Tatiyajhānapañhāsutta
Tatiyajhānapañhāsutta → sukhasuttaṁ (bj); sukhena (pts1ed)A Question About the Third Absorption
“‘Tatiyaṁ jhānaṁ, tatiyaṁ jhānan’ti vuccati.
tatiyaṁ jhānaṁ tatiyaṁ jhānanti → tatiyajjhānaṁ tatiyajjhānanti (sya-all)“They speak of this thing called the ‘third absorption’.
Katamaṁ nu kho tatiyaṁ jhānanti?
tatiyaṁ jhānanti → tatiyajjhānanti (sya-all)What is the third absorption?
Tassa mayhaṁ, āvuso, etadahosi—
mayhaṁ → mayham (pts) | etadahosi → etad ahosi (pts)It occurred to me:
idha bhikkhu pītiyā ca virāgā upekkhako ca viharati sato ca sampajāno sukhañca kāyena paṭisaṁvedeti, yaṁ taṁ ariyā ācikkhanti: ‘upekkhako satimā sukhavihārī’ti tatiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
upekkhako ca → upekhako (bj) | tatiyaṁ jhānaṁ → tatiyajjhānaṁ (sya-all) | yaṁ taṁ → yantaṁ (bjt, th) | + → taṁ (bjt) | yaṁ taṁ → yan tam (pts) | jhānaṁ → jhānam (pts)‘With the fading away of rapture, a mendicant enters and remains in the third absorption, where they meditate with equanimity, mindful and aware, experiencing for themselves the bliss of which the noble ones declare, “Equanimous and mindful, one meditates in bliss.”
Idaṁ vuccati tatiyaṁ jhānanti.
tatiyaṁ jhānanti → tatiyajjhānanti (sya-all) | idaṁ → idam (pts) | jhānanti → jhānan ti (pts)This is called the third absorption.’
So khvāhaṁ, āvuso, pītiyā ca virāgā upekkhako ca viharāmi sato ca sampajāno sukhañca kāyena paṭisaṁvedemi. Yaṁ taṁ ariyā ācikkhanti: ‘upekkhako satimā sukhavihārī’ti tatiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharāmi.
tatiyaṁ jhānaṁ → tatiyajjhānaṁ (sya-all) | upekkhako → upekhako (bjt) | yaṁ taṁ → yantaṁ (bjt, th) | + → taṁ (bjt) | khvāhaṁ → khvāham (pts) | yaṁ taṁ → yan tam (pts) | jhānaṁ → jhānam (pts)And so … I was entering and remaining in the third absorption.
Tassa mayhaṁ, āvuso, iminā vihārena viharato pītisahagatā saññāmanasikārā samudācaranti.
mayhaṁ → mayham (pts) | saññāmanasikārā → saññā manasikārā (pts)While I was in that meditation, perception and focus accompanied by rapture beset me.
Atha kho maṁ, āvuso, bhagavā iddhiyā upasaṅkamitvā etadavoca:
maṁ → mam (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Then the Buddha came up to me with his psychic power and said,
‘moggallāna, moggallāna.
moggallāna moggallāna → moggalāna moggalāna (pts)‘Moggallāna, Moggallāna!
Mā, brāhmaṇa, tatiyaṁ jhānaṁ pamādo, tatiye jhāne cittaṁ saṇṭhapehi, tatiye jhāne cittaṁ ekodiṁ karohi, tatiye jhāne cittaṁ samādahā’ti.
tatiyaṁ jhānaṁ → tatiyajjhānaṁ (sya-all) | tatiye jhāne → tatiyajjhāne (sya-all) | cittaṁ ekodiṁ karohi → cittam ekodikarohi (pts) | jhānaṁ → jhānam (pts)Don’t neglect the third absorption, brahmin! Settle your mind in the third absorption; unify your mind and immerse it in the third absorption.’
So khvāhaṁ, āvuso, aparena samayena pītiyā ca virāgā upekkhako ca viharāmi sato ca sampajāno sukhañca kāyena paṭisaṁvedemi, yaṁ taṁ ariyā ācikkhanti: ‘upekkhako satimā sukhavihārī’ti tatiyaṁ jhānaṁ upasampajja vihāsiṁ.
viharāmi → vihāsiṁ (bj, pts) | paṭisaṁvedemi yaṁ taṁ → paṭisaṁvedesiṁ yantaṁ (bj, pts) | tatiyaṁ jhānaṁ → tatiyajjhānaṁ (sya-all) | vihāsiṁ → viharāmi (bj: syā) | paṭisaṁvedesiṁ → vedemi (bj: syā, machasaṁ) | paṭisaṁvedesiṁ → B1-2 viharāmi . . . patisaṁvedemi (pts note) | upekkhako → upekhako (bjt) | paṭisaṁvedemi yaṁ taṁ → paṭisaṁvedesiṁ yan tam (pts) | jhānaṁ → jhānam (pts)And so, after some time … I entered and remained in the third absorption.
Yañhi taṁ āvuso sammā vadamāno vadeyya …pe… mahābhiññataṁ patto”ti.
yañhi → yaṁ hi (bjt, th) | pe → spelled out in full (bjt) | + → satthārānuggahito sāvako (bjt) | yañhi taṁ → yaṁ hi tam (pts) | sammā vadamāno → sammāvadamāno (pts) | mahābhiññataṁ → mahābhiññatam (pts)So if anyone should be rightly called a disciple who attained to great direct knowledge with help from the Teacher, it’s me.”