Rathopamasutta
Rathopamasutta → rathūpamasuttaṁ (bj); rato (pts1ed)Сутта Колесница
“Tīhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu diṭṭheva dhamme sukhasomanassabahulo viharati, yoni cassa āraddhā hoti āsavānaṁ khayāya.
diṭṭheva → S1-3 diṭṭheceva (pts note) | yoni → S1-3 yonī always (pts note) | diṭṭheva → diṭṭhe va (th) | āsavānaṁ → āsavānam (pts)"Тремя, монахи, явлениями наделённый монах в видимой-действительности в-приятном-удовлетворённым-по-большей-степени пребывает, и основа-источник у него предпринятым является для истечений исчерпания.
Katamehi tīhi?Какими тремя?
Indriyesu guttadvāro hoti, bhojane mattaññū, jāgariyaṁ anuyutto.
mattaññū jāgariyaṁ → mattaññu jāgariyam (pts) | hoti → Missing in S1-3 (pts note)В-индрии (органы чувств, способности) охраняющий-двери является, в еде меру-знающий, в бодрствование вовлечённый.
Kathañca, bhikkhave, bhikkhu indriyesu guttadvāro hoti?И как, монахи, монах в-индрии охраняющий-двери является?
Idha, bhikkhave, bhikkhu cakkhunā rūpaṁ disvā na nimittaggāhī hoti, nānubyañjanaggāhī;
bhikkhu → (sya-all) | nimittaggāhī → nimittagāhī (pts) | nānubyañjanaggāhī → nānuvyañjanaggāhī (pts)Вот, монахи, монах глазом объект-рупу увидев, черты-не-хватающим является, “оформление-(приправу-соус, определение)”-не-хватающим;
yatvādhikaraṇamenaṁ cakkhundriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ. Tassa saṁvarāya paṭipajjati; rakkhati cakkhundriyaṁ; cakkhundriye saṁvaraṁ āpajjati.
anvāssaveyyuṁ → B1-2 anvāsaveyyuṁ (pts note) | abhijjhādomanassā → abhijjhā domanassā (bjt) | yatvādhikaraṇamenaṁ cakkhundriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā → yatvādhikaraṇam enaṁ cakkhundriyam asaṁvutam viharantam abhijjhā domanassā (pts) | saṁvaraṁ → saṁvaram (pts)в следствие того [что] глаза-индрия несдержанной пребывающая алчность-недовольство плохие неполезные явления произошли бы (проистекли). Для сдерживания этого практикует; оберегает глаза-индрию; в глаза-индрии сдержанности достигает.
Sotena saddaṁ sutvā …
saddaṁ → saddam (pts)Ухом звук услышав …
ghānena gandhaṁ ghāyitvā …носом запах учуяв …
jivhāya rasaṁ sāyitvā …языком вкус вкусив …
kāyena phoṭṭhabbaṁ phusitvā …
phoṭṭhabbaṁ → phoṭṭhabbam (pts)телом касания коснувшись …
manasā dhammaṁ viññāya na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī;
nānubyañjanaggāhī yatvādhikaraṇamenaṁ manindriyaṁ → yatvādhikaraṇam enam manindriyam (pts)умом-представлением явление распознав, черты-не-хватающим является, “оформление”-не-хватающим;
yatvādhikaraṇamenaṁ manindriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ, tassa saṁvarāya paṭipajjati; rakkhati manindriyaṁ; manindriye saṁvaraṁ āpajjati.
abhijjhādomanassā → abhijjhā domanassā (bjt) | yatvādhikaraṇamenaṁ manindriyaṁ → yatvādhikaraṇam enam manindriyam (pts) | viharantaṁ abhijjhādomanassā → viharantam abhijjhā domanassā (pts) | manindriyaṁ → manindriyam (pts) | saṁvaraṁ → saṁvaram (pts)в следствие того [что] ума-индрия несдержанной пребывающая алчность-недовольство плохие неполезные явления произошли бы (проистекли). Для сдерживания этого практикует; оберегает ума-индрию; в ума-индрии сдержанности достигает.
Seyyathāpi, bhikkhave, subhūmiyaṁ cātumahāpathe ājaññaratho yutto assa ṭhito odhastapatodo. Tamenaṁ dakkho yoggācariyo assadammasārathi abhiruhitvā vāmena hatthena rasmiyo gahetvā, dakkhiṇena hatthena patodaṁ gahetvā, yenicchakaṁ yadicchakaṁ sāreyyapi paccāsāreyyapi.
odhastapatodo → odhatapatodo (sya-all, km); odhasatapatodo (pts1ed) | ṭhito → (bj) | assa ṭhito odhastapatodo → assaṭṭhito odhatapatodo (sya-all) | sāreyyapi paccāsāreyyapi → sāreyyāpi paccāsāreyyāpi (sya-all) | ṭhito odhastapatodo tamenaṁ → odhasatapatodo tam enaṁ (pts) | assa → assa ṭhito (bj: syā, machasaṁ) | odhastapatodo → odhatapatodo (bj: syā) | odhastapatodo → odhatapatodo (cck: syā. kaṁ.); odhasatapatodo (cck: pī.) | odhatapatodo → ba. ovantarapatodo (sya-all note) | yoggācariyo → ba. anurakkho yogācariyo (sya-all note) | ājaññaratho → S1 āhaññā- (pts note) | assa → B1-2 insert ṭhito (pts note) | odhasatapatodo → S3 -dhasta- B1 -vantara- B2 -vattana- (pts note) | dakkho → B1 anurakkho (pts note) | rasmiyo → B1 rajjuyo (pts note) | patodam → B2 pattodakaṁ (pts note) | pacchāsāreyya → B1 hareyyapi -hareyya (pts note) | cātumahāpathe → cātummahāpathe (bjt, th) | abhiruhitvā → abhirūhitvā (bjt, th, pts) | yenicchakaṁ yadicchakaṁ sāreyyapi paccāsāreyyapi → yenicchakam yadicchakam sāreyya pi pacchāsāreyya pi (pts)Это как, монахи, на-хорошей (ровной)-земле на-перекрёстке (на-четырёх-путях) с-чистокровными [скакунами]-колесница запряжённой была бы стоящей со-спущенным-хлыстом. Её умелый объездчик лошадей-укротитель-возница взобравшись левой рукой поводья взяв, правой рукой хлыст взяв, куда-хочет как-хочет направил-бы, вернулся-бы.
Evameva kho, bhikkhave, bhikkhu imesaṁ channaṁ indriyānaṁ ārakkhāya sikkhati, saṁyamāya sikkhati, damāya sikkhati, upasamāya sikkhati.
sikkhati → damāya sikkhati is missing in B1 (pts note) | saṁyamāya → saññamāya (bjt, th) | evameva → evam eva (pts) | channaṁ indriyānaṁ → channam indriyānam (pts)Точно так, монахи, монах этих шести индрий для оберегания тренируется, для обуздания тренируется, для укрощения тренируется, для выравнивания тренируется.
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu indriyesu guttadvāro hoti.Вот так, монахи, монах в-индрии охраняющим-двери является.
Kathañca, bhikkhave, bhikkhu bhojane mattaññū hoti?
mattaññū → mattaññu (pts)И как, монахи, монах в еде меру-знающим является?
Idha, bhikkhave, bhikkhu paṭisaṅkhā yoniso āhāraṁ āhāreti:
bhikkhave → (sya-all) | paṭisaṅkhā yoniso → paṭisaṅkhāyoniso (bjt) | āhāraṁ → āhāram (pts)Вот, монахи, монах продуктивно (у источника) питание принимает:
‘neva davāya, na madāya, na maṇḍanāya, na vibhūsanāya, yāvadeva imassa kāyassa ṭhitiyā, yāpanāya, vihiṁsūparatiyā, brahmacariyānuggahāya, iti purāṇañca vedanaṁ paṭihaṅkhāmi, navañca vedanaṁ na uppādessāmi, yātrā ca me bhavissati, anavajjatā ca phāsuvihāro cā’ti.
vihiṁsūparatiyā → vihiṁsuparatiyā (sya-all, pts) | uppādessāmi → B1-2 uppādissāmī (pts note) | yātrā → B1-2 yatrā here and further on (pts note) | yāvadeva → yāvad eva (pts) | navañca → navaṁ ca (pts)“не для игры, не для опьянения, не для украшения, не для приукрашивания, а-лишь-только этого тела для поддержания, для продолжения, для вреда-прекращения, для святой-жизни-поддержки: так и старое чувствование нейтрализую, и новое чувствование не порождаю, и поддержка у меня будет, и безупречность и комфортное-пребывание”.
Seyyathāpi, bhikkhave, puriso vaṇaṁ ālimpeyya yāvadeva rohanatthāya, seyyathā vā pana akkhaṁ abbhañjeyya yāvadeva bhārassa nittharaṇatthāya;
rohanatthāya → ropanatthāya (bj, pts1ed); sevanatthāya (sya-all, km); gopanatthāya (mr) | vaṇaṁ → vaṇṇaṁ (sya-all) | yāvadeva rohanatthāya → yāvad eva ropanatthāya (pts) | vaṇaṁ → vaṇṇaṁ (bj: syā) | ropanatthāya → ropanatthāya (bj: sī.pævi, sī.pavi); sevanatthāya (bj: syā) | rohanatthāya → ropanatthāya (cck: sī. pī.); sevanatthāya (cck: syā. kaṁ.); gopanatthāya (cck: ka.) | ropanatthāya → B1 rohana- (pts note) | seyyathā → S3 adds pi (pts note) | nittharaṇatthāya → B2 nittaraṇa- (pts note) | vaṇaṁ → vaṇam (pts) | akkhaṁ → akkham (pts)Это как, монахи, человек рану обмазал-бы (облепил) только-лишь с-заживления-целью, или же ось смазал-бы лишь-только с-целью груза перенесения;
evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu paṭisaṅkhā yoniso āhāraṁ āhāreti:
evaṁ → evameva (bj, sya-all) | paṭisaṅkhā yoniso → paṭisaṅkhāyoniso (bjt) | paṭisaṅkhā yoniso āhāraṁ → paṭisaṅkhāyoniso āhāram (pts)вот так, монахи, монах продуктивно питание принимает:
‘neva davāya, na madāya, na maṇḍanāya, na vibhūsanāya, yāvadeva imassa kāyassa ṭhitiyā, yāpanāya, vihiṁsūparatiyā, brahmacariyānuggahāya, iti purāṇañca vedanaṁ paṭihaṅkhāmi, navañca vedanaṁ na uppādessāmi, yātrā ca me bhavissati, anavajjatā ca phāsuvihāro cā’ti.
vihiṁsūparatiyā → vihiṁsuparatiyā (sya-all, pts) | yāvadeva → yāvad eva (pts) | purāṇañca vedanaṁ → purāṇaṁ ca vedanam (pts) | navañca → navaṁ ca (pts)“не для игры, не для опьянения, не для украшения, не для приукрашивания, а-лишь-только этого тела для поддержания, для продолжения, для вреда-прекращения, для святой-жизни-поддержки: так и старое чувствование нейтрализую, и новое чувствование не порождаю, и поддержка у меня будет, и безупречность и комфортное-пребывание”.
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu bhojane mattaññū hoti.
mattaññū → mattaññu (pts) | evaṁ → evam (pts)Вот так, монахи, монах в еде меру-знающий является.
Kathañca, bhikkhave, bhikkhu jāgariyaṁ anuyutto hoti?
jāgariyaṁ → jāgariyam (pts)И как, монахи, монах в-бодрствование вовлечённым является?
Idha, bhikkhave, bhikkhu divasaṁ caṅkamena nisajjāya āvaraṇīyehi dhammehi cittaṁ parisodheti.
āvaraṇīyehi → āvaraṇiyehi (pts) | cittaṁ → cittam (pts)Вот, монахи, монах днём ходьбой сидением от-препятствующих явлений ум-состояние очищает.
Rattiyā paṭhamaṁ yāmaṁ caṅkamena nisajjāya āvaraṇīyehi dhammehi cittaṁ parisodheti.
paṭhamaṁ → pathamaṁ (pts) | āvaraṇīyehi → āvaraṇiyehi (pts) | cittaṁ → cittam (pts)Ночью в первую стражу ходьбой сидением от препятствующих явлений ум-состояние очищает.
Rattiyā majjhimaṁ yāmaṁ dakkhiṇena passena sīhaseyyaṁ kappeti pāde pādaṁ accādhāya sato sampajāno uṭṭhānasaññaṁ manasi karitvā.
pāde → pādena (sya-all) | manasi karitvā → manasikaritvā (bjt) | yāmaṁ → yāmam (pts) | sīhaseyyaṁ → sīhaseyyam (pts) | pādaṁ → pādam (pts) | uṭṭhānasaññaṁ → uṭṭhānasaññam (pts)Ночью в-среднюю стражу правым боком льва-позу (лежание) устраивает, ступню на ступню возложив, памятующий сознательный, вставания (стояния)-сознавание представив (в уме сделав).
Rattiyā pacchimaṁ yāmaṁ paccuṭṭhāya caṅkamena nisajjāya āvaraṇīyehi dhammehi cittaṁ parisodheti.
āvaraṇīyehi → āvaraṇiyehi (pts) | yāmaṁ → yāmam (pts) | cittaṁ → cittam (pts)Ночью в последнюю стражу, поднявшись, ходьбой и сидением от препятствующих явлений ум-состояние очищает.
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu jāgariyaṁ anuyutto hoti.
jāgariyaṁ anuyutto → jāgariyamanuyutto (th) | jāgariyaṁ → jāgariyam (pts)Вот так, монахи, монах в-бодрствование вовлечённым является.
Imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato bhikkhu diṭṭheva dhamme sukhasomanassabahulo viharati, yoni cassa āraddhā hoti āsavānaṁ khayāyā”ti.
kho → (sya-all) | bhikkhave → bhikkhave bhikkhu (pts) | kho → Missing in S1-3 (pts note) | yoni → S1-3 yonī (pts note) | āraddhā → S1-3 āraddho (pts note) | diṭṭheva → diṭṭhe va (th)Этими, монахи, тремя явлениями наделённый монах в видимой-действительности в-приятном-удовлетворённым-по-большей-степени пребывает, и основа-источник у него предпринятым является для истечений исчерпания".