UdāyīsuttaСутта Удайи
Ekaṁ samayaṁ āyasmā ca ānando āyasmā ca udāyī kosambiyaṁ viharanti ghositārāme.
udāyī → udāyi (sya-all) | samayaṁ → samayam (pts)Одно время уважаемый Ананда и уважаемый Удайи пребывали в Косамби в Парке Гхоситы.
Atha kho āyasmā udāyī sāyanhasamayaṁ paṭisallānā vuṭṭhito yenāyasmā ānando tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmatā ānandena saddhiṁ sammodi.
udāyī sāyanhasamayaṁ paṭisallānā → udāyi sāyaṇhasamayaṁ paṭisallāṇā (sya-all) | sāyanhasamayaṁ paṭisallānā → sāyaṇhasamayam paṭisallāṇā (pts)И тогда, вечером, уважаемый Удайи вышел из затворничества и отправился к уважаемому Ананде.
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā udāyī āyasmantaṁ ānandaṁ etadavoca:
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj, sya-all) | udāyī → udāyi (sya-all) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | āyasmantaṁ ānandaṁ etadavoca → āyasmantam ānandam etad avoca (pts)Он обменялся вежливыми приветствиями с уважаемый Анандой, и после обмена вежливыми приветствиями и любезностями он сел рядом и сказал ему:
“Yatheva nu kho, āvuso ānanda, ayaṁ kāyo bhagavatā anekapariyāyena akkhāto vivaṭo pakāsito:
kho → yathevannukho (bj: sī.pævi, sī.pavi) | nu → S1 tatra (pts note)“Ананда, товарищ, многими способами Благословенный заявлял, разъяснял и раскрывал [природу] этого тела так:
‘itipāyaṁ kāyo anattā’ti, sakkā evameva viññāṇaṁ pidaṁ ācikkhituṁ desetuṁ paññapetuṁ paṭṭhapetuṁ vivarituṁ vibhajituṁ uttānīkātuṁ: ‘itipidaṁ viññāṇaṁ anattā’”ti?
paññapetuṁ → paññāpetuṁ (bj) | itipāyaṁ → iti pi ayaṁ (pts) | evameva viññāṇaṁ pidaṁ → evam evaṁ viññāṇam pidam (pts) | desetuṁ paññapetuṁ → desetum paññāpetum (pts) | itipāyaṁ → itipi ayaṁ (bj: sī.pævi, sī.pavi) | viññāṇampidaṁ → viññāṇampi (bj: sī.pævi, sī.pavi) | uttānīkātum → S3 uttāni- always (pts note) | evameva viññāṇaṁ pidaṁ → evamevaṁ viññāṇampidaṁ (bjt, th) | uttānīkātuṁ itipidaṁ viññāṇaṁ anattāti → uttānīkātum iti pidaṁ viññāṇam anattā ti (pts)“По этой причине это тело является безличностным”. Можно ли объяснить [природу] этого сознания аналогичным способом – объяснить, обучить, провозгласить, утвердить, раскрыть, проанализировать, истолковывать это так: “По этой причине это сознание является безличностным”?
“Yatheva kho, āvuso udāyī, ayaṁ kāyo bhagavatā anekapariyāyena akkhāto vivaṭo pakāsito:
udāyī → udāyi (sya-all, pts) | anekapariyāyena → aneka pariyāyena (bjt)“Можно, Удайи, товарищ.
‘itipāyaṁ kāyo anattā’ti, sakkā evameva viññāṇaṁ pidaṁ ācikkhituṁ desetuṁ paññapetuṁ paṭṭhapetuṁ vivarituṁ vibhajituṁ uttānīkātuṁ: ‘itipidaṁ viññāṇaṁ anattā’”ti.
paññapetuṁ → paññāpetuṁ (bj) | evameva viññāṇaṁ pidaṁ → evam evaṁ viññāṇam pi (pts) | paññapetuṁ paṭṭhapetuṁ → paññāpetum paṭṭhapetum (pts) | pāyam → S1-3 piyaṁ (pts note) | evaṁ → S1-3, B2 eva (pts note) | pi → B1 idaṁ (pts note) | viññāṇaṁ pidaṁ → viññāṇampidaṁ (bjt) | evameva viññāṇaṁ pidaṁ → evamevaṁ viññāṇampidaṁ (th) | itipāyaṁ → iti pāyam (pts) | vibhajituṁ uttānīkātuṁ itipidaṁ viññāṇaṁ → vibhajitum uttānīkātum iti pidaṁ viññāṇam (pts)
“Cakkhuñca, āvuso, paṭicca rūpe ca uppajjati cakkhuviññāṇan”ti?
cakkhuñca āvuso → cakkhuñcāvuso (bj) | ca uppajjati → cuppajjati (bj)Не возникает ли сознание глаза в зависимости от глаза и форм?”
“Evamāvuso”ti.
evamāvusoti → evam āvusoti (pts)“Так оно, товарищ”.
“Yo cāvuso, hetu, yo ca paccayo cakkhuviññāṇassa uppādāya, so ca hetu, so ca paccayo sabbena sabbaṁ sabbathā sabbaṁ aparisesaṁ nirujjheyya. Api nu kho cakkhuviññāṇaṁ paññāyethā”ti?
aparisesaṁ → aparisesā (bj, sya-all) | sabbaṁ aparisesaṁ → sabbam apariseso (pts) | uppādāya → upādāya (bj: syā) | aparisesā → apariseso (bj: sī.pævi, sī.pavi) | ca → Missing in S1-3 (pts note) | cakkhuviññāṇassa → S1-3 -viññāṇaṁ (pts note) | apariseso → S1, B1 aparisesā always (pts note) | cakkhuviññāṇaṁ → cakkhu viññāṇaṁ (bjt) | cakkhuviññāṇaṁ → cakkhuviññāṇam (pts)“Если условие и причина для происхождения сознания глаза полностью и без малейшего остатка прекратились бы, то можно было бы распознать сознание глаза?”
“No hetaṁ, āvuso”.
hetaṁ āvuso imināpi → hetam avuso iminā pi (pts)“Нет, товарищ”.
“Imināpi kho etaṁ, āvuso, pariyāyena bhagavatā akkhātaṁ vivaṭaṁ pakāsitaṁ: ‘itipidaṁ viññāṇaṁ anattā’”ti …pe….
imināpi → iminā pi (pts) | etaṁ → etam (pts) | vivaṭaṁ pakāsitaṁ itipidaṁ viññāṇaṁ anattāti → vivaṭam pakāsitam iti pidaṁ viññāṇam anattā ti (pts)“Вот таким образом, товарищ, это заявлялось, разъяснялось и раскрывалось Благословенным: “По этой причине это сознание является безличностным”…
“Jivhañcāvuso, paṭicca rase ca uppajjati jivhāviññāṇan”ti?
ca uppajjati → cuppajjati (bj)“Не возникает ли сознание языка в зависимости от языка и вкусов?
“Evamāvuso”ti.
evamāvusoti → evam āvuso ti (pts)“Так оно, товарищ”.
“Yo cāvuso, hetu yo ca paccayo jivhāviññāṇassa uppādāya, so ca hetu, so ca paccayo sabbena sabbaṁ sabbathā sabbaṁ aparisesaṁ nirujjheyya, api nu kho jivhāviññāṇaṁ paññāyethā”ti?
aparisesaṁ → aparisesā (bj, sya-all) | sabbaṁ aparisesaṁ → sabbam apariseso (pts) | jivhāviññāṇassa → jivhā viññāṇassa (bjt) | api nu → apinu (bjt) | uppādāya → upādāya (th) | jivhāviññāṇaṁ paññāyethāti → jivhāviññāṇam paññāyethā ti (pts)“Если условие и причина для происхождения сознания глаза полностью и без малейшего остатка прекратились бы, то можно было бы распознать сознание глаза?”
“No hetaṁ, āvuso”.
hetaṁ → hetam (pts)“Нет, товарищ”.
“Imināpi kho etaṁ, āvuso, pariyāyena bhagavatā akkhātaṁ vivaṭaṁ pakāsitaṁ: ‘itipidaṁ viññāṇaṁ anattā’”ti …pe….
imināpi → iminā pi (pts) | etaṁ → etam (pts) | vivaṭaṁ pakāsitaṁ itipidaṁ viññāṇaṁ anattāti → vivaṭam pakāsitam iti pidaṁ viññāṇam anattā ti (pts)“Вот таким образом, товарищ, это заявлялось, разъяснялось и раскрывалось Благословенным: “По этой причине это сознание является безличностным”…
“Manañcāvuso, paṭicca dhamme ca uppajjati manoviññāṇan”ti?
ca uppajjati → cuppajjati (bj)“Не возникает ли сознание ума в зависимости от ума и явлений?”
“Evamāvuso”ti.
evamāvusoti → evam āvusoti (pts)“Так оно, товарищ”.
“Yo cāvuso, hetu, yo ca paccayo manoviññāṇassa uppādāya, so ca hetu, so ca paccayo sabbena sabbaṁ sabbathā sabbaṁ aparisesaṁ nirujjheyya, api nu kho manoviññāṇaṁ paññāyethā”ti?
aparisesaṁ → aparisesā (bj, sya-all) | sabbaṁ aparisesaṁ → sabbam apariseso (pts) | uppādāya → upādāya (th) | manoviññāṇaṁ → manoviññāṇam (pts)“Если условие и причина для происхождения сознания ума полностью и без малейшего остатка прекратились бы, то можно было бы распознать сознание ума?”
“No hetaṁ, āvuso”.
hetaṁ → hetam (pts)“Нет, товарищ”.
“Imināpi kho etaṁ, āvuso, pariyāyena bhagavatā akkhātaṁ vivaṭaṁ pakāsitaṁ: ‘itipidaṁ viññāṇaṁ anattā’ti.
imināpi → iminā pi (pts) | etaṁ → etam (pts) | vivaṭaṁ pakāsitaṁ itipidaṁ viññāṇaṁ anattāti → vivaṭam pakāsitam iti pidaṁ viññāṇam anattā ti (pts)“Вот таким образом, товарищ, это заявлялось, разъяснялось и раскрывалось Благословенным: “По этой причине это сознание является безличностным”.
Seyyathāpi, āvuso, puriso sāratthiko sāragavesī sārapariyesanaṁ caramāno tiṇhaṁ kuṭhāriṁ ādāya vanaṁ paviseyya. So tattha passeyya mahantaṁ kadalikkhandhaṁ ujuṁ navaṁ akukkukajātaṁ. Tamenaṁ mūle chindeyya; mūle chetvā agge chindeyya; agge chetvā pattavaṭṭiṁ vinibbhujeyya. So tattha pheggumpi nādhigaccheyya, kuto sāraṁ.
akukkukajātaṁ → akukkuṭakajātaṁ (cck, sya1ed, km); akukkuṭakajātakaṁ (sya2ed); akukkajaṭajātaṁ (mr) | vinibbhujeyya → vinibbhajjeyya (sya-all, km); vinibbhujjeyya (pts1ed) | ujuṁ → ujukaṁ (bj) | pattavaṭṭiṁ → pattaṁ vaṭṭiṁ (bj) | kuṭhāriṁ → kudhāriṁ (sya-all) | akukkukajātaṁ → akukkuṭakajātaṁ (sya-all) | chetvā → chitvā (sya-all) | navaṁ → navakam (pts) | tamenaṁ → tam evam (pts) | akukkukajātaṁ → akukkuṭajātaṁ (bj: syā) | vinibbhujeyya → vinibbhujjeyya (bj: sī.pævi, sī.pavi); vinibbhajjeyya (bj: syā) | akukkukajātaṁ → akukkuṭakajātaṁ (cck: syā. kaṁ.); akukkajaṭajātaṁ (cck: ka.) | vinibbhujeyya → vinibbhujjeyya (cck: pī.); vinibbhajjeyya (cck: syā. kaṁ.) | akukkuṭakajātaṁ → ujukaṁ navaṁ akukkukajātaṁ ba. navakaṁ akukjaṭajātaṁ (sya-all: sī.) | kuṭhārim → B1-2 kudhārim (pts note) | navakam → So B1; S1-3 ujukaṁ navaṁ; B2 navaṁ, the other word being indistinct and erased (pts note) | akukkukajātaṁ → B1 akukkajaṭajātaṁ; B2 akkujajātaṁ (pts note) | pattavaṭṭiṁ → B2 -vaṭṭhaṁ (pts note) | vinibbhujjeyya → B1-2 vinibbajjeyya; B2 has a single j (pts note) | tiṇhaṁ kuṭhāriṁ → tiṇham kuṭhārim (pts) | vanaṁ → vanam (pts) | pheggumpi → pheggum (pts) | sāraṁ → sāram (pts)“Это как если бы человеку понадобилась сердцевина дерева, он бы искал сердцевину дерева, бродил в поисках сердцевины дерева, взял бы острый топор и вошёл в лес. Там бы он увидел ствол большой банановой пальмы, прямой, свежей, без рыхлой коры. Он бы срубил её у основания, отрезал бы ветви, содрал бы внешние слои [ствола]. И когда он содрал бы внешние слои, то не обнаружил бы даже заболони, не говоря уже о сердцевине.
Evameva kho, āvuso, bhikkhu chasu phassāyatanesu nevattānaṁ na attaniyaṁ samanupassati.
nevattānaṁ na attaniyaṁ → neva attānaṁ nānattaniyaṁ (bj) | phassāyatanesu → phassāyatananesu (sya-all) | chasu → S1-3 chassu (pts note) | attaniyaṁ → S1-3 nāttaniyaṁ (pts note) | evameva → evam eva (pts)Точно так же монах не видит ни “я”, ни чего-либо принадлежащего “я” в этих шести сферах контакта. Поскольку он ничего [подобного] не видит, он ни к чему не цепляется в этом мире.
So evaṁ asamanupassanto na kiñci loke upādiyati.
evaṁ asamanupassanto → evaṁ samanupassanto (sya-all, km, mr) | asamanupassanto → evaṁ samanupassanto (cck: syā. kaṁ. ka.) | evam → B2 eva (pts note) | asamanupassanto → B1 samanu- (pts note)Не цепляясь, он не становится взволнованным.
Anupādiyaṁ na paritassati. Aparitassaṁ paccattaññeva parinibbāyati.
paccattaññeva → paccattaṁ neva (pts) | neva → B1 paccattaññeva; B2 paccattañceva (pts note)Будучи невзволнованным, он лично достигает ниббаны.
‘Khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyā’ti pajānātī”ti.
khīṇā → khīnā (pts) | karaṇīyaṁ nāparaṁ → karanīyaṁ nāparam (pts) | vusitaṁ → vusitam (pts)‘Изношено рождение, достигнута святая жизнь, сделано, что должно сделать, нет иного [индивидуального] существования’ понимает”.