁyuttaṁ niṭṭhitaṁ (bjt)๕. อุปปาทสังยุต