Sātaccamūlakasappāyakārīsutta
Sātaccamūlakasappāyakārīsutta → sākaccasappāyakārīsuttaṁ (bj)๕๕ สาตัจจมูลกสัปปายการีสูตร
Sāvatthinidānaṁ.
sāvatthinidānaṁ → sāvatthiyaṁ (bj) | sāvatthinidānaṁ cattārome → (pts)เรื่องเกิดขึ้นที่กรุงสาวัตถี
“Cattārome, bhikkhave, jhāyī.
cattārome → catārome (my)พระผู้มีพระภาคตรัสว่า “ภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้ได้ฌาน ๔ จำพวกนี้
Katame cattāro?บุคคลผู้ได้ฌาน ๔ จำพวก ไหนบ้าง คือ
Idha, bhikkhave, ekacco jhāyī samādhismiṁ sātaccakārī hoti, na samādhismiṁ sappāyakārī.๑. บุคคลผู้ได้ฌานบางคนในโลกนี้ เป็นผู้ทำความเพียรต่อเนื่องในสมาธิแต่ไม่ทำสัปปายะในสมาธิ
Idha pana, bhikkhave, ekacco jhāyī samādhismiṁ sappāyakārī hoti, na samādhismiṁ sātaccakārī.๒. บุคคลผู้ได้ฌานบางคนในโลกนี้ เป็นผู้ทำสัปปายะในสมาธิ แต่ไม่ทำความเพียรต่อเนื่องในสมาธิ
Idha pana, bhikkhave, ekacco jhāyī neva samādhismiṁ sātaccakārī hoti, na ca samādhismiṁ sappāyakārī.
ca samādhismiṁ → (bj) | ca → (sya-all, pts)๓. บุคคลผู้ได้ฌานบางคนในโลกนี้ เป็นผู้ไม่ทำความเพียรต่อเนื่องในสมาธิและไม่ทำสัปปายะในสมาธิ
Idha pana, bhikkhave, ekacco jhāyī samādhismiṁ sātaccakārī ca hoti, samādhismiṁ sappāyakārī ca.๔. บุคคลผู้ได้ฌานบางคนในโลกนี้ เป็นผู้ทำความเพียรต่อเนื่องในสมาธิและทำสัปปายะในสมาธิ
Tatra, bhikkhave, yvāyaṁ jhāyī samādhismiṁ sātaccakārī ca hoti samādhismiṁ sappāyakārī ca ayaṁ imesaṁ catunnaṁ jhāyīnaṁ aggo ca seṭṭho ca mokkho ca uttamo ca pavaro ca.
hoti → (sya-all) | mokkho → pāmokkho (sya-all) | ca → cāti (sya-all, pts) | hoti → Omitted by S1-3 (pts note) | yvāyaṁ → yvāyam (pts) | ayaṁ → ayam (pts) | jhāyīnaṁ → jhāyīnam (pts) | ca → cā ti (pts)ในบุคคล ๔ จำพวกนั้น บุคคลผู้ได้ฌานที่ทำความเพียรต่อเนื่องในสมาธิและทำสัปปายะในสมาธิ เป็นผู้เลิศ ประเสริฐ เป็นประธาน สูงสุด และยิ่งใหญ่ที่สุด
Seyyathāpi, bhikkhave, gavā khīraṁ, khīramhā dadhi, dadhimhā navanītaṁ, navanītamhā sappi, sappimhā sappimaṇḍo tatra aggamakkhāyati;
navanītaṁ navanītamhā → nonītaṁ nonītamhā (bj) | aggamakkhāyati → aggam akkhāyati (pts)ภิกษุทั้งหลาย นมสดจากแม่โค นมส้มจากนมสด เนยข้นจากนมส้ม เนยใสจากเนยข้น ยอดเนยใสจากเนยใส ยอดเนยใสชาวโลกถือว่าเป็นเลิศในบรรดานมสด
evameva kho, bhikkhave, yvāyaṁ jhāyī samādhismiṁ sātaccakārī ca hoti, samādhismiṁ sappāyakārī ca ayaṁ imesaṁ catunnaṁ jhāyīnaṁ aggo ca seṭṭho ca mokkho ca uttamo ca pavaro cā”ti.
ca → (cck) | hoti → (sya-all, pts) | mokkho → pāmokkho (sya-all) | cāti → 9 is missing in B 3 B has Aññāni veyyākaraṇāni vitthāretabbāni || (pts note) | evameva → evam eva (pts) | ayaṁ → ayam (pts) | jhāyīnaṁ → jhāyī (pts)เป็นต้นนั้น แม้ฉันใด บุคคลผู้ได้ฌานที่ทำความเพียรต่อเนื่องในสมาธิ และทำสัปปายะในสมาธิ ก็ฉันนั้นเหมือนกัน เป็นผู้เลิศ ประเสริฐ เป็นประธาน สูงสุดและยิ่งใหญ่ที่สุด”
Idamavoca bhagavā.
idamavoca → adamavoca (sya-all) | idamavoca → idam avoca (pts)พระผู้มีพระภาคได้ตรัสพระดำรัสนี้แล้ว
Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṁ abhinandunti.
bhagavato bhāsitaṁ abhinandunti → bhāsitam abhinandun ti evan (pts)ภิกษุเหล่านั้นมีใจยินดี ต่างชื่นชมพระภาษิตของพระผู้มีพระภาคแล้วแล สาตัจจมูลกสัปปายการีสูตรที่ ๕๕ จบ (พึงขยายความพระสูตรทั้ง ๕๕ นี้ให้พิสดาร)
Pañcapaññāsamaṁ.
pañcapaññāsamaṁ yathā → evaṁ tāni peyyālamukhāni (bj) | pañcapaññāsamaṁ yathā pañcapaññāsaṁ → paññāsaṁ (sya-all) | pañcapaññāsamaṁ → taṁ (pts)รวมพระสูตรที่มีในสังยุตนี้ คือ
(Yathā pañcapaññāsaṁ veyyākaraṇāni honti tathā vitthāretabbāni.)
honti tathā → (bj, sya-all, pts) | Jhāna-saṁyuttaṁ → S1-3 Samādhisaṁyuttaṁ samattaṁ || || (pts note) | yathā → peyyālamukhāni (bjt)๑. สมาธิมูลกสมาปัตติสูตร ๒. สมาธิมูลกฐิติสูตร ๓. สมาธิมูลกวุฏฐานสูตร ๔. สมาธิมูลกกัลลิตสูตร ๕. สมาธิมูลกอารัมมณสูตร ๖. สมาธิมูลกโคจรสูตร ๗. สมาธิมูลกอภินีหารสูตร ๘. สมาธิมูลกสักกัจจการีสูตร ๙. สมาธิมูลกสาตัจจการีสูตร ๑๐. สมาธิมูลกสัปปายการีสูตร ๑๑. สมาปัตติมูลกฐิติสูตร ๑๒. สมาปัตติมูลกวุฏฐานสูตร ๑๓. สมาปัตติมูลกกัลลิตสูตร ๑๔. สมาปัตติมูลกอารัมมณสูตร ๑๕. สมาปัตติมูลกโคจรสูตร ๑๖. สมาปัตติมูลกอภินีหารสูตร
Khandhavaggo tatiyo.
Jhānasaṁyuttaṁ → samādhisaṁyuttaṁ (cck: syā. kaṁ.) | khandhavaggo tatiyo → jhānasaṁyuttaṁ samattaṁ (my) | khandhavaggo tatiyo → jhānavaggo paṭhamo tatruddānaṁ (bjt) | khandhavaggo tatiyo → samādhisaṁyuttaṁ samattaṁ tatruddānaṁ (th)๑๗. สมาปัตติมูลกสักกัจจสูตร ๑๘. สมาปัตติมูลกสาตัจจสูตร
Tassuddānaṁ๑๙. สมาปัตติมูลกสัปปายการีสูตร
Samādhi samāpatti ṭhiti ca, vuṭṭhānaṁ kallitārammaṇena ca;
ca → (sya-all) kallitārammaṇena → B kallavā- (pts note)๒๐-๒๗. ฐิติมูลกวุฏฐานสุตตาทิอัฏฐกะ ๒๘-๓๔. วุฏฐานมูลกกัลลิตสุตตาทิสัตตกะ ๓๕-๔๐. กัลลิตมูลกอารัมมณสุตตาทิฉักกะ ๔๑-๔๕. อารัมมณมูลกโคจรสุตตาทิปัญจกะ Gocarā abhinīhāro sakkacca, sātacca athopi sappāyanti.
gocarā abhinīhāro → gocara abhinīhāra (bj) | gocarā → gocaro (sya-all, pts) | sakkacca sātacca → sakkaccasātaccakārī (sya-all) | Abhinīhāro → S1-3 --ra -ra (pts note) sappāyanti → sappāyā ti (bj) | sātacca athopi → sātaccakārī atho pi (pts) | Sappāyanti → S1-3 sappāyāti (pts note) | + → khandhavaggasaṁyuttaṁ samattaṁ (pts)๔๖-๔๙. โคจรมูลกอภินีหารสุตตาทิจตุกกะ ๕๐-๕๒. อภินีหารมูลกสักกัจจสุตตาทิติกะ ๕๓-๕๔. สักกัจจมูลกสาตัจจการีสุตตาทิทุกะ ๕๕. สาตัจจมูลกสัปปายการีสูตร
Jhānasaṁyuttaṁ samattaṁ.
jhānasaṁyuttaṁ samattaṁ → khandhavaggo tatiyo (my) | + → tatruddānaṁ (bjt) | jhānasaṁyuttaṁ → khandhavāravaggasaṁyuttaṁ (th)
Tassuddānaṁรวมสังยุตที่มีในขันธวารวรรคนี้ คือ
Khandha rādhasaṁyuttañca, diṭṭhiokkanta uppādā;
khandha rādhasaṁyuttañca diṭṭhiokkanta → khandharādhasaṁyuttañca diṭṭhi okkanti (pts) | khandha rādhasaṁyuttañca → nakulapitā aniccañca (bjt) | khandha rādhasaṁyuttañca → aniccañca (th) | khandha rādhasaṁyuttañca → khandha-rādha-saṁyuttañca diṭṭhi (pts) diṭṭhiokkanta → okkanti (sabbattha) | diṭṭhiokkanta → okkanti (cck: sabbattha) | diṭṭhiokkanta uppādā → bhāraṁ na (bjt) | diṭṭhiokkanta uppādā → bhāraṁ (th)๑. ขันธสังยุต ๒. ราธสังยุต ๓. ทิฏฐิสังยุต ๔. โอกกันตสังยุต ๕. อุปปาทสังยุต Kilesa sāriputtā ca, nāgā supaṇṇa gandhabbā;
kilesa sāriputtā → tumhākena (bjt) | kilesa sāriputtā → natumhākena (th) | kilesa sāriputtā → kilesa-sāriputtā (pts) pe → spelled out in full (bjt) | gandhabbā → gandhabbakāyikā (bjt) | nāgā supaṇṇa gandhabbā → attadīpena paññāso paṭhamoti pavuccati upāyo arahaṁ khajjaniyo theraṁ pupphena pañcamaṁ majjhepaṇṇāsakosalo sambuddhena pakāsitaṁ antaṁ dhammakathikāvijjā kukkuḷaṁ diṭṭhipañcamaṁ tatiyo paṇṇāsako (th) | supaṇṇa gandhabbā → supaṇṇa-gandhabbā (pts)๖. กิเลสสังยุต ๗. สารีปุตตสังยุต ๘. นาคสังยุต ๙. สุปัณณสังยุต ๑๐. คันธัพพกายสังยุต Valāha vacchajhānanti, khandhavaggamhi terasāti.
valāha vacchajhānanti → valāho vacchagotto (bjt) | valāha vacchajhānanti → vutto nipātoti pavuccatīti khandharādhadiṭṭhi ca okkanti uppādena kilesena ca sārīputto ca nāgo ca (th) | valāha vacchajhānanti → valāha-vaccha-jhānanti (pts) ti → So B-- Instead of Khandhavagga- S1-3 have Tatra vagguddānaṁ-- Nakulapitā Aniccahāram (S3 -hāreṇa) Natumhākena ca Attā Dīpena paññāso paṭhamo ti vuccati-- Upādāyo Araha (S3 -haṁ) Khajjanīyo Theraṁ Pupphena pañcamaṁ majjhepaṇṇāsako sambuddhena {pakāsitaṁ} Antam Avijjā Samudayañca Kukkulam Diṭṭhi pañcamaṁ tatiyo paṇṇāsako vutto nipāto (S3 pa--) vuccati-- Rādha Diṭṭhi ca Okkanti Uppādo Kīlesena ca Sāriputto ca Nāgo ca Dijā Gandhabbakāyikā Valāhako ca Vacchagotto ca Jhāyī bhavati dvādasāti-- Khandhavaggo-- (pts note) | khandhavaggamhi terasāti → ca jhānena (bjt) | khandhavaggamhi → supaṇṇagandhabbakāyikā balāho vacchagotto ca jhānena bhavati (th) | khandhavaggamhi terasāti → khandha-vaggamhi terasā ti (pts)๑๑. วลาหกสังยุต ๑๒. วัจฉโคตตสังยุต ๑๓. ฌานสังยุต
Khandhavaggasaṁyuttapāḷi niṭṭhitā.
khandhavaggasaṁyuttapāḷi niṭṭhitā → bhavati aṭṭhārasāti (bjt)