Paṭhamadārukkhandhopamasutta
Paṭhamadārukkhandhopamasutta → dārukkhandha 1 (pts1ed)Сутта Подобно Стволу Дерева Первая
Ekaṁ samayaṁ bhagavā kosambiyaṁ viharati gaṅgāya nadiyā tīre.
kosambiyaṁ → ayojkadhāyaṁ (bj); ajjheyaṁ (sya-all) | ayojkadhāyaṁ → kosambiyaṁ (bj: machasaṁ) | Kosambiyaṁ → S1-3 Ayojjhāyaṁ (pts note) | samayaṁ → samayam (pts)Одно время Благословенный располагается в Косамби на берегу реки Ганг.
Addasā kho bhagavā mahantaṁ dārukkhandhaṁ gaṅgāya nadiyā sotena vuyhamānaṁ.
nadiyā → nadiyā tīre (sya-all) | dārukkhandhaṁ → dārukkhandham (pts)Там Благословенный увидел большое бревно, проносящееся мимо течением реки Ганг.
Disvāna bhikkhū āmantesi:И тогда он обратился к монахам так:
“passatha no tumhe, bhikkhave, amuṁ mahantaṁ dārukkhandhaṁ gaṅgāya nadiyā sotena vuyhamānan”ti?
amuṁ → amum (pts) | dārukkhandhaṁ → dārukkhandham (pts)“Монахи, видите ли вы это большое бревно, проносящееся мимо течением реки Ганг?”
“Evaṁ, bhante”.
evaṁ bhante → evambhante (bjt) | evaṁ → evam (pts)“Да, почтенный”.
“Sace so, bhikkhave, dārukkhandho na orimaṁ tīraṁ upagacchati, na pārimaṁ tīraṁ upagacchati, na majjhe saṁsīdissati, na thale ussīdissati, na manussaggāho gahessati, na amanussaggāho gahessati, na āvaṭṭaggāho gahessati, na antopūti bhavissati;
gahessati → bhavissati (bj); gāhiyati (sya-all) | so → kho (sya-all, pts) | ussīdissati → ussādissati (sya-all) | manussaggāho gahessati → manussagāho bhavissati (pts) | amanussaggāho gahessati → amanussagāho bhavissati (pts) | āvaṭṭaggāho gahessati → āvaṭṭagāho bhavissati (pts) | gāhiyati → bhavissati ba. gahessati (sya-all: sī.) | dārukkhandho → B1 rukkhakkhandho (pts note) | ussīdissati → B1 ussārissati; B2 uharissati always (pts note) | manussagāho → S1-3 -ggāho always (pts note) | bhavissati → B1 gahe-; B2 gahissati (or -tha) always (pts note) | orimaṁ tīraṁ → orimantīraṁ (pts) | pārimaṁ tīraṁ → pārimantīram (pts)“Если, монахи, это бревно не устремится к ближнему берегу, если оно не устремится к дальнему берегу, если не утонет посреди реки, если его не выбросит на твёрдую землю, если его не поймают человеческие существа, если его не поймают нечеловеческие существа, если его не утянет в водоворот, если оно не прогниёт изнутри,
evañhi so, bhikkhave, dārukkhandho samuddaninno bhavissati samuddapoṇo samuddapabbhāro.
evañhi → evaṁ hi (bjt, th, pts)то оно будет направляться, склоняться, устремляться к океану.
Taṁ kissa hetu?И почему?
Samuddaninno, bhikkhave, gaṅgāya nadiyā soto samuddapoṇo samuddapabbhāro.Потому что течение реки Ганг направляется, склоняется, устремляется к океану.
Evameva kho, bhikkhave, sace tumhepi na orimaṁ tīraṁ upagacchatha, na pārimaṁ tīraṁ upagacchatha;
upagacchatha → upagacchittha (bj: sī.pævi) | upagacchatha → B1 upagacchetha . . . etha; S1 upagacchittha . . . atha; S3 upagacchittha . . . ittha (pts note) | evameva → evam eva (pts) | tumhepi → tumhe pi (pts) | orimaṁ tīraṁ → orimantīram (pts) | pārimaṁ tīraṁ → pārimantīram (pts)Точно так же, монахи, если вы не будете устремляться к ближнему берегу, не будете устремляться к дальнему берегу,
na majjhe saṁsīdissatha, na thale ussīdissatha, na manussaggāho gahessati, na amanussaggāho gahessati, na āvaṭṭaggāho gahessati, na antopūtī bhavissatha;
manussaggāho gahessati → manussaggāhā hessatha (bj); manussagāho hessatha (pts) | amanussaggāho gahessati → amanussaggāhā hessatha (bj); amanussagāho hessatha (pts) | āvaṭṭaggāho gahessati → āvaṭṭaggāhā hessatha (bj); āvaṭṭagāho hessatha (pts) | antopūtī → antopūti (bj, pts) | ussīdissatha → ussādissatha (sya-all) | gahessati → gāhiyati (sya-all) | antopūtī bhavissatha → antopūti bhavissati (sya-all) | hessatha → gahessati (bj: machasaṁ) | gāhiyati → gahessati ba. gahessatha (sya-all: sī.) | hessatha → B1 gahessatha; B2 gahissati; S1 gahessati (pts note) | hessatha → S3 ussītadi-; B1-2 ussāri- (pts note)не утонете посреди реки, если вас не выбросит на твёрдую землю, если вас не поймают человеческие существа, если вас не поймают нечеловеческие существа, если вас не утянет в водоворот, если вы не прогниёте изнутри,
evaṁ tumhe, bhikkhave, nibbānaninnā bhavissatha nibbānapoṇā nibbānapabbhārā.то вы будете направляться, склоняться, устремляться к ниббане.
Taṁ kissa hetu?Почему?
Nibbānaninnā, bhikkhave, sammādiṭṭhi nibbānapoṇā nibbānapabbhārā”ti.
nibbānapabbhārāti → nibbānapabbhārā ti (pts)Потому что правильный взгляд направляется, склоняется, устремляется к ниббане.
Evaṁ vutte, aññataro bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca:
bhagavantaṁ etadavoca → bhagavantam etad avoca (pts)Когда так было сказано, один монах спросил Благословенного:
“kiṁ nu kho, bhante, orimaṁ tīraṁ, kiṁ pārimaṁ tīraṁ, ko majjhe saṁsādo, ko thale ussādo, ko manussaggāho, ko amanussaggāho, ko āvaṭṭaggāho, ko antopūtibhāvo”ti?
saṁsādo → saṁsīdo (bj, pts1ed, mr); saṁsīdito (sya-all, km) | saṁsādo → saṁsīdo (pts) | antopūtibhāvoti orimaṁ tīranti → antopūtibhavo ti orimantīran ti (pts) | saṁsādo → saṁsīdo (bj: machasaṁ, syā, sī.pævi) | saṁsādo → saṁsīdo (cck: ka.); saṁsīdito (cck: syā. kaṁ.) | majjhe → S1-2 majjho (pts note) | saṁsīdo → S1-3 saṁsādo; B2 saṁsarito (pts note) | ussādo → B1 ussāro (pts note) | kiṁ nu → kinnu (bjt) | orimaṁ tīraṁ → orimaṁtīraṁ (bjt) | pārimaṁ tīraṁ → pārimaṁtīraṁ (bjt) | orimaṁ tīraṁ kiṁ pārimaṁ tīraṁ → orimantīram kim pārimantīraṁ (pts) | manussaggāho → manussagāho (pts) | amanussaggāho → amanussagāho (pts) | āvaṭṭaggāho → āvaṭṭagāho (pts)“Но, почтенный, что такое ближний берег? Что такое дальний берег? …что такое внутреннее гниение?”
“‘Orimaṁ tīran’ti kho, bhikkhu, channetaṁ ajjhattikānaṁ āyatanānaṁ adhivacanaṁ.
bhikkhu → S1-3 bhikkhave (pts note) | orimaṁ tīranti → orimaṁtīranti (bjt) | orimaṁ tīranti → orimantīran ti (pts) | channetaṁ ajjhattikānaṁ āyatanānaṁ → channetam ajjhattikānam āyatanānam (pts)“Ближний берег”, монах – это обозначение шести внутренних сфер чувств.
‘Pārimaṁ tīran’ti kho, bhikkhu, channetaṁ bāhirānaṁ āyatanānaṁ adhivacanaṁ.
channetaṁ bāhirānaṁ āyatanānaṁ → channaṁ bāhirānam āyatanānam (pts) | channaṁ → B1-2 channetaṁ (pts note) | pārimaṁ tīranti → pārimaṁtīranti (bjt) | pārimaṁ tīranti → pārimantīran ti (pts)“Дальний берег” – это обозначение шести внешних сфер чувств.
‘Majjhe saṁsādo’ti kho, bhikkhu, nandīrāgassetaṁ adhivacanaṁ.
saṁsādoti → saṁsīditoti (sya-all); saṁsīdo ti (pts) | nandīrāgassetaṁ → nandirāgassetaṁ (sya-all, pts) | saṁsīditoti → ba. saṁsīdoti (sya-all note) | saṁsīdo → As before; majjho in S3 only (pts note) | nandīrāgassetaṁ → nandirāgassetam (pts)“Утонуть посреди реки – это обозначение наслаждения и жажды.
‘Thale ussādo’ti kho, bhikkhu, asmimānassetaṁ adhivacanaṁ.
ussādoti → ussādo ti (pts) | asmimānassetaṁ → asmimānassetam (pts)Выброситься на твёрдую землю – это обозначение самомнения “я”.
Katamo ca, bhikkhu, manussaggāho?
manussaggāho → manussagāho (pts)И что такое, монах, быть пойманным человеческими существами?
Idha, bhikkhu, gihīhi saṁsaṭṭho viharati, sahanandī sahasokī, sukhitesu sukhito, dukkhitesu dukkhito, uppannesu kiccakaraṇīyesu attanā tesu yogaṁ āpajjati.
gihīhi saṁsaṭṭho → gihisaṁsaṭṭho (mr) | tesu yogaṁ → voyogaṁ (bj) | sahanandī → sahanandi (sya-all, pts) | attanā tesu → attano (sya-all) | saṁsaṭṭho → gihisaṁsaṭṭho (cck: ka.) | yogaṁ → ba. attanā tesu yogaṁ (sya-all note) | attanā → S1 attano (pts note) | tesu → S1-3 have vo which seems to be erased in S3 (pts note) | kiccakaraṇīyesu → kicca karaṇīyesu (bjt) | gihīhi → gihī (pts) | yogaṁ → yogam (pts)Вот кто-либо живёт в общении с мирянами. Он радуется вместе с ними, страдает вместе с ними; он испытывает приятное, когда они испытывают приятное, и испытывает боль-дискомфорт, когда они испытывают боль-дискомфорт. Он вовлекается в различные их дела и обязанности.
Ayaṁ vuccati, bhikkhu, manussaggāho.
ayaṁ → ayam (pts) | manussaggāho → manussagāho (pts)Вот что означает быть пойманным человеческими существами.
Katamo ca, bhikkhu, amanussaggāho?
ca → Missing in S1 (pts note) | amanussaggāho → amanussagāho (pts)И что такое, монах, быть пойманным нечеловеческими существами?
Idha, bhikkhu, ekacco aññataraṁ devanikāyaṁ paṇidhāya brahmacariyaṁ carati: ‘imināhaṁ sīlena vā vatena vā tapena vā brahmacariyena vā devo vā bhavissāmi devaññataro vā’ti.
ekacco → ekacco ekacco (pts) | vatena → vattena (th) | devanikāyaṁ → devanikāyam (pts) | vāti → vā ti (pts)Вот кто-либо ведёт святую жизнь с целью [переродиться] среди той или иной группы божеств, думая так: “Благодаря этой нравственности, или обету, или аскезе, или святой жизни я стану божеством или одним среди божеств”.
Ayaṁ vuccati, bhikkhu, amanussaggāho.
amanussaggāho → amanussagāho āvaṭṭagāho (pts)Вот что означает быть пойманным нечеловеческими существами.
‘Āvaṭṭaggāho’ti kho, bhikkhu, pañcannetaṁ kāmaguṇānaṁ adhivacanaṁ.
āvaṭṭaggāhoti → ti (pts) | pañcannetaṁ kāmaguṇānaṁ → pañcannetam kāmaguṇānam (pts)“Быть утянутым в водоворот” – это, монах, обозначение пяти множителей желания.
Katamo ca, bhikkhu, antopūtibhāvo?И что такое, монах, внутреннее гниение?
Idha, bhikkhu, ekacco dussīlo hoti pāpadhammo asucisaṅkassarasamācāro paṭicchannakammanto assamaṇo samaṇapaṭiñño abrahmacārī brahmacāripaṭiñño antopūti avassuto kasambujāto.
brahmacāripaṭiñño → brahmacārīpaṭiñño (sya-all, pts) | kasambujāto → kasambukajāto (sya-all) | kasambujāto → kasambukajāto (bj: syā) | kasambujāto → B1 kasambukajāto (pts note) | asucisaṅkassarasamācāro → asuci saṅkassarasamācāro (bjt, th) | asucisaṅkassarasamācāro paṭicchannakammanto → asuci saṅkassarasamācāro paṭichannakammanto (pts)Вот кто-либо безнравственен, обладает порочным характером, он нечист и сомнителен в своём поведении, скрытничает в своих поступках, не является отшельником, хотя заявляет о себе как таковом, не ведёт целомудренную жизнь, хотя заявляет о себе как таковом, внутренне прогнивший, испорченный, развращённый.
Ayaṁ vuccati, bhikkhu, ‘antopūtibhāvo’”ti.
antopūtibhāvoti → antopūtibhavo ti (pts)Это называется внутренним гниением”.
Tena kho pana samayena nando gopālako bhagavato avidūre ṭhito hoti.И в тот момент пастух Нанда стоял рядом с Благословенным.
Atha kho nando gopālako bhagavantaṁ etadavoca:
bhagavantaṁ etadavoca → bhagavantam etad avoca (pts)И тогда он сказал Благословенному:
“ahaṁ kho, bhante, na orimaṁ tīraṁ upagacchāmi, na pārimaṁ tīraṁ upagacchāmi, na majjhe saṁsīdissāmi, na thale ussīdissāmi, na maṁ manussaggāho gahessati, na amanussaggāho gahessati, na āvaṭṭaggāho gahessati, na antopūti bhavissāmi.
maṁ → (bj, sya-all) | gahessati → gahissati (bj); gāhiyati (sya-all) | ussīdissāmi → osīdissāmi (sya-all) | bhavissāmi → bhavissāmi sādhu (sya-all) | na orimaṁ tīraṁ → orimantīram (pts) | manussaggāho gahessati → manussagāho gahissati (pts) | amanussaggāho gahessati → amanussagāho gahissati (pts) | āvaṭṭaggāho gahessati → āvaṭṭagāho gahissati (pts) | gahissati → gahessati (bj: machasaṁ, aṭṭhakathā) | osīdissāmi → ussārissāmi (sya-all note) | gāhiyati → ba.gāhissati (sya-all note) | bhavissāmi → ba. bhavissati (sya-all note) | ussīdissāmi → S1 saṁsīdissāmi; B2 -sīdissāmi; B1 ussārissami (pts note) | maṁ → Missing in S1-3 (pts note) | gahissati → B1-2 gahissati always (pts note) | orimaṁ tīraṁ → orimaṁtīraṁ (bjt) | pārimaṁ tīraṁ → pārimaṁtīraṁ (bjt) | pārimaṁ tīraṁ → pārimantīram (pts)“Почтенный, я не буду устремляться к ближнему берегу, не буду устремляться к дальнему берегу, не утону посреди реки, меня не выбросит на твёрдую землю, меня не поймают человеческие существа, меня не поймают нечеловеческие существа, меня не утянет в водоворот, я не прогнию изнутри.
Labheyyāhaṁ, bhante, bhagavato santike pabbajjaṁ, labheyyaṁ upasampadan”ti.
labheyyāhaṁ → labheyyāham (pts) | labheyyaṁ upasampadanti → labheyyam upasampadan ti (pts)Могу ли я получить младшее [монашеское] посвящение под [учительством] Благословенного, могу ли я получить высшее посвящение?”
“Tena hi tvaṁ, nanda, sāmikānaṁ gāvo niyyātehī”ti.
niyyātehī”ti → nīyyādehīti (bj); niyyādehīti (sya-all, km, pts1ed) | niyyātehīti → nīyyādehīti (bj, sya-all, pts) | nīyyādehīti → nīyyātehīti (bj: machasaṁ) | niyyātehī’’ti → nīyyādehīti (cck: sī.); niyyādehīti (cck: syā. kaṁ. pī.) | niyyādehīti → niyyātehīti (sya-all note) | niyyādehīti → B1 niyyāte- always (pts note) | tena hi → tenahi (th)“В таком случае, Нанда, верни коров их владельцам”.
“Gamissanti, bhante, gāvo vacchagiddhiniyo”ti.“Коровы дойдут обратно сами по себе, почтенный, из-за привязанности к своим телятам”.
“Niyyāteheva tvaṁ, nanda, sāmikānaṁ gāvo”ti.
niyyāteheva → niyyādeheva (bj, sya-all, pts) | Niyyādeheva → S1-3 niyyādehivā (pts note) | gāvoti → gāvo ti (pts)“Верни коров их владельцам, Нанда”.
Atha kho nando gopālako sāmikānaṁ gāvo niyyātetvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ etadavoca:
niyyātetvā → niyyādetvā (bj, sya-all, pts) | bhagavantaṁ etadavoca niyyātitā → bhagavantam etad avoca niyyāditā (pts)И тогда пастух Нанда вернул коров их владельцам, пришёл обратно к Благословенному и сказал:
“niyyātitā, bhante, sāmikānaṁ gāvo.
niyyātitā → niyyāditā (bj, pts1ed); niyyātā (bj, sya-all, km) | sāmikānaṁ → samikānam (pts) | niyyātitā → niyyātā (cck: syā. kaṁ. ka. sī. aṭṭha.) | Niyyāditā → S1-2 niyyātitā; B1 niyyātā (pts note)“Коровы возвращены их владельцам, почтенный.
Labheyyāhaṁ, bhante, bhagavato santike pabbajjaṁ, labheyyaṁ upasampadan”ti.
labheyyāhaṁ → labheyyāham (pts) | labheyyaṁ upasampadanti → labheyyam upasampadan ti (pts)Могу ли я получить младшее [монашеское] посвящение под [учительством] Благословенного, могу ли я получить высшее посвящение?”
Alattha kho nando gopālako bhagavato santike pabbajjaṁ, alattha upasampadaṁ.
alattha upasampadaṁ → alatthūpasampadaṁ (bj) | upasampadaṁ → upasampadanti (sya-all) | pabbajjaṁ → pabbajjam (pts)И тогда пастух Нанда получил младшее [монашеское] посвящение под [учительством] Благословенного и получил высшее посвящение.
Acirūpasampanno ca panāyasmā nando eko vūpakaṭṭho …pe…
pe → spelled out in full (bjt)И вскоре после получения высшего посвящения, пребывая в уединении прилежным…
aññataro ca panāyasmā nando arahataṁ ahosīti.
arahataṁ ahosīti → arahaṁ ahosi evam me (pts)Так уважаемый Нанда стал одним из арахантов.