- Saṁyutta Nikāya 3.11Связанные Наставления 3.11
- 2. Dutiyavagga
Dutiyavagga → aputtakavaggo (bj)2. Бездетный
SattajaṭilasuttaСемь джатил
Ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati pubbārāme migāramātupāsāde.
migāramātupāsāde → migāramātu pāsāde (th) | migāramātupāsāde → migāramātu-pāsāde (pts)Одно время Благословенный располагается в Саваттхи, в Восточном парке, во дворце Мигараматы.
Tena kho pana samayena bhagavā sāyanhasamayaṁ paṭisallānā vuṭṭhito bahidvārakoṭṭhake nisinno hoti.
sāyanhasamayaṁ → sāyaṇhasamayaṁ (sya-all, pts) | bahidvārakoṭṭhake → bahidvāra-koṭṭhake (pts)И тогда, вечером, Благословенный вышел из затворничества и сидел у внешних ворот.
Atha kho rājā pasenadi kosalo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.
pasenadi kosalo → pasenadikosalo (th) | pasenadi kosalo → pasenadi-kosalo (pts) | tenupasaṅkami → ten-upasaṅkami (pts) | bhagavantaṁ → bhagavantam (pts) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts)И тогда царь Пасенади Косальский отправился к Благословенному, поклонился ему, сел рядом и сказал:
Tena kho pana samayena satta ca jaṭilā satta ca nigaṇṭhā satta ca acelakā satta ca ekasāṭakā satta ca paribbājakā parūḷhakacchanakhalomā khārivividhamādāya bhagavato avidūre atikkamanti.
nigaṇṭhā → niganthā (sya-all) | acelakā → acelā (sya-all, pts) | parūḷhakacchanakhalomā → paruḷhakacchanakhalomā (sya-all) | parūḷhakacchanakhalomā khārivividhamādāya → paruḷhakacchanakhalomā khārividham ādāya (pts) | acelakā → acelā (bj: syā, PTS, sī.pævi, sī.pavi) | khārivividhamādāya → khārividhaṁ ādāya (bj: PTS) | khārivividhamādāya → khārividhaṁ ādāya (pī.) dī. ni. 1.280 tadaṭṭhakathāpi oloketabbā (cck note) | khārivividhamādāya → a. evaṁ. sī. vividhaṁ. yu. khārividhaṁ.. ba. dārividhaṁ (sya-all note) | ca → Here S2 and further on SS. omit ca. (pts note) | khārividham → B. dārividham; C. khārivividham; SS. vividham (omitting dā-ri or khā-ri). (pts note) | parūḷhakacchanakhalomā khārivividhamādāya → paruḷha-kaccha-nakha-lomā khārividham ādāya (pts)В то время семь джатил, семь нигантхов, семь голых аскетов, семь аскетов одного одеяния, семь странников в — с волосатыми подмышками, длинными ногтями, длинными волосами на теле, несущие вязанки своих вещей, проходили мимо неподалёку от Благословенного.
Atha kho rājā pasenadi kosalo uṭṭhāyāsanā ekaṁsaṁ uttarāsaṅgaṁ karitvā dakkhiṇajāṇumaṇḍalaṁ pathaviyaṁ nihantvā yena te satta ca jaṭilā satta ca nigaṇṭhā satta ca acelakā satta ca ekasāṭakā satta ca paribbājakā tenañjaliṁ paṇāmetvā tikkhattuṁ nāmaṁ sāvesi:
pathaviyaṁ → paṭhaviyaṁ (bj) | dakkhiṇajāṇumaṇḍalaṁ pathaviyaṁ nihantvā → dakkhiṇajānumaṇḍalaṁ paṭhaviyaṁ nihanto (sya-all) | nigaṇṭhā → niganthā (sya-all) | acelakā → acelā (sya-all, pts) | dakkhiṇajāṇumaṇḍalaṁ → dakkhiṇajānumaṇḍalaṁ (pts) | nihanto → nihantvā (sya-all: sī. yu.) | pasenadi kosalo → pasenadikosalo (th) | pasenadi kosalo → pasenadi-kosalo (pts) | ekaṁsaṁ uttarāsaṅgaṁ → ekaṁsam uttarāsaṅgam (pts) | dakkhiṇajāṇumaṇḍalaṁ → dakkhiṇa-jānu-maṇḍalaṁ (pts) | tenañjaliṁ → ten-añjaliṁ (pts)И тогда царь Пасенади Косальский поднялся с сиденья, закинул внешнее одеяние за плечо, преклонил правое колено на землю и, подняв сложенные ладони в почтительном приветствии к семи джатилам, семи нигантхам, семи голым аскетам, семи аскетам одного одеяния, семи странникам, объявил им своё имя трижды:
“rājāhaṁ, bhante, pasenadi kosalo …pe…
pasenadi kosalo → pasenadikosalo (th) | pasenadi kosalo → pasenadi-kosalo (pts)“Я, уважаемые, царь Пасенади Косальский! Я, уважаемые, царь Пасенади Косальский!
rājāhaṁ, bhante, pasenadi kosalo”ti.
pasenadi kosaloti → pasenadikosaloti (th) | rājāhaṁ → rājāham (pts) | pasenadi kosaloti → pasenadikosalo ti (pts)Я, уважаемые, царь Пасенади Косальский!”.
Atha kho rājā pasenadi kosalo acirapakkantesu tesu sattasu ca jaṭilesu sattasu ca nigaṇṭhesu sattasu ca acelakesu sattasu ca ekasāṭakesu sattasu ca paribbājakesu yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho rājā pasenadi kosalo bhagavantaṁ etadavoca:
nigaṇṭhesu → niganthesu (sya-all) | acelakesu → acelesu (sya-all, pts) | tesu → tesūti pāṭho natthi (sya-all: sī.) | ca → cakāro vajjito (sya-all: sī.) | tesu → S2-3 omit tesu; SS. omit ca. (pts note) | acelesu → S3 acelakesu. (pts note) | pasenadi kosalo → pasenadikosalo (th) | pasenadi kosalo → pasenadi-kosalo (pts) | tenupasaṅkami → ten-upasaṅkami (pts) | bhagavantaṁ → bhagavantam (pts) | ekamantaṁ → ekam antam (pts) | pasenadi kosalo bhagavantaṁ etadavoca → pasenadi-kosalo bhagavantam etad avoca (pts)И вскоре после того, как те семь джатил… странников ушли, царь Пасенади Косальский подошёл к Благословенному, поклонился ему, сел рядом и сказал Благословенному:
“ye te, bhante, loke arahanto vā arahattamaggaṁ vā samāpannā ete tesaṁ aññatarā”ti.
te → evaṁ. sī. yena te (sya-all: yu.) | te → SS. yenate. (pts note) | arahattamaggaṁ → arahatta-maggaṁ (pts) | tesaṁ aññatarāti → tesam aññatarā ti (pts)“Эти, почтенный, входят в число тех людей в мире, которые араханты или которые вступили на путь к арахантству”.
“Dujjānaṁ kho etaṁ, mahārāja, tayā gihinā kāmabhoginā puttasambādhasayanaṁ ajjhāvasantena kāsikacandanaṁ paccanubhontena mālāgandhavilepanaṁ dhārayantena jātarūparajataṁ sādiyantena: ‘ime vā arahanto, ime vā arahattamaggaṁ samāpannā’ti.
puttasambādhasayanaṁ → puttasambādhasamayaṁ (pts) | arahattamaggaṁ samāpannāti → arahantamaggaṁ samāpannā ti (pts) | putta-sambādha-samayaṁ → S1-2 sutta-; S3 sambodha (?)-; SS. sayanaṁ. (pts note) | etaṁ → etam (pts) | kāmabhoginā puttasambādhasayanaṁ → kāma-bhoginā putta-sambādha-samayaṁ (pts) | kāsikacandanaṁ → kāsika-candanaṁ (pts) | mālāgandhavilepanaṁ → mālā-gandha-vilepanam (pts)“Великий царь, тебе, потребителю желаний, который пребывает в доме, полном детей, наслаждается сандаловым деревом из Каси, носит гирлянды, пользуется благовониями и мазями, принимает золото и серебро, трудно знать об этом: „Эти — араханты, или эти — те, кто вступил на путь к арахантству“.
Saṁvāsena kho, mahārāja, sīlaṁ veditabbaṁ. Tañca kho dīghena addhunā, na ittaraṁ; manasikarotā, no amanasikarotā; paññavatā, no duppaññena.
amanasikarotā → amanasikārā (sya-all) | amanasikarotā paññavatā → amanasi karotā paññāvatā (pts) | ittaraṁ → itaraṁ (bj: PTS, syā) | paññavatā → paññāvatā (bj: PTS) | amanasikārā → ba. evaṁ. sī. yu. amanasikaroto (sya-all note) | addhunā → C. addhana. (pts note) | itaram → B. has always ittaram; SS. oftentimes; C. has also ittaram. (pts note) | karotā → B. amanasikārā always. (pts note) | tañca → taṁ ca (pts) | ittaraṁ manasikarotā → itaram manasi-karotā (pts)За счёт длительного проживания вместе с кем-либо, великий царь, можно узнать о его нравственности, и только за долгое время, а не за короткое время; тем, кто внимателен, а не тем, кто невнимателен; тем, кто мудр, а не тем, кто глуп.
Saṁvohārena kho, mahārāja, soceyyaṁ veditabbaṁ. Tañca kho dīghena addhunā, na ittaraṁ; manasikarotā, no amanasikarotā; paññavatā, no duppaññena.
amanasikarotā → amanasikārā (sya-all) | ittaraṁ → itaraṁ (bj: PTS, syā) | paññavatā → paññāvatā (bj: PTS) | veditabbaṁ tañca → veditabbam taṁ ca (pts) | ittaraṁ manasikarotā → itaraṁ manasi-karotā (pts)За счёт имения дел с кем-либо, великий царь, можно узнать о его честности, и только за долгое время, а не за короткое время; тем, кто внимателен, а не тем, кто невнимателен; тем, кто мудр, а не тем, кто глуп.
Āpadāsu kho, mahārāja, thāmo veditabbo. So ca kho dīghena addhunā, na ittaraṁ; manasikarotā, no amanasikarotā; paññavatā, no duppaññena.
amanasikarotā → amanasikārā (sya-all) | no → na (pts) | ittaraṁ → itaraṁ (bj: PTS, syā) | paññavatā → paññāvatā (bj: PTS) | ittaraṁ → itaram (pts)За счёт неприятных ситуаций, великий царь, можно узнать выносливость человека, и только за долгое время, а не за короткое время; тем, кто внимателен, а не тем, кто невнимателен; тем, кто мудр, а не тем, кто глуп.
Sākacchāya, kho, mahārāja, paññā veditabbā. Sā ca kho dīghena addhunā, na ittaraṁ; manasikarotā, no amanasikarotā; paññavatā, no duppaññenā”ti.
amanasikarotā → amanasikārā (sya-all) | ittaraṁ → itaraṁ (bj: PTS, syā) | paññavatā → paññāvatā (bj: PTS) | kho → S1-2 sakacchā kho-. (pts note) | ittaraṁ manasikarotā → itaraṁ manasi-karotā (pts) | duppaññenāti → dupaññenā ti (pts)За счёт ведения бесед с кем-либо, великий царь, можно узнать о его понимании, и только за долгое время, а не за короткое время; тем, кто внимателен, а не тем, кто невнимателен; тем, кто мудр, а не тем, кто глуп”.
“Acchariyaṁ, bhante, abbhutaṁ, bhante.
abbhutaṁ → abbhūtaṁ (sya-all) | acchariyaṁ → acchariyam (pts) | abbhutaṁ → abbhutam (pts)Удивительно, почтенный! Поразительно, почтенный!
Yāva subhāsitamidaṁ, bhante, bhagavatā:
subhāsitamidaṁ → subhāsitañcidaṁ (sya-all) | idaṁ → So S1; S2-3 omit the word; B. cīdam. (pts note) | subhāsitamidaṁ → subhāsitam idaṁ (pts)Как хорошо об этом сказал Благословенный:
‘dujjānaṁ kho etaṁ, mahārāja, tayā gihinā kāmabhoginā puttasambādhasayanaṁ ajjhāvasantena kāsikacandanaṁ paccanubhontena mālāgandhavilepanaṁ dhārayantena jātarūparajataṁ sādiyantena:
mahārāja → magārāja (pts)„Великий царь, тебе, мирянину… кто мудр, а не тем, кто не мудр“.
“ime vā arahanto, ime vā arahattamaggaṁ samāpannā”ti.
samāpannāti → samāpannā ti (ms2005)
Saṁvāsena kho, mahārāja, sīlaṁ veditabbaṁ. Tañca kho dīghena addhunā, na ittaraṁ; manasikarotā, no amanasikarotā; paññavatā, no duppaññena.
Saṁvohārena kho, mahārāja, soceyyaṁ veditabbaṁ. Tañca kho dīghena addhunā, na ittaraṁ; manasikarotā, no amanasikarotā; paññavatā, no duppaññena.
Āpadāsu kho, mahārāja, thāmo veditabbo. So ca kho dīghena addhunā, na ittaraṁ; manasikarotā, no amanasikarotā; paññavatā, no duppaññena.
Sākacchāya kho, mahārāja, paññā veditabbā. Sā ca kho dīghena addhunā, na ittaraṁ; manasikarotā, no amanasikarotā; paññavatā, no duppaññenā’ti.
Ete, bhante, mama purisā carā ocarakā janapadaṁ ocaritvā āgacchanti.
carā → cārā (bj) | janapadaṁ ocaritvā → janapadam ocaritā (pts) | cārā → corā (bj: sīmu7); carā (bj: machasaṁ, PTS) | cārā → corā (sya-all: sī.) | carā → SS. corā. (pts note) | ocarakā → So B. and C.; S1-3 okacarā; S2 okācarā. (pts note) | ocaritā → SS. otaritvā. (pts note)Эти аскеты, почтенный, мои соглядатаи, тайные агенты, которые возвращались после разведки обстановки в стране.
Tehi paṭhamaṁ ociṇṇaṁ ahaṁ pacchā osāpayissāmi.
osāpayissāmi → oyāyissāmi (bj); ohayissāmi (sya-all, km) | paṭhamaṁ ociṇṇaṁ → pathamam ociṇṇam (pts) | ociṇṇaṁ → otiṇṇaṁ (bj: sīmu7) | oyāyissāmi → osāpayissāmi (bj: machasaṁ, PTS); ohayissāmi (bj: syā) | osāpayissāmi → oyāyissāmi (cck: sī.); ohayissāmi (cck: syā. kaṁ.) | ohayissāmi → oyāyissāmītipi obhāyissāmītipi pāṭho. yu. osāpayissāmi (sya-all: sī.) | ociṇṇam → SS. otīṇṇam. (pts note) | osāpayissāmi → S1-2 oyāyissāmi; S3 obhāyissāmi. (pts note)Вначале они собирают инсоставляющую, а потом я заставлю их раскрыть её.
Idāni te, bhante, taṁ rajojallaṁ pavāhetvā sunhātā suvilittā kappitakesamassū odātavatthā pañcahi kāmaguṇehi samappitā samaṅgībhūtā paricāressantī”ti.
odātavatthā → odātavatthavasanā (bj, sya-all, pts2ed) | taṁ → (bj) | paricāressantīti → paricārayissantīti (bj) | samaṅgībhūtā paricāressantīti → samaṅgibhūtā maṁ paricārayantīti (sya-all); samaṅgibhūtā paricārayissantīti (pts) | kappitakesamassū → kappitakesamassu (pts) | odātavatthavasanā → odāta vatthā (bj: machasaṁ, PTS) | odātavatthā → odātavatthavasanā (cck: sī.) | odātavatthā → SS. odātavatthavasanā. (pts note)И теперь, почтенный, когда они смыли пыль и грязь, помылись и привели себя в надлежащий вид, подстригли волосы и бороду, надели белые одежды, они будут развлекать себя, будучи наделёнными и обеспеченными пятью множителями желания”.
Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imā gāthāyo abhāsi:
gāthāyo → gathāyo (pts) | etamatthaṁ → etam atthaṁ (pts)И тогда Благословенный, осознав значение этого, произнёс по тому случаю следующие строфы:
“Na vaṇṇarūpena naro sujāno, na vissase ittaradassanena;
sujāno → sujāto (sya-all) ittaradassanena susaññatānañhi → ittaradassaṇena susaññatānaṁ hi (pts) | vissase → S1-2 vissahe. (pts note) | susaññatānaṁ → S1-2 susaññātānaṁ. (pts note) | ittaradassanena → ittara-dassaṇena susaññatānaṁ (pts)“Узнать кого-либо по внешности лишь — трудно. Быстрой своей оценке доверять совсем не стоит. Susaññatānañhi viyañjanena, asaññatā lokamimaṁ caranti.
susaññatānañhi → susaññatānaṁ hi (bjt) | susaññatānañhi → hi (pts) lokamimaṁ → lokam imaṁ (pts)Ведь под личиной сдержанности и контроля несдержанные люди странствуют по миру.Patirūpako mattikākuṇḍalova, lohaḍḍhamāsova suvaṇṇachanno;
mattikākuṇḍalova lohaḍḍhamāsova → mattikakuṇḍalo va lohaḍḍhamāso va (pts) | mattikā → mattika (bj: syā, PTS) | ca → va (sya-all: sī. yu.) | mattikakuṇḍalo → SS. -mattikā-. (pts note) | mattikākuṇḍalova → mattikā kuṇḍalova (bjt) | patirūpako mattikākuṇḍalova → paṭirūpako mattikakuṇḍalo ca (th) ca → va (sya-all: sī. yu.) | lohaḍḍhamāso → SS. lohaddha-. (pts note) | lohaḍḍhamāsova → lohaddhamāso ca (th) | lohaḍḍhamāsova → lohaḍḍhamāso va (pts)Точно поддельная серьга из глины иль грош из бронзы, что покрыт весь позолотой, Caranti loke parivārachannā, anto asuddhā bahi sobhamānā”ti.
loke → eke (bj, pts1ed) | loke → eke (pts) | eke → loke (bj: machasaṁ, syā) | loke → eke (cck: sī. pī.) | loke → ba. evaṁ. sī. yu. eke (sya-all note) | eke → B. loke. (pts note) ti → SS. sobhamāneti. (pts note)Есть те, кто ходит, будто если б были в маске: лишь внешне чистые, а внутренне — порочны”.