Catutthajhānapañhāsutta
Catutthajhānapañhāsutta → upekkhāsuttaṁ (bj); upekkhako (pts1ed)๔ จตุตถัชฌานปัญหาสูตร
“‘Catutthaṁ jhānaṁ, catutthaṁ jhānan’ti vuccati.
catutthaṁ jhānaṁ catutthaṁ jhānanti → catutthajjhānaṁ catutthajjhānanti (sya-all) | catutthaṁ jhānaṁ catutthaṁ jhānanti → catutthaṁjhānaṁ catutthaṁjhānanti (bjt)“ที่เรียกว่า ‘จตุตถฌาน จตุตถฌาน’
Katamaṁ nu kho catutthaṁ jhānanti?
catutthaṁ jhānanti → catutthajjhānanti (sya-all) | catutthaṁ jhānanti → catutthaṁjhānanti (bjt)จตุตถฌานเป็นอย่างไร
Tassa mayhaṁ, āvuso, etadahosi:
mayhaṁ → mayham (pts) | etadahosi → etad ahosi (pts)ผมนั้น ได้มีความคิดดังนี้ว่า
‘idha bhikkhu sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā pubbeva somanassadomanassānaṁ atthaṅgamā adukkhamasukhaṁ upekkhāsatipārisuddhiṁ catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
atthaṅgamā adukkhamasukhaṁ → atthagamā adukkhaṁ asukhaṁ (bj) | catutthaṁ jhānaṁ → catutthajjhānaṁ (sya-all) | somanassadomanassānaṁ atthaṅgamā adukkhamasukhaṁ upekkhāsatipārisuddhiṁ → somanassa-domanassānam atthagamā ca adukkhaṁ asukhaṁ upekkhā-sati-pārisuddhiṁ (pts) | jhānaṁ → jhānam (pts)‘เพราะละสุขและทุกข์ได้ เพราะโสมนัสและโทมนัสดับไปก่อน แล้ว ภิกษุในธรรมวินัยนี้บรรลุจตุตถฌานที่ไม่มีทุกข์ ไม่มีสุข มีสติบริสุทธิ์เพราะ อุเบกขาอยู่’
Idaṁ vuccati catutthaṁ jhānan’ti.
catutthaṁ jhānanti → catutthajjhānanti (sya-all) | catutthaṁ jhānanti → catutthaṁjhānanti (bjt)นี้เรียกว่า ‘จตุตถฌาน’
So khvāhaṁ, āvuso, sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā pubbeva somanassadomanassānaṁ atthaṅgamā adukkhamasukhaṁ upekkhāsatipārisuddhiṁ catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharāmi.
atthaṅgamā adukkhamasukhaṁ → atthagamā adukkhaṁ asukhaṁ (bj) | catutthaṁ jhānaṁ → catutthajjhānaṁ (sya-all) | khvāhaṁ → khvāham (pts) | somanassadomanassānaṁ atthaṅgamā adukkhamasukhaṁ upekkhāsatipārisuddhiṁ → somanassa-domanassānam atthagamā adukkhaṁ asukhaṁ upekkhā-sati-parisuddhiṁ (pts)เพราะละสุขและทุกข์ได้ เพราะโสมนัสและ โทมนัสดับไปก่อนแล้ว ผมนั้นบรรลุจตุตถฌานที่ไม่มีทุกข์ ไม่มีสุข มีสติบริสุทธิ์ เพราะอุเบกขาอยู่ นี้เรียกว่า ‘จตุตถฌาน’
Tassa mayhaṁ, āvuso, iminā vihārena viharato sukhasahagatā saññāmanasikārā samudācaranti.
sukhasahagatā → upekkhāsahagatā (bj) | iminā → S1 inserts niyāmena (pts note) | sukhasahagatā → S1-3 upekhāsahagatā (pts note) | mayhaṁ → mayham (pts) | saññāmanasikārā → saññā manasikārā (pts)เมื่อผมอยู่ด้วยวิหารธรรมนี้ สัญญา- มนสิการประกอบด้วยสุขก็ปรากฏขึ้น
Atha kho maṁ, āvuso, bhagavā iddhiyā upasaṅkamitvā etadavoca:
maṁ → mam (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)ผู้มีอายุทั้งหลาย ครั้งนั้น พระผู้มีพระภาคเสด็จมาหาผมด้วยฤทธิ์แล้วได้ตรัส ดังนี้ว่า
‘moggallāna, moggallāna.
moggallāna moggallāna → moggalāna moggalāna (pts)‘โมคคัลลานะผู้เป็นพราหมณ์
Mā, brāhmaṇa, catutthaṁ jhānaṁ pamādo, catutthe jhāne cittaṁ saṇṭhapehi, catutthe jhāne cittaṁ ekodiṁ karohi, catutthe jhāne cittaṁ samādahā’ti.
catutthaṁ jhānaṁ → catutthajjhānaṁ (sya-all) | catutthe jhāne → catutthajjhāne (sya-all) | brāhmaṇa → brāhmana (pts) | cittaṁ ekodiṁ karohi → cittam ekodikarohi (pts) | ekodiṁ → ekodi (bj: __li__) | jhānaṁ → jhānam (pts)โมคคัลลานะผู้เป็นพราหมณ์ เธออย่าประมาท จตุตถฌาน จงดำรงจิตไว้ในจตุตถฌาน จงทำจิตให้เป็นหนึ่งผุดขึ้นในจตุตถฌาน จง ตั้งจิตให้มั่นในจตุตถฌาน’
So khvāhaṁ, āvuso, aparena samayena sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā pubbeva somanassadomanassānaṁ atthaṅgamā adukkhamasukhaṁ upekkhāsatipārisuddhiṁ catutthaṁ jhānaṁ upasampajja vihāsiṁ.
atthaṅgamā adukkhamasukhaṁ → atthagamā adukkhaṁ asukhaṁ (bj, pts) | catutthaṁ jhānaṁ → catutthajjhānaṁ (sya-all) | khvāhaṁ āvuso → kho ahaṁ (pts) | ahaṁ → S1-3 āvuso mam 5 B2 so khāhaṁ; S1-2 soham (pts note) | adukkham → S1-3 atthagamādukkhaṁ (pts note) | somanassadomanassānaṁ atthaṅgamā adukkhamasukhaṁ upekkhāsatipārisuddhiṁ → somanassa-domanassānaṁ atthagamā adukkham asukham upekkhā-satipārisuddhiṁ (pts) | jhānaṁ → jhānam (pts)ต่อมา เพราะละสุขและทุกข์ได้ เพราะโสมนัสและโทมนัส ดับไปก่อนแล้ว ผมนั้นบรรลุจตุตถฌานที่ไม่มีทุกข์ ไม่มีสุข มีสติบริสุทธิ์เพราะ อุเบกขาอยู่
Yañhi taṁ, āvuso, sammā vadamāno vadeyya …pe… mahābhiññataṁ patto”ti.
yañhi → yaṁ hi (bjt, th) | pe → spelled out in full (bjt) | + → satthārānuggahito sāvako (bjt) | yañhi taṁ → yaṁ hi tam (pts) | sammā vadamāno → sammāvadamāno (pts) | mahābhiññataṁ → mahābhiññatam (pts)ก็บุคคลเมื่อจะพูดให้ถูก พึงพูดว่า ฯลฯ ถึงความเป็นผู้รู้ที่ยิ่งใหญ่”